Af kawooti
कोंसो
अफ़्रो-एशियाई
कोंसो (Af kawooti, "कोंसो वाणी") दक्षिणी इथियोपिया की एक पूर्वी कुशितिक भाषा है, जो ओरोमो (om) तथा कोंसो-दिरायताता समूह के अन्य सदस्यों से निकट से संबंधित है। कोंसो लोग पहाड़ी ढलानों पर की जाने वाली विस्तृत सीढ़ीनुमा खेती और पत्थर के स्तंभ-शिलाओं (waka) के लिए प्रसिद्ध हैं, जिन्हें यूनेस्को ने 2011 में विश्व धरोहर स्थल के रूप में सूचीबद्ध किया। भाषाई दृष्टि से कोंसो में पूर्वी कुशितिक विशेषताएँ हैं: दो-स्वराघात प्रणाली, बल-सूचक (फोकस) चिह्न, लिंग-आधारित कर्ता-क्रिया अनुरूपता, और एक जटिल कारक प्रणाली। कोंसो समुदाय की एक सुदृढ़ मौखिक परंपरा है, जिसमें पहेली प्रतियोगिताएँ और "पकावाती" (Pakawati) आत्मकथात्मक कथा-विधा शामिल हैं। 1990 के दशक से बाइबिल अनुवाद का महत्वपूर्ण कार्य हुआ है।
कहाँ बोली जाती है
कोंसो में 87 मूल शब्द
स्रोत
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: अफ़्रो-एशियाई
| अर्थ | कोंसो | ओरोमो | गेदेओ | सिदामा | वोलायता | अफ़ार | साहो |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | pisha /piʃa/ | bishaan /biʃaːn/ | wodeʼe /wodeʔe/ | waa /waː/ | haatta /haːtːa/ | lee /leː/ | laye /laje/ |
| आग | apitta /apitːa/ | ibidda /ibidːa/ | giira /ɡiːɾa/ | giira /ɡiːra/ | tama /tama/ | gira /ɡira/ | gira /ɡira/ |
| सूरज | piirtuta /piːrtuta/ | aduu /aduː/ | arishsho /ariʃːo/ | arrishsho /arːiʃːo/ | awa /awa/ | ayró /ajro/ | ayro /ajɾo/ |
| चाँद | leya /leja/ | jiʼa /dʒiʔa/ | agenjo /aɡendʒo/ | agana /aɡana/ | aginaa /aɡinaː/ | alsá /alsa/ | alsa /alsa/ |
| तारा | hikkitta /hikːitːa/ | urjii /urdʒiː/ | urje /urdʒe/ | beeddakko /beːdːakko/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | cutuk /ħutuk/ | xutuk /ħutuk/ |
| रात | halkeetta /halkeːtːa/ | halkan /halkan/ | hashsha /haʃːa/ | hashsha /haʃːa/ | qamma /kʼamːa/ | bar /bar/ | bar /bar/ |
| बारिश | roopa /roːpa/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | xeena /tʼeːna/ | xeena /tʼeːna/ | iraa /iraː/ | rob /rob/ | rob /rob/ |
| बर्फ़ | fuuttota /fuːtːota/ | cabbii /tʃabːiː/ | — | kaade /kaːde/ | suuppa shachcha /suːpːa ʃatʃːa/ | — | — |
| हवा | puppeeta /pupːeːta/ | bubbee /ˈbubːeː/ | diidallo /diːdalːo/ | bubbe /bubːe/ | carkko /tsʼarkːo/ | caacay /ħaːħaj/ | xaaxat /ħaːħat/ |
| मिट्टी | piita /piːta/ | lafa /lafa/ | buttina /butːina/ | uulla /uːlla/ | saʼaa /saʔaː/ | árdi /ardi/ | baarho /baːɽo/ |
| पत्थर | daka /ɗaka/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | kinjo /kindʒo/ | kincho /kintʃo/ | shuchcha /ʃutʃːa/ | xáa /ɖaː/ | dhaa /ɖaː/ |
| पहाड़ | irroota /irːoːta/ | tulluu /tulːuː/ | kooba /koːba/ | gaara /ɡaːra/ | deriya /derija/ | qale /ʕale/ | kooma /koːma/ |
| समुद्र | pakateeta /pakateːta/ | galaana /ɡalaːna/ | abbaayya /abːaːjːa/ | baare /baːre/ | abbaa /abːaː/ | bad /bad/ | bad /bad/ |
| माता | aayyaa /aːjːaː/ | haadha /haːɗa/ | ama /ama/ | ama /ama/ | aayyiyo /aːjːijo/ | iná /iˈna/ | ina /ina/ |
| पिता | aappaa /aːpːaː/ | abbaa /abːaː/ | anna /anːa/ | anna /anːa/ | aawa /aːwa/ | abbá /abːa/ | abba /abba/ |
| बेटी | enenta /enenta/ | intala /intala/ | belto /belto/ | beetto /beːtːo/ | naʼiyo /naʔijo/ | baxá /baˈɖa/ | barhä /baˈɽa/ |
| मैं | anti /anti/ | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | taani /taːni/ | anu /anu/ | anu /anu/ |
| तुम | atti /atti/ | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | neeni /neːni/ | atu /atu/ | atu /atu/ |
| हम | ino /ino/ | nuti /nuti/ | noʼo /noʔo/ | ninke /ninke/ | nuuni /nuːni/ | nanu /nanu/ | nanu /nanu/ |
| नाम | maxxa /maχːa/ | maqaa /makʼaː/ | summa /sumːa/ | suʼma /suʔma/ | sunttaa /suntːaː/ | migáq /miɡaʕ/ | migac /miɡaʕ/ |
| व्यक्ति | nama /nama/ | nama /nama/ | manjo /mandʒo/ | mancho /mantʃo/ | asaa /asaː/ | núm /num/ | xiyaw /ħijaw/ |
| सिर | matta /matːa/ | mataa /mataː/ | umo /umo/ | umo /umo/ | huuphiya /huːpʼija/ | amó /amo/ | amo /amo/ |
| आँख | ilta /ilta/ | ija /idʒa/ | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ayfee /ajfeː/ | intí /inti/ | inti /inti/ |
| कान | napahata /napahata/ | gurra /ɡurra/ | mansha /manʃa/ | macca /matʃʼːa/ | hayttaa /hajtːaː/ | ayti /ajti/ | cokka /ʕokka/ |
| नाक | sina /sina/ | funyaan /fuɲaːn/ | sana /sana/ | sano /sano/ | siiriya /siːrija/ | san /san/ | san /san/ |
| मुँह | afa /afa/ | afaan /afaːn/ | afoʼo /afoʔo/ | afo /afo/ | doonaa /doːnaː/ | af /af/ | af /af/ |
| दाँत | ilkitta /ilkitːa/ | ilkaan /ilkaːn/ | isso /isːo/ | hinko /hinko/ | achcha /atʃːa/ | boddiná /bodːina/ | iko /iko/ |
| जीभ | arrapa /arːapa/ | arraba /arːaba/ | arrabo /arːabo/ | arrawo /arːawo/ | inxxarssa /intʼarsːa/ | arraabá /arːaːba/ | anrab /anrab/ |
| हाथ | harka /harka/ | harka /haɾka/ | anga /aŋɡa/ | anga /anɡa/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | gabá /ɡaba/ | gaba /ɡaba/ |
| पैर | loʛta /loʛta/ | miilla /miːlːa/ | lekka /lekːa/ | lekka /ˈlekːa/ | tohuwa /tohuwa/ | iba /iba/ | iba /iba/ |
| दिल | sataʔta /sataʔta/ | onnee /onːeː/ | wodana /wodana/ | wodana /wodana/ | wozanaa /wozanaː/ | lubbí /lubːi/ | qalbe /qalbe/ |
| हड्डी | lafta /lafta/ | lafee /lafeː/ | micco /mitʃʼːo/ | miqicho /mikʼitʃo/ | meqetta /mekʼetːa/ | lafa /lafa/ | lafa /lafa/ |
| खून | diika /ɗiːka/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | munde /munde/ | munde /munde/ | suutta /suːtːa/ | qabal /ʕabal/ | biilo /biːlo/ |
| टट्टी | utaa /utaː/ | udaan /udaːn/ | cilo /tʃʼilo/ | ciilo /tʃʼiːlo/ | shiyaa /ʃijaː/ | caara /ħaːra/ | — |
| प्रेम | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | jaalala /dʒaːlala/ | eeyya /eːjːa/ | baxa /batʼa/ | siiqaa /siːqaː/ | kacanú /kaħanu/ | kaxano /kaħano/ |
| पेड़ | qoyra /ʛojra/ | muka /muka/ | haqqa /hakʼːa/ | haqqe /hakʼːe/ | mittaa /mitːaː/ | caxá /ħaɖa/ | xarha /ħaɽa/ |
| कुत्ता | kuta /kuta/ | saree /saɾeː/ | kaneessa /kaneːsːa/ | woshichcho /woʃitʃːo/ | kanaa /kanaː/ | kuta /kuta/ | kare /kaɾe/ |
| बिल्ली | aturraata /aturːaːta/ | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | basu /basu/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | dummú /dumːu/ | dummu /dummu/ |
| मछली | murkuja /murkuʄa/ | qurxummii /qurxummiː/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | moliya /molija/ | kullúnta /kulːunta/ | caasa /ʕaːsa/ |
| पक्षी | xampira /χampira/ | simbirroo /simbirroː/ | ciʼa /tʃʼiʔa/ | ceʼa /tʃʼeʔa/ | kafo /kafo/ | kimbiró /kimbiro/ | kimbir /kimbir/ |
| अंडा | hukuukka /hukuːkːa/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | quuphe /kʼuːpʼe/ | quuphichcho /kʼuːpʼːitʃːo/ | phuuphulliya /pʼuːpʼulːija/ | naala /naːla/ | lalim /lalim/ |
| भालू | tipeeta /tipeːta/ | — | dibi /dibi/ | dibi /dibi/ | beere /beːre/ | — | dibbi /dibbi/ |
| घोड़ा | farta /farta/ | farda /farda/ | fadhado /faɗado/ | farashsho /faraʃːo/ | paraa /paraː/ | faras /faras/ | faras /faras/ |
| घर | tika /tika/ | mana /mana/ | mine /mine/ | mine /mine/ | keettaa /keːtːaː/ | qarí /ʕari/ | care /ʕare/ |
| दूध | aanna /aːnːa/ | aannan /aːnːan/ | ado /ado/ | ado /ado/ | maatta /maːtːa/ | cán /ħan/ | xan /ħan/ |
| शहद | takma /takma/ | damma /damːa/ | malebo /malebo/ | malawo /malawo/ | eessaa /eːsːaː/ | malab /malab/ | baska /baska/ |
| नमक | sookitta /soːkitːa/ | soogidda /soːɡidːa/ | maxine /matʼine/ | maxine /matʼine/ | maxiniyaa /matʼinijaː/ | qasbó /ʕasbo/ | mulxu /mulħu/ |
| वाइन | taadeta wayneeta /taːɗeta wajneːta/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | woyine /wojine/ | woyinete xajje /wojinete tʼadʒːe/ | woine eessa /woine eːsːa/ | qinabak bicsen kamri /ʕinabak biħsen kamri/ | wayni /wajni/ |
| लोहा | sipla /sipla/ | sibiila /sibiːla/ | sibiljo /sibildʒo/ | siwiila /siwiːla/ | birataa /birataː/ | birta /birta/ | birit /birit/ |
| किताब | mataafa /mataːfa/ | kitaaba /kitaːba/ | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafaa /matʼaːfaː/ | kitab /kitab/ | kitaab /kitaːb/ |
| खाना | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ita /ita/ | ita /ita/ | miya /miːja/ | akmé /akme/ | niitan /niːtan/ |
| पीना | ikiyaa /ikijaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | haʼwa /haʔwa/ | aga /aɡa/ | uyiya /ujija/ | ooqobé /oːʕobe/ | yaaqab /jaːʕab/ |
| एक | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | issuwa /isːuwa/ | iník /inik/ | inki /inki/ |
| दो | lakki /lakːi/ | lama /lama/ | lame /lame/ | lame /lame/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | nammáy /namːaj/ | lamma /lamma/ |
| तीन | sessa /sesːa/ | sadii /sadiː/ | sase /sase/ | sase /sase/ | heezza /heːzːa/ | sidóc /sidoħ/ | adox /adoħ/ |
| चार | afur /afur/ | afur /afur/ | shoole /ʃoːle/ | shoole /ʃoːle/ | oydda /ʔoidːa/ | ferey /ferej/ | afar /afar/ |
| पाँच | ken /ken/ | shan /ʃan/ | onde /onde/ | onte /onte/ | ichchasha /itʃːaʃa/ | konoy /konoj/ | koon /koːn/ |
| सौ | dippa /ɗipːa/ | dhibba /ɗibba/ | dhibba /ɗibːa/ | xibbe /tʼibːe/ | xeeta /tʼeːta/ | bool /boːl/ | bool /boːl/ |
| नमस्ते | nakayta /nakajta/ | akkam /akːam/ | mooye /moːje/ | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ | saro /saro/ | nagá /naɡa/ | malaal /malaːl/ |
| धन्यवाद | kalata /kalata/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galaata /ɡalaːta/ | maganu oohe /maɡanu oːhe/ | galatay /ɡalataj/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | galatto /ɡalatto/ |
| अच्छा | paxaara /paχaːra/ | gaarii /ɡaːriː/ | elo /elo/ | dancha /dantʃa/ | loʼo /loʔo/ | meqé /meʕe/ | mece /meʕe/ |
| नया | haraya /haraja/ | haaraa /haːraː/ | haaro /haːro/ | haaro /haːro/ | ooratta /oːratːa/ | qusbá /ʕusba/ | cusub /ʕusub/ |
| लाल | tiima /tiːma/ | diimaa /diːmaː/ | diimmo /diːmːo/ | duume /duːme/ | zoʼo /zoʔo/ | qasá /ʕasa/ | casa /ʕasa/ |
| सफ़ेद | ata /ata/ | adii /adiː/ | golalo /ɡolalo/ | waajjo /waːdʒːo/ | bootta /boːtːa/ | qado /ʕado/ | cado /ʕado/ |
| काला | poora /poːra/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | xillo /tʼilːo/ | kolishsho /koliʃːo/ | karetta /karetːa/ | datá /data/ | dat /dat/ |
| हरा | ilaawa /ilaːwa/ | magariisa /maɡariːsa/ | haanja /haːndʒa/ | hanja /handʒa/ | — | anxaxiní /anɖaɖini/ | andharh /anɖaɽ/ |
| कॉफ़ी | punitta /punitːa/ | buna /buna/ | — | buna /buna/ | tukkiya /tukːija/ | buna /buna/ | qaxwa /qaħwa/ |
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम