Wiradjuri
위라주리어
파마늉아어족(중부 뉴 남 웨일스, Wiradhuric)
위라주리어는 위라주리 네이션의 파마늉아어족 언어로, 그 땅은 왐불강(매쿼리강), 칼라리강(래클런강), 머럼비지강 사이의 뉴사우스웨일스주 중앙 3분의 1을 아우르며 주 안에서 단일 언어 영역으로는 가장 넓다. 그 이름 자체가 문법의 한 조각으로, wirray '아니오'에 접미사 -dhuray '~을 가진'이 붙은 것이며 이는 이웃 부족들이 서로를 지칭하던 표준적인 방식이었다. 음운 체계는 내륙 오스트레일리아에 전형적이어서 치음(dh, nh), 경구개음(dy, ny), 단순 치조음의 조음을 대립시키고, 세 개의 모음 음질이 길이를 구별한다. 수 체계는 오진법으로, '손'과 '다섯'을 모두 뜻하는 marra에 기반한다. 제1언어로서의 연속적인 전승은 20세기 중에 끊겼으나, 1980년대부터 위라주리 원로 스탠 그랜트 시니어와 언어학자 존 러더가 19세기 기록과 남아 있는 지식으로부터 8,000개가 넘는 단어의 사전을 재구성했고, 이 언어는 현재 초등학교부터 대학 과정까지 교육된다. 여기 제시된 형태를 포함해 현대 위라주리어 용법의 대부분은 끊이지 않은 일상 구어가 아니라 그 되살리기 작업에서 나온 것이다.
사용 지역
위라주리어의 핵심 단어 87개
출처
- Grant, Stan Sr. & John Rudder 2010, A New Wiradjuri Dictionary (Restoration House, O'Connor ACT), as cited in Wiktionary Wiradjuri lemmas
- Bowern, Claire 2012 Pama-Nyungan lexical database (lexibank/bowernpny, Wiradjuri); Günther 1892 vocabulary (blue, foot notes)
단어 비교
같은 분류의 언어와 비교: 파마늉아어족(중부 뉴 남 웨일스, Wiradhuric)
| 뜻 | 위라주리어 | 지르발어 | 응군나왈어 | 마카사에어 | 시칠리아어 | 왈마자리어 | 이탈리아어 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 물 | galing /ˈɡaliŋ/ | bana /ˈbana/ | kungal /kuŋal/ | ira /ˈira/ | acqua /ˈakkwa/ | ngapa /ˈŋapa/ | acqua /ˈakkwa/ |
| 불 | wiiny /wiːɲ/ | buni /ˈbuni/ | warba /waɻba/ | ata /ˈata/ | focu /ˈfɔku/ | warlu /ˈwaɭu/ | fuoco /ˈfwɔːko/ |
| 해 | yiray /ˈjiɻaj/ | garri /ˈɡari/ | winyu /wiɲu/ | watu /ˈwatu/ | suli /ˈsuli/ | purangu /puɻaŋu/ | sole /ˈsoːle/ |
| 달 | giwang /ˈɡiwaŋ/ | gagara /ɡaˈɡara/ | birrang /biɻaŋ/ | uru /ˈuru/ | luna /ˈluna/ | yakarn /jakaɳ/ | luna /ˈluːna/ |
| 별 | giralang /ˈɡiɻalaŋ/ | gijiny /ɡiɟiɲ/ | dyurra /ɟura/ | lekiluru /lekiluru/ | stidda /ˈstɪɖːa/ | wirl /wiɭ/ | stella /ˈstɛlla/ |
| 밤 | ngurung /ˈŋuruŋ/ | jagun /ɟaɡun/ | kaku /kaku/ | maagamu /maaɡamu/ | notti /ˈnɔtti/ | pukanya /pukaɲa/ | notte /ˈnɔtte/ |
| 바람 | girrarr /ˈɡirar/ | gulubu /ˈɡulubu/ | — | gawa /ˈɡawa/ | ventu /ˈvɛntu/ | walypa /ˈwaʎpa/ | vento /ˈvento/ |
| 흙 | dhaagun /ˈd̪aːɡun/ | jaju /ˈɟaɟu/ | dhaura /d̪auɻa/ | maa /maa/ | terra /ˈtɛrra/ | nguwa /ˈŋuwa/ | terra /ˈtɛrra/ |
| 돌 | walang /ˈwalaŋ/ | diban /ɟiban/ | wullung /wuluŋ/ | apa /ˈapa/ | petra /ˈpɛːtra/ | pamarr /ˈpamar/ | pietra /ˈpjɛːtra/ |
| 어머니 | gunhi /ˈɡun̪i/ | yabu /ˈjabu/ | guni /ɡuni/ | ina /ˈina/ | matri /ˈmatri/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | madre /ˈmaːdre/ |
| 아버지 | babiin /ˈbabiːn/ | nguma /ˈŋuma/ | pumba /pumba/ | baba /ˈbaba/ | patri /ˈpatri/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | padre /ˈpaːdre/ |
| 딸 | ngamurr /ˈŋamur/ | daman /ˈdaman/ | — | — | figghia /ˈfiɟɟa/ | kurntal /ˈkuɳʈal/ | figlia /ˈfiʎʎa/ |
| 나 | ngadhu /ˈŋad̪u/ | ngaja /ŋaɟa/ | ngaya /ŋaja/ | ani /ani/ | iu /ju/ | ngaju /ŋaɟu/ | io /ˈio/ |
| 너 | ngindhu /ˈŋind̪u/ | nginda /ŋinda/ | ngindu /ŋindu/ | ai /ai/ | tu /tu/ | nyuntu /ɲuntu/ | tu /tu/ |
| 우리 | ngiyani /ŋiˈjani/ | ngana /ŋana/ | gulanyin / gulanyilla /ɡulaɲin / ɡulaɲila/ | fi / ini /fi / ini/ | nuàutri /nuˈawtri/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | noi /noi/ |
| 이름 | yuwin /ˈjuwin/ | yidyi /jiɟi/ | yini /jini/ | nai /nai/ | nomu /ˈnɔmu/ | yini /jini/ | nome /ˈnome/ |
| 사람 | gibirr /ˈɡibir/ | — | wurrunbill /wuɻunbil/ | anu /anu/ | pirsuna /pirˈsuna/ | piyirn /ˈpijiɳ/ | persona /perˈsona/ |
| 머리 | balang /ˈbalaŋ/ | — | guddagong /ɡuddaɡoŋ/ | dae /dae/ | testa /ˈtɛsta/ | jurlu /ˈɟuɭu/ | testa /ˈtɛsta/ |
| 눈 | mil /mil/ | gayga /ˈɡajɡa/ | mil /mil/ | nana /ˈnana/ | occhiu /ˈɔkkju/ | mil /mil/ | occhio /ˈɔkkjo/ |
| 귀 | wuudha /ˈwuːd̪a/ | manga /ˈmaŋa/ | guri /ɡuɻi/ | walaku /waˈlaku/ | aricchia /aˈrikkja/ | pina /ˈpina/ | orecchio /oˈrekkjo/ |
| 코 | muurruu /ˈmuːruː/ | guwu /ˈɡuwu/ | nyigity /ɲiɡiɟ/ | murikai /murikai/ | nasu /ˈnaːsu/ | punul /ˈpunul/ | naso /ˈnaːzo/ |
| 입 | ngayn /ŋajn/ | — | dhambir /d̪ambiɻ/ | turukai /turuˈkai/ | vucca /ˈvukka/ | — | bocca /ˈbokka/ |
| 이 | yirrang /ˈjiraŋ/ | dirra /dira/ | weera /weːra/ | wasi /wasi/ | denti /ˈdɛnti/ | lirra /lira/ | dente /ˈdɛnte/ |
| 혀 | dhalayn /ˈd̪alajn/ | jalnggulay /ɟalŋɡulaj/ | dalang /dalaŋ/ | ipi /ipi/ | lingua /ˈlinɡwa/ | jalany /ɟalaɲ/ | lingua /ˈliŋɡwa/ |
| 손 | marra /ˈmara/ | mala /ˈmala/ | mara /maɻa/ | tana /ˈtana/ | manu /ˈmanu/ | kurrapa /kurapa/ | mano /ˈmaːno/ |
| 발 | dhinang /ˈd̪inaŋ/ | jina /ˈɟina/ | dyinang /ɟinaŋ/ | iti /ˈiti/ | pedi /ˈpɛdi/ | jina /ˈɟina/ | piede /ˈpjɛde/ |
| 마음 | giiny /ɡiːɲ/ | rulgu /ˈɻulɡu/ | gauar /ɡauar/ | — /—/ | cori /ˈkɔri/ | turlpu /ˈtuɭpu/ | cuore /ˈkwɔːre/ |
| 뼈 | dhabal /ˈd̪abal/ | wurmbur /ˈwurmbur/ | wiak /wiak/ | sapa /ˈsapa/ | ossu /ˈɔssu/ | kiji /kiɟi/ | osso /ˈɔsso/ |
| 피 | guuwayn /ˈɡuːwajn/ | waguli /waɡuli/ | guruba /ɡuruba/ | wai /wai/ | sangu /ˈsaŋɡu/ | nungu /nuŋu/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ |
| 똥 | guunang /ˈɡuːnaŋ/ | guna /ɡuna/ | gunung /ɡunuŋ/ | — | cacca /ˈkakka/ | kura /ˈkuɻa/ | cacca /ˈkakka/ |
| 사랑 | — /—/ | — /—/ | marmit /maɻmit/ | — /—/ | amuri /aˈmuri/ | — /—/ | amore /aˈmoːre/ |
| 나무 | madhan /ˈmad̪an/ | yugu /ˈjuɡu/ | warabi /waɻabi/ | ate /ˈate/ | àrbulu /ˈarbulu/ | mana /mana/ | albero /ˈalbero/ |
| 개 | mirri /ˈmiri/ | guda /ˈɡuda/ | mirri /miɻi/ | defa /ˈdɛfa/ | cani /ˈkani/ | kunyarr /kuˈɲar/ | cane /ˈkaːne/ |
| 고양이 | — /—/ | — /—/ | poosi /puːsi/ | — /—/ | jattu /ˈjattu/ | miyawu /mijawu/ | gatto /ˈɡatto/ |
| 물고기 | guuya /ˈɡuːja/ | jabu /ˈɟabu/ | kuya /kuja/ | seumeti /seumeti/ | pisci /ˈpiʃi/ | kapi /kapi/ | pesce /ˈpeʃʃe/ |
| 새 | buujaan /ˈbuːɟaːn/ | dundu /ˈdundu/ | budyan /buɟan/ | asa /ˈasa/ | aceddu /aˈtʃɛɖːu/ | jiriki /ˈɟiɻiki/ | uccello /utˈtʃɛllo/ |
| 나비 | buuja-buuja /ˈbuːɟabuːɟa/ | — | — | — | parpagghiuni /parpaɟˈɟuni/ | pirrpirntipirnti /pirpiɳʈipiɳʈi/ | farfalla /farˈfalla/ |
| 달걀 | gabuuga /ˈɡabuːɡa/ | bambu /bambu/ | gubbong /ɡubboŋ/ | waa /waa/ | ovu /ˈɔvu/ | kampiny /kampiɲ/ | uovo /ˈwɔːvo/ |
| 말 | yarraman /ˈjaraman/ | — | — | — | cavaddu /kaˈvaɖːu/ | timana /ˈtimana/ | cavallo /kaˈvallo/ |
| 집 | ngurang /ˈŋuɻaŋ/ | mija /ˈmiɟa/ | kuni /kuni/ | oma /ˈoma/ | casa /ˈkasa/ | mayaru /majaɻu/ | casa /ˈkaːsa/ |
| 꿀 | ngarruu /ˈŋaruː/ | — | kawangkal /kawaŋkal/ | — | meli /ˈmɛli/ | karlaka /ˈkaɭaka/ | miele /ˈmjɛːle/ |
| 먹다 | dharra /ˈd̪ara/ | janggay /ˈɟaŋɡaj/ | daring /daɻiŋ/ | nawa /ˈnawa/ | manciari /manˈtʃari/ | ngarnu /ŋaɳu/ | mangiare /manˈdʒaːre/ |
| 마시다 | widyarra /ˈwiɟara/ | gunyjal /ˈɡuɲɟal/ | nyu /ɲu/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | vìviri /ˈviviri/ | ngarnu /ŋaɳu/ | bere /ˈbeːre/ |
| 하나 | ngumbaay /ˈŋumbaːj/ | yunggul /ˈjuŋɡul/ | meddhung /med̪uŋ/ | u /ʔu/ | unu /ˈunu/ | layi /laji/ | uno /ˈuːno/ |
| 둘 | bula /ˈbula/ | bulay /ˈbulaj/ | bula /bula/ | lolae /loˈlae/ | dui /ˈduɪ/ | kurriny /kuriɲ/ | due /ˈdue/ |
| 셋 | bula-ngumbaay /ˈbulaŋumbaːj/ | garbu /ɡaɻbu/ | bula mittong /bula mitoŋ/ | lolitu /lolitu/ | tri /tri/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | tre /tre/ |
| 안녕하세요 | yaama /ˈjaːma/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ | — /—/ | salutamu /salutamu/ | — /—/ | ciao /ˈtʃaːo/ |
| 감사합니다 | mandaang guwu /ˈmandaːŋ ˈɡuwu/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ | — /—/ | grazii /ˈɡrattsii/ | — /—/ | grazie /ˈɡrattsje/ |
| 좋은 | marang /ˈmaɻaŋ/ | jigil /ˈɟiɡil/ | walunga /waluŋa/ | rau /rau/ | bonu /ˈbɔnu/ | wulyu /wuʎu/ | buono /ˈbwɔːno/ |
| 빨강 | girri-girri /ˈɡiriɡiri/ | gunggu /ɡuŋɡu/ | dhiram-dhiram /d̪iɾamd̪iɾam/ | imiri /imiri/ | russu /ˈrussu/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | rosso /ˈrosso/ |
| 하양 | barrabarra /ˈbarabara/ | — | daguru-gurag /daɡuɾuɡuɾaɡ/ | butiri /buˈtiri/ | biancu /ˈbjaŋku/ | parpjarti /ˈpaɻpɟaɻti/ | bianco /ˈbjaŋko/ |
| 검정 | buudhang /ˈbuːd̪aŋ/ | — | buru-bura /buɻubuɻa/ | metana /metana/ | nìuru /ˈniuru/ | kurnkurn /kuɳkuɳ/ | nero /ˈnero/ |
| 파랑 | ngurrumirgang /ˈŋurumiɻɡaŋ/ | — | — | azul /azul/ | azzolu /adˈdzɔlu/ | — | blu /blu/ |
인터랙티브 지도 열기: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 언어 시각화 프로젝트의 일부입니다. 정적이고 크롤링 가능한 요약이며, 인터랙티브 지도에서는 발음 음성, 필터, 지구본 보기를 제공합니다.
제작 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 홈