Ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ
चुकची भाषा
चुकोत्को-कामचातकन (चुकोती शाखा / उत्तरी शाखा)
चुकची चुकोत्को-कमचटका भाषा-परिवार की एक भाषा है, जिसे रूस के सुदूर उत्तर-पूर्व में चुकोत्का प्रायद्वीप के चुकची लोग बोलते हैं। यह सिरिलिक लिपि में लिखी जाती है और इसके लगभग 5,000 वक्ता हैं, जिनकी संख्या रूसी भाषा के प्रभुत्व के कारण घट रही है। यह भाषा स्वर सामंजस्य, कर्मकर्तृ (एर्गेटिव) संरचना और व्यापक संज्ञा-समावेशन के लिए जानी जाती है, और परंपरागत रूप से इसमें पुरुषों और महिलाओं का उच्चारण अलग-अलग होता है।
कहाँ बोली जाती है
चुकची भाषा में 87 मूल शब्द
स्रोत
- NorthEuraLex 0.9 (Dellert et al. 2020), Chukchi, respelled in the modern ԓ/ӈ/ӄ orthography; Wiktionary Chukchi
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: चुकोत्को-कामचातकन (चुकोती शाखा / उत्तरी शाखा)
| अर्थ | चुकची भाषा | कोर्याक | इतेलमेन | पूर्वी अरेर्न्टे | सिंहली | नेपोलिटन | मध्य अलास्का युपिक |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | мимыԓ /miməɬ/ | мимыл /miməl/ | иʔ /iʔ/ | kwatye /kʷatʲə/ | වතුර /ʋatuɾə/ | acqua /ˈakkwə/ | meq /məq/ |
| आग | пэӈэн /peŋen/ | милгын /milɣən/ | химӆх /ximɬx/ | ure /uɾe/ | ගින්න /ɡɪnːə/ | fuoco /ˈfwɔkə/ | keneq /kənəq/ |
| सूरज | тиркытир /tirkətir/ | тийкытий /tijkətij/ | лач /latʃ/ | arrenge /arəŋə/ | ඉර /ɪɾə/ | sole /ˈsolə/ | akerta /akəʁta/ |
| चाँद | йъиԓгын /jʔiɬɣən/ | ягʼылгын /jaʕəlɣən/ | куӆаӈ /kuɬaŋ/ | arngwe /aɾŋʷe/ | හඳ /haⁿdə/ | luna /ˈlunə/ | iraluq /iraluq/ |
| तारा | эӈэр /eŋer/ | лыляпычгʼын /ləʎapətʃʕən/ | эӈэн /eŋen/ | kwerralye /kʷəˈraʎə/ | තරුව /taruʋə/ | stella /ˈstellə/ | agyaq /aɣjaq/ |
| रात | ныкирит /nəkirit/ | ныкинык /nəkinək/ | кӆиӈле /kɬiŋle/ | ingwe /iŋʷə/ | රෑ /ræː/ | notte /ˈnɔttə/ | unuk /unuk/ |
| बारिश | иԓииԓ /iɬiːɬ/ | муӄэмуӄ /muqemuq/ | чуфчуф /tʃuɸtʃuɸ/ | kwatye /kʷatʲə/ | වැස්ස /ˈʋæsːə/ | chiòve /ˈkjɔːvə/ | ellalluk /əɬːaɬuk/ |
| बर्फ़ | ыʼԓьыԓ /əʔɬəɬ/ | гʼылгʼыл /ʕəlʕəl/ | ӄәллал /qəllal/ | — | හිම /himə/ | neve /ˈneːvə/ | qanikcaq /qaniktʃaq/ |
| हवा | кытыйгын /kətəjɣən/ | кытэг /kəteɣ/ | спәл /spəl/ | rlke /ɭkə/ | සුළඟ /suɭəᵑɡə/ | viento /ˈvjendə/ | anuqa /anuqa/ |
| मिट्टी | нутэнут /nutenut/ | нутэнут /nutenut/ | ктхәм /ktxəm/ | ahelhe /aʔəlʲə/ | පස /pasə/ | terra /ˈtɛrːə/ | nuna /nuna/ |
| पत्थर | выквын /wəkwən/ | вʼывʼвʼын /wəwːən/ | вач /βatʃ/ | apwerte /apʷəʈə/ | ගල /ˈɡələ/ | preta /ˈprɛtə/ | teggalquq /təxalquq/ |
| पहाड़ | ӈэйӈэй /ŋejŋej/ | тынуп /tənup/ | ӈэйӈэ /ŋejŋe/ | apwerte akngerre /apʷəʈə akŋərə/ | කන්ද /ˈkandə/ | muntagna /munˈdaɲːə/ | ingriq /iŋʁiq/ |
| समुद्र | аӈӄы /aŋqə/ | аӈӄан /aŋqan/ | ӄыҳ /qiχ/ | alaye /alajə/ | මුහුද /muhud̪ə/ | mare /ˈmarə/ | imarpik /imaʁpik/ |
| माता | ытԓьа /ətɬʔa/ | ылла /əlːa/ | лаҳсҳ /laχsχ/ | meye /mɛjə/ | අම්මා /əmːaː/ | mamma /ˈmammə/ | aana /aːna/ |
| पिता | ытԓыгын /ətɬəɣən/ | эньпич /eɲpitʃ/ | исх /isx/ | akngeye /akŋɛjə/ | තාත්තා /taːtːaː/ | pate /ˈpatə/ | aata /aːta/ |
| बेटी | ӈээкык /ŋeːkək/ | ӈавакык /ŋavakək/ | мимсхʼин пʼэч /mimsxʔin pʔetʃ/ | ampe marle /ampə maɭə/ | දුව /duʋə/ | figlia /ˈfiʎʎə/ | panik /panik/ |
| मैं | гым /ɣəm/ | гыммо /ɣəmmo/ | кма /kʼma/ | ayenge /ˈajəŋə/ | මම /mamə/ | io /ˈiːə/ | wiinga /wiːŋa/ |
| तुम | гыт /ɣət/ | гыччи /ɣətʃːi/ | кза /kza/ | unte /ˈuntə/ | ඔයා /ojaː/ | tu /tu/ | elpet /əɬpət/ |
| हम | мури /muri/ | мую /muju/ | музан /muzaʔn/ | anwerne /ˈanwəɳə/ | අපි /api/ | nuje /ˈnujə/ | wangkuta /waŋkuta/ |
| नाम | нынны /nənnə/ | нынны /nənnə/ | ҳэлаӈ /χelaŋ/ | arritnye /aˈritɲə/ | නම /namə/ | nomme /ˈnommə/ | ateq /atəq/ |
| व्यक्ति | оравэтԓьан /orawetɬʔan/ | гʼуемтэвʼилгʼын /ʕujemtewilʕən/ | чʼамзањӆҳ /tʃʔamzaɲɬχ/ | tyerrtye /tʲəɾtʲə/ | මිනිසා /minisaː/ | perzona /perˈtsonə/ | yuk /juk/ |
| सिर | ԓевыт /ɬewət/ | лэвʼыт /lewət/ | ктхыӈ /ktxiŋ/ | akaperte /akapəʈə/ | ඔලුව /oluʋə/ | capa /ˈkapə/ | nasquq /nasquq/ |
| आँख | ԓыԓет /ɬəɬet/ | лылалӈын /ləlalŋən/ | луʼл /luʔl/ | alknge /alkŋe/ | ඇස /æsə/ | uocchio /ˈwɔkkjə/ | ii /iː/ |
| कान | вэԓёԓгын /weɬoɬɣən/ | вэлолӈын /velolŋən/ | иʼл /iʔl/ | arlpe /aɭpə/ | කන /kanə/ | 'recchia /ˈrɛkkjə/ | ciun /tʃiun/ |
| नाक | еӄааӄ /jeqaːq/ | гʼэӈытгʼым /ʕeŋətʕəm/ | ӄэӄэӈ /qeqeŋ/ | alhe /al̪ə/ | නාසය /naːsəjə/ | naso /ˈnaːsə/ | qengaq /qəŋaq/ |
| मुँह | йыкыргын /jəkərɣən/ | йикийӈын /jikijŋən/ | ӄэсҳ /qesχ/ | arrakerte /arakəʈə/ | කට /kaʈə/ | vocca /ˈvokkə/ | qaneq /qanəq/ |
| दाँत | рынныԓгын /rənːəɬɣən/ | вʼаннылӈын /wanːəlŋən/ | кэпкэп /kəpkəp/ | atitye /aticə/ | දත /datə/ | dente /ˈdɛntə/ | keggun /kəxun/ |
| जीभ | йиԓыйиԓ /jiɬəjiɬ/ | йилыйил /jiləjil/ | ӆчэл /ɬtʃel/ | alenye /aleɲə/ | දිව /diʋə/ | lengua /ˈlɛŋɡwə/ | uluq /uluq/ |
| हाथ | мынгыԓгын /mənɣəɬɣən/ | мынгылӈын /mənɣəlŋən/ | хкʼич /xkʔitʃ/ | iltye /iltʲe/ | අත /atə/ | mano /ˈmanə/ | unan /unan/ |
| पैर | гыткаԓгын /ɣətkaɬɣən/ | гыткалӈын /ɣətkalŋən/ | ӄтҳаӈ /qtχaŋ/ | ingke /iŋkə/ | කකුල /kəkulə/ | pere /ˈpɛːrə/ | itʼgaq /itʼɣaq/ |
| दिल | линлиӈ /linliŋ/ | лиӈлиӈ /liŋliŋ/ | лиӈч /liŋtʃ/ | atyenge /atʲɛŋe/ | හදවත /həd̪əʋət̪ə/ | core /ˈkorə/ | ircaquq /irtʃaquq/ |
| हड्डी | ыттъым /ətːʔəm/ | гʼытгʼым /ʕətʕəm/ | ктхам /ktχam/ | ngkwerne /ŋkʷəɳə/ | ඇටය /æʈəjə/ | uosso /ˈwɔssə/ | eneq /ənəq/ |
| खून | мутԓымуԓ /mutɬəmuɬ/ | муллымул /mulːəmul/ | мӆим /mɬim/ | alwe /aɭwə/ | ලේ /leː/ | sango /ˈsaŋɡə/ | auk /auk/ |
| प्रेम | ыʼԓгу ԓыӈык /əʔɬɣu ɬəŋək/ | — /—/ | лфталатэс /lɸtalates/ | mwerre /mʷərə/ | ආදරය /aːdəɾəjə/ | ammore /amˈmorə/ | kenka /kənka/ |
| पेड़ | уттуут /utːuːt/ | уттыут /utːəut/ | уʼ /uʔ/ | arne /aɾne/ | ගස /ɡasə/ | àrvero /ˈarvərə/ | napa /napa/ |
| कुत्ता | ыттъын /ətːʔən/ | гʼытгʼын /ʕətʕən/ | ˚ӄосҳ /ʷqosχ/ | atyitye /atʲitʲe/ | බල්ලා /bəlːaː/ | cane /ˈkanə/ | qimugta /qimuɣta/ |
| बिल्ली | котйо /kotjo/ | ката /kata/ | кошка /koʂka/ | kele /kələ/ | පූසා /puːsaː/ | jatto /ˈjattə/ | kuskaq /kuskaq/ |
| मछली | ыннээн /ənːeːn/ | ынныын /ənnəən/ | әњч /əɲtʃ/ | irpenge /iɻpeŋe/ | මාළුවා /maːɭuwaː/ | pesce /ˈpeʃʃə/ | neqa /nəqa/ |
| पक्षी | гатԓе /ɣatɬe/ | галган /ɣalɣan/ | — | thipe /t̪ipə/ | කුරුල්ලා /kurulːaː/ | auciello /auˈtʃiɛllə/ | tengmiaq /təŋmiaq/ |
| तितली | кʼопаԓготкочьын /qopaɬɣotkotɕʔən/ | ӄэпалголгʼын /qepalɣolʕən/ | вэвэчҳ /βeβetʃχ/ | intelyapelyape /intəʎapəʎapə/ | සමනලයා /samanalajaː/ | palomma /paˈlommə/ | caqelngataq /tʃaqəlŋataq/ |
| अंडा | ԓигԓиг /ɬiɣɬiɣ/ | ливʼливʼ /liwliw/ | лвилх /lβilx/ | kwarte /kʷaʈə/ | බිත්තරය /bittərəjə/ | uovo /ˈuːovə/ | kayangaq /kajaˈŋaq/ |
| भालू | кэйӈын /kejŋən/ | кайӈын /kajŋən/ | массу /masːu/ | — | වලසා /walasaː/ | urzo /ˈurtsə/ | taqukaq /taqukaq/ |
| घोड़ा | конэкон /konekon/ | коня /konja/ | коња /koɲa/ | nanthe /nan̪t̪ə/ | අශ්වයා /aʃwəjaː/ | cavallo /kaˈvallə/ | kuuniq /kuːniq/ |
| घर | яраӈы /jaraŋə/ | яяӈа /jajaŋa/ | кист /kist/ | ahentye /ahɛntʲe/ | ගෙදර /ɡedəɾə/ | casa /ˈkasə/ | ena /əna/ |
| दूध | ԓывээръын /ɬəweːrʔən/ | лёӄэй /ʎoqej/ | лукʼәл /lukʼəl/ | werlatye /weɭatʲə/ | කිරි /kiri/ | latte /ˈlattə/ | mulukʼuuq /mulukʔuːq/ |
| शहद | ръорамытӄымыт /rʔoramətqəmət/ | ёӄъямыткымыт /joqʔjamətkəmət/ | — | arwengalkere /arwəŋalkəɾə/ | මී පැණි /miː pæɳi/ | mèle /ˈmɛːlə/ | paatakaaq /paːtakaːq/ |
| नमक | тъэютъэй /tʔejutʔej/ | чольчоль /tʃoʎtʃoʎ/ | сољ /solʲ/ | apirnte /apiɳʈə/ | ලුණු /luɳu/ | sale /ˈsalə/ | taryuq /taʁjuq/ |
| लोहा | пыԓвынтын /pəɬwəntən/ | пылвынтын /pəlvəntən/ | — | — | යකඩ /jakəɖə/ | fierro /ˈfjɛrrə/ | cavik /tʃavik/ |
| किताब | кэԓикэԓ /keɬikeɬ/ | каликал /kalikal/ | книга /kniɡa/ | pipe /pipə/ | පොත /ˈpotə/ | libbro /ˈlibbərə/ | naaqerkaq /naːqəʁkaq/ |
| खाना | рынтыкэн /rəntəken/ | эвʼйик /ewjik/ | эс /es/ | arlkenge /aɾlkɛŋe/ | කනවා /kənəʋaː/ | mangià /manˈdʒa/ | nerʼuq /nerʔuq/ |
| पीना | рымԓыӄэн /rəmɬəqen/ | пылык /pələk/ | ғилкэс /ɣilkes/ | altyere /altʲɛɾe/ | බොනවා /bonəʋaː/ | vevere /ˈvevərə/ | mertuq /məʁtuq/ |
| सोना | йылӄэтык /jəlqetək/ | йылӄэтык /jəlqetək/ | ˚ӈэкӆкас /ʷŋekɬkas/ | ankwe /ankʷə/ | නිදනවා /nidənəʋaː/ | durmì /durˈmiː/ | qavartuq /qavaʁtuq/ |
| एक | ыннэн /ənnen/ | ыннэн /ənnen/ | ӄниӈ /qniŋ/ | anyente /aɲɛnte/ | එක /ekə/ | uno /ˈunə/ | atauciq /atautʃiq/ |
| दो | ӈирэӄ /ŋireq/ | ӈыччеӄ /ŋətʃːeq/ | касҳ /kasχ/ | atherre /aˈt̪ərə/ | දෙක /dekə/ | duje /ˈduːjə/ | malruk /maɬʁuk/ |
| तीन | ӈыроӄ /ŋəroq/ | ӈыёӄ /ŋəjoq/ | чʼоӄ /tʃʼoq/ | urrpetye /uɻpecə/ | තුන /tunə/ | tre /trɛ/ | pingayun /piŋajun/ |
| चार | ӈыраӄ /ŋəraq/ | ӈыяӄ /ŋəjaq/ | чʼаӄ /tʃʼaq/ | atherramatherre /at̪əramat̪ərə/ | හතර /hatərə/ | quatto /ˈkwattə/ | cetaman /tʃətaman/ |
| पाँच | мытлыӈэн /mətləŋen/ | мыллыӈэн /məlːəŋen/ | кувумнук /kuβumnuk/ | — | පහ /pahə/ | cinche /ˈtʃiŋkə/ | talliman /taɬiman/ |
| सौ | мытԓыӈӄԓеккэн /mətɬəŋqɬekken/ | — | туʼус /tuʔus/ | — | සියය /sijəjə/ | ciento /ˈtʃjentə/ | yuinaat talliman /juinaːt taɬiman/ |
| नमस्ते | етти /jetːi/ | эймэӄ /ejmeq/ | — /—/ | werte /wɛɾte/ | ආයුබෝවන් /aːjuboːʋən/ | uè /wɛ/ | waqaa /waqaː/ |
| धन्यवाद | вэԓынкы /weɬənkə/ | ныӈэвыквын /nɯŋewɯkwɯn/ | ӄэчʼэԓ /qetʃʼeɬ/ | unte mwerre /untə mʷərə/ | ස්තූතියි /stuːtɪjɪ/ | grazie /ˈɡratsjə/ | quyana /qujana/ |
| अच्छा | таӈъэв /taŋʔew/ | нымэлӄин /nəmelqin/ | ӆач /ɬatʃ/ | mwerre /mʷərə/ | හොඳ /hoⁿ̪d̪ə/ | buono /ˈbwɔnə/ | assirtuq /asːirtuq/ |
| नया | турыԓьын /turəɬʔən/ | нытуйӄин /nətujqin/ | новой /noβoj/ | lyetenye /ʎətəɲə/ | අලුත් /alut/ | nuovo /ˈnwɔvə/ | nutaraq /nutaraq/ |
| लाल | чеԓгыԓьын /tʃeɬɣəɬʔən/ | ныйыччыӄэн /nəjətʃːəqen/ | чʼачʼалаҳ /tʃʔatʃʔalaχ/ | arrempele /aɻempele/ | රතු /ˈratu/ | russo /ˈrussə/ | kavirliq /kavirɬiq/ |
| सफ़ेद | иԓгыԓьын /iɬɣəɬʔən/ | нилгыӄин /nilɣəqin/ | атхлаҳ /atxlaχ/ | mperlkere /mpeɭkeɾe/ | සුදු /sudu/ | janco /ˈjaŋkə/ | qatellria /qatəɬʁia/ |
| काला | нувӄин /nuwqin/ | луӄин /luqin/ | ктвэлаҳ /ktβelaχ/ | urrperle /uɻpəɭə/ | කළු /kaɭu/ | niro /ˈnirə/ | tungulria /tuŋuɬʁia/ |
| हरा | нывытэчгытрыӄэн /nəwətetʃɣətrəqen/ | нывʼтэлгыяӄэн /nəwtelɣəjaqen/ | фӆлаҳ /ɸɬlaχ/ | atherrke /at̪erke/ | කොළ /koɭə/ | verde /ˈverdə/ | cungagliq /tʃuŋaɣɬiq/ |
| नीला | ныԓиԓиԓкʼин /nəɬiɬiɬˈqin/ | — | фӆлаҳ /ɸɬlaχ/ | atherrke /at̪erke/ | නිල් /nil/ | — | qiugliq /qiuɣɬiq/ |
| कोयल | ӄэӄӄуӄ /qəqˈquq/ | ӄаккук /qakkuk/ | ӄэӄуӄ /qəquq/ | — | කොහා /kohaː/ | cucù /kuˈku/ | — |
| चाय | чай /tɕaj/ | — | чай /tʃaj/ | — | තේ /teː/ | tè /tɛ/ | caayuq /tʃaːjuq/ |
पृष्ठ 1/9
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम