中古漢語

漢語族(中 中文)

語系漢語族(中 中文) 使用者歴史言語 / 現代話者なし 羅馬字Baxter Middle Chinese transcription 讀音中古漢語 — 切韻體系(唐代長安宮廷標準音)

中古漢語係根據《切韻》(601年)集大成,再經唐代韻圖整理,代表長安朝廷嘅權威音。佢有完整嘅平上去入四聲、清/送氣/濁三分對立、以及完整嘅韻尾系統(-p/-t/-k/-m/-n/-ng)。呢個系統係朝鮮漢字音、漢越音同日本漢音嘅共同根源。

使用地區

中古漢語嘅漢字讀音

漢字 意思 讀音 寫法 IPA
一 one ʔjiɪt /ʔjiɪt̚/
二 two ɲiɪ⁵¹ /ɲiɪ˥˩/
三 three sam¹²³ /sam˩˨˧/
四 four siɪ⁵¹ /siɪ˥˩/
五 five ŋuo²¹⁴ /ŋuo˨˩˦/
六 six liuɪk /liuɪk̚/
七 seven tsʰiɪt /tsʰiɪt̚/
八 eight pɛt /pɛt̚/
九 nine kiuɪ²¹⁴ /kiuɪ˨˩˦/
十 ten dʑip /dʑip̚/
天 sky tʰen¹²³ /tʰen˩˨˧/
地 ground dij⁵¹ /diɪ˥˩/
日 sun ɲiɪt /ɲiɪt̚/
月 moon ŋiuɐt /ŋiuɐt̚/
山 mountain ʃæn¹²³ /ʃæn˩˨˧/
海 sea xoj²¹⁴ /xoɪ˨˩˦/
水 water ɕwiɪ²¹⁴ /ɕwiɪ˨˩˦/
火 fire xwɑ²¹⁴ /xwɑ˨˩˦/
木 tree muɪk /muɪk̚/
土 soil tʰuo²¹⁴ /tʰuo˨˩˦/
石 stone dʑek /dʑek̚/
鐵 iron tʰet /tʰet̚/
雨 rain ɦju²¹⁴ /ɦiu˨˩˦/
雪 snow siuɛt /siuɛt̚/
牛 ox ŋɨu¹²³ /ŋɨu˩˨˧/
虎 tiger xuo²¹⁴ /xuo˨˩˦/
龍 dragon liuoŋ¹²³ /liuoŋ˩˨˧/
蛇 snake ʑiæ¹²³ /ʑiæ˩˨˧/
馬 horse mæ²¹⁴ /mæ˨˩˦/
羊 sheep jiɐŋ¹²³ /jiɐŋ˩˨˧/
雞 chicken kej¹²³ /kei˩˨˧/
犬 dog kʰwen²¹⁴ /kʰwen˨˩˦/
豬 pig ʈiɔ¹²³ /ʈiɔ˩˨˧/
貓 cat mˠau¹²³ /mˠau˩˨˧/
鳥 bird tew²¹⁴ /tew˨˩˦/
魚 fish ŋjo¹²³ /ŋiɔ˩˨˧/
頭 head dəu¹²³ /dəu˩˨˧/
目 eye miuɪk /miuɪk̚/
耳 ear ɲiɪ²¹⁴ /ɲiɪ˨˩˦/
鼻 nose biɪ⁵¹ /biɪ˥˩/
口 mouth kʰəu²¹⁴ /kʰəu˨˩˦/
牙 tooth ŋæ¹²³ /ŋæ˩˨˧/
心 heart sim¹²³ /sim˩˨˧/
手 hand ɕiuɪ²¹⁴ /ɕiuɪ˨˩˦/
足 foot tsiuɪk /tsiuɪk̚/
血 blood xwet /xwet̚/
肉 meat ɲiuɪk /ɲiuɪk̚/
人 person ɲiɪn¹²³ /ɲiɪn˩˨˧/
女 woman ɳiɔ²¹⁴ /ɳiɔ˨˩˦/
兒 child ɲie¹²³ /ɲie˩˨˧/
家 home, family kæ¹²³ /kæ˩˨˧/
門 door, gate mwon¹²³ /mwon˩˨˧/
飯 cooked rice, meal biuɐn⁵¹ /biuɐn˥˩/
茶 tea ɖæ¹²³ /ɖæ˩˨˧/
錢 money dziɛn¹²³ /dziɛn˩˨˧/
年 year nen¹²³ /nen˩˨˧/
生 live, be born ʃiæŋ¹²³ /ʃiæŋ˩˨˧/
死 die siɪ²¹⁴ /siɪ˨˩˦/
行 go ɦæŋ¹²³ /ɦæŋ˩˨˧/
行 row ɦɑŋ¹²³ /ɦɑŋ˩˨˧/
来 come loj¹²³ /loɪ˩˨˧/
去 leave kʰiɔ⁵¹ /kʰiɔ˥˩/
走 run tsəu²¹⁴ /tsəu˨˩˦/
飛 fly pɨj¹²³ /pɨi˩˨˧/
坐 sit dzuɑ²¹⁴ /dzuɑ˨˩˦/
立 stand lip /lip̚/
見 see ken⁵¹ /ken˥˩/
聞 hear mjun¹²³ /miun˩˨˧/
知 know ʈie¹²³ /ʈie˩˨˧/
食 eat ʑiɪk /ʑiɪk̚/
飲 drink ʔim²¹⁴ /ʔim˨˩˦/
白 white bæk /bæk̚/
黑 black xok /xok̚/
紅 red ɦuɪŋ¹²³ /ɦuɪŋ˩˨˧/
黃 yellow ɦwɑŋ¹²³ /ɦwɑŋ˩˨˧/
青 blue-green tsʰeŋ¹²³ /tsʰeŋ˩˨˧/
綠 green liuok /liuok̚/
灰 grey; ash xwoj¹²³ /xwoɪ˩˨˧/
大 big dɑj⁵¹ /dɑɪ˥˩/
小 small siɛu²¹⁴ /siɛu˨˩˦/
多 many, much tɑ¹²³ /tɑ˩˨˧/
長 long ɖiɐŋ¹²³ /ɖiɐŋ˩˨˧/
長 grow; elder ʈiɐŋ²¹⁴ /ʈiɐŋ˨˩˦/
老 old lɑu²¹⁴ /lɑu˨˩˦/
遠 far ɦiuɐn²¹⁴ /ɦiuɐn˨˩˦/
熱 hot ɲiɛt /ɲiɛt̚/
冷 cold læŋ²¹⁴ /læŋ˨˩˦/
香 fragrant xiɐŋ¹²³ /xiɐŋ˩˨˧/
上 up dʑiɐŋ²¹⁴ /dʑiɐŋ˨˩˦/
下 down ɦæ²¹⁴ /ɦæ˨˩˦/
左 left tsɑ²¹⁴ /tsɑ˨˩˦/
右 right ɦiuɪ²¹⁴ /ɦiuɪ˨˩˦/
中 middle ʈuoŋ¹²³ /ʈuoŋ˩˨˧/
中 hit ʈuoŋ⁵¹ /ʈuoŋ˥˩/
央 center ʔiɐŋ¹²³ /ʔiɐŋ˩˨˧/
東 east tuɪŋ¹²³ /tuɪŋ˩˨˧/
西 west sej¹²³ /sei˩˨˧/
南 south nom¹²³ /nom˩˨˧/
北 north pok /pok̚/
我 I, me ŋɑ²¹⁴ /ŋɑ˨˩˦/
你 you ɳiɪ²¹⁴ /ɳiɪ˨˩˦/
有 have; there is ɦiuɪ²¹⁴ /ɦiuɪ˨˩˦/
無 not have, without mju¹²³ /miu˩˨˧/
不 not pjut /piut̚/
個 piece (classifier) kɑ⁵¹ /kɑ˥˩/

來源

單詞比較

相關語言比較:漢語族(早期中古漢語)

意思 中古漢語早期官話(中原音韻)漢代漢語粵音文言文姆魯語上古漢語撫州贛語
水 水 /ɕwi/ 水 /ʂui/ 水 /ćwǝ́j/ 水 /sɵy˧˥/ o /ɔ/ 水 /*s.turʔ/ 水 /suøi˧˥/
火 火 /hwa/ 火 /xuɔ/ 火 /m̥ǝ̄́j/ 火 /fɔ˧˥/ mai /mɑɪ/ 火 /*[qʷʰ]ˤəjʔ/ 火 /fɔ˧˥/
日頭 日 /ȵit/ 日 /ɽi/ 日 /ńǝt/ 日 /jɐt˨/ thum /tʰum/ 日 /*C.nik/ 日头 /ȵit˥ xɛu˨˦/
月光 月 /ŋuat/ 月 /iuɛ/ 月 /ŋwat/ 月 /jyt˨/ la /lə/ 月 /*[ŋ]ʷat/ 月光 /ȵyɔt˥ kuɔŋ˩˩/
星 星 /sɛjŋ/ 星 /siəŋ/ 星 /shiēŋ/ 星 /sɪŋ˥/ kɯr /kɯr/ 星 /*s-tsʰˤeŋ/ 星 /ɕiaŋ˩˩/
夜晚 夜 /jia/ 夜 /iɛ/ 夜 /źäh/ 夜 /jɛː˨/ yak /jak/ 夜 /*[ɢ]Ak-s/ 夜里 /ia˧˧ ti˧˥/
雨 雨 /ɦuə̆/ 雨 /iu/ 雨 /whá/ 雨 /jyː˩˧/ — 雨 /*C.ɢʷ(r)aʔ/ 雨 /i˧˥/
雪 雪 /swiat/ 雪 /siuɛ/ 雪 /sjwat/ 雪 /syːt˧/ — 雪 /*[s]ot/ 雪 /ɕyɔt˨/
頁 1/10

語序比較

同世界主要語言比較

中古漢語
吾 欲 試 逆旅 對面 邸店 中 所見之 衣
我 想 试穿 酒店 对面的 商店 里 看到的 那套西装
Я хочу примерить костюм который я увидел в магазине напротив отеля
मैं होटल के सामने एक दुकान में देखा सूट को पहनकर देखना चाहता हूँ
Ich möchte einen Anzug anprobieren den ich in einem Geschäft gegenüber vom Hotel gesehen habe
私は ホテルの 向かいの お店 で 見た スーツを 試着 したいです
أنا أريد أن أجرب بدلة رأيتها في محل مقابل الفندق
I want to try on a suit I saw ‌in a shop across from the hotel

同譜系相近嘅語言比較

中古漢語
吾 欲 試 逆旅 對面 邸店 中 所見之 衣
我 想 试穿 酒店 对面 店 里向 看到个 西装
我 欲 試穿 旅館 對面 店 裡 看著的 西裝
我 想 试穿 酒店 对面 商店 头 看到的 西装
𠊎 想 試著 旅館 對門 店 肚 看著个 西裝

漢字讀音比較

相關語言比較:漢語族(中 中文)

漢字 中古漢語海陸客家話台灣客家話中山白話南部越南話贛語客家話
一 ʔjiɪt /ʔjiɪt̚/ yit /jit̚˥/ id5 /it̚˨/ jat1 /jɐt̚˥/ Nhứt /ɲɨk˧˥/ it⁵ /it̚˥/ yit /jit̚˨/
二 ɲiɪ⁵¹ /ɲiɪ˥˩/ ngì /ŋi˧˧/ ngi4 /ŋi˥˥/ ngi6 /ŋi˧˧/ Nhị /ɲi˨˩˨/ ɵ²¹ /ɵ˨˩/ ngi /ŋi˥˥/
三 sam¹²³ /sam˩˨˧/ sâm /sam˥˧/ sam1 /sam˨˦/ saam1 /sam˥˥/ Tam /taːm˧˧/ san⁴² /san˦˨/ sâm /sam˦˦/
四 siɪ⁵¹ /siɪ˥˩/ sì /si˩˩/ si4 /si˥˥/ si3 /si˧˧/ Tứ /tɨ˧˥/ sɿ⁴⁵ /sɿ˦˥/ si /si˥˥/
五 ŋuo²¹⁴ /ŋuo˨˩˦/ ńg /ŋ̩˨˦/ ng3 /ŋ̩˧˩/ ng5 /ŋ̍˨˩˧/ Ngũ /ŋu˨˩˦/ 白讀ŋ̍²¹³ /ŋ̍˨˩˧/文讀u²¹³ /u˨˩˧/ ńg /ŋ̩˧˩/
六 liuɪk /liuɪk̚/ liu̍k /liuk̚˨/ liug6 /liuk̚˥/ luk6 /lʊk̚˧/ Lục /luk͡p˨˩/ liuʔ⁵ /liuʔ˥/ liuk /liuk̚˥/
七 tsʰiɪt /tsʰiɪt̚/ chhit /tsʰit̚˥/ cid5 /tsʰit̚˨/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ Thất /tʰək˧˥/ tɕʰit⁵ /tɕʰit̚˥/ chhit /tsʰit̚˨/
八 pɛt /pɛt̚/ pat /pat̚˥/ bad5 /pat̚˨/ baat3 /pat̚˧/ Bát /ɓaːk˧˥/ pat⁵ /pat̚˥/ pat /pat̚˨/
九 kiuɪ²¹⁴ /kiuɪ˨˩˦/ kiú /kiu˨˦/ giu3 /kiu˧˩/ gau2 /kɐu˨˩˧/ Cửu /kɨw˨˩˦/ tɕiu²¹³ /tɕiu˨˩˧/ kiú /kiu˧˩/
十 dʑip /dʑip̚/ shi̍p /ʃip̚˨/ siib6 /sɨp̚˥/ sap6 /sɐp̚˧/ Thập /tʰəp˨˩/ sɨt²¹ /sɨt̚˨˩/ sṳ̍p /sɨp̚˥/
頁 1/11

打開互動地圖: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。

製作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主頁