རྫོང་ཁ
ज़ोंगखा
चीनी-तिब्बती (तिब्बती-बर्मन, बोडिक)
ज़ोंखा भूटान की एकमात्र राष्ट्रभाषा है, तिब्बती से निकट संबंधित। "ज़ोंखा" का अर्थ है "ज़ोंग (किले) की भाषा"। तिब्बती लिपि (उछेन) में लिखी जाती है और शास्त्रीय तिब्बती साहित्य की परंपरा साझा करती है।
कहाँ बोली जाती है
ज़ोंगखा में 87 मूल शब्द
ཀཱ་ཕི
स्रोत
- Dzongkha Development Commission 2002, Dzongkha–English Dictionary (Thimphu: DDC), as reflected in en.wiktionary Dzongkha lemmas (spelling and IPA); Dzongkha Bible (bible.com version 3157 DZOD) for DDC-style spellings; George van Driem 1998, Dzongkha (Languages of the Greater Himalayan Region 1, Leiden: CNWS), via the ASJP DZONGKHA list
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: चीनी-तिब्बती (तिब्बती-बर्मन, बोडिक)
| अर्थ | ज़ोंगखा | सिक्किमी | धार्मिक शास्त्रीय तिब्बती | शेरपा | लद्दाखी | बल्ती | शास्त्रीय तिब्बती |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| आग | མེ /mi/ | མེ /mi/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| सूरज | ཉིམ /ɲim/ | ཉིམ /ɲim/ | ཉི་མ /ɲimə/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| चाँद | ཟླ་བ /dau/ | ཟླ་བོ /dau/ | ཟླ་བ /tawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /lzawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlaba/ |
| तारा | སྐརམ /kaːm/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ |
| रात | ནུབ་མོ /numu/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | ནུབ /nup/ | མཚན /tsʰen/ | མཚན /tsʰan/ | མཚན་མོ /mtsʰanmo/ |
| बारिश | ཆརཔ /tɕʰaːp/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ | ཆར་པ /tɕʰarpa/ |
| बर्फ़ | ཁཝ /kʰau/ | ཁ་བོ /kʰau/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བ /kʰaba/ |
| हवा | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /l̥uŋ/ | རླུང /r̥luŋ/ | རླུང /rluŋ/ |
| मिट्टी | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ |
| पत्थर | རྡོ /do/ | རྡོ /do/ | རྡོ /to/ | རྡོ /do/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /rdo/ |
| पहाड़ | རི /ri/ | — | རི /ʐi/ | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ri/ |
| समुद्र | རྒྱ་མཚོ /dʑamtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɡʲamtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɟa tsʰo/ | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | རྒྱ་མཚོ /rɡʲatsʰo/ | — | རྒྱ་མཚོ /rɡja mtsʰo/ |
| माता | ཨ་མ /ama/ | ཨམ /am/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མོ /amo/ | ཨ་མ /ama/ |
| पिता | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པོ /apo/ | ཡབ /jap/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་བ /aba/ | ཨ་ཏ /ata/ | ཕ /pʰa/ |
| बेटी | བུམོ /bum/ | བུམ /bum/ | བུ་མོ /pʰumo/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bomo/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bumo/ |
| मैं | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| तुम | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱོད /kʰjod/ |
| हम | ང་བཅས /ŋatɕe/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | ངེད /ŋed/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | ང་ཞ /ŋaʒa/ | ང་ཏང /ŋataŋ/ | ངེད /ŋed/ |
| नाम | མིང /meŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| व्यक्ति | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ |
| सिर | མགུ་ཏོ /ɡuto/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /ko/ | མགོའ /ɡoː/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /mɡo/ |
| आँख | མིག་ཏོ /mito/ | མིག /mik/ | མིག /mi/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| कान | རྣམ་ཅོག /namtɕo/ | — | རྣ་བ /nawa/ | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | ནམ་ཅོག /namtɕok/ | རྣ་བ /naba/ | རྣ་བ /rnaba/ |
| नाक | ལྷ་པ /ɬapa/ | སྣ /n̥a/ | སྣ /na/ | སྣ /na/ | སྣ /sna/ | སྣ /sna/ | སྣ /sna/ |
| मुँह | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ |
| दाँत | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ | ས /sa/ | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ |
| जीभ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /ltɕe/ |
| हाथ | ལགཔ /lap/ | ལག་ཀོ /lako/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| पैर | རྐངམ /káːm/ | རྐངམ /kaːm/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | རྐང་པ /kaŋba/ | རྐང་པ /skaŋpa/ | རྐང་མ /kaŋma/ | རྐང་པ /rkaŋpa/ |
| दिल | ཧིང /hiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /sniŋ/ | སྙིང /sɲiŋ/ |
| हड्डी | རུ་ཏོག /ruːto/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ |
| खून | ཁྲག /ʈʰaː/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /kʰraɡ/ |
| टट्टी | སྐྱག་པ /tɕaːp/ | སྐྱག་ཀོ /kʲakko/ | རྐྱག་པ /tɕakpa/ | སྐྱག་པ /kjakpa/ | — | — | རྐྱག་པ /rkjakpa/ |
| प्रेम | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་བ /dɡaba/ |
| पेड़ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| कुत्ता | རོ་ཁྱི /rotɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /cʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰji/ |
| बिल्ली | བྱི་ལི /ptɕili/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bjila/ | བྱི་ལ /bjila/ |
| मछली | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲo/ | ཉ /ɲa/ |
| पक्षी | བྱ /ptɕa/ | བྱ /bja/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ |
| तितली | ཕྱེམ་ལ /tɕʰemla/ | — | ཕྱེ་མ་ལེབ /tɕʰe ma lep/ | བ་ལིབ /pʰalip/ | — | — | ཕྱེ་མ་ལེབ /pʰje ma leb/ |
| अंडा | སྒོང་རྡོག /ɡoŋdo/ | — | སྒོ་ང /ɡoŋa/ | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | — | — | སྒོ་ང /sɡoŋa/ |
| भालू | དོམ /doːm/ | — | དོམ /tʰom/ | དོམ /tʰom/ | དྲེན་མོ /drenmo/ | — | དོམ /dom/ |
| घोड़ा | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /rta/ | རྟ /r̥ta/ | རྟ /rta/ |
| घर | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ཁྱིམ /kʰim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰjim/ |
| दूध | ཨོམ /ʔoːm/ | ཨོམ /om/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ |
| शहद | སྦྱང /bdʑaŋ/ | — | སྦྲང་རྩི /ʈʂəŋ tsi/ | སྦྲང /raŋ/ | རང་རྩི /raŋ tsi/ | — | སྦྲང་རྩི /sbraŋ rtsi/ |
| नमक | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰwa/ |
| चावल | ཆུམ /tɕʰum/ | — | འབྲས /ʈʂɛː/ | འབྲའ /ɖʐaː/ | — | — | འབྲས /bras/ |
| लोहा | ལྕགས /tɕaːk/ | ལྕགས /tɕaʔ/ | ལྕགས /tɕa/ | ལྕའ /tɕaː/ | ལྕགས /ltʃaks/ | — | ལྕགས /ltɕaɡs/ |
| पहिया | འཁོར་ལོ /kʰoːlo/ | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | འཁོར་ལོ /kʰo lo/ | འཁོར་ལུ /kʰorlu/ | — | — | འཁོར་ལོ /kʰor lo/ |
| रेशम | འབུ་རས /burɛː/ | — | དར /tʰaː/ | — | — | — | དར /dar/ |
| किताब | ཀི་ལྟབ /kitap/ | དེབ /dep/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | ཀི་དེབ /kideb/ | ཤོག་བུ /ʃoɡbu/ | དཔེ་ཆ /dpe tɕʰa/ |
| खाना | ཟ /za/ | ཟ /sa/ | བཟའ /sa/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /bza/ |
| पीना | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| सोना | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ |
| एक | གཅིག /tɕi/ | གཅིག /tɕiʔ/ | གཅིག /tɕi/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /ɡtɕik/ |
| दो | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲi/ | གཉིས /ɲis/ | ངིས /ŋis/ | གཉིས /ɡɲis/ |
| तीन | གསུམ /súm/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /xsum/ | གསུམ /ɡsum/ |
| चार | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ɕi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʒi/ | བཞི /bʒi/ | བཞི /bʑi/ |
| पाँच | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ɣa/ | ལྔ /lŋa/ |
| सौ | བརྒྱ /dʑa/ | བརྒྱ /ɡʲɛ/ | བརྒྱ /ca/ | — | བརྒྱ /rɡʲa/ | བརྒྱ་གཅིག /bɡja tɕik/ | བརྒྱ /brɡja/ |
| नमस्ते | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /bkra ɕis bde leɡs/ |
| धन्यवाद | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kaʈʰitɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuksrdʑe tɕʰe/ |
| अच्छा | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ལེགམ /lɛm/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| नया | གསརཔ /saːp/ | — | གསར་པ /saːpa/ | གསམ་པ /samba/ | སོ་མ /soma/ | གསར་པ /sarpa/ | གསར་པ /ɡsarpa/ |
| लाल | དམརཔོ /maːp/ | དམར་པོ /maːpu/ | དམར་པོ /maː po/ | མར་རུ /maru/ | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /dmar po/ |
| सफ़ेद | དཀརཔོ /kaːp/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | དཀར་པོ /kaː po/ | དཀར་རུ /karu/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /dkar po/ |
| काला | གནགཔོ /nap/ | — | ནག་པོ /nako/ | ནག་པུ /nakpu/ | ནག་པོ /nakpo/ | ནག་པོ /naɡpo/ | ནག་པོ /nag po/ |
| हरा | ཧོནམ /høm/ | ལྗང་ཀུ /dʑaŋku/ | ལྗང་ཁུ /tɕəŋku/ | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | སྔོན་པོ /ŋonpo/ | — | ལྗང་ཁུ /ldʑaŋkʰu/ |
| कोयल | ཁུ་བྱུག /kʰú tɕǔʔ/ | — | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ | — | — | — | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ |
| कंप्यूटर | གློག་རིག /lòʔ rìʔ/ | — | — | — | — | — | རྩིས་པ /rtsis pa/ |
| चाय | ཇ /tɕa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ /tɕʰa/ | ཇ /dʑa/ | — | ཇ /tɕa/ | ཇ /dʑa/ |
| कॉफ़ी | ཀཱ་ཕི | — | — | — | — | — | — |
| 99 | གོ་དགུ /ɡoɡu/ | — | དགུ་བཅུ་གོ་དགུ /dɡu btɕu ɡo dɡu/ | — | — | — | དགུ་བཅུ་གོ་དགུ /dɡu btɕu ɡo dɡu/ |
पृष्ठ 1/10
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम