jušen gisun
ג'ורצ'נית
טונגוסית > דרומי טונגוסית (אב קדמון of מנצ'ורית)
הג'ורצ'נית (jušen gisun) הייתה שפה טונגוסית של הג'ורצ'נים, מייסדי שושלת ג'ין (1115–1234) ואבות קדמוניים ישירים של המנצ'ורית. המקורות העיקריים הם מילון Nüzhen Yiyu מתקופת מינג (כ-900 מילים) ומילונו של ג'ין צ'יזונג (1984). התעתיק עוקב אחר שיטת קיין (1989); רשומות שאינן מתועדות מסומנות בקו מפריד.
היכן מדוברת
קריאות תווי האן בג'ורצ'נית
| תו | משמעות | קריאה | צורה | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | emu | /emu/ | |
| 二 | two | juwe | /dʑuwe/ | |
| 三 | three | ilan | /ilan/ | |
| 四 | four | duin | /duin/ | |
| 五 | five | sunja | /sundʑa/ | |
| 六 | six | ninggun | /niŋɡun/ | |
| 七 | seven | nadan | /nadan/ | |
| 八 | eight | jakūn | /dʑakɯn/ | |
| 九 | nine | uyun | /ujun/ | |
| 十 | ten | juwan | /dʑuwan/ | |
| 天 | sky | abka | /abka/ | |
| 地 | ground | na | /na/ | |
| 日 | sun | šun | /ʃun/ | |
| 月 | moon | biya | /bija/ | |
| 山 | mountain | alin | /alin/ | |
| 海 | sea | mederi | /mederi/ | |
| 水 | water | muke | /muke/ | |
| 火 | fire | tuwa | /tuwa/ | |
| 木 | tree | moo | /moː/ | |
| 土 | soil | boihon | /boixon/ | |
| 鐵 | iron | sele | /sələ/ | |
| 雪 | snow | imanggi | /imaŋɡi/ | |
| 牛 | ox | ihan | /ixan/ | |
| 虎 | tiger | tasha | /taʃa/ | |
| 龍 | dragon | muduri | /muduri/ | |
| 蛇 | snake | meihe | /meixe/ | |
| 馬 | horse | morin | /morin/ | |
| 羊 | sheep | honin | /xonin/ | |
| 犬 | dog | indahūn | /indaxɯn/ | |
| 豬 | pig | ulgiyan | /ulɡijan/ | |
| 鳥 | bird | gasha | /ɡaʃa/ | |
| 魚 | fish | nimaha | /nimaxa/ | |
| 頭 | head | uju | /udʑu/ | |
| 目 | eye | yasa | /jasa/ | |
| 耳 | ear | šan | /ʃan/ | |
| 口 | mouth | angga | /aŋɡa/ | |
| 牙 | tooth | weihe | /weixe/ | |
| 心 | heart | niyaman | /niaman/ | |
| 手 | hand | gala | /ɡala/ | |
| 足 | foot | bethe | /betxe/ | |
| 血 | blood | senggi | /səŋɡi/ | |
| 肉 | meat | yali | /jali/ | |
| 人 | person | niyalma | /njalma/ | |
| 門 | door, gate | uce | /utɕe/ | |
| 年 | year | aniya | /anja/ | |
| 生 | live, be born | banji- | /bandʑi-/ | |
| 行 | go | yabu- | /jabu-/ | |
| 来 | come | ji- | /dʑi-/ | |
| 去 | leave | gene- | /ɡənə-/ | |
| 走 | run | suju- | /sudʑu-/ | |
| 坐 | sit | te- | /te-/ | |
| 立 | stand | ili- | /ili-/ | |
| 見 | see | sabu- | /sabu-/ | |
| 聞 | hear | donji- | /dondʑi-/ | |
| 食 | eat | je- | /dʑe-/ | |
| 飲 | drink | omi- | /omi-/ | |
| 黑 | black | sahaliyan | /saxalijan/ | |
| 紅 | red | fulgiyan | /fulɡijan/ | |
| 大 | big | amba | /amba/ | |
| 長 | long | golmin | /ɡolmin/ | |
| 上 | up | dele | /dələ/ | |
| 下 | down | fejile | /fəjilə/ | |
| 左 | left | hashū | /haʃɯ/ | |
| 右 | right | ici | /itɕi/ | |
| 中 | middle | dulin | /dulin/ | |
| 央 | center | dulimbai | /dulimbai/ | |
| 東 | east | dergi | /dərɡi/ | |
| 西 | west | wargi | /warɡi/ | |
| 南 | south | julergi | /dʑulərɡi/ | |
| 北 | north | amargi | /amarɡi/ | |
| 我 | I, me | bi | /bi/ | |
| 你 | you | ši | /ʃi/ | |
| 有 | have; there is | bi- | /bi-/ |
מקורות
- Kane, Daniel. The Sino-Jurchen Vocabulary of the Bureau of Interpreters. Indiana University, 1989.
- 女真譯語 (Nüzhen Yiyu), Ming Bureau of Translators / Bureau of Interpreters, c. 1500.
- 金啟孮 (Jin Qizong). 女真文辭典 (Dictionary of the Jurchen Script). Wenwu Press, Beijing, 1984.
- Grube, Wilhelm. Die Sprache und Schrift der Jučen. Leipzig, 1896.
- Wiktionary: Jurchen language entries (cross-checked against Kane and 女真譯語).
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: משפחה טונגוסית (ענף ג'ורצ'ן-מנצ'ו)
| משמעות | ג'ורצ'נית | מנצ'ורית | סיבית | נאנאית | אודגית | פרוטו-טונגוסית | אורוצ׳ן |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | muke /muke/ | ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ | ᠮᡠᡣᡝ /mukʰu/ | муэ /muə/ | ули /uli/ | *mū /mū/ | muu /muu/ |
| אש | to /to/ | ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ | ᡨᡠᠸᠠ /tʰuɑ/ | тава /tava/ | то̄ /toː/ | *tawa /tawa/ | tɔɣɔ /tɔɣɔ/ |
| שמש | še'un /ʃeun/ | ᡧᡠᠨ /ʃun/ | ᡧᡠᠨ /sun/ | сиун /siun/ | сӯ /suː/ | *sigūn /sigūn/ | dɪlatʃa /dɪlatʃa/ |
| ירח | bia /bia/ | ᠪᡳᠶᠠ /bija/ | ᠪᡳᠶᠠ /biɑ/ | биа /bia/ | биа /bia/ | *bēga /bēga/ | bɛga /bɛɡa/ |
| כוכב | ušiha /uʃixa/ | ᡠᠰᡳᡥᠠ /usiˈχa/ | ᡠᠰᡳᡥᠠ /usxɑ/ | хосикта /xosikta/ | ваикта /ˈwaikta/ | *xōsikta /xoːsikta/ | ɔʃɪkta /ɔʃɪkta/ |
| לילה | dobori /dobori/ | ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dobori/ | ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dœviri/ | долбо /dolbo/ | догбо /doɡbo/ | *dolbo /dolbo/ | dɔlbɔ /dɔlbɔ/ |
| גשם | agu /aɡu/ | ᠠᡤᠠ /aɡa/ | ᠠᡤᠠ /ɑɣɑ/ | тугдэ /tuɡdə/ | тигдэ /tiɡdə/ | *tigde /tiɡde/ | tigdə /tiɡdə/ |
| שלג | imanggi /imaŋɡi/ | ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimaŋɡi/ | ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimɑŋ/ | симата /simata/ | има̄ /imaː/ | *imana /imana/ | ɪmana /ɪmana/ |
| רוח | edu /ədu/ | ᡝᡩᡠᠨ /ədun/ | ᡠᡩᡠᠨ /udun/ | хэдун /xədun/ | эди /ədi/ | *xedün /xedyn/ | ədin /ədin/ |
| אדמה | na /na/ | ᠪᠣᡳᡥᠣᠨ /boihon/ | ᠨᠠ /na/ | на /na/ | на̄ /naː/ | *nā /naː/ | tʊkala /tʊkala/ |
| אבן | uhe /uxə/ | ᠸᡝᡥᡝ /wəxə/ | ᠸᡝᡥᡝ /vɘɣɘ/ | дёло /dʒolo/ | — | *ǯolo /dʒolo/ | dʒɔlɔ /dʒɔlɔ/ |
| ים | mede /mədə/ | ᠮᡝᡩᡝᡵᡳ /mətəri/ | ᠮᡝᡩᡝᡵᡳ /mɘdɘrj/ | намо /namo/ | наму /namu/ | *lāmu /lāmu/ | dalaj /dalaj/ |
| אמא | eme /eme/ | ᡝᠨᡳᠶᡝ /ənijə/ | ᡝᠨᡞᠶᡝ /ɘni/ | энин /ənin/ | энэ /ənə/ | *eńi /eńi/ | ənin /ənin/ |
| אבא | ama /ama/ | ᠠᠮᠠ /ama/ | ᠠᠮᠠ /ɑmɘ/ | ама /ama/ | ама /ama/ | *ama /ama/ | amɪn /amɪn/ |
| בת | saran jui /saran dʒui/ | ᠰᠠᡵᡤᠠᠨ ᠵᡠᡳ /sarɡan dʒui/ | ᠰᠠᡵᡤᠠᠨ ᠵᡠᡳ /sarɢan dʒui/ | асиа пиктэ /asia piktə/ | — | — | axakan utə /axakan utə/ |
| אני | bi /bi/ | ᠪᡳ /bi/ | ᠪᡳ /bi/ | ми /mi/ | би /bi/ | *bi /bi/ | bii /bii/ |
| אתה | ši /ʃi/ | ᠰᡳ /si/ | ᠰᡳ /ɕi/ | си /si/ | си /si/ | *si /si/ | ʃii /ʃii/ |
| אנחנו | — /—/ | ᠮᡠᠰᡝ / ᠪᡝ /musə / bə/ | ᠮᡠᠰᡝ / ᠪᡝ /mɘs / bo/ | буэ /buə/ | минти / бу /minti / bu/ | *münti / *büe /mynti / bye/ | buu / mir /buu / mir/ |
| שם | gebu /ɡəbu/ | ᡤᡝᠪᡠ /ɡəbu/ | ᡤᡝᠪᡠ /ɡɘv/ | гэрбу /ɡərbu/ | гэгби /ɡəɡbi/ | *gerbū /gerbū/ | gərbi /ɡərbi/ |
| ראש | uju /udʒu/ | ᡠᠵᡠ /udʒu/ | ᡠᠵᡠ /udʐo/ | дили /dili/ | дили /dili/ | *dili /dili/ | dɪl /dɪl/ |
| עין | yasa /jasa/ | ᠶᠠᠰᠠ /jasa/ | ᠶᠠᠰᠠ /jɑs/ | насал /nasal/ | яа /jaː/ | *ńāsa /ńāsa/ | jɛɛʃa /jɛɛʃa/ |
| אוזן | šan /ʃan/ | ᡧᠠᠨ /ʃan/ | ᡧᠠᠨ /sɑn/ | сиан /sian/ | куай /kuʔai/ | *sian /sian/ | ʃɛɛn /ʃɛɛn/ |
| אף | sunggi /suŋɡi/ | ᠣᡶᠣᡵᠣ /oforo/ | ᠣᡶᠣᡵᠣ /ovur/ | опоро /oporo/ | — | — | ɔŋɔktɔ /ɔŋɔktɔ/ |
| פה | angga /aŋɡa/ | ᠠᠩᡤᠠ /aŋɡa/ | ᠠᠩᡤᠠ /ɑŋ/ | аӈма /aŋma/ | аӈма /aŋma/ | *amŋa /amŋa/ | amŋa /amŋa/ |
| שן | weihe /wəixə/ | ᠸᡝᡳᡥᡝ /weixe/ | ᠸᡝᡳᡥᡝ /vix/ | хуктэ /xuktə/ | икте /ikte/ | *iːkte /iːkte/ | iktə /iktə/ |
| לשון | ilenggi /iləŋɡi/ | ᡳᠯᡝᠩᡤᡠ /ilɤŋɡu/ | ᡳᠯᡝᠩᡤᡠ /iliŋ/ | сиӈму /siŋmu/ | иӈи /iŋi/ | *ilŋu /ilŋu/ | iŋi /iŋi/ |
| יד | gala /ɡala/ | ᡤᠠᠯᠠ /ɡala/ | ᡤᠠᠯᠠ /ɡɑl/ | ӈа̄ла /ŋaːla/ | ӈала /ŋala/ | *ŋāla /ŋāla/ | ŋaala /ŋaala/ |
| כף רגל | betie /bətie/ | ᠪᡝᡨᡥᡝ /pɤtʰxɤ/ | ᠪᡝᡨᡥᡝ /bɘtk/ | бэгди /bəɡdi/ | бэгди /beɡdi/ | *palgan /palgan/ | algan /alɡan/ |
| לב | niema /niema/ | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨ /nijaman/ | ᠨᡞᠶᠠᠮᠠᠨ /ɲiɑmɘn/ | миаван /miavan/ | мява /mjawa/ | *mēwan /mēwan/ | mɛɣan /mɛɣan/ |
| עצם | giranggi /ɡiraŋɡi/ | ᡤᡳᡵᠠᠩᡤᡳ /ɡiraŋɡi/ | ᡤᡳᡵᠠᠩᡤᡳ /ɡirɑŋ/ | гирмакса /ɡirmaksa/ | гиама /ɡiama/ | *giramsa /ɡiramsa/ | gɪramna /ɡɪramna/ |
| דם | šenggi /ʃəŋɡi/ | ᠰᡝᠩᡤᡳ /səŋɡi/ | ᠰᡝᠩᡤᡳ /ɕiŋ/ | сэксэ /səksə/ | сакиа /sakia/ | *sekse /sekse/ | ʃəəkʃə /ʃəəkʃə/ |
| אהבה | beyimbi /bəjimbi/ | ᡥᠠᡳᡵᠠᠮᠪᡳ /xairambi/ | — /—/ | улэ̄сиури /uləːsiuri/ | чисанай /tʃisanaj/ | — /—/ | — /—/ |
| עץ | mo /mo/ | ᠮᠣᠣ /moː/ | — /—/ | мо̄ /moː/ | мо̄ /moː/ | *mō /mō/ | mɔɔ /mɔɔ/ |
| כלב | indahu /indaxu/ | ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ /indaxuːn/ | ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ /jonxun/ | инда /inda/ | инʼаи /inʔai/ | *ŋinda /ŋinda/ | ŋanakin /ŋanakin/ |
| חתול | hacu /xatʃu/ | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ | кэксэ /kəksə/ | кошк /koʃk/ | — /—/ | — /—/ |
| דג | nimuha /nimuxa/ | ᠨᡳᠮᠠᡥᠠ /nimaxa/ | ᠨᡳᠮᠠᡥᠠ /nimxa/ | согдата /sɔɡdata/ | сугдя /suɡdʑa/ | *ollo /ollo/ | ɔlɔ /ɔlɔ/ |
| סוס | muri /muri/ | ᠮᠣᡵᡳᠨ /morin/ | ᠮᠣᡵᡳᠨ /morin/ | морин /morin/ | — | *murin /murin/ | mʊrɪn /mʊrɪn/ |
| בית | bo /bo/ | ᠪᠣᠣ /boː/ | ᠪᠣᠣ /bo/ | дё̄ /dʒoː/ | ӡугди /dʒuɡdi/ | *ʒūg /dʒuːɡ/ | dʒuu /dʒuu/ |
| דבש | hitsu /xitsu/ | ᡥᡳᠪᠰᡠ /xibsu/ | ᡥᡳᠪᠰᡠ /xibsu/ | киаксо /kiaksɔ/ | — | — | — |
| מלח | datsu /datsu/ | ᡩᠠᠪᠰᡠᠨ /dabsun/ | ᡩᠠᠪᠰᡠᠨ /dɑvsun/ | даосон /daoson/ | — | — | katagan /kataɡan/ |
| אורז | bele /bələ/ | ᠪᡝᠯᡝ /bələ/ | ᠪᡝᠯᡝ /bələ/ | — | — | — | kandu /kandu/ |
| ברזל | sele /sele/ | ᠰᡝᠯᡝ /sələ/ | ᠰᡝᠯᡝ /sələ/ | сэлэ /sələ/ | сэлэ /sələ/ | *sele /sele/ | ʃələ /ʃələ/ |
| לאכול | jefu /dʒefu/ | ᠵᡝᠮᠪᡳ /dʒəmbi/ | ᠵᡝᠮᠪᡞ /dʒəmbi/ | депӯри /dʒəpuːri/ | джевэ /dʒevə/ | *ǰep- /ǰep/ | dʒəb /dʒəb/ |
| לשתות | umi /umi/ | ᠣᠮᡳᠪᡳ /omibi/ | ᠣᠮᡳᠪᡞ /omibi/ | омиори /omiori/ | уми /umi/ | *umi- /umi/ | um /um/ |
| לישון | dedu /dədu/ | ᠠᠮᡤᠠᠮᠪᡳ /amɢambi/ | ᠠᠮᡤᠠᠮᠪᡳ /amɢambi/ | а̄ори /aːori/ | — | *ām- /aːm/ | aaʃɪn /aaʃɪn/ |
| אחד | emu /emu/ | ᠡᠮᡠ /əmu/ | ᡝᠮᡠ /əmu/ | эмун /əmun/ | омо /omo/ | *emun /emun/ | umun /umun/ |
| שתיים | jue /dʒue/ | ᠵᡠᠸᡝ /dʒuwə/ | ᠵᡠᠸᡝ /dʐu/ | дюэр /dʒuər/ | ӡӯ /dʒuː/ | *ǰör /ǰör/ | dʒuur /dʒuur/ |
| שלוש | ilan /ilan/ | ᡳᠯᠠᠨ /ilan/ | ᡳᠯᠠᠨ /ilɑn/ | илан /ilan/ | ила /ila/ | *ilan /ilan/ | ɪlan /ɪlan/ |
| ארבע | duin /duin/ | ᡩᡠᡳᠨ /duin/ | ᡩᡠᡳᠨ /dujin/ | дуин /duin/ | дӣ /diː/ | *dügin /dyɡin/ | dijin /dijin/ |
| חמש | šunja /ʃundʒa/ | ᠰᡠᠨᠵᠠ /sundʒa/ | ᠰᡠᠨᠵᠠ /sundʐɑ/ | тойӈга /tojŋɡa/ | туӈа /tuŋa/ | *tuńga /tuńga/ | tʊŋŋa /tʊŋŋa/ |
| מאה | tanggu /taŋɡu/ | ᡨᠠᠩᡤᡡ /taŋɡuː/ | ᡨᠠᠩᡤᡡ /taŋɡuː/ | таӈго /taŋɡo/ | таӈгу /taŋɡu/ | *taŋgū /taŋɡuː/ | ɲamaadʒɪ /ɲamaadʒɪ/ |
| שלום | — /—/ | ᠰᡳ ᠰᠠᡳᠨ /si sain/ | — /—/ | банди-банди /bandi bandi/ | бандиба /bandiba/ | — /—/ | — /—/ |
| תודה | — /—/ | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ | банихан /banihan/ | нюхча /ɲuxtʃa/ | — /—/ | — /—/ |
| טוב | sain /sain/ | ᠰᠠᡳᠨ /sain/ | ᠰᠠᡳᠨ /sɑn/ | улэ̄н /uləːn/ | ая /aja/ | *aya /aja/ | aja /aja/ |
| חדש | ice /itʃə/ | ᡳᠴᡝ /itʃə/ | ᡳᠴᡝ /itʂʰɘ/ | сикӯн /sikuːn/ | имэхи /iməxi/ | *xirkekǖn /xirkekyːn/ | irkəkin /irkəkin/ |
| אדום | fulian /fulian/ | ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ /fulɡijan/ | ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ /fɘlɡiɑn/ | сэ̄гден /səːɡdʲən/ | хулалиғи /xulaliɣi/ | *pula /pula/ | ʊlaarɪn /ʊlaarɪn/ |
| לבן | šanggia /ʃaŋɡia/ | ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ /ʃaŋɡijan/ | ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ /ʃanjan/ | ча̄гдян /tʃaːɡdʲan/ | чалиги /tʃaliɡi/ | — | bagdarɪn /baɡdarɪn/ |
| שחור | sahalian /saxalian/ | ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ /saχalijan/ | ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ /saχalijan/ | сахарин /saxarin/ | палиғи /paliɣi/ | *sakalīn /sakaliːn/ | kɔŋnɔrɪn /kɔŋnɔrɪn/ |
| ירוק | burha boco /burxa botʃo/ | ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ /niowaŋɡijan/ | ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ /nyŋɲiɑn/ | нёӈгиан /nʲoŋɡian/ | исэмпэ /isəmpə/ | — | tʃuturin /tʃuturin/ |
השוואת קריאות האן
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: טונגוסית > דרומי טונגוסית (אב קדמון of מנצ'ורית)
| תו | ג'ורצ'נית | מנצ'ורית | סיבית | פרוטו-טונגוסית | פרוטו-מונגולית | ח'יתאנית | פרוטו-יפונית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | emu /emu/ | emu /emu/ | emu /əmu/ | *əmun /*əmun/ | *nigen /*niɡen/ | am /am/ | *pitə-tu /*pitə-tu/ |
| 二 | juwe /dʑuwe/ | juwe /dʒuwə/ | juwe /dʑuwə/ | *dʒuər /*dʒuər/ | *qoyar /*qojar/ | jur /dʒur/ | *puta /*puta/ |
| 三 | ilan /ilan/ | ilan /ilan/ | ilan /ilan/ | *ilan /*ilan/ | *gurba(n) /*ɡurban/ | hur /hur/ | *mi /*mi/ |
| 四 | duin /duin/ | duin /duin/ | duin /duin/ | *dügin /*dyɡin/ | *dörbe(n) /*dœrben/ | dur /dur/ | *jə /*jə/ |
| 五 | sunja /sundʑa/ | sunja /sundʒa/ | sunja /sundʑa/ | *tuɲga /*tuɲɡa/ | *tabu(n) /*tabun/ | tau /tʰau/ | *itu /*itu/ |
| 六 | ninggun /niŋɡun/ | ninggun /niŋɡun/ | ninggun /niŋɢun/ | *ɲuŋun /*ɲuŋun/ | *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ | nil /nil/ | *mu /*mu/ |
| 七 | nadan /nadan/ | nadan /nadan/ | nadan /nadan/ | *nadan /*nadan/ | *doluɣa(n) /*doluɣan/ | dolo /dolo/ | *nana /*nana/ |
| 八 | jakūn /dʑakɯn/ | jakūn /dʒakʰuːn/ | jakūn /dʑakɯn/ | *dʒapkun /*dʒapkun/ | *nayima(n) /*najiman/ | — | *ja /*ja/ |
| 九 | uyun /ujun/ | uyun /ujun/ | uyun /ujun/ | *xəgün /*xəɡyn/ | *yersü(n) /*jersyn/ | is /is/ | *kəkənə /*kəkənə/ |
| 十 | juwan /dʑuwan/ | juwan /dʒuwan/ | juwan /dʑuwan/ | *dʒuwan /*dʒuwan/ | *harba(n) /*harban/ | par /par/ | *təwə /*təwə/ |
| 天 | abka /abka/ | abka /abka/ | abka /apka/ | *abka /*abka/ | *teŋri /*teŋri/ | teŋri /tʰeŋri/ | *ama /*ama/ |
| 地 | na /na/ | na /na/ | na /na/ | *na /*na/ | *gajar /*ɡadʒar/ | — | — |
| 日 | šun /ʃun/ | šun /ʃun/ | šun /ɕun/ | *siun /*siun/ | *naran /*naran/ | nair /nair/ | *pi /*pi/ |
| 月 | biya /bija/ | biya /bija/ | biya /bija/ | *bēga /*beːɡa/ | *sara(n) /*saran/ | sair /sair/ | *tukuy /*tukui/ |
| 山 | alin /alin/ | alin /alin/ | alin /alin/ | *xada /*xada/ | *agula /*aɣula/ | ula /ʊla/ | *jama /*jama/ |
| 海 | mederi /mederi/ | mederi /medəri/ | mederi /mədəri/ | *lāmu /*laːmu/ | *dalai /*dalaj/ | — | *umi /*umi/ |
| 水 | muke /muke/ | muke /mukə/ | muke /mutɕə/ | *mū /*muː/ | *usu(n) /*usun/ | us /ʊs/ | *mintu /*mintu/ |
| 火 | tuwa /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | *tōga /*toːɡa/ | *gal /*ɡal/ | gal /ɡal/ | *poy /*poi/ |
| 木 | moo /moː/ | moo /moː/ | moo /mɔː/ | *mō /*moː/ | *modu(n) /*modun/ | — | *kəy /*kəi/ |
| 土 | boihon /boixon/ | boihon /bojxon/ | boihon /bɔiʁɔn/ | *na /*na/ | *sirui /*siruj/ | — | *tuti /*tuti/ |
| 鐵 | sele /sələ/ | sele /sələ/ | — | *sele /*sele/ | *temür /*temyr/ | — | — |
| 雪 | imanggi /imaŋɡi/ | nimanggi /nimaŋɡi/ | — | *ximansa /*ximansa/ | *casun /*tʃasun/ | — | *joki /*joki/ |
| 牛 | ihan /ixan/ | ihan /ixan/ | ihan /iʁan/ | *xuker /*xuker/ | *hüker /*hyker/ | — | *usi /*usi/ |
| 虎 | tasha /taʃa/ | tasha /taʃa/ | tasha /taɕa/ | — | — | — | — |
| 龍 | muduri /muduri/ | muduri /muduri/ | muduri /muduri/ | *muduri /*muduri/ | — | — | — |
| 蛇 | meihe /meixe/ | meihe /məixə/ | meihe /məix/ | *müikī /*myikiː/ | *mogai /*moɣaj/ | — | — |
| 馬 | morin /morin/ | morin /morin/ | morin /mɔrin/ | *murin /*murin/ | *mori(n) /*morin/ | mori /mori/ | *uma /*uma/ |
| 羊 | honin /xonin/ | honin /xonin/ | honin /χɔnin/ | — | *honi(n) /*honin/ | — | *pitunsi /*pitunsi/ |
| 犬 | indahūn /indaxɯn/ | indahūn /indaxuːn/ | indahūn /indaʁun/ | *ŋinda /*ŋinda/ | *noxai /*noxaj/ | — | *enu /*enu/ |
| 豬 | ulgiyan /ulɡijan/ | ulgiyan /ulɡijan/ | — | *ulgian /*ulɡian/ | *gakai /*ɡakaj/ | — | — |
| 鳥 | gasha /ɡaʃa/ | gasha /ɡaʃa/ | gasha /ɢaɕa/ | *gasa /*ɡasa/ | *sibawun /*sibaʊn/ | — | *təri /*təri/ |
| 魚 | nimaha /nimaxa/ | nimaha /nimaxa/ | nimaha /nimaʁa/ | *nimaka /*nimaka/ | *jigasu(n) /*dʒiɣasun/ | — | *iwo /*iwo/ |
| 頭 | uju /udʑu/ | uju /udʒu/ | uju /udʑu/ | *dil /*dil/ | *terixün /*terixyn/ | — | *kasira /*kasira/ |
| 目 | yasa /jasa/ | yasa /jasa/ | yasa /jaza/ | *jāsa /*jaːsa/ | *nidün /*nidyn/ | — | *ma /*ma/ |
| 耳 | šan /ʃan/ | šan /ʃan/ | šan /ɕan/ | *sēn /*seːn/ | *cikin /*tʃikin/ | — | *mimi /*mimi/ |
| 口 | angga /aŋɡa/ | angga /aŋɡa/ | angga /aŋɢa/ | *amŋa /*amŋa/ | *aman /*aman/ | — | *kutuy /*kutui/ |
| 牙 | weihe /weixe/ | weihe /wəixə/ | — | *xǖkte /*xyːkte/ | *sidün /*sidyn/ | — | *pa /*pa/ |
| 心 | niyaman /niaman/ | niyaman /njaman/ | niyaman /ɲaman/ | *mēwan /*meːwan/ | *jirüken /*dʒiryken/ | — | *kəkərə /*kəkərə/ |
| 手 | gala /ɡala/ | gala /ɡala/ | gala /ɢala/ | *ŋāla /*ŋaːla/ | *gar /*ɡar/ | — | *ta /*ta/ |
| 足 | bethe /betxe/ | bethe /bətxə/ | bethe /bətxə/ | *bəgdi /*bəɡdi/ | *köl /*kœl/ | — | *asi /*asi/ |
| 血 | senggi /səŋɡi/ | senggi /səŋɡi/ | senggi /səŋɣi/ | *sēksə /*seːksə/ | *cisu(n) /*tʃisun/ | — | *ti /*ti/ |
| 肉 | yali /jali/ | yali /jali/ | yali /jali/ | *uldʒə /*uldʒə/ | *mika(n) /*mikan/ | — | *sisi /*sisi/ |
| 人 | niyalma /njalma/ | niyalma /njalma/ | niyalma /ɲalma/ | *niama /*niama/ | *kümün /*kymyn/ | ku /kʰu/ | *pitə /*pitə/ |
| 門 | uce /utɕe/ | duka /duka/ | — | *örke /*œrke/ | *exüden /*exyden/ | — | *to /*to/ |
| 年 | aniya /anja/ | aniya /anja/ | aniya /anʲ/ | *aniganī /*aniɡaniː/ | *hon /*hon/ | — | *təsi /*təsi/ |
| 生 | banji- /bandʑi-/ | banjimbi /bandʒimbi/ | — | *baldi- /*baldi-/ | *töre- /*tœre-/ | — | *nar- /*nar-/ |
| 行 | yabu- /jabu-/ | yabumbi /jabumbi/ | yabumbi /jawum/ | *jabu- /*jabu-/ | *yabu- /*jabu-/ | — | *ik- /*ik-/ |
| 来 | ji- /dʑi-/ | jimbi /dʒimbi/ | jimbi /dʑim/ | *əmə- /*əmə-/ | *ire- /*ire-/ | — | *kə- /*kə-/ |
| 去 | gene- /ɡənə-/ | genembi /ɡənəmbi/ | genembi /ɡənəm/ | *ŋənə- /*ŋənə-/ | *od- /*od-/ | — | — |
| 走 | suju- /sudʑu-/ | sujumbi /sudʒumbi/ | sujumbi /sudʑum/ | *tuksa- /*tuksa-/ | *güyü- /*ɡyjy-/ | — | *pasir- /*pasir-/ |
| 坐 | te- /te-/ | tembi /təmbi/ | tembi /təm/ | *təgə- /*təɡə-/ | *saxu- /*saxu-/ | — | *wo- /*wo-/ |
| 立 | ili- /ili-/ | ilimbi /ilimbi/ | ilimbi /ilim/ | *ili- /*ili-/ | *bos- /*bos-/ | — | *tat- /*tat-/ |
| 見 | sabu- /sabu-/ | sabumbi /sabumbi/ | sabumbi /sabum/ | *ičə- /*itʃə-/ | *üje- /*ydʒe-/ | — | *mi- /*mi-/ |
| 聞 | donji- /dondʑi-/ | donjimbi /dondʒimbi/ | donjimbi /dɔndʑim/ | *dōldi- /*doːldi-/ | *sonos- /*sonos-/ | — | *kik- /*kik-/ |
| 食 | je- /dʑe-/ | jembi /dʒəmbi/ | jembi /dʑəm/ | *dʒəp- /*dʒəp-/ | *ide- /*ide-/ | — | *kup- /*kup-/ |
| 飲 | omi- /omi-/ | omimbi /omimbi/ | omimbi /ɔmim/ | *umī- /*umiː-/ | *uxu- /*uxu-/ | — | *nəm- /*nəm-/ |
| 黑 | sahaliyan /saxalijan/ | sahaliyan /saxalijan/ | — | *sakalīn /*sakaliːn/ | *kara /*kara/ | — | *kuro /*kuro/ |
| 紅 | fulgiyan /fulɡijan/ | fulgiyan /fulɡijan/ | — | *pula /*pula/ | *hulaxan /*hulaxan/ | — | — |
| 大 | amba /amba/ | amba /amba/ | — | *amban /*amban/ | *yeke /*jeke/ | — | — |
| 長 | golmin /ɡolmin/ | golmin /ɡolmin/ | golmin /ɢɔlmin/ | *ŋōlimi /*ŋoːlimi/ | *urtu /*urtu/ | — | *nanka /*nanka/ |
| 上 | dele /dələ/ | dele /dələ/ | dele /dələ/ | *ugi /*uɡi/ | *degere /*deɡere/ | — | *upəy /*upəi/ |
| 下 | fejile /fəjilə/ | fejile /fədʒilə/ | fejile /fədʑilə/ | *xərgi /*xərɡi/ | *doxora /*doxora/ | — | *sita /*sita/ |
| 左 | hashū /haʃɯ/ | hashū /xaʃuː/ | hashū /χaɕu/ | *dʒəgün /*dʒəɡyn/ | *jegün /*dʒeɡyn/ | — | *pintari /*pintari/ |
| 右 | ici /itɕi/ | ici /itʃi/ | ici /itɕi/ | *aŋān /*aŋaːn/ | *baragun /*baraɣun/ | — | *minkiri /*minkiri/ |
| 中 | dulin /dulin/ | dulimba /dulimba/ | dulimba /dulimba/ | *dulin /*dulin/ | *dumda /*dumda/ | — | *naka /*naka/ |
| 央 | dulimbai /dulimbai/ | dulimbai /dulimbai/ | dulimbai /dulimbai/ | *dulin /*dulin/ | — | — | — |
| 東 | dergi /dərɡi/ | dergi /dərɡi/ | dergi /dərɡi/ | *dʒügün /*dʒyɡyn/ | *jegün /*dʒeɡyn/ | — | *pinkasi /*pinkasi/ |
| 西 | wargi /warɡi/ | wargi /warɡi/ | wargi /warɡi/ | — | *baragun /*baraɣun/ | — | *nisi /*nisi/ |
| 南 | julergi /dʑulərɡi/ | julergi /dʒulərɡi/ | julergi /dʑulərɡi/ | — | *emüne /*emyne/ | — | *minami /*minami/ |
| 北 | amargi /amarɡi/ | amargi /amarɡi/ | amargi /amarɡi/ | — | *hoyitu /*hojitu/ | — | *kita /*kita/ |
| 我 | bi /bi/ | bi /bi/ | — | *bi /*bi/ | *bi /*bi/ | — | — |
| 你 | ši /ʃi/ | si /si/ | — | *si /*si/ | *ci /*tʃi/ | — | — |
| 有 | bi- /bi-/ | bimbi /bimbi/ | — | *bi- /*bi-/ | — | — | *ar- /*ar-/ |
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap