Koyra Chiini

Kikoyra Chiini

Songhai

FamiliaSonghai Wasemaji~200–220K HatiKilatini (alfabeti rasmi ya Mali ya 1968; othografia iliyoundwa na Heath 1999) NchiMali (eneo la Timbuktu — pindo la Mto Niger; wilaya za Goundam na Niafunké) Lugha rasmiMali (lugha ya taifa inayotambuliwa kama sehemu ya kundi pana la Kisonghai) Uhai wa lughasalama ISO 639-3khq

Koyra Chiini, yaani “lugha ya mji,” ni lugha ya Kisonghai inayozungumzwa Timbuktu na makazi ya karibu kwenye pinda la Niger nchini Mali, yakiwemo Diré, Goundam, Tonka na Niafunké. Inaunda mkusanyiko wa lahaja za magharibi za Kisonghai na hutofautiana wazi na Koyraboro Senni inayozungumzwa mashariki karibu na Gao, huku Djenné Chiini ikiwa aina ya magharibi inayohusiana kwa karibu. Mpangilio wa msingi wa kishazi ni kiima–kitenzi–yambwa, si SOV; chembe za hali, njeo na ukanushi hutangulia kitenzi, lakini vihusishi vya baada huja baada ya kijalizo. Katika kirai nomino, vivumishi, nambari, viashiria na alama za uainisho na wingi kwa kawaida hufuata nomino. Tofauti na lugha kadhaa za Kisonghai nje ya Mali, Koyra Chiini haina toni za kileksika au kisarufi zinazobainisha maana, na fonolojia yake iliyoelezwa hutofautisha vokali fupi na ndefu.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kikoyra Chiini →

Maneno 87 ya msingi katika Kikoyra Chiini

Maji

hari

hari

Moto

nuune

nuːne

Jua

wari

wari

Mwezi

handu

handu

Nyota

handariya

handarija

Usiku

cin

tʃin

Udongo

laabu

laːbu

Jiwe

tondi

tondi

Mama

nya

ɲa

Baba

baaba

baːba

Mimi

ay

aj

Wewe

ni

ni

Sisi

yer

jer

Jina

maa

maː

Mtu

boro

boro

Kichwa

boŋ

boŋ

Jicho

mo

mo

Sikio

hanga

haŋɡa

Pua

nine

nine

Mdomo

me

me

Jino

hinje

hindʒe

Ulimi

deene

deːne

Mkono

kambe

kambe

Mguu

cee

tʃeː

Moyo

bine

bine

Mfupa

biri

biri

Damu

kuri

kuri

Upendo

baŋa

baŋa

Mti

tuuri

tuːri

Mbwa

hansi

hansi

Paka

muusu

muːsu

Samaki

hamisa

hamisa

Ndege

cirow

tʃirow

Yai

gunguri

ɡuŋɡuri

Farasi

bari

bari

Nyumba

huu

huː

Maziwa

waa

waː

Mvinyo

duwẽ

duwẽ

Chuma

guuru

ɡuːru

Kula

ŋwa

ŋwa

Kunywa

hane

hane

Moja

afoo

afoː

Mbili

hiŋka

hiŋka

Tatu

hinza

hinza

Nne

taaci

taːtʃi

Tano

guu

ɡuː

Mia

jongu

dʒoŋɡu

Habari

fofo

fofo

Asante

barka

barka

Nzuri

boori

boːri

Mpya

taawo

taːwo

Nyekundu

ciray

tʃiraj

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Songhai

Maana Kikoyra ChiiniKizarmaKikoyraboro SenniKisidamoKisoninkeKigedeoKiparthi
Maji hari /hari/ hari /hari/ hari /hari/ waa /waː/ ji /dʒi/ wodeʼe /wodeʔe/ āb /aːb/
Moto nuune /nuːne/ danji /dandʒi/ nuune /nuːne/ giira /ɡiːra/ yinbe /jimbe/ giira /ɡiːɾa/ ādar /aːdar/
Jua wari /wari/ wayna /wajna/ wayna /wajna/ arrishsho /arːiʃːo/ kiye /kije/ arishsho /ariʃːo/ xwar /xwar/
Mwezi handu /handu/ handu /handu/ handu /handu/ agana /aɡana/ xaso /xaso/ agenjo /aɡendʒo/ māh /maːh/
Nyota handariya /handarija/ handariya /handarija/ handaray /handaraj/ beeddakko /beːdːakko/ saane /saːne/ urje /urdʒe/ astārag /asˈtaːraɡ/
Usiku cin /tʃin/ ciini /tʃiːni/ cijin /tʃidʒin/ hashsha /haʃːa/ wuro /wuro/ hashsha /haʃːa/ ʾxšp /xʃap/
Udongo laabu /laːbu/ laabu /laːbu/ labu /labu/ uulla /uːlla/ ñiiñe /ɲiːɲe/ buttina /butːina/ zamīg /zamiːɡ/
Jiwe tondi /tondi/ tondi /tondi/ tondi /tondi/ kincho /kintʃo/ gide /ɡide/ kinjo /kindʒo/ sang /saŋɡ/
Ukurasa 1/7

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap