日本祖語

Proto-Japonik

Kijapani (proto)

FamiliaKijapani (proto) Wasemaji歴史言語 / 推定不可 (祖語) EneoJapanese Archipelago (~1000 BCE - 300 CE) Uandishi wa KilatiniFrellesvig transcription UsomajiProto-Japoni (ujenzi upya)

Proto-Japoni (Proto-Japonic) ni babu wa pamoja aliyejengwa upya wa familia ya lugha za Kijaponi, ikiwa ni pamoja na Kijapani cha Kale na Proto-Ryukyu. Tarehe: takriban 1000 KK hadi 300 BK, kabla ya kuibuka kwa dola la Yamato; inadhaniwa ilikuja kwenye visiwa kutoka Peninsula ya Korea pamoja na utamaduni wa kilimo cha mpunga wa Yayoi. Ujenzi upya wa kawaida wa Frellesvig & Whitman (2008) unaweka mfumo wa irabu sita (*a *i *e *ə *o *u) na dvifuongi za pili *ui, *əi zinazoeleza tofauti za irabu nane za Kijapani cha Kale.

Maeneo inakozungumzwa

Usomaji wa herufi za Han katika Proto-Japonik

Herufi Maana Usomaji Umbo IPA
一 one *pitə-tu /*pitə-tu/
二 two *puta /*puta/
三 three *mi /*mi/
四 four *jə /*jə/
五 five *itu /*itu/
六 six *mu /*mu/
七 seven *nana /*nana/
八 eight *ja /*ja/
九 nine *kəkənə /*kəkənə/
十 ten *təwə /*təwə/
天 sky *ama /*ama/
日 sun *pi /*pi/
月 moon *tukuy /*tukui/
山 mountain *jama /*jama/
海 sea *umi /*umi/
水 water *mintu /*mintu/
火 fire *poy /*poi/
木 tree *kəy /*kəi/
土 soil *tuti /*tuti/
石 stone *isoi /*isoi/
雪 snow *joki /*joki/
牛 ox *usi /*usi/
馬 horse *uma /*uma/
羊 sheep *pitunsi /*pitunsi/
犬 dog *enu /*enu/
鳥 bird *təri /*təri/
魚 fish *iwo /*iwo/
頭 head *kasira /*kasira/
目 eye *ma /*ma/
耳 ear *mimi /*mimi/
鼻 nose *pana /*pana/
口 mouth *kutuy /*kutui/
牙 tooth *pa /*pa/
心 heart *kəkərə /*kəkərə/
手 hand *ta /*ta/
足 foot *asi /*asi/
血 blood *ti /*ti/
肉 meat *sisi /*sisi/
人 person *pitə /*pitə/
家 home, family *ja /*ja/
門 door, gate *to /*to/
年 year *təsi /*təsi/
生 live, be born *nar- /*nar-/
死 die *sin- /*sin-/
行 go *ik- /*ik-/
行 row *okonap- /*okonap-/
来 come *kə- /*kə-/
走 run *pasir- /*pasir-/
飛 fly *tənp- /*tənp-/
坐 sit *wo- /*wo-/
立 stand *tat- /*tat-/
見 see *mi- /*mi-/
聞 hear *kik- /*kik-/
知 know *sir- /*sir-/
食 eat *kup- /*kup-/
飲 drink *nəm- /*nəm-/
白 white *siro- /*siro-/
黑 black *kuro /*kuro/
黃 yellow *koi /*koi/
多 many, much *əpə /*əpə/
長 long *nanka /*nanka/
遠 far *təpə /*təpə/
冷 cold *su⁽ⁿ⁾susi /*su⁽ⁿ⁾susi/
上 up *upəy /*upəi/
下 down *sita /*sita/
左 left *pintari /*pintari/
右 right *minkiri /*minkiri/
中 middle *naka /*naka/
中 hit *atar- /*atar-/
東 east *pinkasi /*pinkasi/
西 west *nisi /*nisi/
南 south *minami /*minami/
北 north *kita /*kita/
有 have; there is *ar- /*ar-/
不 not *na /*na/

Vyanzo

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kijapani (proto)

Herufi Proto-JaponikKun-yomi ya KijapaniProto-TungusProto-KoreanikProto-MongolicProto-Sino-TibetProto-Hmong-Mien
一 *pitə-tu /*pitə-tu/ hito /çito/ *əmun /*əmun/ *hʌtan /*hʌtan/ *nigen /*niɡen/ *dyiək /*dyiək/ *ʔɨ /*ʔɨ/
二 *puta /*puta/ futa /ɸɯta/ *dʒuər /*dʒuər/ *tupɨr /*tupɨɾ/ *qoyar /*qojar/ *nĭy /*nĭy/ *ʔu̯i /*ʔu̯i/
三 *mi /*mi/ mi /mi/ *ilan /*ilan/ *seki /*seki/ *gurba(n) /*ɡurban/ *sɨm /*sɨm/ *pjɔu /*pjɔu/
四 *jə /*jə/ yo /jo/ *dügin /*dyɡin/ *neki /*neki/ *dörbe(n) /*dœrben/ *lĭy /*lĭy/ *plei /*plei/
五 *itu /*itu/ itsu /itsɯ/ *tuɲga /*tuɲɡa/ *tasəs /*tasəs/ *tabu(n) /*tabun/ *ŋāH /*ŋāH/ *prja /*prja/
六 *mu /*mu/ mu /mɯ/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ *jəsəs /*jəsəs/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ *rŭk /*rŭk/ *kruk /*kruk/
七 *nana /*nana/ nana /nana/ *nadan /*nadan/ *nirkup /*niɾkup/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ *(s-)nĭt /*(s-)nĭt/ *djuŋH /*djuŋH/
八 *ja /*ja/ ya /ja/ *dʒapkun /*dʒapkun/ *jətərp /*jətəɾp/ *nayima(n) /*najiman/ *ryēt /*ryēt/ *jat /*jat/
九 *kəkənə /*kəkənə/ kokono /kokono/ *xəgün /*xəɡyn/ *ahop /*ahop/ *yersü(n) /*jersyn/ *kwɨH /*kwɨH/ *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/
十 *təwə /*təwə/ tō /toː/ *dʒuwan /*dʒuwan/ *jer /*jeɾ/ *harba(n) /*harban/ *k(ʰ)ĭp /*k(ʰ)ĭp/ *gju̯əpD /*gju̯əpD/
Ukurasa 1/8

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap