Sidaamu Afoo
सिदामा
अफ्रो-एशियाटिक (कुशितिक, पूर्वी उच्चभूमि)
सिदामो (सिदामा) सबसे बड़ी हाईलैंड पूर्वी कुशितिक भाषा है, जिसे इथियोपिया के नवगठित सिदामा क्षेत्र में लगभग 30 लाख लोग बोलते हैं (2020 में SNNPR से अलग हुआ)। यह हादिय्या, कंबाता और गेदेओ से निकटता से संबंधित है। इसमें उत्क्षेपी (ejective) व्यंजन, कण्ठ्यीकृत स्पर्श (glottalised stops), जटिल कारक-चिह्नन और SOV शब्द-क्रम की विशेषताएँ हैं। सिदामा लोग दक्षिणी इथियोपिया के प्रसिद्ध कॉफ़ी उत्पादक हैं। यह 1990 के दशक में विकसित लैटिन वर्तनी का उपयोग प्राथमिक शिक्षा और क्षेत्रीय Sidaamu Afoo प्रसारण प्रणाली के लिए करती है।
कहाँ बोली जाती है
सिदामा में 87 मूल शब्द
स्रोत
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: अफ्रो-एशियाटिक (कुशितिक, पूर्वी उच्चभूमि)
| अर्थ | सिदामा | गेदेओ | ओरोमो | कोंसो | अफ़ार | वोलायता | साहो |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | waa /waː/ | wodeʼe /wodeʔe/ | bishaan /biʃaːn/ | pisha /piʃa/ | lee /leː/ | haatta /haːtːa/ | laye /laje/ |
| आग | giira /ɡiːra/ | giira /ɡiːɾa/ | ibidda /ibidːa/ | apitta /apitːa/ | gira /ɡira/ | tama /tama/ | gira /ɡira/ |
| सूरज | arrishsho /arːiʃːo/ | arishsho /ariʃːo/ | aduu /aduː/ | piirtuta /piːrtuta/ | ayró /ajro/ | awa /awa/ | ayro /ajɾo/ |
| चाँद | agana /aɡana/ | agenjo /aɡendʒo/ | jiʼa /dʒiʔa/ | leya /leja/ | alsá /alsa/ | aginaa /aɡinaː/ | alsa /alsa/ |
| तारा | beeddakko /beːdːakko/ | urje /urdʒe/ | urjii /urdʒiː/ | hikkitta /hikːitːa/ | cutuk /ħutuk/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | xutuk /ħutuk/ |
| रात | hashsha /haʃːa/ | hashsha /haʃːa/ | halkan /halkan/ | halkeetta /halkeːtːa/ | bar /bar/ | qamma /kʼamːa/ | bar /bar/ |
| बारिश | xeena /tʼeːna/ | xeena /tʼeːna/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | roopa /roːpa/ | rob /rob/ | iraa /iraː/ | rob /rob/ |
| बर्फ़ | kaade /kaːde/ | — | cabbii /tʃabːiː/ | fuuttota /fuːtːota/ | — | suuppa shachcha /suːpːa ʃatʃːa/ | — |
| हवा | bubbe /bubːe/ | diidallo /diːdalːo/ | bubbee /ˈbubːeː/ | puppeeta /pupːeːta/ | caacay /ħaːħaj/ | carkko /tsʼarkːo/ | xaaxat /ħaːħat/ |
| मिट्टी | uulla /uːlla/ | buttina /butːina/ | lafa /lafa/ | piita /piːta/ | árdi /ardi/ | saʼaa /saʔaː/ | baarho /baːɽo/ |
| पत्थर | kincho /kintʃo/ | kinjo /kindʒo/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | daka /ɗaka/ | xáa /ɖaː/ | shuchcha /ʃutʃːa/ | dhaa /ɖaː/ |
| पहाड़ | gaara /ɡaːra/ | kooba /koːba/ | tulluu /tulːuː/ | irroota /irːoːta/ | qale /ʕale/ | deriya /derija/ | kooma /koːma/ |
| समुद्र | baare /baːre/ | abbaayya /abːaːjːa/ | galaana /ɡalaːna/ | pakateeta /pakateːta/ | bad /bad/ | abbaa /abːaː/ | bad /bad/ |
| माता | ama /ama/ | ama /ama/ | haadha /haːɗa/ | aayyaa /aːjːaː/ | iná /iˈna/ | aayyiyo /aːjːijo/ | ina /ina/ |
| पिता | anna /anːa/ | anna /anːa/ | abbaa /abːaː/ | aappaa /aːpːaː/ | abbá /abːa/ | aawa /aːwa/ | abba /abba/ |
| बेटी | beetto /beːtːo/ | belto /belto/ | intala /intala/ | enenta /enenta/ | baxá /baˈɖa/ | naʼiyo /naʔijo/ | barhä /baˈɽa/ |
| मैं | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | anti /anti/ | anu /anu/ | taani /taːni/ | anu /anu/ |
| तुम | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | atti /atti/ | atu /atu/ | neeni /neːni/ | atu /atu/ |
| हम | ninke /ninke/ | noʼo /noʔo/ | nuti /nuti/ | ino /ino/ | nanu /nanu/ | nuuni /nuːni/ | nanu /nanu/ |
| नाम | suʼma /suʔma/ | summa /sumːa/ | maqaa /makʼaː/ | maxxa /maχːa/ | migáq /miɡaʕ/ | sunttaa /suntːaː/ | migac /miɡaʕ/ |
| व्यक्ति | mancho /mantʃo/ | manjo /mandʒo/ | nama /nama/ | nama /nama/ | núm /num/ | asaa /asaː/ | xiyaw /ħijaw/ |
| सिर | umo /umo/ | umo /umo/ | mataa /mataː/ | matta /matːa/ | amó /amo/ | huuphiya /huːpʼija/ | amo /amo/ |
| आँख | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | ilta /ilta/ | intí /inti/ | ayfee /ajfeː/ | inti /inti/ |
| कान | macca /matʃʼːa/ | mansha /manʃa/ | gurra /ɡurra/ | napahata /napahata/ | ayti /ajti/ | hayttaa /hajtːaː/ | cokka /ʕokka/ |
| नाक | sano /sano/ | sana /sana/ | funyaan /fuɲaːn/ | sina /sina/ | san /san/ | siiriya /siːrija/ | san /san/ |
| मुँह | afo /afo/ | afoʼo /afoʔo/ | afaan /afaːn/ | afa /afa/ | af /af/ | doonaa /doːnaː/ | af /af/ |
| दाँत | hinko /hinko/ | isso /isːo/ | ilkaan /ilkaːn/ | ilkitta /ilkitːa/ | boddiná /bodːina/ | achcha /atʃːa/ | iko /iko/ |
| जीभ | arrawo /arːawo/ | arrabo /arːabo/ | arraba /arːaba/ | arrapa /arːapa/ | arraabá /arːaːba/ | inxxarssa /intʼarsːa/ | anrab /anrab/ |
| हाथ | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | harka /haɾka/ | harka /harka/ | gabá /ɡaba/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | gaba /ɡaba/ |
| पैर | lekka /ˈlekːa/ | lekka /lekːa/ | miilla /miːlːa/ | loʛta /loʛta/ | iba /iba/ | tohuwa /tohuwa/ | iba /iba/ |
| दिल | wodana /wodana/ | wodana /wodana/ | onnee /onːeː/ | sataʔta /sataʔta/ | lubbí /lubːi/ | wozanaa /wozanaː/ | qalbe /qalbe/ |
| हड्डी | miqicho /mikʼitʃo/ | micco /mitʃʼːo/ | lafee /lafeː/ | lafta /lafta/ | lafa /lafa/ | meqetta /mekʼetːa/ | lafa /lafa/ |
| खून | munde /munde/ | munde /munde/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | diika /ɗiːka/ | qabal /ʕabal/ | suutta /suːtːa/ | biilo /biːlo/ |
| टट्टी | ciilo /tʃʼiːlo/ | cilo /tʃʼilo/ | udaan /udaːn/ | utaa /utaː/ | caara /ħaːra/ | shiyaa /ʃijaː/ | — |
| प्रेम | baxa /batʼa/ | eeyya /eːjːa/ | jaalala /dʒaːlala/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | kacanú /kaħanu/ | siiqaa /siːqaː/ | kaxano /kaħano/ |
| पेड़ | haqqe /hakʼːe/ | haqqa /hakʼːa/ | muka /muka/ | qoyra /ʛojra/ | caxá /ħaɖa/ | mittaa /mitːaː/ | xarha /ħaɽa/ |
| कुत्ता | woshichcho /woʃitʃːo/ | kaneessa /kaneːsːa/ | saree /saɾeː/ | kuta /kuta/ | kuta /kuta/ | kanaa /kanaː/ | kare /kaɾe/ |
| बिल्ली | basu /basu/ | adurre /aduɾːe/ | adurree /adurːeː/ | aturraata /aturːaːta/ | dummú /dumːu/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | dummu /dummu/ |
| मछली | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qurxummii /qurxummiː/ | murkuja /murkuʄa/ | kullúnta /kulːunta/ | moliya /molija/ | caasa /ʕaːsa/ |
| पक्षी | ceʼa /tʃʼeʔa/ | ciʼa /tʃʼiʔa/ | simbirroo /simbirroː/ | xampira /χampira/ | kimbiró /kimbiro/ | kafo /kafo/ | kimbir /kimbir/ |
| तितली | billaachcha /bilːaːtʃːa/ | — | billaacha /bilːaːtʃa/ | — | laahintí /laːhinti/ | muqo /mukʼo/ | — |
| अंडा | quuphichcho /kʼuːpʼːitʃːo/ | quuphe /kʼuːpʼe/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | hukuukka /hukuːkːa/ | naala /naːla/ | phuuphulliya /pʼuːpʼulːija/ | lalim /lalim/ |
| भालू | dibi /dibi/ | dibi /dibi/ | — | tipeeta /tipeːta/ | — | beere /beːre/ | dibbi /dibbi/ |
| घोड़ा | farashsho /faraʃːo/ | fadhado /faɗado/ | farda /farda/ | farta /farta/ | faras /faras/ | paraa /paraː/ | faras /faras/ |
| घर | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | tika /tika/ | qarí /ʕari/ | keettaa /keːtːaː/ | care /ʕare/ |
| दूध | ado /ado/ | ado /ado/ | aannan /aːnːan/ | aanna /aːnːa/ | cán /ħan/ | maatta /maːtːa/ | xan /ħan/ |
| शहद | malawo /malawo/ | malebo /malebo/ | damma /damːa/ | takma /takma/ | malab /malab/ | eessaa /eːsːaː/ | baska /baska/ |
| नमक | maxine /matʼine/ | maxine /matʼine/ | soogidda /soːɡidːa/ | sookitta /soːkitːa/ | qasbó /ʕasbo/ | maxiniyaa /matʼinijaː/ | mulxu /mulħu/ |
| वाइन | woyinete xajje /wojinete tʼadʒːe/ | woyine /wojine/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | taadeta wayneeta /taːɗeta wajneːta/ | qinabak bicsen kamri /ʕinabak biħsen kamri/ | woine eessa /woine eːsːa/ | wayni /wajni/ |
| चावल | ruuze /ruːze/ | — | ruuzii /ruːziː/ | — | rúddi /rudːi/ | ruuziya /ruːzija/ | — |
| चॉकलेट | chokkoleete /tʃokːoleːte/ | chokkoleete | chekoleetii | — | — | — | — |
| लोहा | siwiila /siwiːla/ | sibiljo /sibildʒo/ | sibiila /sibiːla/ | sipla /sipla/ | birta /birta/ | birataa /birataː/ | birit /birit/ |
| पहिया | qale /kʼale/ | mole /mole/ | geengoo /ɡeːnɡoː/ | — | — | irzzuwaa /irzːuwaː/ | — |
| रेशम | shalaala /ʃalaːla/ | — | arrii /arːiː/ | — | — | — | — |
| किताब | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafa /matʼaːfa/ | kitaaba /kitaːba/ | mataafa /mataːfa/ | kitab /kitab/ | maxaafaa /matʼaːfaː/ | kitaab /kitaːb/ |
| खाना | ita /ita/ | ita /ita/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | akmé /akme/ | miya /miːja/ | niitan /niːtan/ |
| पीना | aga /aɡa/ | haʼwa /haʔwa/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ikiyaa /ikijaː/ | ooqobé /oːʕobe/ | uyiya /ujija/ | yaaqab /jaːʕab/ |
| सोना | goxa /ɡotʼa/ | diipha /diːpʼa/ | rafuu /rafuː/ | — | xiiné /ɖiːne/ | xiskkiya /tʼiskːija/ | dhin /ɖin/ |
| एक | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | takka /takːa/ | iník /inik/ | issuwa /isːuwa/ | inki /inki/ |
| दो | lame /lame/ | lame /lame/ | lama /lama/ | lakki /lakːi/ | nammáy /namːaj/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | lamma /lamma/ |
| तीन | sase /sase/ | sase /sase/ | sadii /sadiː/ | sessa /sesːa/ | sidóc /sidoħ/ | heezza /heːzːa/ | adox /adoħ/ |
| चार | shoole /ʃoːle/ | shoole /ʃoːle/ | afur /afur/ | afur /afur/ | ferey /ferej/ | oydda /ʔoidːa/ | afar /afar/ |
| पाँच | onte /onte/ | onde /onde/ | shan /ʃan/ | ken /ken/ | konoy /konoj/ | ichchasha /itʃːaʃa/ | koon /koːn/ |
| सौ | xibbe /tʼibːe/ | dhibba /ɗibːa/ | dhibba /ɗibba/ | dippa /ɗipːa/ | bool /boːl/ | xeeta /tʼeːta/ | bool /boːl/ |
| नमस्ते | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | akkam /akːam/ | nakayta /nakajta/ | nagá /naɡa/ | saro /saro/ | malaal /malaːl/ |
| धन्यवाद | maganu oohe /maɡanu oːhe/ | galaata /ɡalaːta/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | kalata /kalata/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | galatay /ɡalataj/ | galatto /ɡalatto/ |
| अच्छा | dancha /dantʃa/ | elo /elo/ | gaarii /ɡaːriː/ | paxaara /paχaːra/ | meqé /meʕe/ | loʼo /loʔo/ | mece /meʕe/ |
| नया | haaro /haːro/ | haaro /haːro/ | haaraa /haːraː/ | haraya /haraja/ | qusbá /ʕusba/ | ooratta /oːratːa/ | cusub /ʕusub/ |
| लाल | duume /duːme/ | diimmo /diːmːo/ | diimaa /diːmaː/ | tiima /tiːma/ | qasá /ʕasa/ | zoʼo /zoʔo/ | casa /ʕasa/ |
| सफ़ेद | waajjo /waːdʒːo/ | golalo /ɡolalo/ | adii /adiː/ | ata /ata/ | qado /ʕado/ | bootta /boːtːa/ | cado /ʕado/ |
| काला | kolishsho /koliʃːo/ | xillo /tʼilːo/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | poora /poːra/ | datá /data/ | karetta /karetːa/ | dat /dat/ |
| हरा | hanja /handʒa/ | haanja /haːndʒa/ | magariisa /maɡariːsa/ | ilaawa /ilaːwa/ | anxaxiní /anɖaɖini/ | — | andharh /anɖaɽ/ |
| चाय | shae /ʃae/ | — | shaayii /ʃaːjiː/ | — | shaahí /ʃaːhi/ | shayiya /ʃajija/ | — |
| कॉफ़ी | buna /buna/ | — | buna /buna/ | punitta /punitːa/ | buna /buna/ | tukkiya /tukːija/ | qaxwa /qaħwa/ |
| चीनी | sukkaare /sukːaːre/ | — | sukkaara /sukːaːra/ | — | sokkár /sokːar/ | — | — |
| संतरा | burtukaane /burtukaːne/ | — | birtukaanii /birtukaːniː/ | — | burtukán /burtukan/ | — | — |
| 99 | honsayina honse /honsajina honse/ | sallane tommenna sallane /salːane tomːenːa salːane/ | sagaltamii sagal /saɡaltamiː saɡal/ | — | sagla taban kee sagaal /saɡla taban keː saɡaːl/ | uddufun tammanne uddufuna /udːufun tamːanːe udːufuna/ | — |
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम