๐ฌฑ๐ฌป๐ญ ๐ฌ๐ญฆ๐ฌฐ
๊ฑฐ๋์ด
์ค ๋ชฝ๊ณจ์ด(Mongolic-Khitan branch, ๋ ผ์ ์ค)
๊ฑฐ๋์ด๋ ์๋๋ผ(907~1125๋ )์ ์ธ์ด๋ก, ๋ง์ฃผ์์ ์ค์์์์์ ์ด๋ฅด๋ ๊ด๋ํ ์ ๊ตญ์ ์ง๋ฐฐํ ๊ฑฐ๋์กฑ์ด ์ฌ์ฉํ์ต๋๋ค. ๊ฑฐ๋์ธ๋ค์ ๋์(ๅคงๅญ)์ ์์(ๅฐๅญ) ๋ ๊ฐ์ง ๋ฌธ์ ์ฒด๊ณ๋ฅผ ๊ฐ๋ฐํ์ง๋ง, ๋ ์ฒด๊ณ ๋ชจ๋ ํด๋ ์ด ๋ถ์์ ํ๋ฉฐ ์์์ ๊ฒฝ์ฐ ํ์คํ ํ๋ ๊ฐ๋ฅํ ๋ฌธ์๋ ์ฝ 20%์ ๋ถ๊ณผํฉ๋๋ค. ์ด ํญ๋ชฉ์๋ ์๋๋ผ ์ด์ค์ธ์ด ๋น๋ฌธ, ํ์ด๋ก ์์ญ๋ ๊ฑฐ๋์ด ๋ช ์นญ, ์ผ์ธ(2009)๊ณผ ์์ด์ ๊ธฐ์ค๋ก ์ธํ์ฟค์ ์ฐ๊ตฌ๋ฅผ ํตํด ํ์คํ ์ ์ฆ๋ ๋ ์๋ง ์๋ก๋์ด ์์ผ๋ฉฐ, ๋๋จธ์ง๋ ์คํ(โ)๋ก ํ์ํ์ต๋๋ค. ์์ฌ(ๆธ่ฉ)๋ ๋ชฝ๊ณจ์ดยท๋ง์ฃผ์ด์ ๋๊ณ์์ด ๋ช ํํ์ฌ ๊ฐ์ฅ ์๋ฃ๊ฐ ํ๋ถํ ์ดํ ๋ถ์ผ์ ๋๋ค.
์ฌ์ฉ ์ง์ญ
๊ฑฐ๋์ด์ ํ์ ๋ ์
| ํ์ | ๋ป | ๋ ์ | ํ๊ธฐ | IPA |
|---|---|---|---|---|
| ไธ | one | ๐ฌฃam | /am/ | |
| ไบ | two | jur | /dสur/ | |
| ไธ | three | hur | /hur/ | |
| ๅ | four | dur | /dur/ | |
| ไบ | five | tau | /tสฐau/ | |
| ๅ ญ | six | nil | /nil/ | |
| ไธ | seven | dolo | /dolo/ | |
| ไน | nine | is | /is/ | |
| ๅ | ten | par | /par/ | |
| ๅคฉ | sky | teลri | /tสฐeลri/ | |
| ๆฅ | sun | nair | /nair/ | |
| ๆ | moon | ๐ญงsair | /sair/ | |
| ๅฑฑ | mountain | ula | /สla/ | |
| ๆฐด | water | us | /สs/ | |
| ็ซ | fire | gal | /ษกal/ | |
| ้ฆฌ | horse | ๐ฒ๐ฐฃmori | /mori/ | |
| ไบบ | person | ๐ฏฅku | /kสฐu/ |
์ถ์ฒ
- Kane, Daniel. The Kitan Language and Script. Brill, 2009.
- Aisin Gioro Ulhicun (ๆๆฐ่ฆบ็พ ยท็ๆ็ๆฅ). Kitan Studies. Kyoto University, 2004โ2012.
- Liu Fengzhu (ๅ้ณณ็ฟฅ). Qidan Wenzi Yanjiu (ๅฅไธนๆๅญ็ ็ฉถ). Zhonghua Shuju, 2014.
- Andrew West. BabelStone Khitan Script Resources. babelstone.co.uk/Khitan.
- Wu Yingzhe & Janhunen, Juha. New Materials on the Khitan Small Script. SOAS, 2010.
๋จ์ด ๋น๊ต
๊ฐ์ ๋ถ๋ฅ์ ์ธ์ด์ ๋น๊ต: ๋ชฝ๊ณจ์ด์กฑ(์ค ๋ชฝ๊ณจ์ด)
| ๋ป | ๊ฑฐ๋์ด | ์ผ๋ณธ์ด-ํ๊ตญ์ด ์กฐ์ด | ์ด๋ฒ ๋ฆฌ์์ด | ๋์นด๋ผ๊ณผ ์์ด | ํ๋ฅดํ ์์ค์ด | ๋ฆฌ๋ถ๋ฅด๋์์ด | ๋ฉ์ฌํ์ด |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ๋ฌผ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ถ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ํด | ๐ฒบ /nair/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ฌ | ๐ญง /sair/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ณ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ฐค | ๐ฐท๐ญ /suni/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ํ | ๐ฑ๐ฑฎ /neue/ | โ | โ | โ | โ | โ | โ |
| ์ด๋จธ๋ | ๐ฌ /mo/ | *ษma /ษma/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์๋ฒ์ง | ๐ฒ /ai/ | *ษpa /ษpa/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | ana /หana/ |
| ๋ธ | โ /โ/ | โ | โ | โ | โ | โ | bilia /หbilia/ |
| ๋ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์ฐ๋ฆฌ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์ด๋ฆ | ๐ฑค๐ฐฃ /iri/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์ฌ๋ | ๐ฏฅ /ku/ | โ | โ | โ | โ | โ | โ |
| ๋จธ๋ฆฌ | โ /โ/ | โ | โ | โ | โ | โ | โ |
| ๋ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์ด | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ํ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ง์ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ผ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ํผ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์ฌ๋ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋๋ฌด | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๊ฐ | ๐ฐ๐ฏ /ษฒiqo/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๊ณ ์์ด | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ฌผ๊ณ ๊ธฐ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ง | ๐ฒ๐ฐฃ /mori/ | โ | โ | โ | โ | โ | โ |
| ์ง | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์ฒ | ๐ฎพ๐ฎ /tumur/ | โ | โ | โ | โ | โ | โ |
| ๋จน๋ค | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ง์๋ค | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ํ๋ | ๐ฌฃ /am/ | โ /โ/ | ban /ban/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ | ๐ฒ /dสur/ | โ /โ/ | bi /bi/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์ | ๐ฏ /hur/ | โ /โ/ | irur /irur/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๋ท | ๐ฒ /dur/ | โ | laur /laur/ | โ | โ | โ | โ |
| ๋ค์ฏ | ๐ฌฆ /tau/ | โ | borste /borste/ | โ | โ | โ | โ |
| ๋ฐฑ | ๐ฌ /dสau/ | โ | โ | โ | โ | โ | โ |
| ์๋ ํ์ธ์ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๊ฐ์ฌํฉ๋๋ค | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์ข์ | ๐ฌฅ๐ฑ /สia/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ์๋ก์ด | ๐ฌฅ๐ญ /สษn/ | โ | โ | โ | โ | โ | โ |
| ๋นจ๊ฐ | ๐ฑ๐ฑน๐ฐน /ljauqu/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ | โ /โ/ |
| ๊ฒ์ | ๐ฏ๐ฒ /jou/ | โ | โ | โ | โ | โ | โ |
ํ์ด์ง 1/6
ํ์์ ๋น๊ต
๊ฐ์ ๋ถ๋ฅ์ ์ธ์ด์ ๋น๊ต: ์ค ๋ชฝ๊ณจ์ด(Mongolic-Khitan branch, ๋ ผ์ ์ค)
| ํ์ | ๊ฑฐ๋์ด | ๋ชฝ๊ณจ์กฐ์ด | ๋ง์ฃผ์ด | ์ฌ์ง์ด | ํ๊ตฌ์ค์กฐ์ด | ์๋ฒ์ด | ํ์ํ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ไธ | am /am/ | *nigen /*niษกen/ | emu /emu/ | emu /emu/ | *ษmun /*ษmun/ | emu /ษmu/ | han /han/ |
| ไบ | jur /dสur/ | *qoyar /*qojar/ | juwe /dสuwษ/ | juwe /dสuwe/ | *dสuษr /*dสuษr/ | juwe /dสuwษ/ | du /tu/ |
| ไธ | hur /hur/ | *gurba(n) /*ษกurban/ | ilan /ilan/ | ilan /ilan/ | *ilan /*ilan/ | ilan /ilan/ | se /se/ |
| ๅ | dur /dur/ | *dรถrbe(n) /*dลrben/ | duin /duin/ | duin /duin/ | *dรผgin /*dyษกin/ | duin /duin/ | ne /nษ/ |
| ไบ | tau /tสฐau/ | *tabu(n) /*tabun/ | sunja /sundสa/ | sunja /sundสa/ | *tuษฒga /*tuษฒษกa/ | sunja /sundสa/ | daseot /tasสtฬ/ |
| ๅ ญ | nil /nil/ | *jirguษฃa(n) /*dสirษฃuษฃan/ | ninggun /niลษกun/ | ninggun /niลษกun/ | *ษฒuลun /*ษฒuลun/ | ninggun /niลษขun/ | yeoseot /jสsสtฬ/ |
| ไธ | dolo /dolo/ | *doluษฃa(n) /*doluษฃan/ | nadan /nadan/ | nadan /nadan/ | *nadan /*nadan/ | nadan /nadan/ | ilgop /ilษกopฬ/ |
| ไน | is /is/ | *yersรผ(n) /*jersyn/ | uyun /ujun/ | uyun /ujun/ | *xษgรผn /*xษษกyn/ | uyun /ujun/ | ahop /ahopฬ/ |
| ๅ | par /par/ | *harba(n) /*harban/ | juwan /dสuwan/ | juwan /dสuwan/ | *dสuwan /*dสuwan/ | juwan /dสuwan/ | yeol /jสl/ |
| ๅคฉ | teลri /tสฐeลri/ | *teลri /*teลri/ | abka /abka/ | abka /abka/ | *abka /*abka/ | abka /apka/ | haneul /hanษฏl/ |
| ๆฅ | nair /nair/ | *naran /*naran/ | ลกun /สun/ | ลกun /สun/ | *siun /*siun/ | ลกun /ษun/ | nal /nal/ |
| ๆ | sair /sair/ | *sara(n) /*saran/ | biya /bija/ | biya /bija/ | *bฤga /*beหษกa/ | biya /bija/ | dal /tal/ |
| ๅฑฑ | ula /สla/ | *agula /*aษฃula/ | alin /alin/ | alin /alin/ | *xada /*xada/ | alin /alin/ | me /me/ |
| ๆฐด | us /สs/ | *usu(n) /*usun/ | muke /mukษ/ | muke /muke/ | *mลซ /*muห/ | muke /mutษษ/ | mul /mul/ |
| ็ซ | gal /ษกal/ | *gal /*ษกal/ | tuwa /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | *tลga /*toหษกa/ | tuwa /tuwa/ | bul /pul/ |
| ้ฆฌ | mori /mori/ | *mori(n) /*morin/ | morin /morin/ | morin /morin/ | *murin /*murin/ | morin /mษrin/ | mal /mal/ |
| ไบบ | ku /kสฐu/ | *kรผmรผn /*kymyn/ | niyalma /njalma/ | niyalma /njalma/ | *niama /*niama/ | niyalma /ษฒalma/ | saram /saษพam/ |
ํ์ด์ง 1/2
์ธํฐ๋ํฐ๋ธ ์ง๋ ์ด๊ธฐ: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap โ ์ธ์ด ์๊ฐํ ํ๋ก์ ํธ์ ์ผ๋ถ์ ๋๋ค. ์ ์ ์ด๊ณ ํฌ๋กค๋ง ๊ฐ๋ฅํ ์์ฝ์ด๋ฉฐ, ์ธํฐ๋ํฐ๋ธ ์ง๋์์๋ ๋ฐ์ ์์ฑ, ํํฐ, ์ง๊ตฌ๋ณธ ๋ณด๊ธฐ๋ฅผ ์ ๊ณตํฉ๋๋ค.
์ ์ Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap ํ