Xapagí
Bahasa Pirahã
Mura (isolate)
Bahasa Pirahã terkenal di dunia linguistik karena ciri-ciri tipologisnya yang ekstrem: tidak memiliki klausa tertanam, tidak memiliki bilangan persis (hanya "sedikit" dan "banyak"), tidak memiliki kata warna, tidak memiliki kala tata bahasa ala Eropa. Analisis Daniel Everett memicu perdebatan besar tentang tata bahasa universal.
Tempat dituturkan
87 kata inti dalam bahasa Pirahã
Sumber
- Everett, Daniel L. 1983, A Língua Pirahã e a Teoria da Sintaxe (PhD thesis, UNICAMP), Pirahã wordlist in the practical orthography as given in Johansson, Niklas Erben et al. 2020 sound-symbolism dataset (lexibank/johanssonsoundsymbolic, source everett1983a); ASJP PIRAHA (Sheldon) for confirmation
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa lain dalam klasifikasi yang sama: Mura (isolate)
| Arti | Bahasa Pirahã | Bahasa Yuchi | Proto-Maya | Bahasa Makasae | Bahasa Neko | Bahasa Totonak Coyutla | Pyu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | pií /pií/ | tse /tse/ | *haʔ /haʔ/ | ira /ˈira/ | wai /wai/ | chúchut /tʃútʃut/ | tduṃ /t.du(j)/ |
| Api | hoaí /hoaí/ | ʼyati /ʔjati/ | *qʼaaqʼ /qʼaaqʼ/ | ata /ˈata/ | titɛ /titɛ/ | lhkúyat /ɬkújat/ | — /—/ |
| Matahari | hisí /hisí/ | tso /tso/ | *qʼiinh /qʼiinh/ | watu /ˈwatu/ | aatʌ /aːtʌ/ | chichiní /tʃitʃiní/ | — /—/ |
| Bulan | kaháíxáii /kaháíʔáii/ | shafa /ʃafa/ | *uːh /uːh/ | uru /ˈuru/ | — /—/ | papá /papá/ | — /—/ |
| Bintang | — /—/ | weʼyv /weʔjʌ̃/ | *eʼq /eʼq/ | lekiluru /lekiluru/ | kumba /kumba/ | staku /staku/ | — /—/ |
| Malam | xahoái /ʔahoái/ | pado /pado/ | *aqʼabʼ /aqʼaɓ/ | maagamu /maaɡamu/ | — /—/ | tsisní /tsisní/ | — /—/ |
| Hujan | pii /pii/ | — | *nhabʼ /ŋaɓ/ | ae /ae/ | wai /wai/ | sin /sin/ | — |
| Angin | xohói /ʔohói/ | — | *ʔiʔqʼ /ʔiʔqʼ/ | gawa /ˈɡawa/ | — | uún /uún/ | — |
| Tanah | bigí /biɡí/ | — | *chʼohchʼ /tʃʼohtʃʼ/ | maa /maa/ | — | tíyat /tíjat/ | — |
| Batu | xaxái /ʔaʔái/ | — | *ʔaʔbʼaj /ʔaʔbʼaj/ | apa /ˈapa/ | — | chíwix /tʃíwiʃ/ | — |
| Laut | piigiotigai /piiɡiotiɡai/ | — | — | meti /meti/ | — | pupunú /pupunú/ | — |
| Ibu | baíxi /baíʔi/ | ditsehæ /ditsehæ/ | *naʔ /naʔ/ | ina /ˈina/ | — /—/ | tzí /tsí/ | — /—/ |
| Ayah | baíxi /baíʔi/ | dzetʼe /dzetʼe/ | *taat /taat/ | baba /ˈbaba/ | — /—/ | tlat /tɬat/ | — /—/ |
| Anak perempuan | hoísai /hoísai/ | — | — | — | — | tsumat /tsumat/ | — |
| Saya | ti /ti/ | di /di/ | *in /in/ | ani /ani/ | na /na/ | akit /akit/ | gaṁḥ /gä(j)H/ |
| Kamu | gixai /ɡiʔai/ | tse /tse/ | *ʔat /ʔat/ | ai /ai/ | ga /ɡa/ | wix /wiʃ/ | — /—/ |
| Kita | tiatiso /tiatiso/ | ʼõdi / nõdi /ʔõdi / nõdi/ | — /—/ | fi / ini /fi / ini/ | — /—/ | akinín /akinín/ | — /—/ |
| Nama | karí /karí/ | tiʼe /tiʔe/ | *bʼih /bʼih/ | nai /nai/ | iwi /iwi/ | takuwiní /takuwiní/ | rmiṅ· /r.miŋ/ |
| Kepala | xapapai /ʔapapai/ | — | — | dae /dae/ | pit /pit/ | akgxakga /aqʃaqa/ | — |
| Mata | kosi /kosi/ | gochi /ɡotʃʰi/ | *Haty /hatʲ/ | nana /ˈnana/ | ta /ta/ | lakgastapu /laqastapu/ | — /—/ |
| Telinga | xáooí /ʔáooí/ | — | *xikin /ʃikin/ | walaku /waˈlaku/ | asipi /asipi/ | takgén /taqén/ | — |
| Hidung | xitaoí /ʔitaoí/ | — | *nhiiʔ /ŋiːʔ/ | murikai /murikai/ | ura /ura/ | — | — |
| Mulut | kao /kao/ | — | *tyiiʔ /tʲiːʔ/ | turukai /turuˈkai/ | mak /mak/ | kilhni /kiɬni/ | — |
| Gigi | aitoi /aitoi/ | kẽ /kẽ/ | *ʔeeh /ʔeːh/ | wasi /wasi/ | maati /maːti/ | tatsán /tatsán/ | — /—/ |
| Lidah | ipopai /ipopai/ | kʼẽka /kʼẽka/ | *aaqʼ /aːqʼ/ | ipi /ipi/ | melepi /mɛlepi/ | simakgat /simaqat/ | — /—/ |
| Tangan | xoái /ʔoái/ | weʼothæ /weʔotʰæ/ | *qʼabʼ /qʼabʼ/ | tana /ˈtana/ | — /—/ | makán /makán/ | — /—/ |
| Kaki | xaaí /ʔaaí/ | wedithæ /weditʰæ/ | *ʔooq /ʔoːq/ | iti /ˈiti/ | tar /tar/ | tantún /tantún/ | — |
| Hati | — /—/ | wethæ /wetʰæ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | naku /naku/ | — /—/ |
| Tulang | xaí /ʔaí/ | weshʼe /weʃʼe/ | *bʼaaq /ɓaːq/ | sapa /ˈsapa/ | — /—/ | lúkut /lúkut/ | ru /ru(C)/ |
| Darah | biipai /biipai/ | wi /wi/ | *kikʼ /kikʼ/ | wai /wai/ | — /—/ | kgalhni /qaɬni/ | — /—/ |
| Cinta | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Pohon | xií /ʔií/ | ʼya /ʔja/ | *teʔ /teʔ/ | ate /ˈate/ | tei /tei/ | kiwi /kiwi/ | — /—/ |
| Anjing | giopaíxi /ɡiopaíʔi/ | dzene /dzene/ | *tzʼiʔ /tzʼiʔ/ | defa /ˈdɛfa/ | gonʌ /ɡonʌ/ | chichi /tʃitʃi/ | — /—/ |
| Kucing | xowí /ʔowí/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | mishtu /miʃtu/ | — /—/ |
| Ikan | tíxisi /tíʔisi/ | shu /ʃu/ | *kar /kar/ | seumeti /seumeti/ | nom /nom/ | skiti /skiti/ | — /—/ |
| Burung | piibigi /piibiɡi/ | — | *tzʼikin /tzʼikin/ | asa /ˈasa/ | nuŋ /nuŋ/ | spun /spun/ | — |
| Kupu-kupu | sibíoí /sibíoí/ | — | *pehpen /pehpen/ | — | — | — | — |
| Telur | sitoí /sitoí/ | — | — | waa /waa/ | — | kálhwat /káɬwat/ | — |
| Rumah | kaiíi /kaiíi/ | yufa /jufa/ | *nah /nah/ | oma /ˈoma/ | — /—/ | chiki /tʃiki/ | — /—/ |
| Susu | xíbogi /ʔíboɡi/ | — | — | amirae /amiˈrae/ | — | leche /letʃe/ | — |
| Madu | xaáhái /ʔaáhái/ | — | *kaabʼ /kaːɓ/ | — | — | táxkat /táʃkat/ | — |
| Beras | xahóikasí /ʔahóikasí/ | — | — | — | — | — | — |
| Makan | xohoái /ʔohoái/ | gothlæ /ɡoɬæ/ | *waʔ /waʔ/ | nawa /ˈnawa/ | nei /nei/ | wayán /waján/ | — /—/ |
| Minum | gao /ɡao/ | pʼe /pʼe/ | *ʔukʼ /ʔukʼ/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | — /—/ | kgotnún /qotnún/ | — /—/ |
| Tidur | xaití /ʔaití/ | — | *war /war/ | tae /tae/ | — | lhtata /ɬtata/ | — |
| Satu | hói /hói/ | hitʼe /hitʼe/ | *jun /jun/ | u /ʔu/ | — /—/ | aktum /aktum/ | taṁ /tä(k)/ |
| Dua | hoí /hoí/ | nõwe /nõwe/ | *kaʼ /kaʼ/ | lolae /loˈlae/ | iri /iri/ | aktuy /aktuj/ | kni /kni/ |
| Tiga | baágiso /baáɡiso/ | nǫkæ /nõkæ/ | *ʼoxibʼ /ʔoʃiɓ/ | lolitu /lolitu/ | tabe /tabe/ | aktutu /aktutu/ | nhoḥ /n.ho(m)H/ |
| Halo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | tlen lhítat /tɬen ɬítat/ | — /—/ |
| Terima kasih | kapiíhií /kapiíhií/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | paʼxkatkatsiniyán /paʔʃkatkatsiniján/ | — /—/ |
| Baik | báaxáí /báaʔáí/ | sæle /sæle/ | *utz /utz/ | rau /rau/ | — /—/ | tlan /tɬan/ | ha /ha(k)/ |
| Baru | xasí /ʔasí/ | — | *ʔa(a)kʼ /ʔakʼ/ | supa /ˈsupa/ | — | xasasti /ʃasasti/ | — |
| Merah | biísi /biísi/ | tshyathla /tsʰjaɬa/ | *kaq /kaq/ | imiri /imiri/ | kanb /kanb/ | tsutsokgo /tsutsoqo/ | — /—/ |
| Putih | kobiaí /kobiaí/ | — | *saq /saq/ | butiri /buˈtiri/ | — | snapapa /snapapa/ | — |
| Hitam | kopaíai /kopaíai/ | — | *ʔejqʼ /ʔejqʼ/ | metana /metana/ | — | tsitsekge /tsitseqe/ | — |
| Hijau | xahoasai /ʔahoasai/ | — | *raʔx /raʔʃ/ | lumuru /lumuru/ | — | — | — |
| Biru | xahoasai /ʔahoasai/ | — | — | azul /azul/ | — | — | — |
| Kopi | kapíi /kapíi/ | — | — | — | — | — | — |
Buka peta interaktif: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.
Dibuat oleh Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Beranda LangMap