ꪼꪕꪒꪾ
ताई दाम
क्रा-दाई (ताई, दक्षिण-पश्चिमी, उत्तर-पश्चिमी)
ताई दाम ("काली ताई", महिलाओं के पारंपरिक काले रंगे वस्त्रों से नामित) उत्तर-पश्चिमी वियतनाम तथा निकटवर्ती लाओस/चीन की एक दक्षिण-पश्चिमी ताई भाषा है। ताई दाम लोगों ने अपनी स्वयं की मूल ताई वियत लिपि विकसित की (मध्यकालीन, यूनिकोड 5.2 / 2009 में कूटबद्ध) — जो थाई और लाओ लिपियों से इस मायने में भिन्न है कि इसने उन ब्राह्मी विशेषताओं को बनाए रखा है जो मानकीकृत थाई लेखन प्रणाली में लुप्त हो गईं। इस भाषा में 6 विभेदक स्वराघात (टोन) हैं (5 अवरुद्ध-रहित अक्षरों में + 1 कंटूर)। 1954 के वियतनाम विभाजन और 1975 में साइगॉन के पतन के बाद संयुक्त राज्य अमेरिका (आयोवा) और फ्रांस में बड़े ताई दाम शरणार्थी समुदाय विद्यमान हैं।
कहाँ बोली जाती है
ताई दाम में 87 मूल शब्द
स्रोत
- Glottolog: Tai Dam
- Ethnologue: blt
- Baccam Don, Baccam Faluang, Baccam Hung & Dorothy Fippinger (1989) Tai Dam–English, English–Tai Dam Vocabulary Book. Summer Institute of Linguistics
- Fippinger (1971) Tai Dam phonology — Mon-Khmer Studies III
- Unicode Tai Viet block (U+AA80–AADF)
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: क्रा-दाई (ताई, दक्षिण-पश्चिमी, उत्तर-पश्चिमी)
| अर्थ | ताई दाम | ईसान | दक्षिणी थाई | उत्तरी थाई | शान | थाई सोंग | लाओ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | ꪙꪾꫂ /nam˧˩ˀ/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˧˥/ | น้ำ /nam˦˥/ | ၼမ်ႉ /nam˦˨ˀ/ | น้ำ /nam˦˧/ | ນ້ຳ /naːm˥˨/ |
| आग | ꪼꪡ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ၾႆး /faj˥/ | ไฟ /faj˧˥˦/ | ໄຟ /faj˧˥/ |
| सूरज | ꪔꪱꪹꪫꪸꪙ /taː˨ven˥/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ဝၼ်း /wan˥/ | ตะวัน /ta˨˦ wan˧˥˦/ | ຕາເວັນ /taː˩˧ ven˧˥/ |
| चाँद | ꪹꪚꪙ /bɯən˨/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯːan˥/ | လိူၼ် /lɤn˨˦/ | เดือน /dɯːan˨˦/ | ດວງເດືອນ /duaŋ˩˧ dɯːan˩˧/ |
| तारा | ꪒꪱꪫ /daːw˨/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˥/ | ดาว /daːw˧/ | လၢဝ် /laːw˨˦/ | ดาว /daːw˨˦/ | ດາວ /daːw˩˧/ |
| रात | ꪁꪳꪙ /kɯn˥/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˥/ | คืน /kʰɯːn˧/ | ၶိုၼ်း /kʰɯn˥/ | คืน /kʰɯːn˧˥˦/ | ຄືນ /kʰɯːn˧˥/ |
| बारिश | ꪶꪠꪙ /fon˨/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ၽူၼ် /pʰon˨˦/ | ฝน /fon˨˦/ | ຝົນ /fɔn˩˧/ |
| हवा | ꪶꪩꪣ /lom˥/ | ลม /lom˧/ | ลม /lom˥/ | ลม /lom˧/ | လူမ်း /lom˥/ | ลม /lom˧˥˦/ | ລົມ /lom˧˥/ |
| मिट्टी | ꪒꪲꪙ /din˨/ | ดิน /din˥/ | ดิน /din˥/ | ดิน /din˧/ | လိၼ် /lin˨˦/ | ดิน /din˨˦/ | ດິນ /din˩˧/ |
| पत्थर | ꪬꪲꪙ /hin˨/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˨˦/ | ႁိၼ် /hin˨˦/ | หิน /hin˨˦/ | ຫີນ /hiːn˩˧/ |
| पहाड़ | ꪝꪴ /puː˥/ | ภูเขา /pʰuː˥ kʰaw˩˧/ | ภูเขา /pʰuː˥kʰaw˩˧/ | ดอย /dɔːj˧/ | လွႆ /lɔj˨˦/ | ภูเขา /pʰuː˧˥˦ kʰaw˨˦/ | ພູເຂົາ /pʰuː˧˥kʰaw˩˧/ |
| समुद्र | ꪙꪾ꫁ꪹꪚꪸ꫁ /nam˧˩ˀbeː˨˩ˀ/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˧˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˧/ | ပၢင်ႇလၢႆႇ /paːŋ˩ laːj˩/ | — | ທະເລ /tʰa˧leː˧˥/ |
| माता | ꪵꪣ꪿ /mɛː˦/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | မႄႈ /mɛː˧˨/ | แม่ /mɛː˦/ | ແມ່ /mɛː˧/ |
| पिता | ꪮ꫁ꪱꪥ /ʔaːj˨˩ˀ/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | ပေႃႈ /pɔː˧˨/ | พ่อ /pʰɔː˦/ | ພໍ່ /pʰɔː˧/ |
| बेटी | ꪩꪴꪀꪑꪲꪉ /luʔ˦ɲiŋ˥/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk˥˧ saːw˩˧/ | လုၵ်ႈယိင်း /luk˧˨ jiŋ˥/ | ลูกสาว /luːk˦ saːw˨˦/ | ລູກສາວ /luːk˥˨ saːw˩˧/ |
| मैं | ꪄ꫁ꪮꪥ /kʰɔj˨˩ˀ/ | ข้อย /kʰɔːj˧/ | ฉาน /tɕʰaːn˩˧/ | ตู /tuː˩/ | ၵဝ် /kaw˨˦/ | กู /kuː˨˦/ | ຂ້ອຍ /kʰɔːj˧˩/ |
| तुम | ꪣꪳꪉ /mɯŋ˥/ | เจ้า /tɕaw˧/ | สู /suː˩˧/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | မႂ်း /maɰ˥/ | มึง /mɯŋ˧˥˦/ | ເຈົ້າ /tɕaːw˥˨/ |
| हम | ꪹꪭꪱ /haw˥/ | เฮา /haw˥/ | เรา /raw˥/ | เฮา /haw˥/ | ႁဝ်း /haw˥/ | เฮา /haw˧˥˦/ | ເຮົາ /haw˧˥/ |
| नाम | ꪋꪳ꪿ /tɕɯ˦/ | ซื่อ /sɨː˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | ၸိုဝ်ႈ /tsɯː˧˨/ | ซื่อ /sɯː˦/ | ຊື່ /sɯː˧/ |
| व्यक्ति | ꪶꪁꪙ /kon˥/ | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˧/ | ၵူၼ်း /kon˥/ | — | ຄົນ /kʰon˧˥/ |
| सिर | ꪬꪺ /huə˨/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | ႁူဝ် /hoː˨˦/ | หัว /huːa˨˦/ | ຫົວ /hua˩˧/ |
| आँख | ꪔꪱ /taː˨/ | ตา /taː˥/ | ตา /taː˥/ | ต๋า /taː˩˧/ | တႃ /taː˨˦/ | ตา /taː˨˦/ | ຕາ /taː˩˧/ |
| कान | ꪬꪴ /huː˨/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | ႁူ /huː˨˦/ | หู /huː˨˦/ | ຫູ /huː˩˧/ |
| मुँह | ꪜꪱꪀ /paːʔ˦˥/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ပၢၵ်ႇ /paːk˩/ | — | ປາກ /paːk˧˩/ |
| दाँत | ꪵꪄ꫁ꪫ /kʰɛw˨˩ˀ/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˥/ | ฟัน /fan˧/ | ၶဵဝ်ႈ /kʰew˧˨/ | ฟัน /fan˧˥˦/ | ແຂ້ວ /kʰɛːw˧˩/ |
| जीभ | ꪩꪲ꫁ꪙ /lin˧˩ˀ/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˧˥/ | ลิ้น /lin˦˥/ | လိၼ်ႉ /lin˦˨ˀ/ | ลิ้น /lin˦˧/ | ລີ້ນ /lin˥˨/ |
| हाथ | ꪣꪳ /mɯ˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | မိုဝ်း /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧˥˦/ | ມື /mɯː˧˥/ |
| पैर | ꪔꪲꪙ /tin˨/ | ตีน /tiːn˥/ | ตีน /tiːn˥/ | ตี๋น /tiːn˩˧/ | တိၼ် /tin˨˦/ | ตีน /tiːn˨˦/ | ຕີນ /tiːn˩˧/ |
| दिल | ꪻꪊ /tɕaɯ˨/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ၸႂ် /tsaɰ˨˦/ | ใจ /tɕaj˨˦/ | ໃຈ /tɕaj˩˧/ |
| हड्डी | ꪒꪴꪀ /duʔ˦˥/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | လုပ်ႇ /lup˩/ | ดูก /duːk˧˥/ | ກະດູກ /ka˧˥duːk˧˩/ |
| खून | ꪹꪩꪒ /lɯət˦/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˧/ | လိူတ်ႈ /lɤt˧˨/ | เลียด /liːat˦/ | ເລືອດ /lɯat˥˨/ |
| प्रेम | — /—/ | ฮัก /hak˦˥/ | รัก /rak˧˥/ | ฮัก /hak˦˥/ | ႁၵ်ႉ /hak˦˨ˀ/ | ฮัก /hak˦/ | ຮັກ /hak˧/ |
| पेड़ | ꪼꪣ꫁ /maj˧˩ˀ/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˧˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | တူၼ်ႈမႆႉ /ton˧˨ maj˦˨ˀ/ | ต้นไม้ /ton˧ maj˦˧/ | ຕົ້ນໄມ້ /ton˥˨ maj˥˨/ |
| कुत्ता | ꪢꪱ /maː˨/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | မႃ /maː˨˦/ | หมา /maː˨˦/ | ໝາ /maː˩˧/ |
| बिल्ली | ꪵꪣꪫ /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | မႅဝ်း /mɛw˥/ | แมว /mɛːw˧˥˦/ | ແມວ /mɛːw˧˥/ |
| मछली | ꪜꪱ /paː˨/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /plaː˥/ | ปลา /paː˧/ | ပႃ /paː˨˦/ | ปลา /paː˨˦/ | ປາ /paː˩˧/ |
| पक्षी | ꪶꪙꪀ /noʔ˦/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˧˥/ | นก /nok˦˥/ | ၼူၵ်ႉ /nok˦˨ˀ/ | นก /nok˦/ | ນົກ /nok˧/ |
| अंडा | ꪼꪎ꪿ /saj˦˥/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ၶႆႇ /kʰaj˩/ | ไข่ /kʰaj˧˥/ | ໄຂ່ /kʰaj˧/ |
| भालू | ꪢꪲ /miː˨/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | မီ /miː˨˦/ | — | ໝີ /miː˩˧/ |
| घोड़ा | ꪣ꫁ꪱ /maː˧˩ˀ/ | ม้า /maː˦˥/ | ม้า /maː˧˥/ | ม้า /maː˦˥/ | မႃႉ /maː˦˨ˀ/ | — | ມ້າ /maː˥˨/ |
| घर | ꪹꪭꪙ /hɯən˥/ | เฮือน /hɯan˥/ | บ้าน /baːn˥˩/ | เฮือน /hɯːan˥/ | ႁိူၼ်း /hɤn˥/ | เฮียน /hiːan˧˥˦/ | ເຮືອນ /hɯːan˧˥/ |
| दूध | ꪶꪙꪣ /nom˥/ | นม /nom˧/ | นม /nom˥/ | นม /nom˧/ | ၼမ်ႉၼူမ်း /nam˦˨ˀ nom˥/ | — | ນົມ /nom˧˥/ |
| नमक | ꪹꪀ /kɯə˨/ | เกือ /kɯa˥/ | เกลือ /klɯa˥/ | เกื๋อ /kɯa˩˧/ | ၵိူဝ် /kɤː˨˦/ | เกีย /kiːa˨˦/ | ເກືອ /kɯa˩˧/ |
| चावल | ꪹꪄ꫁ꪱ /kʰaw˨˩ˀ/ | ข้าว /kʰaːw˧/ | ข้าว /kʰaːw˥˩/ | ข้าว /kʰaw˥˩/ | ၶဝ်ႈ /kʰaw˧˨/ | — | ເຂົ້າ /kʰaw˧˩/ |
| खाना | ꪀꪲꪙ /kin˨/ | กิน /kin˥/ | กิน /kin˥/ | กิ๋น /kin˩˧/ | ၵိၼ် /kin˨˦/ | กิน /kin˨˦/ | ກິນ /kin˩˧/ |
| पीना | ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ /kin˨ nam˧˩ˀ/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ၵိၼ် /kin˨˦/ | กิน /kin˨˦/ | ດື່ມ /dɯːm˧/ |
| सोना | ꪙꪮꪙ /nɔn˥/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˧/ | ၼွၼ်း /nɔn˥/ | นอน /nɔːn˧˥˦/ | ນອນ /nɔːn˧˥/ |
| एक | ꪙꪳ꪿ꪉ /nɯŋ˦/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | ၼိုင်ႈ /nɯŋ˧˨/ | หนึ่ง /nɯŋ˧˥/ | ໜຶ່ງ /nɯŋ˧/ |
| दो | ꪎꪮꪉ /sɔːŋ˨/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩/ | သွင် /sɔŋ˨˦/ | สอง /sɔːŋ˨˦/ | ສອງ /sɔːŋ˩˧/ |
| तीन | ꪎꪱꪣ /saːm˨/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˨˦/ | သၢမ် /saːm˨˦/ | สาม /saːm˨˦/ | ສາມ /saːm˩˧/ |
| चार | ꪎꪲ꪿ /siː˦˥/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | သီႇ /siː˩/ | สี่ /siː˧˥/ | ສີ່ /siː˧/ |
| पाँच | ꪬ꫁ꪱ /haː˨˩ˀ/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ႁႃႈ /haː˧˨/ | ห้า /haː˧/ | ຫ້າ /haː˧˩/ |
| सौ | ꪭ꫁ꪮꪥ /hɔj˧˩ˀ/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ร้อย /rɔːj˧˥/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ပၢၵ်ႇၼိုင်ႈ /paːk˩ nɯŋ˧˨/ | — | ຮ້ອຍ /hɔːj˥˨/ |
| नमस्ते | — /—/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | မႂ်ႇသုင် /maɰ˩ suŋ˨˦/ | สบายดี /sa˨˦ baːj˨˦ diː˨˦/ | ສະບາຍດີ /sa˧˥ baːj˩˧ diː˩˧/ |
| धन्यवाद | — /—/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩tɕaj˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ၶွပ်ႈၸႂ် /kʰɔp˧˨ tsaɰ˨˦/ | ขอบใจ /kʰɔːp˧˥ tɕaj˨˦/ | ຂອບໃຈ /kʰɔːp˧˩ tɕaj˩˧/ |
| अच्छा | ꪒꪲ /diː˨/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | လီ /liː˨˦/ | ดี /diː˨˦/ | ດີ /diː˩˧/ |
| लाल | ꪵꪒꪉ /dɛŋ˨/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˥/ | แดง /dɛːŋ˧/ | လႅင် /lɛŋ˨˦/ | แดง /dɛːŋ˨˦/ | ແດງ /dɛːŋ˩˧/ |
| सफ़ेद | ꪒ꪿ꪮꪙ /dɔn˦˥/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ၶၢဝ် /kʰaːw˨˦/ | ขาว /kʰaːw˨˦/ | ຂາວ /kʰaːw˩˧/ |
| काला | ꪒꪾ /dam˨/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˥/ | ดำ /dam˧/ | လမ် /lam˨˦/ | ดำ /dam˨˦/ | ດຳ /dam˩˧/ |
| हरा | ꪵꪄꪫ /kʰɛw˨/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | ၶဵဝ် /kʰew˨˦/ | — | ຂຽວ /kʰiːəw˩˧/ |
| नीला | ꪵꪄꪫ /kʰɛw˨/ | — | ฟ้า /faː˧˥/ | น้ำเงิน /nam˦˥ ŋɤn˧/ | သွမ်ႇ /sɔm˩/ | — | ຟ້າ /faː˥˨/ |
| चाय | ꪵꪋ /tɕɛː˥/ | — | ชา /tɕʰaː˥/ | — | ၼမ်ႉၼဵင်ႈ /nam˦˨ˀ neŋ˧˨/ | — | ຊາ /saː˧˥/ |
पृष्ठ 1/8
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम