هزارگی
हज़ारगी
ईरानी (फ़ारसी)
हज़ारगी अफ़ग़ानिस्तान के मध्य भाग के हज़ारा लोगों की फ़ारसी की एक किस्म है। यह मानक दारी से ध्वन्यात्मकता (/b/ → /w/ आदि), शब्दावली, और मंगोल व तुर्क उधार शब्दों में भिन्न है, जो मंगोल काल के ऐतिहासिक संपर्क को दर्शाता है।
कहाँ बोली जाती है
हज़ारगी में 87 मूल शब्द
स्रोत
- Hazaragi Bible (bible.com 4232) — the row matches it in آفتو 'sun' (MAT 24:29 آفتَو), ستاره, آو 'water' (JHN 13:5), دان 'mouth' (MAT 15:11), انسان 'person' (MAT 4:4), کوه (MAT 17:1), ماهی (MAT 12:40), خون (MAT 26:28), عسل (MAT 3:4), نمک (MAT 5:13), سیاه / سفید (MAT 5:36), سر (MAT 10:30), پای (JHN 13:5 پایای), نود و نه (MAT 18:12 نَوَد-و-نُه); Shahristani, Qāmūs-i lahja-yi Darī-yi Hazāragī (archive.org 20240518_20240518_1445; OCR unusable, cited by r57 from page images)
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: ईरानी (फ़ारसी)
| अर्थ | हज़ारगी | दारी | यहूदी फ़ारसी | ताजिक | शास्त्रीय फ़ारसी | दक्षिणी लुरी | बख़्तियारी |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | آو /ɑːw/ | آب /ɑːb/ | אב /ɒːb/ | об /ob/ | آب /aːb/ | âw /ɒːw/ | او /aw/ |
| आग | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | оташ /otaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | taš /taʃ/ | تش /tæʃ/ |
| सूरज | آفتو /ɑːftow/ | خورشید /xoɾʃed/ | חורשיד /xorʃiːd/ | офтоб /oftob/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | xor /xor/ | خور /xor/ |
| चाँद | مه /maː/ | ماه /mɑːh/ | מאה /mɒːh/ | моҳ /moh/ | ماه /maːh/ | mâng /mɑːŋ/ | مانگ /mãŋ/ |
| तारा | ستاره /sitɑra/ | ستاره /setɑːˈɾa/ | סתארה /setɒre/ | ситора /sitoˈra/ | ستاره /sitaːra/ | estâre /esˈtɑːɾe/ | ئستاره /estɒːɾe/ |
| रात | شو /ʃaw/ | شب /ʃaw/ | שב /ʃab/ | шаб /ʃab/ | شب /ʃab/ | šow /ʃow/ | شو /ʃaw/ |
| बारिश | باران /bɒɾɒn/ | باران /bɑːˈɾɑːn/ | — | борон /boˈron/ | باران /baːˈraːn/ | bârun /bɒːrun/ | بارون /bɒːrun/ |
| बर्फ़ | برف /barf/ | برف /barf/ | ברף /bæɾf/ | барф /barf/ | برف /barf/ | barf /barf/ | برف /barf/ |
| हवा | باد /bɒd/ | باد /bɑːd/ | באד /bɒd/ | бод /bod/ | باد /baːd/ | bâd /bɒd/ | باد /bɒd/ |
| मिट्टी | خاک /xɑk/ | خاک /xɑːk/ | — | хок /xok/ | خاک /xaːk/ | zamin /zamin/ | خاک /xɒːk/ |
| पत्थर | سنگ /saŋ/ | سنگ /saŋɡ/ | סנג /sæŋɡ/ | санг /saŋɡ/ | سنگ /saŋɡ/ | sang /saŋɡ/ | برد /beɾd/ |
| पहाड़ | کوه /koh/ | کوه /koːh/ | — | кӯҳ /kɵh/ | کوه /koːh/ | — | کُه /koh/ |
| समुद्र | دریا /darjɒ/ | بحر /bahr/ | — | баҳр /bahr/ | دریا /darˈjaː/ | — | دریا /derjɒː/ |
| माता | آبه /ɑːba/ | مادر /mɑːdaɾ/ | מאדר /mɒːdær/ | модар /modar/ | مادر /maːdar/ | dâ /dɑː/ | دا /daː/ |
| पिता | آته /ɑːta/ | پدر /padaɾ/ | פדר /pedær/ | падар /padar/ | پدر /pidar/ | bowâ /boˈwɑː/ | بوا /bowa/ |
| बेटी | دختر /duxtar/ | دختر /duxˈtaɾ/ | דוכתר /doxˈtær/ | духтар /duxtar/ | دختر /duxtar/ | — | دهدر /dohdar/ |
| मैं | مه /ma/ | من /man/ | מן /man/ | ман /man/ | من /man/ | mo /mo/ | مو /mo/ |
| तुम | تو /tu/ | تو /to/ | תו /to/ | ту /tu/ | تو /toː/ | to /to/ | تو /to/ |
| हम | ما /mɒ/ | ما /mɑː/ | מא /mɒ/ | мо /mo/ | ما /maː/ | ima /iˈma/ | ایما /ima/ |
| नाम | نام /nɑm/ | نام /nɑːm/ | נאם /nɒm/ | ном /nom/ | نام /naːm/ | num /num/ | نوم /num/ |
| व्यक्ति | انسان /insɒn/ | انسان /insɑːn/ | — | одам /oˈdam/ | کس /kas/ | — | آدم /ɒːdom/ |
| सिर | سر /sar/ | سر /sar/ | — | сар /sar/ | سر /sar/ | — | سر /sar/ |
| आँख | چم /tʃam/ | چشم /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | tiya /tiˈja/ | تیه /tijah/ |
| कान | گوش /ɡoʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | גוש /ɡuʃ/ | гӯш /ɡɵʃ/ | گوش /ɡuːʃ/ | guš /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ |
| नाक | بینی /bini/ | بینی /biːˈniː/ | — | бинӣ /biˈni/ | بینی /biːniː/ | — | — |
| मुँह | دان /dɒn/ | دهان /dahɑːn/ | — | даҳон /daˈhon/ | دهان /dahaːn/ | — | دهون /dohun/ |
| दाँत | دندان /dandɒn/ | دندان /dandɑːn/ | דנדאן /dandɒn/ | дандон /dandon/ | دندان /dandaːn/ | dendun /dendun/ | دندون /dendun/ |
| जीभ | زبان /zabɒn/ | زبان /zabɑːn/ | זבאן /zabɒn/ | забон /zaˈbon/ | زبان /zabaːn/ | zown /zown/ | زون /zun/ |
| हाथ | دست /dast/ | دست /dast/ | דסת /dæst/ | даст /dast/ | دست /dast/ | das /das/ | دست /das/ |
| पैर | پای /pɒj/ | پا /pɑː/ | פא /pɒ/ | пой /poj/ | پای /paːj/ | pâ /pɑː/ | پا /pɒː/ |
| दिल | دل /dil/ | دل /dil/ | דל /del/ | дил /dil/ | دل /dil/ | del /del/ | دل /del/ |
| हड्डी | استخوان /ustuxɒn/ | استخوان /ustuˈxɑːn/ | אסתכואן /ostoxɒn/ | устухон /ustuˈxon/ | استخوان /ustuˈxaːn/ | has /has/ | استخون /astaxun/ |
| खून | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | כון /xun/ | хун /xun/ | خون /xuːn/ | xun /xun/ | خین /xin/ |
| प्रेम | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | עשק /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | âšeqi /ɒːʃeˈqi/ | عشق /eʃq/ |
| पेड़ | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | דרכת /deræxt/ | дарахт /daraxt/ | درخت /diraxt/ | derext /deˈɾaxt/ | دار /dɒːr/ |
| कुत्ता | سگ /seɡ/ | سگ /saɡ/ | סג /sæɡ/ | саг /saɡ/ | سگ /saɡ/ | seg /seɡ/ | کچک /kotʃok/ |
| बिल्ली | پشک /poʃak/ | پشک /puʃak/ | גורבה /ɡorbe/ | гурба /ɡurˈba/ | گربه /ɡurba/ | gorbe /ɡoɾˈbe/ | پشی /peʃi/ |
| मछली | ماهی /maːˈhiː/ | ماهی /mɑːˈhiː/ | מאהי /mɒːhi/ | моҳӣ /moˈhi/ | ماهی /maːˈhiː/ | mohi /mohi/ | ماهی /moi/ |
| पक्षी | پرنده /paɾanda/ | پرنده /parinda/ | — | паранда /paranda/ | مرغ /murɣ/ | — | بالنده /bɒːlende/ |
| अंडा | خیگینه /xajɡina/ | تخم‌مرغ /toxme morɣ/ | — | тухм /tuxm/ | خایه /xaːja/ | — | تُحم /tohm/ |
| भालू | خرس /xirs/ | خرس /xirs/ | — | хирс /xirs/ | خرس /xirs/ | — | خرس /xers/ |
| घोड़ा | آس /ɒs/ | اسپ /asp/ | — | асп /asp/ | اسپ /asp/ | — | اسب /asb/ |
| घर | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | כאנה /xɒːne/ | хона /xona/ | خانه /xaːna/ | xune /xuˈne/ | هونه /howne/ |
| दूध | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | שיר /ʃir/ | шир /ʃir/ | شیر /ʃiːr/ | šir /ʃir/ | شیر /ʃir/ |
| शहद | عسل /asal/ | عسل /asal/ | — | асал /aˈsal/ | انگبین /aŋɡubiːn/ | — | عسل /asal/ |
| नमक | نمک /namak/ | نمک /namak/ | נמך /næmæk/ | намак /naˈmak/ | نمک /namak/ | — | نمک /nemek/ |
| वाइन | شراب /ʃaˈrɑːb/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | — | шароб /ʃarob/ | می /maj/ | šarâb /ʃaˈɾɑːb/ | شراو /ʃarɒːw/ |
| चावल | برنج /birindʒ/ | برنج /birindʒ/ | — | биринҷ /biˈrindʒ/ | برنج /biˈrindʒ/ | — | برنج /berendʒ/ |
| लोहा | آهن /ɑːhan/ | آهن /ɑːhan/ | — | оҳан /ohan/ | آهن /aːhan/ | — | آهن /ɒːhan/ |
| पहिया | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | — | чарх /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | — | — |
| रेशम | ابریشم /abreːˈʃam/ | ابریشم /abreːʃam/ | — | абрешим /abreˈʃim/ | ابریشم /abreːˈʃam/ | — | اوریشم /awriʃem/ |
| किताब | کتاب /kitɒb/ | کتاب /kiˈtɑːb/ | — | китоб /kiˈtob/ | کتاب /kiˈtaːb/ | — | کتاو /ketɒːw/ |
| खाना | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xoɾdan/ | חורדן /xordæn/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | خوردن /xʷurdan/ | xardan /xarˈdan/ | خواردن /xwoɾdan/ |
| पीना | نوشیدو /noʃidoː/ | نوشیدن /noʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | xardan /xarˈdan/ | خواردن /xwoɾdan/ |
| सोना | خوابیدو /xɒbidoː/ | خوابیدن /xɑːbiˈdan/ | — | хобидан /xobiˈdan/ | خفتن /xuftan/ | xawsidan /xawsiˈdan/ | خوسیدن /xowsiˈdan/ |
| एक | یک /jak/ | یک /jak/ | יך /jek/ | як /jak/ | یک /jak/ | yak /jak/ | یه /je/ |
| दो | دو /du/ | دو /du/ | דו /do/ | ду /du/ | دو /doː/ | do /do/ | دو /do/ |
| तीन | سه /se/ | سه /se/ | סה /se/ | се /se/ | سه /sih/ | se /se/ | سه /se/ |
| चार | چار /tʃɒr/ | چهار /tʃahɑːr/ | — | чор /tʃor/ | چهار /tʃahaːr/ | char /tʃɒr/ | چار /tʃar/ |
| पाँच | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | — | панҷ /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | panj /pandʒ/ | پنج /pændʒ/ |
| सौ | صد /sad/ | صد /sad/ | — | сад /sad/ | صد /sad/ | sad /sad/ | صد /sæd/ |
| नमस्ते | سلام /salɑm/ | سلام /salɑːm/ | שלום /ʃɒːlom/ | салом /salom/ | درود /duruːd/ | salâm /saˈlɑːm/ | سلام /salaːm/ |
| धन्यवाद | تشکر /taʃakkur/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | ספאס /sepɒːs/ | раҳмат /rahˈmat/ | سپاس /sipaːs/ | mamnun /mamˈnun/ | ممنون /mamnun/ |
| अच्छा | خو /xoː/ | خوب /xob/ | חוב /xuːb/ | хуб /xub/ | نیک /neːk/ | xow /xow/ | خو /xoːu/ |
| नया | نو /naw/ | نو /naw/ | — | нав /nav/ | نو /naw/ | — | نو /naw/ |
| लाल | سرخ /suɾx/ | سرخ /soɾx/ | סורך /suɾx/ | сурх /surx/ | سرخ /surx/ | sorx /soɾx/ | سرخ /seɾx/ |
| सफ़ेद | سفید /safed/ | سفید /safeːd/ | ספיד /sefiːd/ | сафед /safed/ | سپید /sɛpiːd/ | sefid /seˈfid/ | اسبید /esbejd/ |
| काला | سیاه /sijɒ/ | سیاه /sijɑːh/ | — | сиёҳ /sijoh/ | سیاه /sijaːh/ | — | سیاه /sijɒːh/ |
| हरा | سبز /sabz/ | سبز /sabz/ | — | сабз /sabz/ | سبز /sabz/ | — | سوز /sawz/ |
| संतरा | پرتقال /poɾtaɣɒl/ | پرتقال /poɾtaɣɑːl/ | — | афлесун /afleˈsun/ | نارنج /naːrandʒ/ | — | پرتقال /poɾteɣɒl/ |
| 99 | نود و نه /nawad u no/ | نود و نه /nawad u no/ | — | наваду нӯҳ /navadu nɵh/ | — | — | نود و نه /nævæd o noh/ |
पृष्ठ 1/9
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम