원시 한국어 / 朝鮮祖語
Protocoreânico
Coreana (proto)
O protocoreânico (Proto-Koreanic) é o ancestral comum reconstruído da família linguística coreana, incluindo o coreano moderno e o jeju. Estima-se que tenha sido falado na península coreana de cerca de 500 a.C. até os primeiros séculos d.C., antes dos empréstimos massivos do chinês. Estes dados usam, quando possível, formas reconstruídas de palavras coreanas nativas (山 *moy, 水 *mɨr, 火 *pɨr). A reconstrução segue Vovin (2010), Whitman (2012), Ko (2018) e a linguística comparada, o coreano médio, o jeju e fontes de transcrição antigas.
Onde é falada
Leituras de caracteres han em protocoreânico
| Caractere | Significado | Leitura | Forma | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | *hʌtan | /*hʌtan/ | |
| 二 | two | *tupɨr | /*tupɨɾ/ | |
| 三 | three | *seki | /*seki/ | |
| 四 | four | *neki | /*neki/ | |
| 五 | five | *tasəs | /*tasəs/ | |
| 六 | six | *jəsəs | /*jəsəs/ | |
| 七 | seven | *nirkup | /*niɾkup/ | |
| 八 | eight | *jətərp | /*jətəɾp/ | |
| 九 | nine | *ahop | /*ahop/ | |
| 十 | ten | *jer | /*jeɾ/ | |
| 天 | sky | *hanʌr | /*hanʌɾ/ | |
| 地 | ground | *tʌh | /*tʌh/ | |
| 日 | sun | *hʌy | /*hʌj/ | |
| 月 | moon | *tʌr | /*tʌɾ/ | |
| 山 | mountain | *moy | /*moj/ | |
| 海 | sea | *parʌr | /*paɾʌɾ/ | |
| 水 | water | *mɨr | /*mɨɾ/ | |
| 火 | fire | *pɨr | /*pɨɾ/ | |
| 木 | tree | *namk | /*namk/ | |
| 土 | soil | *hʌrk | /*hʌɾk/ | |
| 牛 | ox | *sjo | /*sjo/ | |
| 虎 | tiger | *pəm | /*pəm/ | |
| 龍 | dragon | *mir | /*miɾ/ | |
| 犬 | dog | *kahi | /*kahi/ | |
| 鳥 | bird | *say | /*saj/ | |
| 魚 | fish | *koki | /*koki/ | |
| 頭 | head | *məri | /*məɾi/ | |
| 目 | eye | *nun | /*nun/ | |
| 耳 | ear | *kuy | /*kuj/ | |
| 口 | mouth | *ip | /*ip/ | |
| 心 | heart | *mʌzʌm | /*mʌzʌm/ | |
| 手 | hand | *son | /*son/ | |
| 足 | foot | *par | /*paɾ/ | |
| 血 | blood | *pih | /*pih/ | |
| 肉 | meat | *salh | /*salh/ | |
| 人 | person | *salʌm | /*salʌm/ | |
| 行 | go | *ka- | /*ka-/ | |
| 行 | row | *hʌ- | /*hʌ-/ | |
| 来 | come | *o- | /*o-/ | |
| 去 | leave | *ka- | /*ka-/ | |
| 走 | run | *tʌt- | /*tʌt-/ | |
| 坐 | sit | *anc- | /*ants-/ | |
| 立 | stand | *se- | /*se-/ | |
| 見 | see | *po- | /*po-/ | |
| 聞 | hear | *tɨr- | /*tɨɾ-/ | |
| 食 | eat | *mək- | /*mək-/ | |
| 飲 | drink | *mas- | /*mas-/ | |
| 上 | up | *uh | /*uh/ | |
| 下 | down | *arʌy | /*aɾʌj/ | |
| 左 | left | *oyn | /*ojn/ | |
| 右 | right | *parʌn | /*paɾʌn/ | |
| 中 | middle | *kawɨn | /*kawɨn/ | |
| 中 | hit | *mac- | /*mats-/ |
Fontes
- Vovin 2010
- Whitman 2012
- Ko 2018
Leituras han comparadas
Comparação com línguas da mesma classificação: Coreana (proto)
| Caractere | Protocoreânico | Leitura hun coreana | Proto-japônico | Prototungúsico | Protomongólico | Proto-hmong-mien | Protossino-tibetano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | *hʌtan /*hʌtan/ | han /han/ | *pitə-tu /*pitə-tu/ | *əmun /*əmun/ | *nigen /*niɡen/ | *ʔɨ /*ʔɨ/ | *dyiək /*dyiək/ |
| 二 | *tupɨr /*tupɨɾ/ | du /tu/ | *puta /*puta/ | *dʒuər /*dʒuər/ | *qoyar /*qojar/ | *ʔu̯i /*ʔu̯i/ | *nĭy /*nĭy/ |
| 三 | *seki /*seki/ | se /se/ | *mi /*mi/ | *ilan /*ilan/ | *gurba(n) /*ɡurban/ | *pjɔu /*pjɔu/ | *sɨm /*sɨm/ |
| 四 | *neki /*neki/ | ne /nɛ/ | *jə /*jə/ | *dügin /*dyɡin/ | *dörbe(n) /*dœrben/ | *plei /*plei/ | *lĭy /*lĭy/ |
| 五 | *tasəs /*tasəs/ | daseot /tasʌt̚/ | *itu /*itu/ | *tuɲga /*tuɲɡa/ | *tabu(n) /*tabun/ | *prja /*prja/ | *ŋāH /*ŋāH/ |
| 六 | *jəsəs /*jəsəs/ | yeoseot /jʌsʌt̚/ | *mu /*mu/ | *ɲuŋun /*ɲuŋun/ | *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ | *kruk /*kruk/ | *rŭk /*rŭk/ |
| 七 | *nirkup /*niɾkup/ | ilgop /ilɡop̚/ | *nana /*nana/ | *nadan /*nadan/ | *doluɣa(n) /*doluɣan/ | *djuŋH /*djuŋH/ | *(s-)nĭt /*(s-)nĭt/ |
| 八 | *jətərp /*jətəɾp/ | yeodeol /jʌdʌl/ | *ja /*ja/ | *dʒapkun /*dʒapkun/ | *nayima(n) /*najiman/ | *jat /*jat/ | *ryēt /*ryēt/ |
| 九 | *ahop /*ahop/ | ahop /ahop̚/ | *kəkənə /*kəkənə/ | *xəgün /*xəɡyn/ | *yersü(n) /*jersyn/ | *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/ | *kwɨH /*kwɨH/ |
| 十 | *jer /*jeɾ/ | yeol /jʌl/ | *təwə /*təwə/ | *dʒuwan /*dʒuwan/ | *harba(n) /*harban/ | *gju̯əpD /*gju̯əpD/ | *k(ʰ)ĭp /*k(ʰ)ĭp/ |
| 天 | *hanʌr /*hanʌɾ/ | haneul /hanɯl/ | *ama /*ama/ | *abka /*abka/ | *teŋri /*teŋri/ | — | — |
| 地 | *tʌh /*tʌh/ | ttang /t͈aŋ/ | — | *na /*na/ | *gajar /*ɡadʒar/ | — | *ƛăy /*ƛăy/ |
| 日 | *hʌy /*hʌj/ | nal /nal/ | *pi /*pi/ | *siun /*siun/ | *naran /*naran/ | *hnu̯ɔiA /*hnu̯ɔiA/ | *nĭy /*nĭy/ |
| 月 | *tʌr /*tʌɾ/ | dal /tal/ | *tukuy /*tukui/ | *bēga /*beːɡa/ | *sara(n) /*saran/ | *hlaH /*hlaH/ | *(s-)lăH /*(s-)lăH/ |
| 山 | *moy /*moj/ | me /me/ | *jama /*jama/ | *xada /*xada/ | *agula /*aɣula/ | — | *kaŋ /*kaŋ/ |
| 海 | *parʌr /*paɾʌɾ/ | bada /pada/ | *umi /*umi/ | *lāmu /*laːmu/ | *dalai /*dalaj/ | — | — |
| 水 | *mɨr /*mɨɾ/ | mul /mul/ | *mintu /*mintu/ | *mū /*muː/ | *usu(n) /*usun/ | *ʔu̯əm /*ʔu̯əm/ | *tujʔ /*tujʔ/ |
| 火 | *pɨr /*pɨɾ/ | bul /pul/ | *poy /*poi/ | *tōga /*toːɡa/ | *gal /*ɡal/ | *douX /*douX/ | *məj /*məj/ |
| 木 | *namk /*namk/ | namu /namu/ | *kəy /*kəi/ | *mō /*moː/ | *modu(n) /*modun/ | *ntju̯əŋH /*ntju̯əŋH/ | *sĭŋ /*sĭŋ/ |
| 土 | *hʌrk /*hʌɾk/ | heuk /hɯk̚/ | *tuti /*tuti/ | *na /*na/ | *sirui /*siruj/ | *N-təu /*N-təu/ | *ƛăy /*ƛăy/ |
| 牛 | *sjo /*sjo/ | so /so/ | *usi /*usi/ | *xuker /*xuker/ | *hüker /*hyker/ | — | *ŋwə /*ŋwə/ |
| 虎 | *pəm /*pəm/ | beom /pʌm/ | — | — | — | *tsjɔB /*tsjɔB/ | — |
| 龍 | *mir /*miɾ/ | mireu /miɾɯ/ | — | *muduri /*muduri/ | — | *-roŋ /*-roŋ/ | — |
| 犬 | *kahi /*kahi/ | gae /kɛ/ | *enu /*enu/ | *ŋinda /*ŋinda/ | *noxai /*noxaj/ | *qluwX /*qluwX/ | — |
| 鳥 | *say /*saj/ | sae /sɛ/ | *təri /*təri/ | *gasa /*ɡasa/ | *sibawun /*sibaʊn/ | *m-nɔk /*m-nɔk/ | *waʔ /*waʔ/ |
| 魚 | *koki /*koki/ | mulgogi /mulɡoɡi/ | *iwo /*iwo/ | *nimaka /*nimaka/ | *jigasu(n) /*dʒiɣasun/ | *mbrəuX /*mbrəuX/ | *s-ŋja /*s-ŋja/ |
| 頭 | *məri /*məɾi/ | meori /mʌɾi/ | *kasira /*kasira/ | *dil /*dil/ | *terixün /*terixyn/ | *S-phreiX /*S-phreiX/ | *tV-pu /*tV-pu/ |
| 目 | *nun /*nun/ | nun /nun/ | *ma /*ma/ | *jāsa /*jaːsa/ | *nidün /*nidyn/ | *mu̯ɛjH /*mu̯ɛjH/ | *mjək /*mjək/ |
| 耳 | *kuy /*kuj/ | gwi /kwi/ | *mimi /*mimi/ | *sēn /*seːn/ | *cikin /*tʃikin/ | *mbræu /*mbræu/ | *r-nəʔ /*r-nəʔ/ |
| 口 | *ip /*ip/ | ip /ip̚/ | *kutuy /*kutui/ | *amŋa /*amŋa/ | *aman /*aman/ | *ɲɟuj /*ɲɟuj/ | *mur /*mur/ |
| 心 | *mʌzʌm /*mʌzʌm/ | maeum /maɯm/ | *kəkərə /*kəkərə/ | *mēwan /*meːwan/ | *jirüken /*dʒiryken/ | — | *səm /*səm/ |
| 手 | *son /*son/ | son /son/ | *ta /*ta/ | *ŋāla /*ŋaːla/ | *gar /*ɡar/ | *-bɔuX /*-bɔuX/ | *tV-lak /*tV-lak/ |
| 足 | *par /*paɾ/ | bal /pal/ | *asi /*asi/ | *bəgdi /*bəɡdi/ | *köl /*kœl/ | — | — |
| 血 | *pih /*pih/ | pi /pi/ | *ti /*ti/ | *sēksə /*seːksə/ | *cisu(n) /*tʃisun/ | *ntshjamX /*ntshjamX/ | *swiʔ /*swiʔ/ |
| 肉 | *salh /*salh/ | sal /sal/ | *sisi /*sisi/ | *uldʒə /*uldʒə/ | *mika(n) /*mikan/ | *NGej /*NGej/ | — |
| 人 | *salʌm /*salʌm/ | saram /saɾam/ | *pitə /*pitə/ | *niama /*niama/ | *kümün /*kymyn/ | *lan /*ʔja/ | *mĭ /*mĭ/ |
| 行 | *ka- /*ka-/ | danil /tanil/ | *ik- /*ik-/ | *jabu- /*jabu-/ | *yabu- /*jabu-/ | *n-mʉŋ(X) /*n-mʉŋ(X)/ | — |
| 行 | *hʌ- /*hʌ-/ | hangnyeol /haŋnjʌl/ | *okonap- /*okonap-/ | *ŋənə- /*ŋənə-/ | *yabu- /*jabu-/ | — | — |
| 来 | *o- /*o-/ | ol /ol/ | *kə- /*kə-/ | *əmə- /*əmə-/ | *ire- /*ire-/ | *daj /*daj/ | — |
| 去 | *ka- /*ka-/ | gal /kal/ | — | *ŋənə- /*ŋənə-/ | *od- /*od-/ | — | — |
| 走 | *tʌt- /*tʌt-/ | dallil /tallil/ | *pasir- /*pasir-/ | *tuksa- /*tuksa-/ | *güyü- /*ɡyjy-/ | — | — |
| 坐 | *anc- /*ants-/ | anjeul /andʑɯl/ | *wo- /*wo-/ | *təgə- /*təɡə-/ | *saxu- /*saxu-/ | — | *tūŋ /*tūŋ/ |
| 立 | *se- /*se-/ | seol /sʌl/ | *tat- /*tat-/ | *ili- /*ili-/ | *bos- /*bos-/ | — | *g-ryəp /*ryəp/ |
| 見 | *po- /*po-/ | bol /pol/ | *mi- /*mi-/ | *ičə- /*itʃə-/ | *üje- /*ydʒe-/ | *bu̯ət /*bu̯ət/ | *ken /*ken/ |
| 聞 | *tɨr- /*tɨɾ-/ | deureul /tɯɾɯl/ | *kik- /*kik-/ | *dōldi- /*doːldi-/ | *sonos- /*sonos-/ | *hnəumX /*hnəumX/ | — |
| 食 | *mək- /*mək-/ | meogeul /mʌɡɯl/ | *kup- /*kup-/ | *dʒəp- /*dʒəp-/ | *ide- /*ide-/ | — | *ʒʰa /*ʒʰa/ |
| 飲 | *mas- /*mas-/ | masil /maɕil/ | *nəm- /*nəm-/ | *umī- /*umiː-/ | *uxu- /*uxu-/ | — | *dʰɨn /*dʰɨn/ |
| 上 | *uh /*uh/ | wi /wi/ | *upəy /*upəi/ | *ugi /*uɡi/ | *degere /*deɡere/ | — | — |
| 下 | *arʌy /*aɾʌj/ | arae /aɾɛ/ | *sita /*sita/ | *xərgi /*xərɡi/ | *doxora /*doxora/ | — | — |
| 左 | *oyn /*ojn/ | oen /wen/ | *pintari /*pintari/ | *dʒəgün /*dʒəɡyn/ | *jegün /*dʒeɡyn/ | — | — |
| 右 | *parʌn /*paɾʌn/ | oreun /oɾɯn/ | *minkiri /*minkiri/ | *aŋān /*aŋaːn/ | *baragun /*baraɣun/ | — | — |
| 中 | *kawɨn /*kawɨn/ | gaunde /kaundɛ/ | *naka /*naka/ | *dulin /*dulin/ | *dumda /*dumda/ | *ntroŋ /*ntroŋ/ | — |
| 中 | *mac- /*mats-/ | majeul /madʑɯl/ | *atar- /*atar-/ | *dulin /*dulin/ | *dumda /*dumda/ | — | — |
Abrir o mapa interativo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.
Criado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Início do LangMap