ဘာသာ မန်
मोन
ऑस्ट्रोएशियाटिक (मोन-खमेर, मोनिक)
मोन मुख्यभूमि दक्षिण-पूर्व एशिया की सबसे प्राचीन प्रलेखित लिखित भाषाओं में से एक है, जिसके प्रमाण छठी शताब्दी ई. से मिलते हैं। द्वारावती (छठी-11वीं शताब्दी) तथा पेगु/हन्थावड्डी (13वीं-18वीं शताब्दी) के मोन राज्य हिंद महासागर तट के प्रमुख बौद्ध सभ्यतागत केंद्र थे, और मोन लिपि आधुनिक बर्मी, शान तथा लाओ लिपियों की प्रत्यक्ष पूर्वज है। म्यांमार के मोन राज्य में लगभग 10.5 लाख वक्ता तथा थाईलैंड के शरणार्थी/वंशज समुदायों में लगभग 50 हज़ार। बर्मी ध्वनिविज्ञान पर प्रबल आधार-स्तर (सब्सट्रेट) प्रभाव। मोन राज्य के प्राथमिक विद्यालयों में शिक्षण भाषा के रूप में प्रयुक्त।
कहाँ बोली जाती है
मोन में 87 मूल शब्द
ခမ်ပျူတာ
स्रोत
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: ऑस्ट्रोएशियाटिक (मोन-खमेर, मोनिक)
| अर्थ | मोन | पुरानी मोन | प्रोटो-ऑस्ट्रोएशियाटिक | बाह्नार | वा | पराउक वा भाषा | पूर्वी लावा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | ဍာ် /ɗaik/ | ဍာက် /ɗaik/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | đak /ɗaːk/ | rawm /rɔm/ | rom /rɔm/ | lʼauem /lᵊʔaɨ̯m/ |
| आग | ပၟတ် /kəmot/ | ပ်ၟ /pmaʔ/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | unh /uɲ/ | ngu /ŋu/ | ngū /ŋṳ/ | ngoa /ŋɔ/ |
| सूरज | တ္ၚဲ /ŋoa/ | တ္ၚဲ /tŋai/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | măt ʼnăr /mat ʔnar/ | singaix /siŋaiʔ/ | si ngāix /siŋa̤iʔ/ | sngaiʼ /sᵊŋajˀ/ |
| चाँद | ဂိတု /hətaoʔ/ | ဂျိုၚ် /klɔŋ/ | *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ | khei /kʰɛːj/ | khix /kʰiʔ/ | kix /kʰiʔ/ | kheʼ /kʰeʔ/ |
| तारा | သၞံၚ် /hnɔŋ/ | ကၟာဲ /həmoa/ | *smʔaɲ /smʔaɲ/ | sơnglŏng /səŋlɔŋ/ | simuing /simʔuɲ/ | sim uing /sim ʔuɲ/ | sboeng /sᵊɓəŋ/ |
| रात | ဗ္တံ /hətɔm/ | ဗိရ္တံ /birtam/ | *cəːm /cəːm/ | măng /maŋ/ | ponsawm /ponsɔm/ | som /sɔm/ | ma sauem /ma saɨ̯m/ |
| बारिश | ဗြဲ /pròa/ | ဗြဲ /brɔj/ | *gmaʔ /ɡmaʔ/ | ʼmi /ʔmiː/ | lhiex /l̥ɛʔ/ | hliex /lʰɛʔ/ | hlaiʼ /l̥ajˀ/ |
| हवा | ကျာ /ca/ | ကျာ /kjal/ | *kjɔʔ /kjɔʔ/ | kial /kjaːl/ | bhaung /bʰaɯŋ/ | npaeng /bʰaɯŋ/ | kaue /kaɨ̯/ |
| मिट्टी | တိ /tɔeʔ/ | တိ /tiʔ/ | *tiʔ /tiʔ/ | teh /tɛh/ | tiex /tɛʔ/ | diex /tɛʔ/ | — |
| पत्थर | တၟံ /mɔʔ/ | တၟံ /tmɔʔ/ | *tmɔʔ /tmɔʔ/ | tơmo /təmo/ | simaox /simauʔ/ | si māox /sima̤uʔ/ | smoʼ /sᵊmoʔ/ |
| पहाड़ | ဒဵု /tɜ̀/ | — | *bruʔ /bruʔ/ | kông /koːŋ/ | gawng /ɡɔŋ/ | mgōng /ɡɔ̤ŋ/ | moa /mɔ/ |
| समुद्र | သၟာသၟိတ် /hma həmɛt/ | — | — | đak dơsĭ /ɗaːk dəsiʔ/ | rawm sigrit sigra /rɔm siɡrit siɡra/ | rom si mgrid si mgra /rɔm siɡrit siɡra/ | — |
| माता | မိ /mìʔ/ | မိ /mi/ | *maʔ /maʔ/ | mei /mei/ | miex /mɛʔ/ | mīex /mɛ̤ʔ/ | maʼ /maʔ/ |
| पिता | အပါ /ʔəpa/ | ဖ /pʰɛʔ/ | *ɓa(ː)ʔ /ɓaːʔ/ | bă /bə/ | keeing /kɯɲ/ | geeing /kɯɲ/ | pueaʼ /pɨaʔ/ |
| बेटी | ကောန်ဗြဴ /kon prɛ̀a/ | — | — | kon adruh /kɔːn ʔadruh/ | kawn bun /kɔn bun/ | gon nbun /kɔn bun/ | — |
| मैं | အဲ /ʔoa/ | အဲ /ʔua/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | inh /iɲ/ | aux /ʔaɯʔ/ | aex /ʔaɯʔ/ | ʔoʔ /ʔoʔ/ |
| तुम | ဗှေ် /pèh/ | ဗှ်ေ /peh/ | *miːʔ /miːʔ/ | ih /ʔih/ | maix /maiʔ/ | maix /maiʔ/ | maiʔ /maiʔ/ |
| हम | ပိုဲ /poi/ | ပိုဲ /poj/ | *hiːʔ /hiːʔ/ | bơn / nhon /bən / ɲon/ | ix /ʔiʔ/ | — /—/ | ʔɛ /ʔɛ/ |
| नाम | ယၟု /cəmùʔ/ | ယု /jəmu/ | *ɟmuh /ɟmuh/ | anĕ /anɛ/ | ceu kaux /tɕɤ kaɯʔ/ | jē gaex /tɕɤ̤ kaɯʔ/ | yum /jɔm/ |
| व्यक्ति | မၞိဟ် /nìh/ | ညး /mɲah/ | *m-raʔ /mraʔ/ | bơngai /bəŋaːj/ | pui /pui/ | būi /pṳi/ | pui /puj/ |
| सिर | ဍိုပ် /ɗɒp/ | — | *ɓoːkʔ /ɓoːkʔ/ | kơl /kəl/ | kaing: /kaɲ/ | gaing /kaɲ/ | kany /kaɲ/ |
| आँख | မတ် /mòt/ | မတ် /mɔt/ | *mat /mat/ | mat /mat/ | ngai /ŋai/ | ngai /ŋai/ | ʼia /ʔia̯/ |
| कान | က္တောဝ် /kəto/ | က္တောဝ် /ktor/ | *Ctoːr /Ctoːr/ | đon /ɗɔːn/ | yhaok /j̊auk/ | hyaog /ʑʰauk/ | — |
| नाक | မိုဟ် /mùh/ | မိုဟ် /mɯh/ | *muh /muh/ | muh /muh/ | meeih /mɯih/ | mēeih /mɯ̤ih/ | maueh /maɨ̯h/ |
| मुँह | ပါၚ် /paiŋ/ | ပါၚ် /paiŋ/ | *miəŋʔ /miəŋʔ/ | ʼbơ̆r /ɓər/ | jheeh /dʑʰɯih/ | nqeeih /dʑʰɯih/ | ʼmboam /ʔᵊᵐbɔm/ |
| दाँत | ၚေက် /ŋɛ̀ak/ | ငေက် /ŋiak/ | *lmVɲ /lməɲ/ | sơneng /səneŋ/ | rhang /r̥aŋ/ | hrang /rʰaŋ/ | pioeng /piə̯ŋ/ |
| जीभ | လတာ် /kətaik/ | ကတာက် /kətaik/ | *lntaːk /lntaːk/ | rơpiêt /rəpiet/ | dak /dak/ | ndag /dak/ | tak /tak/ |
| हाथ | တဲ /toa/ | တၟုိ /toi/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | ti /ti/ | taix /taiʔ/ | daix /taiʔ/ | miŋ /miŋ/ |
| पैर | ဇိုၚ် /càŋ/ | ဇုၚ် /ɟɯŋ/ | *ɟəːŋ /ɟəːŋ/ | tơpang jơ̆ng /təpaːŋ ɟəŋ/ | caong /tʃaɔŋ/ | jāong /tɕa̤uŋ/ | cuang /cua̯ŋ/ |
| दिल | ဂြိုဟ် /krɜ̀h/ | စိုတ် /cət/ | *nuːɕ /nuːɕ/ | blei /blei/ | rhawm /r̥ɔm/ | hrom /rʰɔm/ | kavüa /kavɨa/ |
| हड्डी | ဇုတ် /cùt/ | ဇုတ် /ɟut/ | *cʔaːŋ /cʔaːŋ/ | kơting /kətiŋ/ | si-ang /siʔaŋ/ | si ang /siʔaŋ/ | sʼang /sᵊʔaŋ/ |
| खून | ဆီ /cʰim/ | ဆိမ် /cʰim/ | *mham /mham/ | phăm /pʰam/ | nham /n̥am/ | hnam /nʰam/ | hnam /n̥am/ |
| टट्टी | အိက် /ʔoik/ | — | *ʔicʔ /ʔicʔ/ | ĭch /ic/ | aing /ʔaɲ/ | aing /ʔaɲ/ | ʼioeng /ʔiə̯ŋ/ |
| प्रेम | ဆာန် /cʰan/ | ဆာန် /cʰan/ | — /—/ | rơngư /rəŋɨ/ | moh /moh/ | mōuh /mo̤h/ | kruŋ /kɾuŋ/ |
| पेड़ | ဆု /cʰuʔ/ | ဆု /tɕu/ | *ɟɕɨːʔ /ɟɕɨːʔ/ | lông /loŋ/ | khaox /kʰauʔ/ | kaox /kʰauʔ/ | khoʼ /kʰoʔ/ |
| कुत्ता | ကၠဵု /klɜ/ | ခၠဵု /kʰlou/ | *cɔː /cɔː/ | kŏ /kɔʔ/ | sox /soʔ/ | soux /soʔ/ | souʼ /sɒʔ/ |
| बिल्ली | ဗဂဲ /həkòa/ | ဂျိ /kluj/ | — /—/ | miao /miao/ | miao: /miau/ | miao /miau/ | mai /mai/ |
| मछली | က /kaʔ/ | က /kaʔ/ | *kaʔ /kaʔ/ | ka /kaː/ | kax /kaʔ/ | gax /kaʔ/ | kaʼ /kaʔ/ |
| पक्षी | ဂစေံ /həcem/ | ဂစေမ် /kəcem/ | *ciːm /ciːm/ | sem /səm/ | sim /sim/ | sim /sim/ | sany /saɲ/ |
| तितली | ကၠော်ဂလာ /kəlok həlɛ̀a/ | — | — | — | pung piang /puŋ piaŋ/ | būng bīang /pṳŋ pi̤aŋ/ | mbung mbang /ᵐbuŋ ᵐbaŋ/ |
| अंडा | ခမှဲာ /həmai/ | — | *ktam /ktam/ | kơtăp /kətap/ | tawm ia /tɔm ʔia/ | dom /tɔm/ | toum /tɒm/ |
| भालू | ကၟဳ /mɛm/ | — | — | chơgơu /tʃəɡəu/ | krih /krih/ | grih /krih/ | khleh /kʰleh/ |
| घोड़ा | ချေံ /cʰeh/ | ချေံ /kseh/ | — | aseh /ʔasɛh/ | brung /bruŋ/ | nbrūng /brṳŋ/ | — |
| घर | သ္ၚိ /hɔeʔ/ | သ္ၚိ /sŋiʔ/ | *ɲaːʔ /ɲaːʔ/ | hnam /hnam/ | nyiex /ɲiɛʔ/ | nyīex /ɲi̤ɛʔ/ | nyueaʼ /ɲɨa̯ʔ/ |
| दूध | ဍာ်တှ် /ɗaik tɔh/ | — | — | đak toh /ɗaːk tɔh/ | teeh /tɯih/ | deeih /tɯih/ | — |
| शहद | ဍာ်သဲာ /ɗaik sai/ | — | — | đak sut /ɗaːk sut/ | rawm hia /rɔm hia/ | rom hia /rɔm hia/ | — |
| नमक | ၜဵု /ɓɜ/ | — | *ɓɔːh /ɓɔːh/ | boh /ɓɔh/ | kih /kih/ | gīh /ki̤h/ | kih /kih/ |
| वाइन | ဍာ်ဇဗျေတ် /ɗaʔ cəpjat/ | — | — | sik hơmu /sik həmu/ | rawm plix siiet /rɔm pliʔ siat/ | rom blix siad /rɔm pliʔ siat/ | — |
| चावल | သ္ၚု /haoʔ/ | — | *rŋkoːʔ /rŋkoːʔ/ | ʼba /ɓaː/ | gaox /ɡauʔ/ | mgaox /ɡauʔ/ | — |
| लोहा | ဗသဲ /pəsoa/ | — | — | bơxey /bəsɛːj/ | lhek /l̥ek/ | hleig /lʰek/ | hlaec /l̥ɛc/ |
| पहिया | ခလှာ /həla/ | — | — | tang-wang /taːŋ waːŋ/ | ling: /liɲ/ | ling /liɲ/ | — |
| रेशम | သုတ် /sɔt/ | — | — | — | pre /pre/ | man brēi /man pre̤/ | — |
| किताब | လိက်အုပ် /lòik up/ | — | — | sơ̆p hla bơar /səp hlaː bəar/ | phuk lai /pʰuk lai/ | pug lāi /pʰuk la̤i/ | — |
| खाना | စ /cɛʔ/ | စိ /tɕiʔ/ | *ɟaː /ɟaː/ | sa /sa/ | ih /ʔih/ | ih /ʔih/ | som /som/ |
| पीना | သုၚ် /sɜŋ/ | သုက် /sok/ | *ɲuʔ /ɲuʔ/ | ngoah /ŋoah/ | nyaux /ɲaɯʔ/ | nyāex /ɲa̤ɯʔ/ | nyoʼ /ɲoʔ/ |
| सोना | သ္တိက် /toik/ | — | *ɓic /ɓic/ | têp /tɛp/ | it /ʔit/ | id /ʔit/ | ʼac /ʔac/ |
| एक | မွဲ /mòa/ | မွဲ /mwɛ/ | *muːj /muːj/ | minh /miɲ/ | tix /tiʔ/ | dīx /ti̤ʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| दो | ၜါ /ɓa/ | ၜါ /ɓa/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | bar /ɓaːr/ | ra /ra/ | ra /ra/ | lʼa /lᵊʔa/ |
| तीन | ပိ /pɔeʔ/ | ပိ /poi/ | *peʔ /peʔ/ | pêng /peːŋ/ | loe /lɤ/ | loui /loi/ | lʼoi /lᵊʔoj/ |
| चार | ပန် /pɔn/ | ပန် /pan/ | *punʔ /punʔ/ | puăn /pwan/ | pon /pon/ | boun /pon/ | paueng /paɨ̯ŋ/ |
| पाँच | မသုန် /məsɔn/ | မသုန် /msun/ | *pɗam /pɗam/ | pơđăm /pəʔɗam/ | phuan /pʰuan/ | puan /pʰuan/ | phuan /pʰua̯n/ |
| सौ | ကၠံ /klɔm/ | ကၠံ /klɔm/ | — | hreng /hreŋ/ | yieh /jiɛh/ | yīeh /ʑi̤ɛh/ | ʼyuea /ʔᵊjɨa̯/ |
| नमस्ते | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ô /o/ | nawp nawm /nɔp nɔm/ | nob nom /nɔp nɔm/ | — /—/ |
| धन्यवाद | သ္တၚ်ဂုန် /tɛŋ kùn/ | — /—/ | — /—/ | kơbi /kəbi/ | bwanson /buan son/ | nbuan soun /buan son/ | kop khun /kop kʰun/ |
| अच्छा | ခိုဟ် /kʰɒh/ | ခိုဟ် /kʰɔh/ | — /—/ | ʼlơ̆ng /ʔləŋ/ | mhawm /m̥ɔm/ | hmom /mʰɔm/ | mac /mac/ |
| नया | တၟိ /kəmɔeʔ/ | — | *tmeːʔ /tmeːʔ/ | nao /ʔnao/ | khraox /kʰrauʔ/ | kraox /kʰrauʔ/ | khroʼ /kʰroʔ/ |
| लाल | ဗ္ကေတ် /həket/ | — /—/ | *roːŋ /roːŋ/ | bre /ɓreː/ | raoh /rauh/ | raoh /rauh/ | skhrak /sᵊkʰrak/ |
| सफ़ेद | ဗု /pùʔ/ | ဗ္တာၚ် /bətaiŋ/ | *ɓɔːk /ɓɔːk/ | kok /kɔːk/ | paing /paɲ/ | bāing /pa̤ɲ/ | ping /piŋ/ |
| काला | လ္စံက် /kəcɔk/ | — | *Cjoŋ /Cjoŋ/ | găm /ɡam/ | lung /luŋ/ | lūng /lṳŋ/ | loang /lɔŋ/ |
| हरा | ဍာပ်ဍဴ /ɗap ɗao/ | — | *kciʔ /kciʔ/ | jơk /ɟəːk/ | klai /klai/ | glāi /kla̤i/ | snga /sᵊŋa/ |
| नीला | ဍီု /ɗɒm/ | — | — | jơk /ɟəːk/ | — | — | snga /sᵊŋa/ |
| कोयल | ကဴဝဴ /kaowao/ | — | — | jɛːt /jɛːt/ | eeppid /ʔɯp pit/ | eeb bīd /ʔɯp pi̤t/ | — |
| कंप्यूटर | ခမ်ပျူတာ | — | — | — | — | — | — |
| वाई-फ़ाई | ဝဲါဝှာင် /wɑɪfɑɪ/ | — | — | — | — | — | — |
| चाय | ဍာ်လက်ဖက် /ɗaik ləpʰɛk/ | — | — | — | chax /tɕʰaʔ/ | qax /tɕʰaʔ/ | — |
| कॉफ़ी | ကာဖဳ /kapʰi/ | — | — | — | kha: feue: /kʰa fɤi/ | ka feui /kʰa fɤi/ | — |
| चीनी | သဂြာ /həkrɛ̀a/ | — | — | — | nam oi: /nam ʔɔi/ | nām oi /na̤m ʔɔi/ | — |
| संतरा | လဴမှဴ /limao/ | — | — | — | — | — | — |
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम