ツングース祖語

ツングース語族(祖)

語族ツングース語族(祖) 話者数歴史言語 / 推定不可(祖語) 地域Amur basin / 満州(~500 紀元前 – 500 西暦) ローマ字方式Tsintsius/Doerfer transcription 読みツングース祖語(再構建)

ツングース祖語は、満洲語、女真語、シベ語、エヴェンキ語、エヴェン語、ナナイ語、ウデゲ語、オロチ語、オロク語、ウルチ語を含むツングース諸語の共通祖先として再構建された言語である。紀元前2000年頃にアムール川流域および周辺の満洲・南東シベリア地域で話されたと推定され、後に北部(エヴェンキ系)と南部(満洲・ナナイ系)の二大分派に分かれた。再構は娘言語の体系的比較に基づき、主にツィンツィウス(1975-77)、デルファー(2006)、ヤンフネン(2003)らの学術的成果による。音韻論的には母音調和、長短母音の対立、軟口蓋鼻音*ŋを含む豊富な子音体系を特徴とする。数詞(*əmun, *dʒuər, *ilan)、身体部位(*ŋāla「手」、*jāsa「目」)、自然要素(*mū「水」、*tōga「火」)の再構は確立されているが、動物名は分派により異なる場合がある。

話される地域

ツングース祖語の漢字の読み

漢字 意味 発音区分 表記 IPA
一 one *əmun /*əmun/
二 two *dʒuər /*dʒuər/
三 three *ilan /*ilan/
四 four *dügin /*dyɡin/
五 five *tuɲga /*tuɲɡa/
六 six *ɲuŋun /*ɲuŋun/
七 seven *nadan /*nadan/
八 eight *dʒapkun /*dʒapkun/
九 nine *xəgün /*xəɡyn/
十 ten *dʒuwan /*dʒuwan/
天 sky *abka /*abka/
地 ground *na /*na/
日 sun *siun /*siun/
月 moon *bēga /*beːɡa/
山 mountain *xada /*xada/
海 sea *lāmu /*laːmu/
水 water *mū /*muː/
火 fire *tōga /*toːɡa/
木 tree *mō /*moː/
土 soil *na /*na/
石 stone *dʒola /*dʒola/
鐵 iron *sele /*sele/
雨 rain *tügde /*tyɡde/
雪 snow *ximansa /*ximansa/
牛 ox *xuker /*xuker/
龍 dragon *muduri /*muduri/
蛇 snake *müikī /*myikiː/
馬 horse *murin /*murin/
雞 chicken *tiaku /*tiaku/
犬 dog *ŋinda /*ŋinda/
豬 pig *ulgian /*ulɡian/
鳥 bird *gasa /*ɡasa/
魚 fish *nimaka /*nimaka/
頭 head *dil /*dil/
目 eye *jāsa /*jaːsa/
耳 ear *sēn /*seːn/
口 mouth *amŋa /*amŋa/
牙 tooth *xǖkte /*xyːkte/
心 heart *mēwan /*meːwan/
手 hand *ŋāla /*ŋaːla/
足 foot *bəgdi /*bəɡdi/
血 blood *sēksə /*seːksə/
肉 meat *uldʒə /*uldʒə/
人 person *niama /*niama/
家 home, family *dʒūg /*dʒuːɡ/
門 door, gate *örke /*œrke/
年 year *aniganī /*aniɡaniː/
生 live, be born *baldi- /*baldi-/
行 go *jabu- /*jabu-/
行 row *ŋənə- /*ŋənə-/
来 come *əmə- /*əmə-/
去 leave *ŋənə- /*ŋənə-/
走 run *tuksa- /*tuksa-/
坐 sit *təgə- /*təɡə-/
立 stand *ili- /*ili-/
見 see *ičə- /*itʃə-/
聞 hear *dōldi- /*doːldi-/
食 eat *dʒəp- /*dʒəp-/
飲 drink *umī- /*umiː-/
黑 black *sakalīn /*sakaliːn/
紅 red *pula /*pula/
綠 green *ɲoŋa /*ɲoŋa/
大 big *amban /*amban/
多 many, much *geren /*ɡeren/
長 long *ŋōlimi /*ŋoːlimi/
老 old *sagdV /*saɡdV/
遠 far *gora /*ɡora/
上 up *ugi /*uɡi/
下 down *xərgi /*xərɡi/
左 left *dʒəgün /*dʒəɡyn/
右 right *aŋān /*aŋaːn/
中 middle *dulin /*dulin/
中 hit *dulin /*dulin/
央 center *dulin /*dulin/
東 east *dʒügün /*dʒyɡyn/
我 I, me *bi /*bi/
你 you *si /*si/
有 have; there is *bi- /*bi-/
不 not *e- /*e-/

出典

漢字音の比較

ツングース語族(祖)の関連言語と比較

漢字 ツングース祖語女真語モンゴル祖語満州語シベ語日琉祖語朝鮮祖語
一 *əmun /*əmun/ emu /emu/ *nigen /*niɡen/ emu /emu/ emu /əmu/ *pitə-tu /*pitə-tu/ *hʌtan /*hʌtan/
二 *dʒuər /*dʒuər/ juwe /dʑuwe/ *qoyar /*qojar/ juwe /dʒuwə/ juwe /dʑuwə/ *puta /*puta/ *tupɨr /*tupɨɾ/
三 *ilan /*ilan/ ilan /ilan/ *gurba(n) /*ɡurban/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ *mi /*mi/ *seki /*seki/
四 *dügin /*dyɡin/ duin /duin/ *dörbe(n) /*dœrben/ duin /duin/ duin /duin/ *jə /*jə/ *neki /*neki/
五 *tuɲga /*tuɲɡa/ sunja /sundʑa/ *tabu(n) /*tabun/ sunja /sundʒa/ sunja /sundʑa/ *itu /*itu/ *tasəs /*tasəs/
六 *ɲuŋun /*ɲuŋun/ ninggun /niŋɡun/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɢun/ *mu /*mu/ *jəsəs /*jəsəs/
七 *nadan /*nadan/ nadan /nadan/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ *nana /*nana/ *nirkup /*niɾkup/
八 *dʒapkun /*dʒapkun/ jakūn /dʑakɯn/ *nayima(n) /*najiman/ jakūn /dʒakʰuːn/ jakūn /dʑakɯn/ *ja /*ja/ *jətərp /*jətəɾp/
九 *xəgün /*xəɡyn/ uyun /ujun/ *yersü(n) /*jersyn/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ *kəkənə /*kəkənə/ *ahop /*ahop/
十 *dʒuwan /*dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ *harba(n) /*harban/ juwan /dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ *təwə /*təwə/ *jer /*jeɾ/
ページ 1/8

インタラクティブ版を開く: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。

制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap ホーム