მარგალური ნინა
मिंगरेलियन
कार्तवेलियाई
मिंग्रेलियन जॉर्जियन के बाद दूसरी सबसे बड़ी कार्तवेलियन भाषा है, और लाज़ के साथ जॉर्जियन से सर्वाधिक निकट। वक्ता जॉर्जियन को लेखन की भाषा के रूप में प्रयोग करने के कारण द्विभाषी हैं।
कहाँ बोली जाती है
मिंगरेलियन में 87 मूल शब्द
स्रोत
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: कार्तवेलियाई
| अर्थ | मिंगरेलियन | लाज़ | जॉर्जियाई | स्वान | प्रोटो-कार्तवेलियन | जाकारू | क्वेरेटारो ओतोमी |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | წყარი /tsʼqʼari/ | წკარი /tsʼkari/ | წყალი /tsʼqʼali/ | ლიც /lits/ | *c̣q̇ar- /c̣q̇ar/ | uma /uma/ | dehe /tehe/ |
| आग | დაჩხირი /datʃxiri/ | დაჩხური /datʃxuri/ | ცეცხლი /tsetsxli/ | ლემესგ /lemesɡ/ | *cecxl- /cecxl/ | nina /nina/ | tsibi /tsibi/ |
| सूरज | ბჟა /bʒa/ | მჟორა /mʒora/ | მზე /mze/ | მიჟ /miʒ/ | *mze- /mze/ | inti /inti/ | hyadi /hjadi/ |
| चाँद | თუთა /tʰutʰa/ | თუთა /tʰutʰa/ | მთვარე /mtʰvare/ | დოშდულ /doʃdul/ | *tute- /tute/ | paxshi /paχʃi/ | zänä /zãnã/ |
| तारा | მურიცხი /muritsxi/ | მურუცხი /murutsxi/ | ვარსკვლავი /varskvlavi/ | ამტყუ̂ა̈სგ /amtʼqʼwæsɡ/ | — /—/ | waraxa /waɾaχa/ | tsꞌe /tsʼe/ |
| रात | სერი /seri/ | სერი /seri/ | ღამე /ɣame/ | ლეთ /let/ | *na /na/ | aruma /aruma/ | nxui /nʃui/ |
| बारिश | ჭვიმა /tʃʼvima/ | ჭიმა /tʃʼima/ | წვიმა /tsʼvima/ | უჩხა /utʃxa/ | *cvim- /tsvim/ | jallu /haʎu/ | — |
| बर्फ़ | თირი /tʰiri/ | მთვირი /mtviri/ | თოვლი /tʰovli/ | მუს /mus/ | *towl- /towl/ | khunu /kʰunu/ | tꞌaxtse̱ /tʼaʃtsɛ/ |
| हवा | ბორია /boria/ | იხი /ixi/ | ქარი /kʰari/ | ბიქუ̂ /bikʰw/ | — | wawya /wawja/ | ndähi /ndæhi/ |
| मिट्टी | დიხა /dixa/ | ლეტა /letʼa/ | მიწა /mitsʼa/ | გიმ /ɡim/ | — | — | hai /hai/ |
| पत्थर | ქუა /kʰua/ | ქვა /kʰva/ | ქვა /kʰva/ | ბა̈ჩ /bætʃ/ | *ḳwa /kʼwa/ | qala /qala/ | do /do/ |
| पहाड़ | გვალა /ɡvala/ | დაღი /daɣi/ | მთა /mtʰa/ | ლახუ̂ /laxw/ | — | qaaqa /qaːqa/ | tꞌoho /tʼoho/ |
| समुद्र | ზუღა /zuɣa/ | ზუღა /zuɣa/ | ზღვა /zɣva/ | ძუღუ̂ა /dzuɣwa/ | *zoɣwa- /zoɣwa/ | — | ñhonthe /ɲ̥ontʰe/ |
| माता | დიდა /dida/ | ნანა /nana/ | დედა /deda/ | დი /di/ | *deda- /deda/ | mama /mama/ | mu /mu/ |
| पिता | მუმა /muma/ | ბაბა /baba/ | მამა /mama/ | მუ /mu/ | *mama- /mama/ | awki /awki/ | dada /dada/ |
| बेटी | ცირა /tsira/ | ბოზომოთა /bozomotʰa/ | ქალიშვილი /kʰaliʃvili/ | ჰასუ̂იშ /haswiʃ/ | *asul- /asul/ | — | tꞌinxu /tʼinʃu/ |
| मैं | მა /ma/ | მა /ma/ | მე /me/ | მი /mi/ | *me /me/ | na /na/ | nugä /nuɡæ/ |
| तुम | სი /si/ | სი /si/ | შენ /ʃen/ | სი /si/ | *sen- /sen/ | juma /huma/ | nuꞌi /nuʔi/ |
| हम | ჩქი /tʃkʰi/ | ჩქუ /tʃku/ | ჩვენ /tʃʰven/ | ნა̈ჲ /næj/ | *čwen /tʃwen/ | jiwsa /hiwsa/ | nugähu / nugähe /nuɡæhu / nuɡæhe/ |
| नाम | ჯოხო /dʒoxo/ | ჯოხო /dʒoxo/ | სახელი /saxeli/ | ჟახე /ʒaxe/ | *saqel- /saqel/ | shutyi /ʃuci/ | thuuhu /tʰũːhũ/ |
| व्यक्ति | კოჩი /kʼotʃi/ | კოჩი /kʼotʃi/ | ადამიანი /adamiani/ | ამსუ̂ალდ /amswald/ | *ḳac₁- /kʼats/ | jaqi /haqi/ | jäꞌi /hãʔi/ |
| सिर | დუდი /dudi/ | თი /tʰi/ | თავი /tʰavi/ | თხუ̂იმ /tʰxwim/ | *taw- /taw/ | nampʼa /nampʼa/ | ñä /ɲã/ |
| आँख | თოლი /tʰoli/ | თოლი /tʰoli/ | თვალი /tʰvali/ | თე /tʰe/ | *tʼwal- /tʼwal/ | nayra /najɾa/ | da /da/ |
| कान | ჸუჯი /ʔudʒi/ | უჯი /udʒi/ | ყური /qʼuri/ | შდიმ /ʃdim/ | *qur- /qur/ | jinchu /hintʃu/ | gu /ɡu/ |
| नाक | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | ცხვირი /tsxviri/ | ნეფხუ̂ნა /nepʰxwna/ | *cxwir- /tsxwir/ | nasa /nasa/ | — |
| मुँह | პიჯი /pʼidʒi/ | პიჯი /pʼidʒi/ | პირი /pʼiri/ | უ̂იშკუ̂ /wiʃkʼw/ | — | — | ne /ne/ |
| दाँत | კიბირი /kʼibiri/ | კიბირი /kʼibiri/ | კბილი /kʼbili/ | შდიქ /ʃdikʰ/ | *swa /sʷa/ | shimi /ʃimi/ | tsꞌi /tsʼi/ |
| जीभ | ნინა /nina/ | ნენა /nena/ | ენა /ena/ | ნინ /nin/ | *bli /bli/ | naxra /naχra/ | xäne /ʃɐne/ |
| हाथ | ხე /xe/ | ხე /xe/ | ხელი /xeli/ | ში /ʃi/ | *qel- /qel/ | ampara /ampaɾa/ | ꞌye /ʔje/ |
| पैर | კუჩხი /kʼutʃxi/ | კუჩხე /kʼutʃxe/ | ფეხი /pʰexi/ | ჭიშხ /tʃʼiʃx/ | *berq- /berq/ | kayu /kaju/ | wa /wa/ |
| दिल | გური /ɡuri/ | გური /ɡuri/ | გული /ɡuli/ | გუ̂ი /ɡwi/ | *gul- /gul/ | kurasunha /kuɾasunha/ | mui /mui/ |
| हड्डी | ძვალი /dzvali/ | ყვილი /qʼvili/ | ძვალი /dzvali/ | ჯიჯუ̂ /dʒidʒw/ | *ʒ₁ʒ₁w-al- /dzdzwal/ | tsʼaaka /tsʼaːka/ | ndoꞌyo /ndoʔjo/ |
| खून | ზისხირი /zisxiri/ | დიცხირი /ditsxiri/ | სისხლი /sisxli/ | ზისხ /zisx/ | *swiᴬ /swi/ | wila /wila/ | khi /kʰi/ |
| प्रेम | ჸოროფა /ʔoropʰa/ | ოროფა /oropa/ | სიყვარული /siqʼvaruli/ | — /—/ | *q̇war- /qʼwar/ | munasiña /munasiɲa/ | mädi /mãdi/ |
| पेड़ | ჯა /dʒa/ | ჯა /dʒa/ | ხე /xe/ | მეგა̈მ /meɡæm/ | — /—/ | arbuli /aɾbuli/ | za /za/ |
| कुत्ता | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ძაღლი /dzaɣli/ | ჟეღ /ʒeɣ/ | *ʒaɣl- /ʒaɣl/ | hallqʼu /haʎqʼu/ | ꞌyo /ʔjo/ |
| बिल्ली | კატუ /kʼatʼu/ | კატუ /kʼatʼu/ | კატა /kʼatʼa/ | ციცუ̂ /tsitsw/ | *cic(o)- /tsitso/ | phishi /pʰiʃi/ | mishi /miʃi/ |
| मछली | ჩხომი /tʃxomi/ | ჩხომი /tʃxomi/ | თევზი /ˈtʰevzi/ | ცუზ /tsuz/ | *tewz- /tewz/ | challwa /tʃaʎwa/ | xwa /ʃwa/ |
| पक्षी | ჩიტი /tʃitʼi/ | კინჩი /kʼintʃi/ | ჩიტი /tʃʰitʼi/ | ნა̈პოლ /næpʼol/ | *sir- /sir/ | chʼipi /tʃʼipi/ | tsꞌintsꞌu /tsʼintsʼu/ |
| तितली | ფარფალია /pʰarpʰalia/ | ფარფალი /pʰarpʰali/ | პეპელა /pʼepʼela/ | პერპელ /pʼerpʼel/ | *perper- /perper/ | — | — |
| अंडा | მარქვალი /markʰvali/ | მაქვალი /makvali/ | კვერცხი /kʼvertsxi/ | ლჷგრე /ləɡre/ | — | nuru /nuɾu/ | tꞌaxi /tʼaʃi/ |
| भालू | თუნთი /tʰuntʰi/ | მთუთი /mtʰutʰi/ | დათვი /datʰvi/ | და̈შდუ̂ /dæʃdw/ | *datw- /datw/ | — | oso /oso/ |
| घोड़ा | ცხენი /tsxeni/ | ნცხენი /ntsxeni/ | ცხენი /tsxeni/ | ჩა̈ჟ /tʃʰæʒ/ | — | — | fani /fani/ |
| घर | ოხორი /oxori/ | ოხორი /oxori/ | სახლი /saxli/ | ქორ /kʰor/ | — /—/ | uta /uta/ | ngu /ŋɡu/ |
| दूध | ბჟა /bʒa/ | ბჯა /bdʒa/ | რძე /rdze/ | ლჷჯე /lədʒe/ | *(s)ʒ₁e- /dze/ | — | ꞌba /ʔba/ |
| शहद | თოფური /tʰopʰuri/ | თოფური /tʰopʰuri/ | თაფლი /tʰapʰli/ | თუ /tʰu/ | *tapl- /tapl/ | — | tꞌafi /tʔafi/ |
| नमक | ჯიმუ /dʒimu/ | მცუმუ /mtsumu/ | მარილი /marili/ | ჯიმ /dʒim/ | *ʒ₁um- /dzum/ | katyi /kaci/ | u /u/ |
| वाइन | ღვინი /ɣvini/ | ღვინი /ɣvini/ | ღვინო /ɣvino/ | ღუ̂ინელ /ɣwinel/ | *ɣwino- /ɣwino/ | — | ixkatꞌafi /iʃkatʼafi/ |
| चावल | ორზა /orza/ | ბრინჯი /brindʒi/ | ბრინჯი /brindʒi/ | — | — | — | — |
| लोहा | რკინა /rkʼina/ | ერკინა /erkʼina/ | რკინა /rkʼina/ | ბერეჟ /bereʒ/ | — | — | bojä /bohã/ |
| पहिया | ბორბალი /borbali/ | ბარბალი /barbali/ | ბორბალი /borbali/ | ბარბელ /barbel/ | — | — | — |
| रेशम | აბრეშუმი /abreʃumi/ | მეტაქსი /metʼakʰsi/ | აბრეშუმი /abreˈʃumi/ | ყა̈ჭ /qʼætʃʼ/ | — | — | — |
| किताब | წინგი /tsʼinɡi/ | სუპარა /supʼara/ | წიგნი /ˈtsʼiɡni/ | ლა̈ირ /læir/ | — | — | heꞌmi /heʔmi/ |
| खाना | ჭკომუა /tʃʼkʼomua/ | ჩამუ /tʃamu/ | ჭამა /tʃʼama/ | ლიზუ̂ებ /lizweb/ | *č̣am- /č̣am/ | paluña /paluɲa/ | shi /ʃi/ |
| पीना | წუმა /tsʼuma/ | ხცემა /xtsema/ | დალევა /daleva/ | ლითრე /litʰre/ | *s₁w- /sw/ | umaña /umaɲa/ | tsi /tsi/ |
| एक | ართი /artʰi/ | არ /ar/ | ერთი /ertʰi/ | ეშხუ /eʃxu/ | *ert- /ert/ | maya /maja/ | ꞌna /ʔna/ |
| दो | ჟირი /ʒiri/ | ჟურ /ʒur/ | ორი /ori/ | ჲორი /jori/ | *jor- /jor/ | paxa /paχa/ | yoho /joho/ |
| तीन | სუმი /sumi/ | სუმ /sum/ | სამი /sami/ | სემი /semi/ | *sam- /sam/ | kimsa /kimsa/ | hñu /ɲ̥u/ |
| चार | ოთხი /otʰxi/ | ოთხო /otxo/ | ოთხი /otxi/ | უ̂ოშთხუ̂ /woʃtʰxw/ | *otxo- /otxo/ | pushi /puʃi/ | goho /ɡoho/ |
| पाँच | ხუთი /xutʰi/ | ხუთ /xutʰ/ | ხუთი /xutʰi/ | უ̂ოხუ̂იშდ /woxwiʃd/ | *xut- /xut/ | pichqa /pitʃqa/ | kʉtꞌa /kɨtʔa/ |
| सौ | ოში /oʃi/ | ოში /oʃi/ | ასი /asi/ | აშირ /aʃir/ | *as- /as/ | pachak /patʃak/ | nthebe /ntʰebe/ |
| नमस्ते | გომორძგუა /ɡomordzɡua/ | ბრუნდი /brundi/ | გამარჯობა /ɡamardʒoba/ | ხოჩა ლადა̈ღ /xotʃa ladæɣ/ | — /—/ | kamishti /kamiʃti/ | hä /hã/ |
| धन्यवाद | მარდი /mardi/ | ბერეკეთი /berekʰetʰi/ | მადლობა /madloba/ | ივასუ ხარი /ivasu xari/ | — /—/ | yuspaa /juspaː/ | jamädi /hamãdi/ |
| अच्छा | ჯგირი /dʒɡiri/ | ჯურა /dʒura/ | კარგი /kʼarɡi/ | ხოჩა /xotʃa/ | — /—/ | shuma /ʃuma/ | hño /hɲo/ |
| नया | ახალი /axali/ | აღანი /aɣani/ | ახალი /axali/ | მახე /maxe/ | *max- /max/ | machaqa /matʃaqa/ | ꞌraꞌyo /ʔraʔjo/ |
| लाल | ჭითა /tʃʼitʰa/ | მჭითა /mtʃʼitʰa/ | წითელი /tsʼitʰeli/ | წჷრნი /tsʼərni/ | *čʼitʼel- /čʼitʼel/ | chukapa /tʃukapa/ | theni /tʰeni/ |
| सफ़ेद | ჩე /tʃe/ | ქჩე /kʰtʃe/ | თეთრი /tʰetʰri/ | თუ̂ეთუ̂ნე /tʰwetʰwne/ | *ter- /ter/ | janqʼu /hanqʼu/ | tꞌaxi /tʼaʃi/ |
| काला | უჩა /utʃa/ | უჩა /utʃa/ | შავი /ʃavi/ | მეშხე /meʃxe/ | — | tsʼirara /tsʼiɾaɾa/ | — |
| हरा | წვანე /tsʼvane/ | ხანჭელი /xantʃʼeli/ | მწვანე /mtsʼvane/ | ჲჷრჟი /jərʒi/ | — | — | kꞌangi /kʼaŋi/ |
| नीला | ლურჯი /lurdʒi/ | ჯღატა /dʒɣatʼa/ | ლურჯი /ˈlurdʒi/ | ჲჷრჟი /jərʒi/ | — | — | kꞌangi /kʼaŋi/ |
| कोयल | გუგული /ɡuɡuli/ | გუგული /ɡuɡuli/ | გუგული /ɡuɡuli/ | — | *gugul- /gugul/ | — | — |
| कंप्यूटर | კომპიუტერი /kʼompʼiuˈtʼeri/ | ბილგისაჲარი /bilɡisajari/ | კომპიუტერი /kʼompʼiutʼeri/ | — | — | — | — |
| चाय | ჩაი /tʃʰai/ | ჩაჲი /tʃʰaji/ | ჩაი /tʃʰai/ | ჩაი /tʃʰai/ | — | — | — |
| कॉफ़ी | ყავა /qʼava/ | კავე /kʼave/ | ყავა /qʼava/ | — | — | — | — |
| चीनी | შანქარი /ʃankʰari/ | შექერი /ʃekʰeri/ | შაქარი /ʃakʰari/ | შაქარ /ʃakʰar/ | — | — | — |
पृष्ठ 1/10
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम