Shimaore
माहोरेस
नाइजर-कांगो (बंटू, सबाकी शाखा)
माओरे कोमोरियन (शिमाओरे; ISO 639-3: swb) पूर्वी कोमोरियन समूह की एक साबाकी बांटू भाषा है, जिसे लगभग 80,000–152,000 लोग मुख्यतः कोमोरो द्वीपसमूह के मायोत में बोलते हैं। यह अंजुआन की शिंद्ज़वानी के सबसे निकट है और मायोत में किबुशी तथा क्षेत्र की एकमात्र आधिकारिक भाषा फ़्रांसीसी के साथ सह-अस्तित्व में है। शिमाओरे में बांटू की संज्ञा-वर्ग और अन्विति प्रणाली, समृद्ध क्रिया-रूपविज्ञान, मूल SVO क्रम, पाँच स्वरों /i e a o u/ की व्यवस्था तथा अंतःस्फोटक /ɓ ɗ/ और साधारण /b d/ का विरोध मिलता है। इसकी शब्दावली में विरासत में मिले साबाकी रूपों के साथ अरबी, मलागासी और फ़्रांसीसी के दीर्घ संपर्क का प्रभाव दिखाई देता है। 2020 में अपनाई गई विभागीय वर्तनी लैटिन और अरबी दोनों लिपियों के नियम प्रदान करती है, और शिक्षा, मीडिया तथा स्थानीय प्रकाशनों में भाषा का उपयोग बढ़ रहा है।
कहाँ बोली जाती है
माहोरेस में 87 मूल शब्द
स्रोत
- Ha`bari Ndjema ya I Maore, Shimaore New Testament (bible.com version 3672); fr.wiktionary shimaoré entries (imported from the ylangue lexicon: maji {{pron|maʒi}}, unwa, ula, ulala, muhono, ndjema, ndzukundru); en.wiktionary Maore Comorian (ORELC); Rombi numerals (Chan, Numeral Systems of the World's Languages)
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: नाइजर-कांगो (बंटू, सबाकी शाखा)
| अर्थ | माहोरेस | कोमोरी | स्वाहिली | आसू | न्यातुरु | शम्बला | न्यामवेज़ी |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | maji /maʒi/ | madji /madʒi/ | maji /madʒi/ | mende /mende/ | maji /madʒi/ | mazi /mazi/ | minzi /minzi/ |
| आग | moro /moro/ | mro /mro/ | moto /ˈmoto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| सूरज | jua /dʒua/ | djua /dʒua/ | jua /dʒua/ | idhuva /iðuʋa/ | yura /juɾa/ | zuwa /zuwa/ | lyuba /ljuβa/ |
| चाँद | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /ˈmwezi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ | ṅwezi /ŋwezi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ |
| तारा | nyora /ɲora/ | nyora /ɲora/ | nyota /ˈɲota/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | njota /ndʒota/ | ntondwe /ntondwe/ | nsonda /nsonda/ |
| रात | uku /uku/ | masihu /masihu/ | usiku /usiku/ | usiku /usiku/ | utiku /utiku/ | kilo /kilo/ | buziku /buziku/ |
| बारिश | vua /vua/ | nvua /ⁿvua/ | mvua /ˈmvua/ | mvua /mvua/ | mbura /mbura/ | fula /fula/ | mbula /mbula/ |
| बर्फ़ | uv̄amba /uβamba/ | — | theluji /θeˈludʒi/ | chasheru /tʃaʃeru/ | seluji /seludʒi/ | — | theluji /θeluʒi/ |
| हवा | pev̄o /peβo/ | upepo /uˈpepo/ | upepo /uˈpepo/ | mpeho /mpeho/ | mpefo /mpefo/ | mpeho /mpeho/ | myaga /mjaɡa/ |
| मिट्टी | trotro /tɾotɾo/ | — | udongo /uˈdoŋɡo/ | isanga /isaŋɡa/ | irongo /iɾoŋɡo/ | shanga /ʃaŋɡa/ | bulongo /buloŋɡo/ |
| पत्थर | ɓwe /ɓwe/ | — | jiwe /ˈdʒiwe/ | ibwe /ibwe/ | igwe /iɡwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| पहाड़ | mulima /mulima/ | mlima /mlima/ | mlima /ˈmlima/ | ntuvi /ntuvi/ | gitanto /ɡitanto/ | muima /muima/ | lugulu /luɡulu/ |
| समुद्र | ɓahari /ɓahari/ | bahari /bahari/ | bahari /baˈhari/ | bahari /bahari/ | irambo /iɾambo/ | bahali /bahali/ | nyanza /ɲanza/ |
| माता | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mayu /maju/ |
| पिता | ɓaɓa /ɓaɓa/ | baba /ɓaba/ | baba /ˈbaba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | tate /tate/ | baba /baba/ |
| बेटी | mwana mutrumushe /mwana mutrumuʃe/ | mwana-mshe /mwana mʃe/ | binti /binti/ | mwana wa kibora /mwana wa kibora/ | muncha /muntʃa/ | ṅwana ywa kindele /ŋwana jwa kindele/ | mwana mukima /mwana mukima/ |
| मैं | wami /wami/ | wami /wami/ | mimi /ˈmimi/ | mine /mine/ | une /une/ | imi /imi/ | nene /ˈnene/ |
| तुम | wawe /wawe/ | wawe /wawe/ | wewe /ˈwewe/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ |
| हम | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | sisi /ˈsisi/ | uswi /uswi/ | sese /sese/ | ishwi /iʃwi/ | iswe /iswe/ |
| नाम | dzina /dzina/ | dzina /dzina/ | jina /ˈdʒina/ | izina /izina/ | rina /ɾina/ | zina /zina/ | lina /ˈlina/ |
| व्यक्ति | mutru /mutɾu/ | mndru /mndʳu/ | mtu /ˈmtu/ | mntu /mntu/ | muntu /muntu/ | mntu /mntu/ | munhu /munhu/ |
| सिर | shitswa /ʃitswa/ | hitswa /hitswa/ | kichwa /ˈkitʃwa/ | mtwi /mtwi/ | itwe /itwe/ | mtwi /mtwi/ | mutwe /mutwe/ |
| आँख | dzitso /dzitso/ | dzitso /dzitso/ | jicho /dʒitʃo/ | iiso /iːso/ | riho /riho/ | zisho /ziʃo/ | liso /liso/ |
| कान | kio /kio/ | shishio /ʃiʃio/ | sikio /sikio/ | isikio /isikio/ | ikutwi /ikutwi/ | shikio /ʃikio/ | itwi /itwi/ |
| नाक | pua /pua/ | — | pua /ˈpua/ | fua /fua/ | mpura /mpuɾa/ | mpua /mpua/ | nindo /nindo/ |
| मुँह | hanyo /haɲo/ | hanywa /haɲwa/ | mdomo /mˈɗomo/ | momo /momo/ | momo /momo/ | kanwa /kanwa/ | mulomo /mulomo/ |
| दाँत | dzino /dzino/ | dzinyo /dziɲo/ | jino /dʒino/ | jino /dʒino/ | ino /ino/ | zino /zino/ | lino /lino/ |
| जीभ | ulimi /ulimi/ | ulime /ulime/ | ulimi /ulimi/ | ulimi /ulimi/ | urimi /urimi/ | ulimi /ulimi/ | lulimi /lulimi/ |
| हाथ | muhono /muhono/ | mhono /mhono/ | mkono /mˈkono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ | mkono /mkono/ | kukono /kukono/ |
| पैर | mundru /mundɾu/ | mndu /mndu/ | mguu /m̩ˈɠuː/ | ivunda /ivunda/ | mughuu /muɣuː/ | mulundi /mulundi/ | kugulu /kuɡulu/ |
| दिल | umo /umo/ | muo /muo/ | moyo /mojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | umutima /umutima/ | moyo /mojo/ | moyo /mojo/ |
| हड्डी | shiɓa /ʃiɓa/ | shiɓa /ʃiɓa/ | mfupa /mfupa/ | ivindi /ivindi/ | ikufa /ikufa/ | vuha /vuha/ | iguha /iɡuha/ |
| खून | damu /damu/ | damu /damu/ | damu /damu/ | sakame /sakame/ | sakami /sakami/ | mpome /mpome/ | magazi /maɡazi/ |
| प्रेम | mahaba /mahaba/ | mahaba /mahaba/ | upendo /uˈpendo/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ | kukunda /kukunda/ | butogwa /butoɡwa/ |
| पेड़ | muri /muri/ | mri /mri/ | mti /ˈmti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | muti /muti/ |
| कुत्ता | mbwa /ᵐbwa/ | mɓwa /mɓwa/ | mbwa /ᵐbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | kuli /kuli/ | mbwa /mbwa/ |
| बिल्ली | paka /paka/ | paha /paha/ | paka /ˈpaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ | paka /paka/ |
| मछली | fi /fi/ | nfi /ⁿfi/ | samaki /samaki/ | samaki /samaki/ | somba /somba/ | samaki /samaki/ | somba /soːmba/ |
| पक्षी | nyunyi /ɲuɲi/ | nuni /nuni/ | ndege /ndeɡe/ | ideghe /ideɣe/ | nyonyi /ɲoɲi/ | deghe /deɣe/ | noni /noni/ |
| अंडा | jwai /dʒwai/ | djwai /dʒwai/ | yai /ˈjai/ | igi /iɡi/ | ighe /iɣe/ | tagi /taɡi/ | igi /iɡi/ |
| घोड़ा | farasi /farasi/ | farasi /farasi/ | farasi /faˈrasi/ | farasi /farasi/ | nyumbu /ɲumbu/ | faashi /faːʃi/ | falasi /falasi/ |
| घर | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲũba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | numba /numba/ |
| दूध | dziya /dzija/ | dziwa /dziwa/ | maziwa /maˈziwa/ | mavee /maveː/ | maya /maja/ | mele /mele/ | mabeele /maβeːle/ |
| शहद | ngizi /ŋizi/ | ndizi ya nyoshi /ⁿdizi ja ɲoʃi/ | asali /aˈsali/ | nzoke /nzoke/ | ruke /ruke/ | woki /woki/ | buuki /buːki/ |
| नमक | shingo /ʃiŋɡo/ | shingo /ʃiŋɡo/ | chumvi /tʃumvi/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munu /munu/ |
| वाइन | maji ya zaɓiɓu /maʒi ja zaɓiɓu/ | — | mvinyo /mˈviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ | divai /divai/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ |
| लोहा | shuma /ʃuma/ | shuma /ʃuma/ | chuma /tʃuma/ | kighera /kiɣera/ | ichuma /itʃuma/ | kiama /kiama/ | kisinza /kisinza/ |
| रेशम | hariri /hariri/ | — | hariri /haˈriri/ | hariri /hariri/ | hariri /haɾiɾi/ | halili /halili/ | — |
| किताब | shio /ʃio/ | shio /ʃio/ | kitabu /kiˈtabu/ | kitabu /kitabu/ | gitabu /ɡitabu/ | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ |
| खाना | ula /ula/ | hula /hula/ | kula /ˈkula/ | kurya /kurja/ | kuria /kuɾia/ | kuja /kuɟa/ | kulya /kuʎa/ |
| पीना | unwa /unwa/ | hunwa /hunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ |
| सोना | ulala /ulala/ | ulala /ulala/ | kulala /kulala/ | kushinjia /kuʃindʒia/ | kurara /kuɾaɾa/ | kugosha /kuɡoʃa/ | kulala /kulala/ |
| एक | moja /moʒa/ | montsi /montsi/ | moja /modʒa/ | imwe /imwe/ | umwe /umwe/ | ṅwenga /ŋwenɡa/ | imo /imo/ |
| दो | mbili /ᵐbili/ | mbili /ᵐbili/ | mbili /mˈbili/ | avili /aβili/ | aviri /aβiri/ | mbili /mbili/ | ibili /iβili/ |
| तीन | traru /tɾaɾu/ | ndraru /ⁿdʳaru/ | tatu /tatu/ | adatu /adatu/ | itatu /itatu/ | katatu /katatu/ | idatu /idatu/ |
| चार | nne /nːe/ | nne /nːe/ | nne /nːe/ | — | inne /inːe/ | kane /kaːne/ | inne /inːe/ |
| पाँच | tsano /tsano/ | ntsanu /ⁿtsanu/ | tano /ˈtano/ | — | itano /itano/ | kashano /kaʃano/ | itaano /itaːno/ |
| सौ | mia /mia/ | djana /dʒana/ | mia /ˈmia/ | ighana /iɣana/ | ighana /iɣana/ | gana /ɡana/ | igana /iɡana/ |
| नमस्ते | Jeje /dʒedʒe/ | eyavo /ejavo/ | habari /haˈbari/ | shiloi /ʃiloi/ | mbukire /mbukiɾe/ | — /—/ | mwadita /mwadita/ |
| धन्यवाद | marahaba /marahaːba/ | marahaba /marahaba/ | asante /aˈsante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /aˈsante/ | asante /asante/ | twabakaba /twaβakaβa/ |
| अच्छा | ndjema /ndʒema/ | ndjema /ⁿdʒema/ | nzuri /ˈnzuri/ | mwamba /mwamba/ | kihi /kihi/ | mtana /mtana/ | soga /soɡa/ |
| नया | pia /pia/ | — | mpya /ˈmpja/ | shaa /ʃaː/ | mpya /mpja/ | mpya /mpja/ | pya /pja/ |
| लाल | ndzukundru /ndzukundɾu/ | nyekundu /ɲekundu/ | nyekundu /ɲekundu/ | nkundu /nkundu/ | ntune /ntune/ | nkundu /nkundu/ | laluku /laluku/ |
| सफ़ेद | ndjeu /ndʒeu/ | — | nyeupe /ɲeupe/ | jewa /dʒewa/ | njeru /ndʒeru/ | yengʼaa /jeŋaː/ | pe /pe/ |
| काला | ndziɗu /ndziɗu/ | — | nyeusi /ɲeusi/ | jiru /dʒiru/ | njiutiki /ndʒiutiki/ | size /size/ | pi /pi/ |
| संतरा | trundra /tɾundɾa/ | — | chungwa /tʃuŋɡwa/ | — | — | — | — |
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम