ภาสาไทยสุโขทัย
सुखोथाई थाई
क्रा-दाई (ताई, दक्षिण-पश्चिमी) · ऐतिहासिक / छिपी किस्म
सुखोthai साम्राज्य (13वीं–15वीं सदी) की प्राचीन थाई, थाई भाषा का सबसे पुराना प्रमाणित चरण है और क्रा-दाई परिवार की दक्षिण-पश्चिमी ताई शाखा से संबंधित है। इसका ख्मेर से कोई वंशगत संबंध नहीं, फिर भी उसने ख्मेर से बड़ी मात्रा में शब्द उधार लिए। इसका प्रमुख साक्ष्य राम खामहेंग शिलालेख (परंपरागत तिथि 1292) है, जिसमें ख्मेर-ब्राह्मी के आधार पर थाई के लिए नई गढ़ी गई लिपि प्रयुक्त है; बाद की थाई वर्तनी के विपरीत यह सभी स्वर और स्वराघात चिह्न पंक्ति के भीतर ही लिखता है। यह आधुनिक मानक थाई की सीधी पूर्वज है।
कहाँ बोली जाती है
सुखोथाई थाई में 87 मूल शब्द
स्रोत
- Ram Khamhaeng inscription (Sukhothai inscription no. 1), text and modern reading in ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ 1 (Prachum Charuek Sayam vol. 1, 1934; th.wikisource "ประชุมจารึกสยาม/ภาคที่ 1/หลักที่ 1"); Royal Institute 2013, พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยสุโขทัย ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช หลักที่ 1 (not consulted online); IPA per en.wikipedia "Thai script" §Historical Sukhothai pronunciation and Wiktionary Proto-Tai etymologies (round 57)
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: क्रा-दाई (ताई, दक्षिण-पश्चिमी)
| अर्थ | सुखोथाई थाई | आद्य ताई | ताई लू | दक्षिणी थाई | ईसान | उत्तरी थाई | थाई |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | น้ำ /naːm/ | *nam /nam/ | ᦓᧄᧉ /nam/ | น้ำ /nam˧˥/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˦˥/ |
| आग | ไฟ /vaj/ | *wɤj /wɤj/ | ᦺᦝ /fai/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˧/ |
| सूरज | ตะวัน /tawan/ | — /—/ | ᦎᦱᦞᧃ /taː van/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ดวงอาทิตย์ /duaŋ˧ʔaː˧tʰit˦˥/ |
| चाँद | เดือน /ʔdɯːan/ | *ɓlɯən /ɓlɯən/ | ᦵᦡᦲᧃ /dɤn/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯːan˥/ | ดวงจันทร์ /duaŋ˧tɕan˧/ |
| तारा | ดาว /ʔdaːw/ | *naːw /naːw/ | ᦡᦱᧁ /daːw˧/ | ดาว /daːw˥/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˧/ |
| रात | คืน /kʰɯːn/ | *ɣɯːn /ɣɯːn/ | ᦆᦹᧃ /xɨn/ | คืน /kʰɯːn˥/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˧/ |
| पत्थर | หิน /hin/ | *triːl /triːl/ | ᦠᦲᧃ /hin˥/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˨˦/ | หิน /hin˩˩˦/ |
| पहाड़ | เขา /kʰaw/ | *doːj /doːj/ | ᦗᦴ /puː˥˩/ | ภูเขา /pʰuː˥kʰaw˩˧/ | ภูเขา /pʰuː˥ kʰaw˩˧/ | ดอย /dɔːj˧/ | ภูเขา /pʰuː˧kʰaw˩˩˦/ |
| समुद्र | ทะเล /daleː/ | — | ᦉᦖᦳᧆ /samut˧˥/ | ทะเล /tʰa˧˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˧/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˧/ |
| माता | แม่ /mɛː/ | *meː /meː/ | ᦶᦙᧈ /mɛ/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ |
| पिता | พ่อ /bɔː/ | *boː /boː/ | ᦗᦸᧈ /pɔː/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ |
| बेटी | ลูกสาว /luːk saːw/ | — | ᦟᦴᧅᦍᦲᧂ /luk jiŋ/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk˥˧ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk̚˥˩ saːw˩˩˦/ |
| मैं | กู /kuː/ | *kuː /kuː/ | ᦂᧁ /kaw˥˩/ | ฉาน /tɕʰaːn˩˧/ | ข้อย /kʰɔːj˧/ | ตู /tuː˩/ | ผม /pʰom˩˩˦/ |
| तुम | มึง /mɯŋ/ | *mɯŋ /mɯŋ/ | ᦙᦹᧂ /mɯŋ˧/ | สู /suː˩˧/ | เจ้า /tɕaw˧/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | คุณ /kʰun˧/ |
| हम | เรา /raw/ | — /—/ | ᦣᧁ / ᦎᦴ /haw˥˩ / tuː˥/ | เรา /raw˥/ | เฮา /haw˥/ | เฮา /haw˥/ | เรา /raw˧/ |
| नाम | ชื่อ /dʑɯː/ | *ɟɤː /ɟɤː/ | ᦋᦹᧈ /tsɨː˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ | ซื่อ /sɨː˧/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ |
| व्यक्ति | คน /ɡon/ | *ɢwɯn /ɢwɯn/ | ᦅᦳᧃ /kun˥˩/ | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˧/ | คน /kʰon˧/ |
| सिर | หัว /hua/ | *truə /truə/ | ᦷᦠ /hoː˥/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˩˦/ |
| आँख | ตา /taː/ | *taː /taː/ | ᦎᦱ /taː/ | ตา /taː˥/ | ตา /taː˥/ | ต๋า /taː˩˧/ | ตา /taː˧/ |
| कान | หู /huː/ | *krwɯː /krwɯː/ | ᦣᦴ /huː/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˩˦/ |
| नाक | จมูก /tɕamuːk/ | *ɗaŋ /ɗaŋ/ | ᦡᧂ /daŋ/ | จมูก /tɕa˨˩muːk˨˩/ | ดัง /daŋ˥/ | ดัง /daŋ˧/ | จมูก /tɕa˨˩muːk˨˩/ |
| मुँह | ปาก /paːk/ | *paːk /paːk/ | ᦔᦱᧅ /paːk˧˥/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ |
| दाँत | ฟัน /van/ | *wan /wan/ | ᦵᦆᧁ /xɛw˥/ | ฟัน /fan˥/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˧/ |
| जीभ | ลิ้น /lin/ | *liːn /liːn/ | ᦟᦲᧃ /lin˥/ | ลิ้น /lin˧˥/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˦˥/ |
| हाथ | มือ /mɯː/ | *mwɯː /mwɯː/ | ᦙᦹ /mɯː/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧/ |
| पैर | ตีน /tiːn/ | *tiːn /tiːn/ | ᦎᦲᧃ /tiːn˧/ | ตีน /tiːn˥/ | ตีน /tiːn˥/ | ตี๋น /tiːn˩˧/ | เท้า /tʰaːw˦˥/ |
| दिल | ใจ /tɕaɯ/ | *cɤɰ /cɤɰ/ | ᦺᦈ /tsaj/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ใจ /tɕaj˧/ |
| हड्डी | ดูก /ʔduːk/ | *duk /duk/ | ᦡᦳᧅᧈ /duːk˧˥/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | กระดูก /kra˨˩duːk˨˩/ |
| खून | เลือด /lɯat/ | *lɯət /lɯət/ | ᦟᦹᧆ /lɤt˥/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˧/ | เลือด /lɯat˥˩/ |
| प्रेम | รัก /rak/ | — /—/ | ᦣᧅ /hak/ | รัก /rak˧˥/ | ฮัก /hak˦˥/ | ฮัก /hak˦˥/ | รัก /rak˦˥/ |
| पेड़ | ไม้ /maːj/ | *mwaj /mwaj/ | ᦂᦸᦺᦙᧉ /kɔː mai/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˧˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ |
| कुत्ता | หมา /m̊aː/ | *ʰmaː /ʰmaː/ | ᦖᦱ /maː/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˩˦/ |
| बिल्ली | แมว /mɛːw/ | — /—/ | ᦶᦙᧁ /mɛw/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˧/ |
| मछली | ปลา /plaː/ | *plaː /plaː/ | ᦔᦱ /paː˧/ | ปลา /plaː˥/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /plaː˧/ |
| पक्षी | นก /nok/ | *nok /nok/ | ᦷᦓᧅ /nok/ | นก /nok˧˥/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˦˥/ |
| अंडा | ไข่ /kʰaj/ | *qraj /qraj/ | ᦺᦃᧈ /xaj/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ |
| भालू | หมี /m̊iː/ | *ʰmwɯj /ʰmwɯj/ | ᦖᦲ /miː/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˩˦/ |
| घोड़ा | ม้า /maː/ | *maː /maː/ | ᦙᦱᧉ /maː˩/ | ม้า /maː˧˥/ | ม้า /maː˦˥/ | ม้า /maː˦˥/ | ม้า /maː˦˥/ |
| घर | เรือน /rɯːan/ | *rɤːn /rɤːn/ | ᦵᦣᦲᧃ /hɤn/ | บ้าน /baːn˥˩/ | เฮือน /hɯan˥/ | เฮือน /hɯːan˥/ | บ้าน /baːn˥˩/ |
| नमक | เกลือ /klɯa/ | *klwɯə /klwɯə/ | ᦵᦂᦲ /kɤː˥/ | เกลือ /klɯa˥/ | เกือ /kɯa˥/ | เกื๋อ /kɯa˩˧/ | เกลือ /klɯa˧/ |
| चावल | ข้าว /kʰaːw/ | *qaw /qaw/ | ᦃᧁᧉ /xaw˩˧/ | ข้าว /kʰaːw˥˩/ | ข้าว /kʰaːw˧/ | ข้าว /kʰaw˥˩/ | ข้าว /kʰaːw˥˩/ |
| लोहा | เหล็ก /l̥ek/ | *ʰlek /ʰlek/ | ᦵᦜᧅ /lek/ | เหล็ก /lek˨˩/ | เหล็ก /lek˨˩/ | เหล็ก /lek˨˩/ | เหล็ก /lek̚˨˩/ |
| खाना | กิน /kin/ | *kɯɲ /kɯɲ/ | ᦂᦲᧃ /kin/ | กิน /kin˥/ | กิน /kin˥/ | กิ๋น /kin˩˧/ | กิน /kin˧/ |
| पीना | กิน /kin/ | — /—/ | ᦂᦲᧃᦓᧄᧉ /kin nam/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ |
| सोना | นอน /nɔːn/ | *nwɯːn /nwɯːn/ | ᦓᦸᧃ /nɔn/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˧/ | นอน /nɔːn˧/ |
| एक | ณื่ง /nɯŋ/ | *nɯːŋ /nɯːŋ/ | ᦓᦹᧂᧈ /nɯŋ/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ |
| दो | โสง /sɔːŋ/ | *soːŋ /soːŋ/ | ᦉᦸᧂ /sɔːŋ˥˩/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩/ | สอง /sɔːŋ˩˩˦/ |
| तीन | สาม /saːm/ | *saːm /saːm/ | ᦉᦱᧄ /saːm˧/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˨˦/ | สาม /saːm˩˩˦/ |
| चार | สี่ /siː/ | *siː /siː/ | ᦉᦲᧈ /siː˧˥/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ |
| पाँच | ห้า /haː/ | *haː /haː/ | ᦠᦱᧉ /haː/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ |
| सौ | ร้อย /rɔːj/ | *rɔːj /rɔːj/ | ᦣᦾᧉ /hɔj˩/ | ร้อย /rɔːj˧˥/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ร้อย /rɔːj˦˥/ |
| नमस्ते | — /—/ | — /—/ | ᦷᦡᧃᦟᦲ /dɔn liː/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˧/ |
| धन्यवाद | — /—/ | — /—/ | ᦀᦸᧃᦷᦓᧁ /ʔɔn nau/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩tɕaj˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˧/ |
| अच्छा | ดี /ʔdiː/ | *ɗɤj /ɗɤj/ | ᦡᦲ /diː/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˧/ |
| लाल | แดง /ʔdɛːŋ/ | *dwiːŋ /dwiːŋ/ | ᦵᦡᧂ /dɛŋ/ | แดง /dɛːŋ˥/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˧/ |
| सफ़ेद | ขาว /kʰaːw/ | *xaːw /xaːw/ | ᦃᦱᧁ /xaːu/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˩˦/ |
| काला | ดำ /ʔdam/ | *dam /dam/ | ᦡᧄ /dam˥/ | ดำ /dam˥/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˧/ |
| सुशी | ปลาร้า /plaː raː/ | — | — | ซูชิ /suː˥tɕʰiʔ˧˥/ | ซูชิ /suː˧tɕʰiʔ˦˥/ | ซูชิ /suː˧tɕʰiʔ˦˥/ | ซูชิ /suː˧tɕʰiʔ˦˥/ |
पृष्ठ 1/8
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम