原始モンゴル語

原始蒙古語

蒙古語族(proto)

語系蒙古語族(proto) 使用者歴史言語 / 推定不可(祖語) 地區Mongolian plateau(~5-10c CE) 羅馬字Janhunen/Nugteren transcription 讀音原始蒙古語(重構)

原始蒙古語係包括喀爾喀蒙古語、布里亞特語、卡爾梅克-衛拉特語、內蒙古各方言、達斡爾語、青甘語群(土族語、保安語、東鄉語等)等所有蒙古語族語言嘅重構共同祖語。年代大致定喺 5–10 世紀嘅蒙古高原,即係蒙古帝國興起前夜同中古蒙古語成立前夕。重構參考《元朝秘史》、八思巴文字資料、漢蒙對譯辭彙以及現代蒙古諸語比較,採用 Janhunen (2003) 同 Nugteren (2011) 嘅形式,例如 *nike(n)「一」、*naran「太陽」、*mori(n)「馬」、*kümün「人」等帶星號,詞末 -n 因為只喺特定形態環境先出現,慣例加括號。

使用地區

原始蒙古語嘅漢字讀音

漢字 意思 讀音 寫法 IPA
一 one *nigen /*niɡen/
二 two *qoyar /*qojar/
三 three *gurba(n) /*ɡurban/
四 four *dörbe(n) /*dœrben/
五 five *tabu(n) /*tabun/
六 six *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/
七 seven *doluɣa(n) /*doluɣan/
八 eight *nayima(n) /*najiman/
九 nine *yersü(n) /*jersyn/
十 ten *harba(n) /*harban/
天 sky *teŋri /*teŋri/
地 ground *gajar /*ɡadʒar/
日 sun *naran /*naran/
月 moon *sara(n) /*saran/
山 mountain *agula /*aɣula/
海 sea *dalai /*dalaj/
水 water *usu(n) /*usun/
火 fire *gal /*ɡal/
木 tree *modu(n) /*modun/
土 soil *sirui /*siruj/
石 stone *cilaxun /*tʃilaxun/
鐵 iron *temür /*temyr/
雪 snow *casun /*tʃasun/
牛 ox *hüker /*hyker/
蛇 snake *mogai /*moɣaj/
馬 horse *mori(n) /*morin/
羊 sheep *honi(n) /*honin/
雞 chicken *takixa /*takixa/
犬 dog *noxai /*noxaj/
豬 pig *gakai /*ɡakaj/
鳥 bird *sibawun /*sibaʊn/
魚 fish *jigasu(n) /*dʒiɣasun/
頭 head *terixün /*terixyn/
目 eye *nidün /*nidyn/
耳 ear *cikin /*tʃikin/
鼻 nose *kamar /*kamar/
口 mouth *aman /*aman/
牙 tooth *sidün /*sidyn/
心 heart *jirüken /*dʒiryken/
手 hand *gar /*ɡar/
足 foot *köl /*kœl/
血 blood *cisu(n) /*tʃisun/
肉 meat *mika(n) /*mikan/
人 person *kümün /*kymyn/
女 woman *eme /*eme/
門 door, gate *exüden /*exyden/
年 year *hon /*hon/
生 live, be born *töre- /*tœre-/
行 go *yabu- /*jabu-/
行 row *yabu- /*jabu-/
来 come *ire- /*ire-/
去 leave *od- /*od-/
走 run *güyü- /*ɡyjy-/
飛 fly *nis- /*nis-/
坐 sit *saxu- /*saxu-/
立 stand *bos- /*bos-/
見 see *üje- /*ydʒe-/
聞 hear *sonos- /*sonos-/
知 know *mede- /*mede-/
食 eat *ide- /*ide-/
飲 drink *uxu- /*uxu-/
白 white *cagaxan /*tʃaɣaxan/
黑 black *kara /*kara/
紅 red *hulaxan /*hulaxan/
黃 yellow *sira /*sira/
青 blue-green *köke /*kœke/
綠 green *noguxan /*noɣuxan/
灰 grey; ash *hünesün /*hynesyn/
大 big *yeke /*jeke/
多 many, much *olan /*olan/
長 long *urtu /*urtu/
遠 far *kola /*kola/
熱 hot *kalaun /*kalaun/
冷 cold *küyitün /*kyjityn/
上 up *degere /*deɡere/
下 down *doxora /*doxora/
左 left *jegün /*dʒeɡyn/
右 right *baragun /*baraɣun/
中 middle *dumda /*dumda/
中 hit *dumda /*dumda/
東 east *jegün /*dʒeɡyn/
西 west *baragun /*baraɣun/
南 south *emüne /*emyne/
北 north *hoyitu /*hojitu/
我 I, me *bi /*bi/
你 you *ci /*tʃi/
無 not have, without *ügei /*yɣej/
不 not *ese /*ese/

來源

漢字讀音比較

相關語言比較:蒙古語族(proto)

漢字 原始蒙古語原始通古斯語契丹語原始日語原始韓語原始苗瑤語女真語
一 *nigen /*niɡen/ *əmun /*əmun/ am /am/ *pitə-tu /*pitə-tu/ *hʌtan /*hʌtan/ *ʔɨ /*ʔɨ/ emu /emu/
二 *qoyar /*qojar/ *dʒuər /*dʒuər/ jur /dʒur/ *puta /*puta/ *tupɨr /*tupɨɾ/ *ʔu̯i /*ʔu̯i/ juwe /dʑuwe/
三 *gurba(n) /*ɡurban/ *ilan /*ilan/ hur /hur/ *mi /*mi/ *seki /*seki/ *pjɔu /*pjɔu/ ilan /ilan/
四 *dörbe(n) /*dœrben/ *dügin /*dyɡin/ dur /dur/ *jə /*jə/ *neki /*neki/ *plei /*plei/ duin /duin/
五 *tabu(n) /*tabun/ *tuɲga /*tuɲɡa/ tau /tʰau/ *itu /*itu/ *tasəs /*tasəs/ *prja /*prja/ sunja /sundʑa/
六 *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ nil /nil/ *mu /*mu/ *jəsəs /*jəsəs/ *kruk /*kruk/ ninggun /niŋɡun/
七 *doluɣa(n) /*doluɣan/ *nadan /*nadan/ dolo /dolo/ *nana /*nana/ *nirkup /*niɾkup/ *djuŋH /*djuŋH/ nadan /nadan/
八 *nayima(n) /*najiman/ *dʒapkun /*dʒapkun/ — *ja /*ja/ *jətərp /*jətəɾp/ *jat /*jat/ jakūn /dʑakɯn/
九 *yersü(n) /*jersyn/ *xəgün /*xəɡyn/ is /is/ *kəkənə /*kəkənə/ *ahop /*ahop/ *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/ uyun /ujun/
十 *harba(n) /*harban/ *dʒuwan /*dʒuwan/ par /par/ *təwə /*təwə/ *jer /*jeɾ/ *gju̯əpD /*gju̯əpD/ juwan /dʑuwan/
頁 1/9

打開互動地圖: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。

製作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主頁