原始モンゴル語

原始蒙古语

蒙古语族(原始)

语系蒙古语族(原始) 使用者歴史言語 / 推定不可(祖語) 地区Mongolian plateau(~5-10c CE) 罗马字Janhunen/Nugteren transcription 读音原始蒙古语(重构)

原始蒙古语(Proto-Mongolic)是包括喀尔喀蒙古语、布里亚特语、卡尔梅克-卫拉特语、内蒙古各方言、达斡尔语、青甘语群(土族语、保安语、东乡语等)在内的所有蒙古语族语言的重构共同祖语。年代大致定于5–10世纪的蒙古高原,正值蒙古帝国兴起前夜与中古蒙古语成立前夕。重构基于《元朝秘史》、八思巴文字资料、汉蒙对译辞汇及现代蒙古诸语比较,采用 Janhunen (2003) 和 Nugteren (2011) 的形式,如 *nike(n)「一」、*naran「太阳」、*mori(n)「马」、*kümün「人」等带星号表示,词末 -n 因仅在特定形态环境出现而按惯例加括号。

使用地区

原始蒙古语的汉字读音

汉字 含义 读音 写法 IPA
一 one *nigen /*niɡen/
二 two *qoyar /*qojar/
三 three *gurba(n) /*ɡurban/
四 four *dörbe(n) /*dœrben/
五 five *tabu(n) /*tabun/
六 six *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/
七 seven *doluɣa(n) /*doluɣan/
八 eight *nayima(n) /*najiman/
九 nine *yersü(n) /*jersyn/
十 ten *harba(n) /*harban/
天 sky *teŋri /*teŋri/
地 ground *gajar /*ɡadʒar/
日 sun *naran /*naran/
月 moon *sara(n) /*saran/
山 mountain *agula /*aɣula/
海 sea *dalai /*dalaj/
水 water *usu(n) /*usun/
火 fire *gal /*ɡal/
木 tree *modu(n) /*modun/
土 soil *sirui /*siruj/
石 stone *cilaxun /*tʃilaxun/
鐵 iron *temür /*temyr/
雪 snow *casun /*tʃasun/
牛 ox *hüker /*hyker/
蛇 snake *mogai /*moɣaj/
馬 horse *mori(n) /*morin/
羊 sheep *honi(n) /*honin/
雞 chicken *takixa /*takixa/
犬 dog *noxai /*noxaj/
豬 pig *gakai /*ɡakaj/
鳥 bird *sibawun /*sibaʊn/
魚 fish *jigasu(n) /*dʒiɣasun/
頭 head *terixün /*terixyn/
目 eye *nidün /*nidyn/
耳 ear *cikin /*tʃikin/
鼻 nose *kamar /*kamar/
口 mouth *aman /*aman/
牙 tooth *sidün /*sidyn/
心 heart *jirüken /*dʒiryken/
手 hand *gar /*ɡar/
足 foot *köl /*kœl/
血 blood *cisu(n) /*tʃisun/
肉 meat *mika(n) /*mikan/
人 person *kümün /*kymyn/
女 woman *eme /*eme/
門 door, gate *exüden /*exyden/
年 year *hon /*hon/
生 live, be born *töre- /*tœre-/
行 go *yabu- /*jabu-/
行 row *yabu- /*jabu-/
来 come *ire- /*ire-/
去 leave *od- /*od-/
走 run *güyü- /*ɡyjy-/
飛 fly *nis- /*nis-/
坐 sit *saxu- /*saxu-/
立 stand *bos- /*bos-/
見 see *üje- /*ydʒe-/
聞 hear *sonos- /*sonos-/
知 know *mede- /*mede-/
食 eat *ide- /*ide-/
飲 drink *uxu- /*uxu-/
白 white *cagaxan /*tʃaɣaxan/
黑 black *kara /*kara/
紅 red *hulaxan /*hulaxan/
黃 yellow *sira /*sira/
青 blue-green *köke /*kœke/
綠 green *noguxan /*noɣuxan/
灰 grey; ash *hünesün /*hynesyn/
大 big *yeke /*jeke/
多 many, much *olan /*olan/
長 long *urtu /*urtu/
遠 far *kola /*kola/
熱 hot *kalaun /*kalaun/
冷 cold *küyitün /*kyjityn/
上 up *degere /*deɡere/
下 down *doxora /*doxora/
左 left *jegün /*dʒeɡyn/
右 right *baragun /*baraɣun/
中 middle *dumda /*dumda/
中 hit *dumda /*dumda/
東 east *jegün /*dʒeɡyn/
西 west *baragun /*baraɣun/
南 south *emüne /*emyne/
北 north *hoyitu /*hojitu/
我 I, me *bi /*bi/
你 you *ci /*tʃi/
無 not have, without *ügei /*yɣej/
不 not *ese /*ese/

来源

汉字读音比较

与同属蒙古语族(原始)的语言比较

汉字 原始蒙古语原始通古斯语契丹语原始日语原始韩语原始苗瑶语女真语
一 *nigen /*niɡen/ *əmun /*əmun/ am /am/ *pitə-tu /*pitə-tu/ *hʌtan /*hʌtan/ *ʔɨ /*ʔɨ/ emu /emu/
二 *qoyar /*qojar/ *dʒuər /*dʒuər/ jur /dʒur/ *puta /*puta/ *tupɨr /*tupɨɾ/ *ʔu̯i /*ʔu̯i/ juwe /dʑuwe/
三 *gurba(n) /*ɡurban/ *ilan /*ilan/ hur /hur/ *mi /*mi/ *seki /*seki/ *pjɔu /*pjɔu/ ilan /ilan/
四 *dörbe(n) /*dœrben/ *dügin /*dyɡin/ dur /dur/ *jə /*jə/ *neki /*neki/ *plei /*plei/ duin /duin/
五 *tabu(n) /*tabun/ *tuɲga /*tuɲɡa/ tau /tʰau/ *itu /*itu/ *tasəs /*tasəs/ *prja /*prja/ sunja /sundʑa/
六 *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ nil /nil/ *mu /*mu/ *jəsəs /*jəsəs/ *kruk /*kruk/ ninggun /niŋɡun/
七 *doluɣa(n) /*doluɣan/ *nadan /*nadan/ dolo /dolo/ *nana /*nana/ *nirkup /*niɾkup/ *djuŋH /*djuŋH/ nadan /nadan/
八 *nayima(n) /*najiman/ *dʒapkun /*dʒapkun/ — *ja /*ja/ *jətərp /*jətəɾp/ *jat /*jat/ jakūn /dʑakɯn/
九 *yersü(n) /*jersyn/ *xəgün /*xəɡyn/ is /is/ *kəkənə /*kəkənə/ *ahop /*ahop/ *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/ uyun /ujun/
十 *harba(n) /*harban/ *dʒuwan /*dʒuwan/ par /par/ *təwə /*təwə/ *jer /*jeɾ/ *gju̯əpD /*gju̯əpD/ juwan /dʑuwan/
页 1/9

打开交互式地图: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。

制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主页