võro kiil
वोरो
यूरालिक (फिनिक, दक्षिण एस्टोनियाई)
अन्य नाम: Voro, Voru
वोरो (võro kiil; ISO 639-3: vro) दक्षिण एस्टोनियाई समूह की फ़िनिक भाषाई उपभाषा है, जो मुख्यतः दक्षिण-पूर्वी एस्टोनिया के ऐतिहासिक वोरोमा क्षेत्र में बोली जाती है। सार्वजनिक प्रशासन में इसे प्रायः एस्टोनियाई की बोली माना जाता है, जबकि अनेक वक्ता और भाषाविद् इसे दक्षिण एस्टोनियाई समूह की अलग भाषा बताते हैं; इसे देशव्यापी आधिकारिक दर्जा प्राप्त नहीं है। वोरो में स्वर-सामंजस्य और मानक एस्टोनियाई से अनुपस्थित ध्वनि-भेद सुरक्षित हैं, जिनमें आधुनिक मानक में q से लिखा जाने वाला कंठद्वारी अवरोध और प्रायः y से लिखा जाने वाला उच्च मध्य स्वर शामिल हैं। 1980 के दशक के अंत में आरंभ हुए भाषा पुनरुत्थान से आधुनिक साहित्यिक मानक और वर्तनी विकसित हुए, तथा 1995 में वोरो संस्थान की स्थापना हुई। वोरो साहित्य, संगीत, प्रसारण, डिजिटल मीडिया और कुछ शिक्षा में प्रयुक्त होती है, किंतु पीढ़ीगत हस्तांतरण पर मानक एस्टोनियाई का दबाव बना हुआ है।
कहाँ बोली जाती है
वोरो में 87 मूल शब्द
kikerikii
स्रोत
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: यूरालिक (फिनिक, दक्षिण एस्टोनियाई)
| अर्थ | वोरो | एस्तोनियाई | मेआनकिएली | फ़िनिश | वोटिक | क्वेन फ़िनिश | लिव्वि-करेलियाई |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | vesi /vesi/ | vesi /vesi/ | vesi /ˈʋesi/ | vesi /ʋesi/ | vesi /ˈvesi/ | vesi /ˈʋesi/ | vezi /ˈvezi/ |
| आग | tuli /tuli/ | tuli /tuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /tuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ |
| सूरज | päiv /pæiv/ | päike /pæike/ | aurinko /ˈɑuriŋko/ | aurinko /ɑuriŋko/ | päivä /ˈpæivæ/ | aurinko /ˈɑuriŋko/ | päivy /ˈpæivy/ |
| चाँद | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuudam /ˈkuːdam/ |
| तारा | täht /tæht/ | täht /tæht/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tiähti /ˈtiæxti/ |
| रात | üü /yː/ | öö /øː/ | yö /yø/ | yö /yø/ | öö /øː/ | yö /yø/ | yö /yø/ |
| बारिश | vihm /ʋihm/ | vihm /ʋihm/ | sae /sae/ | sade /ˈsɑde/ | vihma /ˈvihma/ | sađet /ˈsɑðet/ | vihmu /ˈvihmu/ |
| बर्फ़ | lumi /ˈlumi/ | lumi /lumi/ | lumi /ˈlumi/ | lumi /lumi/ | lumi /ˈlumi/ | lumi /ˈlumi/ | lumi /ˈlumi/ |
| हवा | tuul /tuːl/ | tuul /tuːl/ | tuuli /tuːli/ | tuuli /ˈtuːli/ | tuuli /ˈtuːli/ | tuuli /tuːli/ | tuuli /ˈtuːli/ |
| मिट्टी | maa /mɑː/ | maa /mɑː/ | maa /mɑː/ | maa /mɑː/ | maa /maː/ | maa /mɑː/ | mua /mua/ |
| पत्थर | kivi /ˈkivi/ | kivi /ˈkivi/ | kivi /ˈkiʋi/ | kivi /ˈkivi/ | tšivi /ˈtʃivi/ | kivi /ˈkiʋi/ | kivi /ˈkivi/ |
| पहाड़ | mägi /mæɡi/ | mägi /ˈmæɡi/ | — | vuori /ˈvuori/ | mätši /ˈmætʃi/ | vuori /ˈʋuori/ | mägi /ˈmæɡi/ |
| समुद्र | meri /meri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ |
| माता | imä /imæ/ | ema /emɑ/ | äiti /ˈæiti/ | äiti /æiti/ | emä /ˈemæ/ | äiti /ˈæiti/ | muamo /ˈmuamo/ |
| पिता | esä /esæ/ | isa /isɑ/ | isä /ˈisæ/ | isä /isæ/ | izä /ˈizæ/ | isä /ˈisæ/ | tuatto /ˈtuatto/ |
| बेटी | tütär /tytær/ | tütar /ˈtytar/ | tyär /ˈtyær/ | tytär /ˈtytær/ | tütär /ˈtytær/ | tytär /ˈtytær/ | tytär /ˈtytær/ |
| मैं | ma /mɑ/ | mina /ˈminɑ/ | mie /mie/ | minä /ˈminæ/ | miä /miæ/ | mie /mie/ | minä /ˈminæ/ |
| तुम | sa /sɑ/ | sina /ˈsinɑ/ | sie /sie/ | sinä /ˈsinæ/ | siä /siæ/ | sie /sie/ | sinä /ˈsinæ/ |
| हम | mi /mi/ | meie /ˈmeie/ | met /met/ | me /me/ | müü /myː/ | met /met/ | myö /myø/ |
| नाम | nimi /nimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ |
| व्यक्ति | inemine /inemine/ | inimene /ˈinimene/ | ihminen /ˈihminen/ | ihminen /ˈihminen/ | inimin /ˈinimin/ | ihminen /ˈihminen/ | ristikanzu /ˈristikanzu/ |
| सिर | pää /pæː/ | pea /peɑ/ | pää /pæː/ | pää /pæː/ | pää /pæː/ | pää /pæː/ | piä /piæ/ |
| आँख | silm /silm/ | silm /silm/ | silmä /ˈsilmæ/ | silmä /silmæ/ | silmä /ˈsilmæ/ | silmä /ˈsilmæ/ | silmy /ˈsilmy/ |
| कान | kõrv /kɤrʋ/ | kõrv /kɤrv/ | korva /ˈkorʋɑ/ | korva /ˈkorʋɑ/ | kõrva /kɤrʋa/ | korva /ˈkorʋɑ/ | korvu /ˈkorvu/ |
| नाक | nõna /ˈnɤnɑ/ | nina /ˈninɑ/ | nenä /ˈnenæ/ | nenä /ˈnenæ/ | nena /ˈnena/ | nenä /ˈnenæ/ | nenä /ˈnenæ/ |
| मुँह | suu /suː/ | suu /suː/ | suu /suː/ | suu /suː/ | suu /suː/ | suu /suː/ | suu /suː/ |
| दाँत | hammas /ˈhɑmːɑs/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ | ammaz /ˈammaz/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ | hammas /ˈhamːas/ |
| जीभ | kiil /kiːl/ | keel /keːl/ | kieli /ˈkieli/ | kieli /ˈkieli/ | tšeeli /ˈtʃeːli/ | kieli /ˈkieli/ | kieli /ˈkieli/ |
| हाथ | käsi /kæsi/ | käsi /kæsi/ | käsi /ˈkæsi/ | käsi /kæsi/ | tšäsi /ˈtʃæsi/ | käsi /ˈkæsi/ | käzi /ˈkæzi/ |
| पैर | jalg /jɑlɡ/ | jalg /jalɡ/ | jalka /ˈjɑlkɑ/ | jalka /jɑlkɑ/ | jalka /ˈjalka/ | jalka /ˈjɑlkɑ/ | jalgu /ˈjalɡu/ |
| दिल | süä /syæ/ | süda /sydɑ/ | syän /ˈsyæn/ | sydän /sydæn/ | süä /ˈsyæ/ | syđän /ˈsyðæn/ | syväin /ˈsyvæin/ |
| हड्डी | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ |
| खून | veri /ˈveri/ | veri /ˈveri/ | veri /ˈʋeri/ | veri /ˈveri/ | veri /ˈveri/ | veri /ˈʋeri/ | veri /ˈveri/ |
| टट्टी | kaka /ˈkɑkɑ/ | kaka /ˈkɑkɑ/ | kakka /ˈkɑkːɑ/ | kakka /ˈkakːɑ/ | sittõ /ˈsitːɤ/ | kaakka /ˈkɑːkːɑ/ | šittu /ˈʃittu/ |
| प्रेम | armastus /ɑrmɑstus/ | armastus /ɑrmɑstus/ | rakhaus /ˈrɑkhɑus/ | rakkaus /rɑkkɑus/ | suvata /ˈsuvata/ | rakkhaus /ˈrɑkːhɑus/ | armastua /ˈarmastua/ |
| पेड़ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ |
| कुत्ता | pini /pini/ | koer /koer/ | koira /ˈkoirɑ/ | koira /koirɑ/ | koira /ˈkoira/ | koira /ˈkoirɑ/ | koiru /ˈkoiru/ |
| बिल्ली | kass /kɑsː/ | kass /kɑsː/ | kissa /ˈkisːɑ/ | kissa /kissɑ/ | kassi /ˈkasːi/ | kissa /ˈkisːɑ/ | kaži /ˈkaʒi/ |
| मछली | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkala/ | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkala/ |
| पक्षी | tsirk /tsirk/ | lind /linˑd/ | lintu /lintu/ | lintu /ˈlintu/ | lintu /ˈlintu/ | lintu /lintu/ | lindu /ˈlindu/ |
| तितली | lipkas /ˈlipkɑs/ | liblikas /ˈliblikɑs/ | — | perhonen /ˈperhonen/ | unilintu /ˈunilintu/ | päivälintu /ˈpæiʋæˌlintu/ | liipukku /ˈliːpukːu/ |
| अंडा | muna /ˈmuna/ | muna /ˈmunɑ/ | muna /muna/ | muna /ˈmunɑ/ | muna /muna/ | muna /muna/ | jäiččy /ˈjæitʃːy/ |
| भालू | kahr /kɑhr/ | karu /ˈkɑru/ | karhuu /ˈkɑrhuː/ | karhu /ˈkɑrhu/ | karu /ˈkaru/ | karhu /ˈkɑrhu/ | kondii /ˈkondiː/ |
| घोड़ा | hopõn /hopɤn/ | hobune /ˈhobune/ | hevonen /ˈheʋonen/ | hevonen /ˈheʋonen/ | opo /ˈopo/ | hevonen /ˈheʋonen/ | hebo /ˈhebo/ |
| घर | kotus /kotus/ | maja /mɑjɑ/ | talo /ˈtɑlo/ | talo /tɑlo/ | kotto /ˈkotːo/ | talo /ˈtɑlo/ | kodi /ˈkodi/ |
| दूध | piim /piːm/ | piim /piːm/ | maito /ˈmaito/ | maito /ˈmaito/ | piime /ˈpiːmæ/ | maito /ˈmaito/ | maido /ˈmaido/ |
| शहद | mesi /ˈmesi/ | mesi /ˈmesi/ | hunaja /ˈhunɑjɑ/ | hunaja /ˈhunɑjɑ/ | mesi /ˈmesi/ | hunaja /ˈhunɑjɑ/ | mezi /ˈmezi/ |
| नमक | suul /suːl/ | sool /soːl/ | suola /ˈsuolɑ/ | suola /ˈsuola/ | soolõ /ˈsoːlɤ/ | suola /ˈsuolɑ/ | suolu /ˈsuolu/ |
| वाइन | vein /vein/ | vein /ʋein/ | viini /ˈʋiːni/ | viini /ˈʋiːni/ | — | viini /ˈʋiːni/ | viinu /ˈviːnu/ |
| चावल | riis /riːs/ | riis /riːs/ | riisi /ˈriːsi/ | riisi /ˈriːsi/ | — | riisi /ˈriːsi/ | riissu /ˈriːssu/ |
| चॉकलेट | sokolaať /ˈsokolɑːtʲ/ | šokolaad /ˈʃokolaːd/ | — | suklaa /ˈsuklɑː/ | šokolaadi /ʃokoˈlaːdi/ | sukulaati /ˈsukulɑːti/ | šokoluadu /ˈʃokoluadu/ |
| लोहा | raud /raud/ | raud /raud/ | rauta /ˈrauta/ | rauta /ˈrauta/ | rautõ /ˈrautɤ/ | rauta /ˈrauta/ | raudu /ˈraudu/ |
| पहिया | ratas /ˈratas/ | ratas /ˈratas/ | pyörä /ˈpyøræ/ | pyörä /ˈpyøræ/ | veero /ˈveːro/ | pyörä /ˈpyøræ/ | ratas /ˈratas/ |
| रेशम | siiď /siːdʲ/ | siid /siːd/ | silkki /ˈsilkːi/ | silkki /ˈsilkːi/ | šolkkõ /ˈʃolkːɤ/ | silkki /ˈsilkːi/ | šulku /ˈʃulku/ |
| किताब | raamat /rɑːmɑt/ | raamat /ˈrɑːmɑt/ | kirja /ˈkirjɑ/ | kirja /ˈkirjɑ/ | tširjõ /ˈtʃirjɤ/ | kirja /ˈkirjɑ/ | kirju /ˈkirju/ |
| खाना | süümä /syːmæ/ | sööma /søːmɑ/ | syä /ˈsyæ/ | syödä /syødæ/ | süüvvä /ˈsyːvːæ/ | syöđä /ˈsyøðæ/ | syvvä /ˈsyvvæ/ |
| पीना | juuma /juːma/ | jooma /joːmɑ/ | jua /ˈjuɑ/ | juoda /juodɑ/ | jooda /ˈjoːda/ | juođa /ˈjuoðɑ/ | juvva /ˈjuvva/ |
| सोना | magama /ˈmɑɡɑmɑ/ | magama /ˈmɑɡɑmɑ/ | nukkua /ˈnukːuɑ/ | nukkua /ˈnukːuɑ/ | magatõ /ˈmaɡatɤ/ | nukkuut /ˈnukːuːt/ | muata /ˈmuata/ |
| एक | üts /yts/ | üks /yks/ | yks /yks/ | yksi /yksi/ | ühte /ˈyhte/ | yksi /ˈyksi/ | yksi /ˈyksi/ |
| दो | katś /kɑtsʲ/ | kaks /kɑks/ | kaks /kɑks/ | kaksi /ˈkɑksi/ | kahsi /ˈkahsi/ | kaksi /ˈkɑksi/ | kaksi /ˈkaksi/ |
| तीन | kolm /kolm/ | kolm /kolm/ | kolme /ˈkolme/ | kolme /ˈkolme/ | kõlmõd /ˈkɤlmɤd/ | kolme /ˈkolme/ | kolme /ˈkolme/ |
| चार | neli /ˈneli/ | neli /ˈneli/ | neljä /ˈneljæ/ | neljä /ˈneljæ/ | nellä /ˈnelːæ/ | neljä /ˈneljæ/ | nelli /ˈnelːi/ |
| पाँच | viis /ʋiːs/ | viis /ʋiːs/ | viis /ʋiːs/ | viisi /ˈʋiːsi/ | viiz /viːz/ | viisi /ʋiːsi/ | viizi /ˈviːzi/ |
| सौ | sada /ˈsada/ | sada /ˈsɑdɑ/ | sata /ˈsata/ | sata /ˈsata/ | sata /ˈsata/ | sata /ˈsata/ | sada /ˈsada/ |
| नमस्ते | tere /tere/ | tere /tere/ | hei /hei/ | hei /hei/ | tervetä /ˈtervetæ/ | hei /hei/ | terveh /ˈterveh/ |
| धन्यवाद | aitäh /ɑitæh/ | tänan /tænɑn/ | kiitos /ˈkiːtos/ | kiitos /kiːtos/ | passibo /ˈpasːibo/ | kiitos /ˈkiːtos/ | passibo /ˈpassibo/ |
| अच्छा | hää /hæː/ | hea /heɑ/ | hyvä /ˈhyʋæ/ | hyvä /hyʋæ/ | üvä /ˈyvæ/ | hyvä /ˈhyʋæ/ | hyvä /ˈhyvæ/ |
| नया | vahtsõnõ /vɑhtsɤnɤ/ | uus /uːs/ | uusi /ˈuːsi/ | uusi /ˈuːsi/ | uusi /ˈuːsi/ | uusi /ˈuːsi/ | uuzi /ˈuːzi/ |
| लाल | verrev /ˈverːev/ | punane /ˈpunɑne/ | punanen /ˈpunɑnen/ | punainen /ˈpunɑinen/ | rusõa /ˈrusɤa/ | punainen /ˈpunɑinen/ | ruskei /ˈruskei/ |
| सफ़ेद | valgõ /ˈvɑlɡɤ/ | valge /ˈvɑlɡe/ | valkia /ˈʋɑlkia/ | valkoinen /ˈʋɑlkoinen/ | valkõa /ˈvalkɤa/ | valkkee /ˈvɑlkːeː/ | valgei /ˈvalɡei/ |
| काला | must /must/ | must /must/ | musta /ˈmustɑ/ | musta /ˈmustɑ/ | mussõ /ˈmusːɤ/ | musta /ˈmustɑ/ | mustu /ˈmustu/ |
| हरा | rohilinõ /rohilinɤ/ | roheline /ˈroheline/ | — | vihreä /ˈʋihreæ/ | rohoin /ˈrohoin/ | vihree /ˈʋihreː/ | vihandu /ˈvihandu/ |
| नीला | sinine /ˈsinine/ | sinine /ˈsinine/ | sininen /ˈsininen/ | sininen /ˈsininen/ | sinin /ˈsinin/ | sininen /ˈsininen/ | sinine /ˈsinine/ |
| कोयल | kägo /ˈkæɡo/ | kägu /ˈkæɡu/ | käki /ˈkæki/ | käki /ˈkæki/ | tšäko /ˈtʃæko/ | käki /ˈkæki/ | kägöi /ˈkæɡøi/ |
| कुकड़ूँ कूँ | kikerikii | kukeleegu /ˈkukeleːɡu/ | — | kukkokiekuu /ˈkukːokie̯ˌkuː/ | — | — | — |
| कंप्यूटर | puutri /ˈpuːtri/ | arvuti /ˈɑrʋuti/ | taattori /ˈtɑːtːori/ | tietokone /ˈtie̯toˌkoneˣ/ | — | daattamasiini /ˈdɑːtːɑmɑˌsiːni/ | tiedokoneh /ˈtiedokoneh/ |
| चाय | tsäi /tsæi/ | tee /teː/ | tee /teː/ | tee /teː/ | čaaju /ˈtʃaːju/ | tee /teː/ | čuaju /ˈtʃuaju/ |
| कॉफ़ी | kohv́ /kohvʲ/ | kohv /kohʋ/ | — | kahvi /ˈkɑhʋi/ | koffi /ˈkofːi/ | kaffi /ˈkɑfːi/ | koufei /ˈkoufei/ |
| चीनी | tsukri /tsukri/ | suhkur /ˈsuhkur/ | — | sokeri /ˈsokeri/ | suukkuri /ˈsuːkːuri/ | sokkeri /ˈsokːeri/ | zuahari /ˈzuahari/ |
| संतरा | apõlsin /ˈapɤlsin/ | apelsin /ˈɑpelsin/ | appelsiini /ˈɑpːelsiːni/ | appelsiini /ˈɑpːelsiːni/ | — | appelsiini /ˈɑpːelsiːni/ | apel'siini /ˈapelʲsiːni/ |
पृष्ठ 1/10
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम