Awajún chichám

अगुआरुना

जिवारोआन

भाषा परिवारजिवारोआन वक्ता~55K (पेरू ~50K + इक्वाडोर ~5K) लिपिलैटिन देशपेरू (अमेज़ोनस, Cajamarca, San Martín, Loreto regions) आधिकारिक भाषापेरू (1993 के संविधान के अनुच्छेद 48 के तहत मान्यता प्राप्त क्षेत्रीय भाषा) जीवंततासुभेद्य ISO 639-3agr

अगुआरुना (Awajún chichám, "अवाहून वाणी") सबसे बड़ी हिवारो भाषा है, जिसे पेरू के अमेज़न — एंडीज़ संक्रमण-पारिस्थितिकी (ecotone) क्षेत्र में लगभग 50,000-55,000 अवाहून लोग बोलते हैं। हिवारो परिवार 4-5 निकट संबंधी भाषाओं (शुआर jiv, अचुआर acu, हुआम्बिसा, शिवियार, अवाहून agr) वाला एक छोटा एकाकी दक्षिण अमेरिकी भाषा-परिवार है, जिसका मूल क्षेत्र मारान्योन नदी द्रोणी में पेरू-इक्वाडोर सीमा के दोनों ओर फैला है। अवाहून वक्ता जातीय रूप से इक्वाडोर के शुआर से संबंधित हैं किंतु भाषिक रूप से भिन्न हैं; पारस्परिक बोधगम्यता आंशिक है। अवाहून ने हिवारो परिवार की विशेषताएँ बनाए रखी हैं: नासिक्य स्वर, फोकस चिह्नक, वर्गक-संज्ञा रचनाएँ, तथा वर्षावन के लिए एक विस्तृत नृजातीय-जैविक शब्दभंडार। 2009 के बागुआ नरसंहार ने अवाहून भूमि अधिकारों की ओर अंतरराष्ट्रीय ध्यान आकर्षित किया।

कहाँ बोली जाती है

इस भाषा को पहनें अपने पसंदीदा शब्द चुनें — नक़्शे वाले उसी टाइपफ़ेस में छपेंगे। अगुआरुना के शब्दों से टी-शर्ट बनाएँ →

अगुआरुना में 87 मूल शब्द

पानी

yumi

jumi

आग

jii

hiː

सूरज

etsá

ɨtsá

चाँद

nántu

nántu

तारा

yaya

jaja

रात

kashi

kaʃi

बारिश

yumi

jumi

बर्फ़

nieve

ˈnjebe

हवा

dase

dasɨ

मिट्टी

nugka

nuɡka

पत्थर

kaya

kaja

पहाड़

nain

nain

समुद्र

nayants

najants

माता

dukú

dukú

पिता

apá

apá

बेटी

nawan

nawan

मैं

wi

wi

तुम

amé

amé

हम

ii

iː

नाम

daaji

daːhi

व्यक्ति

aents

aɨnts

सिर

buuk

buːk

आँख

jíi

híː

कान

kuwish

kuwiʃ

नाक

nuji

nuhi

मुँह

wenu

wɨnu

दाँत

dai

dai

जीभ

inai

inai

हाथ

uwéj

uwéh

पैर

dawe

dawɨ

दिल

anéntai

anɨ́ntai

हड्डी

ukunch

ukuntʃ

खून

numpa

numpa

टट्टी

ija

iha

प्रेम

wakejut

wakɨhut

पेड़

númi

númi

कुत्ता

yawá

jawá

बिल्ली

bishu

biʃu

मछली

namak

namak

पक्षी

pishak

piʃak

तितली

wámpishuk

wámpiʃuk

अंडा

nujín

nuˈhin

भालू

chayú

tʃajú

घोड़ा

kawayu

kawaju

घर

jega

hɨɡa

दूध

muntsu

muntsu

शहद

dapa yumiji

dapa jumihi

नमक

wee

wɨː

वाइन

vino

ˈbino

चावल

ajus

ahus

लोहा

jiju

hihu

पहिया

rueda

rueda

रेशम

seda

seda

किताब

papi

papi

खाना

yuwámu

juwámu

पीना

umut

umut

सोना

kanut

kanut

एक

makichik

makitʃik

दो

jimag

himaɡ

तीन

kampatum

kampatum

चार

ipaksumat

ipaksumat

पाँच

uweja amua

uwɨha amua

सौ

cien

sjen

नमस्ते

pujámek

puhámɨk

अच्छा

pegkeg

pɨɡkɨɡ

नया

yamajam

jamaham

लाल

kapantu

kapantu

सफ़ेद

puju

puhu

काला

bukusea

bukusɨa

हरा

samekbau

samɨkbau

नीला

wigka

wiɡka

कोयल

ikáncham

iˈkantʃam

स्रोत

शब्दों की तुलना

इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: जिवारोआन

अर्थ अगुआरुनाआचुआरशुआरशिपीबो-कोनीबोआयमारासेनाकोयुत्ला तोतोनाक
पानी yumi /jumi/ yumi /jumi/ yumi /jumi/ jene /hɨnɨ/ uma /uma/ madzi /madzi/ chúchut /tʃútʃut/
आग jii /hiː/ ji /hi/ ji /hi/ chii /tʃiː/ nina /nina/ moto /moto/ lhkúyat /ɬkújat/
सूरज etsá /ɨtsá/ etsa /etsa/ etsa /etsa/ bari /baɾi/ inti /inti/ dzuwa /dzuwa/ chichiní /tʃitʃiní/
चाँद nántu /nántu/ nantu /nantu/ nantu /nantu/ oxe /oʂɨ/ phaxsi /pʰaχsi/ mwedzi /mwedzi/ papá /papá/
तारा yaya /jaja/ yaa /jaː/ yaa /jaː/ wishti /wiʃtĩ/ warawara /waɾawaɾa/ nyenyezi /ɲeɲezi/ staku /staku/
रात kashi /kaʃi/ kashi /kaʃi/ kashi /kaʃi/ yame /jamɨ/ aruma /aruma/ usiku /usiku/ tsisní /tsisní/
बारिश yumi /jumi/ — yumi /jumi/ oi /oi/ jallu /ˈxaʎu/ mvura /mvura/ sin /sin/
बर्फ़ nieve /ˈnjebe/ — — — khunu /kʰunu/ neve /neve/ —
पृष्ठ 1/10

इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।

निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम