Итэнмэн
इतेलमेन
चुक्ची-कमचातका (कमचातकन)
इटेल्मेन (कमचदल भी) एकमात्र जीवित कमचत्कन भाषा है, जो कमचत्का प्रायद्वीप के पश्चिमी तट के साथ बिखरे हुए गाँवों में बोली जाती है। 18वीं शताब्दी में रूसी उपनिवेशीकरण से पहले यह कभी प्रायद्वीप की प्रमुख भाषा थी, अब इसके लगभग 80 धाराप्रवाह वक्ता हैं। यह अपनी असामान्य रूप से बड़ी व्यंजन सूची के लिए प्रसिद्ध है, जिसमें उत्सर्जक (ejectives) और जटिल आरंभिक व्यंजन गुच्छ शामिल हैं, साथ ही बहु-संश्लेषी (polysynthetic) आकृति-विज्ञान जो इसे पड़ोसी चुकोत्को-कोर्याक भाषाओं से जोड़ता है।
कहाँ बोली जाती है
इतेलमेन में 87 मूल शब्द
स्रोत
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: चुक्ची-कमचातका (कमचातकन)
| अर्थ | इतेलमेन | चुकची भाषा | कोर्याक | विचिता | एर्ज्या | पुरानी मोन | टुंड्रा युकागिर |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | иʔ /iʔ/ | мимыԓ /miməɬ/ | мимыл /miməl/ | kicʔa /kitsʔa/ | ведь /vʲedʲ/ | ဍာက် /ɗaik/ | лавйэ /lawje/ |
| आग | химӆх /ximɬx/ | пэӈэн /peŋen/ | милгын /milɣən/ | heːcʔa /heːtsʔa/ | тол /tol/ | ပ်ၟ /pmaʔ/ | лачил /latʃil/ |
| सूरज | лач /latʃ/ | тиркытир /tirkətir/ | тийкытий /tijkətij/ | saːkhirʔa /saːkʰiɾʔa/ | чи /tʃi/ | တ္ၚဲ /tŋai/ | йэрпэйэ /jerpeje/ |
| चाँद | куӆаӈ /kuɬaŋ/ | йъиԓгын /jʔiɬɣən/ | ягʼылгын /jaʕəlɣən/ | waːh /waːh/ | ков /kov/ | ဂျိုၚ် /klɔŋ/ | киндьэ /kindʲe/ |
| तारा | эӈэн /eŋen/ | эӈэр /eŋer/ | лыляпычгʼын /ləʎapətʃʕən/ | hiːkwirikʔa /hiːkʷiɾikʔa/ | теште /ˈtʲeʃtʲe/ | ကၟာဲ /həmoa/ | паӻадьиидэкуу /paʁadʲiːdekuː/ |
| रात | кӆиӈле /kɬiŋle/ | ныкирит /nəkirit/ | ныкинык /nəkinək/ | ckhaːrʔa /tskʰaːɾʔa/ | ве /ve/ | ဗိရ္တံ /birtam/ | чиӈичэл /tʃiŋitʃel/ |
| बारिश | чуфчуф /tʃuɸtʃuɸ/ | иԓииԓ /iɬiːɬ/ | муӄэмуӄ /muqemuq/ | — | пиземе /pizʲemʲe/ | ဗြဲ /brɔj/ | тивэ /tiwe/ |
| बर्फ़ | ӄәллал /qəllal/ | ыʼԓьыԓ /əʔɬəɬ/ | гʼылгʼыл /ʕəlʕəl/ | hiraːʔa /hiɾaːʔa/ | лов /lov/ | — | эримэ /erime/ |
| हवा | спәл /spəl/ | кытыйгын /kətəjɣən/ | кытэг /kəteɣ/ | niweʔeːrʔa /niweʔeːɾʔa/ | варма /varma/ | ကျာ /kjal/ | илийэ /ilije/ |
| मिट्टी | ктхәм /ktxəm/ | нутэнут /nutenut/ | нутэнут /nutenut/ | — | мода /moda/ | တိ /tiʔ/ | өнидьэ /ønidʲe/ |
| पत्थर | вач /βatʃ/ | выквын /wəkwən/ | вʼывʼвʼын /wəwːən/ | — | кев /kev/ | တၟံ /tmɔʔ/ | хайль /xajlʲ/ |
| पहाड़ | ӈэйӈэ /ŋejŋe/ | ӈэйӈэй /ŋejŋej/ | тынуп /tənup/ | — | пандо /pando/ | — | анаа /anaː/ |
| समुद्र | ӄыҳ /qiχ/ | аӈӄы /aŋqə/ | аӈӄан /aŋqan/ | — | иневедь /ˈinʲevedʲ/ | — | чавул /tʃawul/ |
| माता | лаҳсҳ /laχsχ/ | ытԓьа /ətɬʔa/ | ылла /əlːa/ | eciyeːh /etsijeːh/ | ава /ava/ | မိ /mi/ | эньиэ /enʲeː/ |
| पिता | исх /isx/ | ытԓыгын /ətɬəɣən/ | эньпич /eɲpitʃ/ | taːtah /taːtah/ | тетя /tʲetʲa/ | ဖ /pʰɛʔ/ | амаа /amaː/ |
| बेटी | мимсхʼин пʼэч /mimsxʔin pʔetʃ/ | ӈээкык /ŋeːkək/ | ӈавакык /ŋavakək/ | — | тейтерь /tʲejtʲerʲ/ | — | паадьэдуо /paːdʲeduo/ |
| मैं | кма /kʼma/ | гым /ɣəm/ | гыммо /ɣəmmo/ | nacʔih /natsʔih/ | мон /mon/ | အဲ /ʔua/ | мэт /met/ |
| तुम | кза /kza/ | гыт /ɣət/ | гыччи /ɣətʃːi/ | nasʔih /nasʔih/ | тон /ton/ | ဗှ်ေ /peh/ | тэт /tet/ |
| हम | музан /muzaʔn/ | мури /muri/ | мую /muju/ | — /—/ | минь /minʲ/ | ပိုဲ /poj/ | мит /mit/ |
| नाम | ҳэлаӈ /χelaŋ/ | нынны /nənnə/ | нынны /nənnə/ | hissaːrʔa /hissaːɾʔa/ | лем /lʲem/ | ယု /jəmu/ | кирийэ /kirije/ |
| व्यक्ति | чʼамзањӆҳ /tʃʔamzaɲɬχ/ | оравэтԓьан /orawetɬʔan/ | гʼуемтэвʼилгʼын /ʕujemtewilʕən/ | ihaas /ihaas/ | ломань /ˈlomanʲ/ | ညး /mɲah/ | көдэ /køde/ |
| सिर | ктхыӈ /ktxiŋ/ | ԓевыт /ɬewət/ | лэвʼыт /lewət/ | — | пря /prʲa/ | — | йуо /juo/ |
| आँख | луʼл /luʔl/ | ԓыԓет /ɬəɬet/ | лылалӈын /ləlalŋən/ | kirikʔa /kiɾikʔa/ | сельме /sʲelʲmʲe/ | မတ် /mɔt/ | йуөдии /juødiː/ |
| कान | иʼл /iʔl/ | вэԓёԓгын /weɬoɬɣən/ | вэлолӈын /velolŋən/ | — | пиле /pile/ | က္တောဝ် /ktor/ | унумэ /unume/ |
| नाक | ӄэӄэӈ /qeqeŋ/ | еӄааӄ /jeqaːq/ | гʼэӈытгʼым /ʕeŋətʕəm/ | — | судо /sudo/ | မိုဟ် /mɯh/ | йоӻул /joʁul/ |
| मुँह | ӄэсҳ /qesχ/ | йыкыргын /jəkərɣən/ | йикийӈын /jikijŋən/ | — | курго /kurɡo/ | ပါၚ် /paiŋ/ | аӈа /aŋa/ |
| दाँत | кэпкэп /kəpkəp/ | рынныԓгын /rənːəɬɣən/ | вʼаннылӈын /wanːəlŋən/ | aːkʔa /aːkʔa/ | пей /pej/ | ငေက် /ŋiak/ | сальӻарииӈ /salʲʁariːŋ/ |
| जीभ | ӆчэл /ɬtʃel/ | йиԓыйиԓ /jiɬəjiɬ/ | йилыйил /jiləjil/ | hacʼa /hatsʔa/ | кель /kelʲ/ | ကတာက် /kətaik/ | ванар /wanar/ |
| हाथ | хкʼич /xkʔitʃ/ | мынгыԓгын /mənɣəɬɣən/ | мынгылӈын /mənɣəlŋən/ | iskʔa /iskʔa/ | кедь /kedʲ/ | တၟုိ /toi/ | чальдьэ /tʃaldʲe/ |
| पैर | ӄтҳаӈ /qtχaŋ/ | гыткаԓгын /ɣətkaɬɣən/ | гыткалӈын /ɣətkalŋən/ | asʔa /asʔa/ | пильге /pilʲɡe/ | ဇုၚ် /ɟɯŋ/ | аримэ /arime/ |
| दिल | лиӈч /liŋtʃ/ | линлиӈ /linliŋ/ | лиӈлиӈ /liŋliŋ/ | sikicʔa /sikitsʔa/ | седей /sʲedʲej/ | စိုတ် /cət/ | сугудьэ /suɡudʲe/ |
| हड्डी | ктхам /ktχam/ | ыттъым /ətːʔəm/ | гʼытгʼым /ʕətʕəm/ | kiːsʔa /kiːsʔa/ | ловажа /lovaʒa/ | ဇုတ် /ɟut/ | амун /amun/ |
| खून | мӆим /mɬim/ | мутԓымуԓ /mutɬəmuɬ/ | муллымул /mulːəmul/ | waːckicʔa /waːtskitsʔa/ | верь /vʲerʲ/ | ဆိမ် /cʰim/ | чиэмэ /tʃeːme/ |
| प्रेम | лфталатэс /lɸtalates/ | ыʼԓгу ԓыӈык /əʔɬɣu ɬəŋək/ | — /—/ | — /—/ | вечкема /vʲetʃkema/ | ဆာန် /cʰan/ | амудьии- /amudʲiː/ |
| पेड़ | уʼ /uʔ/ | уттуут /utːuːt/ | уттыут /utːəut/ | tiyaːhkw /tijaːhkʷ/ | чувто /tʃuvto/ | ဆု /tɕu/ | саал /saːl/ |
| कुत्ता | ˚ӄосҳ /ʷqosχ/ | ыттъын /ətːʔən/ | гʼытгʼын /ʕətʕən/ | kiciyeːh /kitsijeːh/ | киска /kiska/ | ခၠဵု /kʰlou/ | лаамэ /laːme/ |
| बिल्ली | кошка /koʂka/ | котйо /kotjo/ | ката /kata/ | — /—/ | катка /katka/ | ဂျိ /kluj/ | кошка /koʂka/ |
| मछली | әњч /əɲtʃ/ | ыннээн /ənːeːn/ | ынныын /ənnəən/ | kaːcʔa /kaːtsʔa/ | кал /kal/ | က /kaʔ/ | альӻа /alʲʁa/ |
| तितली | вэвэчҳ /βeβetʃχ/ | кʼопаԓготкочьын /qopaɬɣotkotɕʔən/ | ӄэпалголгʼын /qepalɣolʕən/ | — | нимиляв /ɲimʲilʲav/ | — | самналдьэгэй /samnaldʲeɡej/ |
| अंडा | лвилх /lβilx/ | ԓигԓиг /ɬiɣɬiɣ/ | ливʼливʼ /liwliw/ | nikwiːkʔa /nikʷiːkʔa/ | ал /al/ | — | нонодуо /nonoduo/ |
| भालू | массу /masːu/ | кэйӈын /kejŋən/ | кайӈын /kajŋən/ | — | овто /ovto/ | — | хайчиэтэгэ /xajtʃeːteɡe/ |
| घोड़ा | коња /koɲa/ | конэкон /konekon/ | коня /konja/ | — | лишме /ˈlʲiʃme/ | ချေံ /kseh/ | йоходилэ /joxodile/ |
| घर | кист /kist/ | яраӈы /jaraŋə/ | яяӈа /jajaŋa/ | akhaːrʔa /akʰaːɾʔa/ | кудо /kudo/ | သ္ၚိ /sŋiʔ/ | нимэ /nime/ |
| दूध | лукʼәл /lukʼəl/ | ԓывээръын /ɬəweːrʔən/ | лёӄэй /ʎoqej/ | — | ловсо /ˈlovso/ | — | иисии /iːsiː/ |
| नमक | сољ /solʲ/ | тъэютъэй /tʔejutʔej/ | чольчоль /tʃoʎtʃoʎ/ | — | сал /sal/ | — | суоль /suolʲ/ |
| वाइन | вино /vino/ | — | — | — | вина /vina/ | — | — |
| किताब | книга /kniɡa/ | кэԓикэԓ /keɬikeɬ/ | каликал /kalikal/ | — | книга /kɲiɡa/ | — | кинига /kiniɡa/ |
| खाना | эс /es/ | рынтыкэн /rəntəken/ | эвʼйик /ewjik/ | kaʔac /kaʔats/ | ярсамс /jarsams/ | စိ /tɕiʔ/ | лэвдэ- /lewde/ |
| पीना | ғилкэс /ɣilkes/ | рымԓыӄэн /rəmɬəqen/ | пылык /pələk/ | kikʔa /kikʔa/ | симемс /sʲimems/ | သုက် /sok/ | лав- /law/ |
| सोना | ˚ӈэкӆкас /ʷŋekɬkas/ | йылӄэтык /jəlqetək/ | йылӄэтык /jəlqetək/ | — | удомс /udoms/ | — | аавэ- /aːwe/ |
| एक | ӄниӈ /qniŋ/ | ыннэн /ənnen/ | ыннэн /ənnen/ | chiʔass /tsʰiʔass/ | вейке /vʲejkʲe/ | မွဲ /mwɛ/ | маархуонь /maːrxuonʲ/ |
| दो | касҳ /kasχ/ | ӈирэӄ /ŋireq/ | ӈыччеӄ /ŋətʃːeq/ | wic /wits/ | кавто /ˈkavto/ | ၜါ /ɓa/ | кийуонь /kijuonʲ/ |
| तीन | чʼоӄ /tʃʼoq/ | ӈыроӄ /ŋəroq/ | ӈыёӄ /ŋəjoq/ | taw /taw/ | колмо /ˈkolmo/ | ပိ /poi/ | йалуонь /jaluonʲ/ |
| चार | чʼаӄ /tʃʼaq/ | ӈыраӄ /ŋəraq/ | ӈыяӄ /ŋəjaq/ | taːkwic /taːkʷits/ | ниле /ˈnʲile/ | ပန် /pan/ | йалаклань /jalaklanʲ/ |
| पाँच | кувумнук /kuβumnuk/ | мытлыӈэн /mətləŋen/ | мыллыӈэн /məlːəŋen/ | — | вете /vʲetʲe/ | မသုန် /msun/ | имдальдьань /imdalʲdʲanʲ/ |
| सौ | туʼус /tuʔus/ | мытԓыӈӄԓеккэн /mətɬəŋqɬekken/ | — | — | сядо /ˈsʲado/ | ကၠံ /klɔm/ | истуо /istuo/ |
| नमस्ते | — /—/ | етти /jetːi/ | эймэӄ /ejmeq/ | — /—/ | шумбрат /ʃumbrat/ | — /—/ | — /—/ |
| धन्यवाद | ӄэчʼэԓ /qetʃʼeɬ/ | вэԓынкы /weɬənkə/ | ныӈэвыквын /nɯŋewɯkwɯn/ | — /—/ | сюкпря /sʲukprʲa/ | — /—/ | пасиива /pasiːva/ |
| अच्छा | ӆач /ɬatʃ/ | таӈъэв /taŋʔew/ | нымэлӄин /nəmelqin/ | acs /atss/ | паро /paro/ | ခိုဟ် /kʰɔh/ | амучэрукун /amutʃerukun/ |
| नया | новой /noβoj/ | турыԓьын /turəɬʔən/ | нытуйӄин /nətujqin/ | — | од /od/ | — | ньидьэрпэ /nʲidʲerpe/ |
| लाल | чʼачʼалаҳ /tʃʔatʃʔalaχ/ | чеԓгыԓьын /tʃeɬɣəɬʔən/ | ныйыччыӄэн /nəjətʃːəqen/ | kwhaːc /kʷʰaːts/ | якстере /ˈjakstere/ | — /—/ | ньамучэньи /nʲamutʃenʲi/ |
| सफ़ेद | атхлаҳ /atxlaχ/ | иԓгыԓьын /iɬɣəɬʔən/ | нилгыӄин /nilɣəqin/ | — | ашо /aʃo/ | ဗ္တာၚ် /bətaiŋ/ | ньаавэй /nʲaːwej/ |
| काला | ктвэлаҳ /ktβelaχ/ | нувӄин /nuwqin/ | луӄин /luqin/ | — | раужо /ˈrauʒo/ | — | тороньэй /toronʲej/ |
| हरा | фӆлаҳ /ɸɬlaχ/ | нывытэчгытрыӄэн /nəwətetʃɣətrəqen/ | нывʼтэлгыяӄэн /nəwtelɣəjaqen/ | — | пиже /ˈpiʒe/ | — | хомоньэй /xomoˈnʲej/ |
| नीला | фӆлаҳ /ɸɬlaχ/ | ныԓиԓиԓкʼин /nəɬiɬiɬˈqin/ | — | — | сэнь /seɲ/ | — | хомоньэй /xomoˈnʲej/ |
| कोयल | ӄэӄуӄ /qəquq/ | ӄэӄӄуӄ /qəqˈquq/ | ӄаккук /qakkuk/ | — | куко /ˈkuko/ | — | — |
| चाय | чай /tʃaj/ | чай /tɕaj/ | — | — | чай /tʃaj/ | — | чаай /tʃaːj/ |
पृष्ठ 1/9
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम