Итэнмэн
Kiitelmen
Chukotka-Kamchatka (Kamchatkan)
Kiitelmeni (pia Kikamchadal) ndiyo lugha pekee ya Kikamchatka iliyosalia, inayozungumzwa katika vijiji vilivyotapakaa kando ya pwani ya magharibi ya Rasi ya Kamchatka. Iliyokuwa lugha kuu ya rasi hiyo kabla ya ukoloni wa Kirusi katika karne ya 18, sasa ina takriban wazungumzaji 80 wenye ufasaha. Inajulikana kwa hazina yake kubwa isivyo kawaida ya konsonanti yenye sauti za kifyatuko (ejectives) na vikundi changamano vya konsonanti za mwanzo, pamoja na mofolojia ya polisintetiki inayoiunganisha na lugha jirani za Kichukotko-Koryak.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiitelmen
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Chukotka-Kamchatka (Kamchatkan)
| Maana | Kiitelmen | Kichukchi | Kikoryak | Kiwichita | Kierzya | Kimon cha Kale | Kiyukaghir cha Tundra |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | иʔ /iʔ/ | мимыԓ /miməɬ/ | мимыл /miməl/ | kicʔa /kitsʔa/ | ведь /vʲedʲ/ | ဍာက် /ɗaik/ | лавйэ /lawje/ |
| Moto | химӆх /ximɬx/ | пэӈэн /peŋen/ | милгын /milɣən/ | heːcʔa /heːtsʔa/ | тол /tol/ | ပ်ၟ /pmaʔ/ | лачил /latʃil/ |
| Jua | лач /latʃ/ | тиркытир /tirkətir/ | тийкытий /tijkətij/ | saːkhirʔa /saːkʰiɾʔa/ | чи /tʃi/ | တ္ၚဲ /tŋai/ | йэрпэйэ /jerpeje/ |
| Mwezi | куӆаӈ /kuɬaŋ/ | йъиԓгын /jʔiɬɣən/ | ягʼылгын /jaʕəlɣən/ | waːh /waːh/ | ков /kov/ | ဂျိုၚ် /klɔŋ/ | киндьэ /kindʲe/ |
| Nyota | эӈэн /eŋen/ | эӈэр /eŋer/ | лыляпычгʼын /ləʎapətʃʕən/ | hiːkwirikʔa /hiːkʷiɾikʔa/ | теште /ˈtʲeʃtʲe/ | ကၟာဲ /həmoa/ | паӻадьиидэкуу /paʁadʲiːdekuː/ |
| Usiku | кӆиӈле /kɬiŋle/ | ныкирит /nəkirit/ | ныкинык /nəkinək/ | ckhaːrʔa /tskʰaːɾʔa/ | ве /ve/ | ဗိရ္တံ /birtam/ | чиӈичэл /tʃiŋitʃel/ |
| Mvua | чуфчуф /tʃuɸtʃuɸ/ | иԓииԓ /iɬiːɬ/ | муӄэмуӄ /muqemuq/ | — | пиземе /pizʲemʲe/ | ဗြဲ /brɔj/ | тивэ /tiwe/ |
| Theluji | ӄәллал /qəllal/ | ыʼԓьыԓ /əʔɬəɬ/ | гʼылгʼыл /ʕəlʕəl/ | hiraːʔa /hiɾaːʔa/ | лов /lov/ | — | эримэ /erime/ |
| Upepo | спәл /spəl/ | кытыйгын /kətəjɣən/ | кытэг /kəteɣ/ | niweʔeːrʔa /niweʔeːɾʔa/ | варма /varma/ | ကျာ /kjal/ | илийэ /ilije/ |
| Udongo | ктхәм /ktxəm/ | нутэнут /nutenut/ | нутэнут /nutenut/ | — | мода /moda/ | တိ /tiʔ/ | өнидьэ /ønidʲe/ |
| Jiwe | вач /βatʃ/ | выквын /wəkwən/ | вʼывʼвʼын /wəwːən/ | — | кев /kev/ | တၟံ /tmɔʔ/ | хайль /xajlʲ/ |
| Mlima | ӈэйӈэ /ŋejŋe/ | ӈэйӈэй /ŋejŋej/ | тынуп /tənup/ | — | пандо /pando/ | — | анаа /anaː/ |
| Bahari | ӄыҳ /qiχ/ | аӈӄы /aŋqə/ | аӈӄан /aŋqan/ | — | иневедь /ˈinʲevedʲ/ | — | чавул /tʃawul/ |
| Mama | лаҳсҳ /laχsχ/ | ытԓьа /ətɬʔa/ | ылла /əlːa/ | eciyeːh /etsijeːh/ | ава /ava/ | မိ /mi/ | эньиэ /enʲeː/ |
| Baba | исх /isx/ | ытԓыгын /ətɬəɣən/ | эньпич /eɲpitʃ/ | taːtah /taːtah/ | тетя /tʲetʲa/ | ဖ /pʰɛʔ/ | амаа /amaː/ |
| Binti | мимсхʼин пʼэч /mimsxʔin pʔetʃ/ | ӈээкык /ŋeːkək/ | ӈавакык /ŋavakək/ | — | тейтерь /tʲejtʲerʲ/ | — | паадьэдуо /paːdʲeduo/ |
| Mimi | кма /kʼma/ | гым /ɣəm/ | гыммо /ɣəmmo/ | nacʔih /natsʔih/ | мон /mon/ | အဲ /ʔua/ | мэт /met/ |
| Wewe | кза /kza/ | гыт /ɣət/ | гыччи /ɣətʃːi/ | nasʔih /nasʔih/ | тон /ton/ | ဗှ်ေ /peh/ | тэт /tet/ |
| Sisi | музан /muzaʔn/ | мури /muri/ | мую /muju/ | — /—/ | минь /minʲ/ | ပိုဲ /poj/ | мит /mit/ |
| Jina | ҳэлаӈ /χelaŋ/ | нынны /nənnə/ | нынны /nənnə/ | hissaːrʔa /hissaːɾʔa/ | лем /lʲem/ | ယု /jəmu/ | кирийэ /kirije/ |
| Mtu | чʼамзањӆҳ /tʃʔamzaɲɬχ/ | оравэтԓьан /orawetɬʔan/ | гʼуемтэвʼилгʼын /ʕujemtewilʕən/ | ihaas /ihaas/ | ломань /ˈlomanʲ/ | ညး /mɲah/ | көдэ /køde/ |
| Kichwa | ктхыӈ /ktxiŋ/ | ԓевыт /ɬewət/ | лэвʼыт /lewət/ | — | пря /prʲa/ | — | йуо /juo/ |
| Jicho | луʼл /luʔl/ | ԓыԓет /ɬəɬet/ | лылалӈын /ləlalŋən/ | kirikʔa /kiɾikʔa/ | сельме /sʲelʲmʲe/ | မတ် /mɔt/ | йуөдии /juødiː/ |
| Sikio | иʼл /iʔl/ | вэԓёԓгын /weɬoɬɣən/ | вэлолӈын /velolŋən/ | — | пиле /pile/ | က္တောဝ် /ktor/ | унумэ /unume/ |
| Pua | ӄэӄэӈ /qeqeŋ/ | еӄааӄ /jeqaːq/ | гʼэӈытгʼым /ʕeŋətʕəm/ | — | судо /sudo/ | မိုဟ် /mɯh/ | йоӻул /joʁul/ |
| Mdomo | ӄэсҳ /qesχ/ | йыкыргын /jəkərɣən/ | йикийӈын /jikijŋən/ | — | курго /kurɡo/ | ပါၚ် /paiŋ/ | аӈа /aŋa/ |
| Jino | кэпкэп /kəpkəp/ | рынныԓгын /rənːəɬɣən/ | вʼаннылӈын /wanːəlŋən/ | aːkʔa /aːkʔa/ | пей /pej/ | ငေက် /ŋiak/ | сальӻарииӈ /salʲʁariːŋ/ |
| Ulimi | ӆчэл /ɬtʃel/ | йиԓыйиԓ /jiɬəjiɬ/ | йилыйил /jiləjil/ | hacʼa /hatsʔa/ | кель /kelʲ/ | ကတာက် /kətaik/ | ванар /wanar/ |
| Mkono | хкʼич /xkʔitʃ/ | мынгыԓгын /mənɣəɬɣən/ | мынгылӈын /mənɣəlŋən/ | iskʔa /iskʔa/ | кедь /kedʲ/ | တၟုိ /toi/ | чальдьэ /tʃaldʲe/ |
| Mguu | ӄтҳаӈ /qtχaŋ/ | гыткаԓгын /ɣətkaɬɣən/ | гыткалӈын /ɣətkalŋən/ | asʔa /asʔa/ | пильге /pilʲɡe/ | ဇုၚ် /ɟɯŋ/ | аримэ /arime/ |
| Moyo | лиӈч /liŋtʃ/ | линлиӈ /linliŋ/ | лиӈлиӈ /liŋliŋ/ | sikicʔa /sikitsʔa/ | седей /sʲedʲej/ | စိုတ် /cət/ | сугудьэ /suɡudʲe/ |
| Mfupa | ктхам /ktχam/ | ыттъым /ətːʔəm/ | гʼытгʼым /ʕətʕəm/ | kiːsʔa /kiːsʔa/ | ловажа /lovaʒa/ | ဇုတ် /ɟut/ | амун /amun/ |
| Damu | мӆим /mɬim/ | мутԓымуԓ /mutɬəmuɬ/ | муллымул /mulːəmul/ | waːckicʔa /waːtskitsʔa/ | верь /vʲerʲ/ | ဆိမ် /cʰim/ | чиэмэ /tʃeːme/ |
| Upendo | лфталатэс /lɸtalates/ | ыʼԓгу ԓыӈык /əʔɬɣu ɬəŋək/ | — /—/ | — /—/ | вечкема /vʲetʃkema/ | ဆာန် /cʰan/ | амудьии- /amudʲiː/ |
| Mti | уʼ /uʔ/ | уттуут /utːuːt/ | уттыут /utːəut/ | tiyaːhkw /tijaːhkʷ/ | чувто /tʃuvto/ | ဆု /tɕu/ | саал /saːl/ |
| Mbwa | ˚ӄосҳ /ʷqosχ/ | ыттъын /ətːʔən/ | гʼытгʼын /ʕətʕən/ | kiciyeːh /kitsijeːh/ | киска /kiska/ | ခၠဵု /kʰlou/ | лаамэ /laːme/ |
| Paka | кошка /koʂka/ | котйо /kotjo/ | ката /kata/ | — /—/ | катка /katka/ | ဂျိ /kluj/ | кошка /koʂka/ |
| Samaki | әњч /əɲtʃ/ | ыннээн /ənːeːn/ | ынныын /ənnəən/ | kaːcʔa /kaːtsʔa/ | кал /kal/ | က /kaʔ/ | альӻа /alʲʁa/ |
| Kipepeo | вэвэчҳ /βeβetʃχ/ | кʼопаԓготкочьын /qopaɬɣotkotɕʔən/ | ӄэпалголгʼын /qepalɣolʕən/ | — | нимиляв /ɲimʲilʲav/ | — | самналдьэгэй /samnaldʲeɡej/ |
| Yai | лвилх /lβilx/ | ԓигԓиг /ɬiɣɬiɣ/ | ливʼливʼ /liwliw/ | nikwiːkʔa /nikʷiːkʔa/ | ал /al/ | — | нонодуо /nonoduo/ |
| Dubu | массу /masːu/ | кэйӈын /kejŋən/ | кайӈын /kajŋən/ | — | овто /ovto/ | — | хайчиэтэгэ /xajtʃeːteɡe/ |
| Farasi | коња /koɲa/ | конэкон /konekon/ | коня /konja/ | — | лишме /ˈlʲiʃme/ | ချေံ /kseh/ | йоходилэ /joxodile/ |
| Nyumba | кист /kist/ | яраӈы /jaraŋə/ | яяӈа /jajaŋa/ | akhaːrʔa /akʰaːɾʔa/ | кудо /kudo/ | သ္ၚိ /sŋiʔ/ | нимэ /nime/ |
| Maziwa | лукʼәл /lukʼəl/ | ԓывээръын /ɬəweːrʔən/ | лёӄэй /ʎoqej/ | — | ловсо /ˈlovso/ | — | иисии /iːsiː/ |
| Chumvi | сољ /solʲ/ | тъэютъэй /tʔejutʔej/ | чольчоль /tʃoʎtʃoʎ/ | — | сал /sal/ | — | суоль /suolʲ/ |
| Mvinyo | вино /vino/ | — | — | — | вина /vina/ | — | — |
| Kitabu | книга /kniɡa/ | кэԓикэԓ /keɬikeɬ/ | каликал /kalikal/ | — | книга /kɲiɡa/ | — | кинига /kiniɡa/ |
| Kula | эс /es/ | рынтыкэн /rəntəken/ | эвʼйик /ewjik/ | kaʔac /kaʔats/ | ярсамс /jarsams/ | စိ /tɕiʔ/ | лэвдэ- /lewde/ |
| Kunywa | ғилкэс /ɣilkes/ | рымԓыӄэн /rəmɬəqen/ | пылык /pələk/ | kikʔa /kikʔa/ | симемс /sʲimems/ | သုက် /sok/ | лав- /law/ |
| Kulala | ˚ӈэкӆкас /ʷŋekɬkas/ | йылӄэтык /jəlqetək/ | йылӄэтык /jəlqetək/ | — | удомс /udoms/ | — | аавэ- /aːwe/ |
| Moja | ӄниӈ /qniŋ/ | ыннэн /ənnen/ | ыннэн /ənnen/ | chiʔass /tsʰiʔass/ | вейке /vʲejkʲe/ | မွဲ /mwɛ/ | маархуонь /maːrxuonʲ/ |
| Mbili | касҳ /kasχ/ | ӈирэӄ /ŋireq/ | ӈыччеӄ /ŋətʃːeq/ | wic /wits/ | кавто /ˈkavto/ | ၜါ /ɓa/ | кийуонь /kijuonʲ/ |
| Tatu | чʼоӄ /tʃʼoq/ | ӈыроӄ /ŋəroq/ | ӈыёӄ /ŋəjoq/ | taw /taw/ | колмо /ˈkolmo/ | ပိ /poi/ | йалуонь /jaluonʲ/ |
| Nne | чʼаӄ /tʃʼaq/ | ӈыраӄ /ŋəraq/ | ӈыяӄ /ŋəjaq/ | taːkwic /taːkʷits/ | ниле /ˈnʲile/ | ပန် /pan/ | йалаклань /jalaklanʲ/ |
| Tano | кувумнук /kuβumnuk/ | мытлыӈэн /mətləŋen/ | мыллыӈэн /məlːəŋen/ | — | вете /vʲetʲe/ | မသုန် /msun/ | имдальдьань /imdalʲdʲanʲ/ |
| Mia | туʼус /tuʔus/ | мытԓыӈӄԓеккэн /mətɬəŋqɬekken/ | — | — | сядо /ˈsʲado/ | ကၠံ /klɔm/ | истуо /istuo/ |
| Habari | — /—/ | етти /jetːi/ | эймэӄ /ejmeq/ | — /—/ | шумбрат /ʃumbrat/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | ӄэчʼэԓ /qetʃʼeɬ/ | вэԓынкы /weɬənkə/ | ныӈэвыквын /nɯŋewɯkwɯn/ | — /—/ | сюкпря /sʲukprʲa/ | — /—/ | пасиива /pasiːva/ |
| Nzuri | ӆач /ɬatʃ/ | таӈъэв /taŋʔew/ | нымэлӄин /nəmelqin/ | acs /atss/ | паро /paro/ | ခိုဟ် /kʰɔh/ | амучэрукун /amutʃerukun/ |
| Mpya | новой /noβoj/ | турыԓьын /turəɬʔən/ | нытуйӄин /nətujqin/ | — | од /od/ | — | ньидьэрпэ /nʲidʲerpe/ |
| Nyekundu | чʼачʼалаҳ /tʃʔatʃʔalaχ/ | чеԓгыԓьын /tʃeɬɣəɬʔən/ | ныйыччыӄэн /nəjətʃːəqen/ | kwhaːc /kʷʰaːts/ | якстере /ˈjakstere/ | — /—/ | ньамучэньи /nʲamutʃenʲi/ |
| Nyeupe | атхлаҳ /atxlaχ/ | иԓгыԓьын /iɬɣəɬʔən/ | нилгыӄин /nilɣəqin/ | — | ашо /aʃo/ | ဗ္တာၚ် /bətaiŋ/ | ньаавэй /nʲaːwej/ |
| Nyeusi | ктвэлаҳ /ktβelaχ/ | нувӄин /nuwqin/ | луӄин /luqin/ | — | раужо /ˈrauʒo/ | — | тороньэй /toronʲej/ |
| Kijani | фӆлаҳ /ɸɬlaχ/ | нывытэчгытрыӄэн /nəwətetʃɣətrəqen/ | нывʼтэлгыяӄэн /nəwtelɣəjaqen/ | — | пиже /ˈpiʒe/ | — | хомоньэй /xomoˈnʲej/ |
| Buluu | фӆлаҳ /ɸɬlaχ/ | ныԓиԓиԓкʼин /nəɬiɬiɬˈqin/ | — | — | сэнь /seɲ/ | — | хомоньэй /xomoˈnʲej/ |
| Kekeo | ӄэӄуӄ /qəquq/ | ӄэӄӄуӄ /qəqˈquq/ | ӄаккук /qakkuk/ | — | куко /ˈkuko/ | — | — |
| Chai | чай /tʃaj/ | чай /tɕaj/ | — | — | чай /tʃaj/ | — | чаай /tʃaːj/ |
Ukurasa 1/9
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap