原始蔵緬語

פרוטו טיבטו-בורמית

Sino-Tibetan > Tibeto-Burman (proto)

משפחהSino-Tibetan > Tibeto-Burman (proto) דוברים歴史言語 / 推定不可 (祖語) אזורeastern Himalayan / upper Salween-Mekong (~3000-2000 BCE) תעתיק לטיניMatisoff transliteration קריאהפרוטו-טיבטו-בורמזי (שחזור)

שחזור האב המשותף של ענף הטיבטו-בורמזי במשפחה הסינו-טיבטית, ללא הענף הסיני שהתפצל קודם. לפי Matisoff, Handbook of Proto-Tibeto-Burman (2003) ובסיס הנתונים STEDT, עם כוכבית; הסימן ⪤ מציין צורות קוגנטיות (אלופאם). שחזור PTB מהימן יחסית לאיברי גוף, פעלי יסוד וחלק מאוצר המילים הטבעי, אך לכיוונים, 'חתול', 'דרקון' וכד' אין צורת אב מקובלת בהרחבה, ולכן שדות רבים ריקים.

היכן מדוברת

קריאות תווי האן בפרוטו טיבטו-בורמית

תו משמעות קריאה צורה IPA
二 two *g-nis /*g-nis/
三 three *g-sum /*g-sum/
四 four *b-ləy /*b-ləy/
五 five b- 形 *b-ŋa /*b-ŋa/
l- 形 *l-ŋa /*l-ŋa/
六 six *d-k-ruk /*d-k-ruk/
七 seven *s-ni-s /*s-ni-s/
八 eight *b-r-gyat 形 *b-r-gyat /*b-r-gyat/
*b-g-ryat 形 *b-g-ryat /*b-g-ryat/
九 nine *d-kəw /*d-kəw/
十 ten *ts(y)i(y) ⪤ *tsyay /*ts(y)i(y) ⪤ *tsyay/
天 sky *r-məw /*r-məw/
日 sun *nəy /*nəy/
月 moon s- 形 *s-la /*s-la/
g- 形 *g-la /*g-la/
山 mountain *r-i /*r-i/
火 fire *mey /*mey/
木 tree *si(ŋ/k) /*si(ŋ/k)/
土 soil *m-l(e/ə)y /*m-l(e/ə)y/
石 stone *r-lu(ŋ/k) /*r-lu(ŋ/k)/
鐵 iron *l-tsyak /*l-tsyak/
雪 snow *s-pʷal /*s-pʷal/
牛 ox *ŋwa /*ŋwa/
龍 dragon *m-bru(ŋ/k) /*m-bru(ŋ/k)/
蛇 snake *s-b/m-ruːl /*s-b/m-ruːl/
馬 horse *s/m-raŋ /*s/m-raŋ/
羊 sheep *g-ya(k/ŋ) /*g-ya(k/ŋ)/
雞 chicken *k-rak /*k-rak/
犬 dog *kʷəy /*kʷəy/
豬 pig *pʷak /*pʷak/
貓 cat *m/s-rwaŋ /*m/s-rwaŋ/
魚 fish *ŋ(y)a /*ŋ(y)a/
目 eye *s-mik 形 *s-mik /*s-mik/
*s-myak 形 *s-myak /*s-myak/
耳 ear *r-na /*r-na/
鼻 nose *s-na ⪤ *s-naːr /*s-na ⪤ *s-naːr/
牙 tooth *s-ŋya /*s-ŋya/
手 hand l- 形 *l(y)ak /*l(y)ak/
d- 形 *dyak /*dyak/
血 blood *s-hywəy /*s-hywəy/
肉 meat *sya /*sya/
人 person *r-mi(y) /*r-mi(y)/
女 woman *nya-ŋ/k /*nya-ŋ/k/
家 home, family *k-y(i/u)m /*k-y(i/u)m/
門 door, gate *kam /*kam/
年 year *s-ni(ː)ŋ ⪤ *s-nik /*s-ni(ː)ŋ ⪤ *s-nik/
死 die *səy /*səy/
飛 fly *(p/b)yam /*(p/b)yam/
立 stand *g-r(y)ap /*g-r(y)ap/
聞 hear *s-ta-s ⪤ *ta-n /*s-ta-s ⪤ *ta-n/
知 know *syey-s /*syey-s/
食 eat *dzya /*dzya/
飲 drink *m/s-tuŋ /*m/s-tuŋ/
白 white *plu /*plu/
黑 black *s-nak /*s-nak/
紅 red *r-ni /*r-ni/
綠 green *s-riŋ ⪤ *s-r(y)aŋ /*s-riŋ ⪤ *s-r(y)aŋ/
灰 grey; ash *pla /*pla/
小 small *m/s-ŋa-y /*m/s-ŋa-y/
多 many, much *m(r/y)a /*m(r/y)a/
長 long *s-r(i/u)ŋ /*s-r(i/u)ŋ/
老 old *r-ga /*r-ga/
遠 far *dzyaːl /*dzyaːl/
熱 hot *tsa-t ⪤ *dza-t /*tsa-t ⪤ *dza-t/
冷 cold *m/s-glak ⪤ *m-glaŋ /*m/s-glak ⪤ *m-glaŋ/
下 down *hwak /*hwak/
左 left *b(w)ay /*b(w)ay/
右 right *g-(y/r)a /*g-(y/r)a/
中 middle *(t/d)uŋ ⪤ *(t/d)waŋ /*(t/d)uŋ ⪤ *(t/d)waŋ/
我 I, me *ŋa-y ⪤ *ka /*ŋa-y ⪤ *ka/
你 you *na-ŋ /*na-ŋ/
有 have; there is *m-dzyaŋ /*m-dzyaŋ/

מקורות

השוואת קריאות האן

בהשוואה לשפות מאותו סיווג: Sino-Tibetan > Tibeto-Burman (proto)

תו פרוטו טיבטו-בורמיתפרוטו-סינו-טיבטיתסינית האןפרוטו-המונג-מייןפרוטו-יפוניתפרוטו-מונגוליתפרוטו-אוסטרו-אסייתית
二 *g-nis /*g-nis/ *nĭy /*nĭy/ *ni[j]-s /*ni[j]-s/ *ʔu̯i /*ʔu̯i/ *puta /*puta/ *qoyar /*qojar/ *ɓaːr /*ɓaːr/
三 *g-sum /*g-sum/ *sɨm /*sɨm/ *s.rum /*s.rum/ *pjɔu /*pjɔu/ *mi /*mi/ *gurba(n) /*ɡurban/ *peːʔ /*peːʔ/
四 *b-ləy /*b-ləy/ *lĭy /*lĭy/ *s.li[j]-s /*s.li[j]-s/ *plei /*plei/ *jə /*jə/ *dörbe(n) /*dœrben/ *puənʔ /*puənʔ/
五 b- 形*b-ŋa /*b-ŋa/l- 形*l-ŋa /*l-ŋa/ *ŋāH /*ŋāH/ *C.ŋˤaʔ /*C.ŋˤaʔ/ *prja /*prja/ *itu /*itu/ *tabu(n) /*tabun/ —
六 *d-k-ruk /*d-k-ruk/ *rŭk /*rŭk/ *k.ruk /*k.ruk/ *kruk /*kruk/ *mu /*mu/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ *pruʔ /*pruʔ/
七 *s-ni-s /*s-ni-s/ *(s-)nĭt /*(s-)nĭt/ *[tsʰ]i[t] /*[tsʰ]i[t]/ *djuŋH /*djuŋH/ *nana /*nana/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ *pɔh /*pɔh/
八 *b-r-gyat 形*b-r-gyat /*b-r-gyat/*b-g-ryat 形*b-g-ryat /*b-g-ryat/ *ryēt /*ryēt/ *pˤret /*pˤret/ *jat /*jat/ *ja /*ja/ *nayima(n) /*najiman/ *tNɕaːm /*tɲcaːm/
九 *d-kəw /*d-kəw/ *kwɨH /*kwɨH/ *[k]uʔ /*[k]uʔ/ *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/ *kəkənə /*kəkənə/ *yersü(n) /*jersyn/ —
十 *ts(y)i(y) ⪤ *tsyay /*ts(y)i(y) ⪤ *tsyay/ *k(ʰ)ĭp /*k(ʰ)ĭp/ *t.[g]əp /*t.[g]əp/ *gju̯əpD /*gju̯əpD/ *təwə /*təwə/ *harba(n) /*harban/ —
天 *r-məw /*r-məw/ — *l̥ˤi[n] /*l̥ˤi[n]/ — *ama /*ama/ *teŋri /*teŋri/ *pleːŋ /*pleːŋ/
עמוד 1/7

לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.

נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap