Mayangna
Bahasa Sumo
rumpun Misumalpa
Sumo (Mayangna) adalah satu dari dua bahasa Misumalpa yang masih bertahan, saudari dari Miskito (msu/miq). Rumpun Misumalpa adalah rumpun bahasa terpencil yang kecil di Amerika Tengah (Nikaragua, Honduras), yang hanya terdiri atas Sumo dan Miskito sebagai bahasa hidup ditambah beberapa ragam yang telah punah. Orang Sumo (atau Mayangna, autonim) terkonsentrasi di segitiga pertambangan Bonanza-Rosita-Siuna di Wilayah Otonomi Pesisir Karibia Nikaragua, dengan populasi yang lebih kecil di Mosquitia, Honduras. Secara linguistik, Sumo berbagi ciri Misumalpa dengan Miskito: urutan konstituen SOV, posposisi, morfologi verba polipersonal yang kompleks, dan sistem nada. Identitas Mayangna telah menjadi fokus revitalisasi yang dipimpin komunitas sejak tahun 1990-an, dengan Federasi Pribumi Mayangna Yamni yang mendukung pelestarian bahasa.
Tempat dituturkan
87 kata inti dalam bahasa Sumo
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa lain dalam klasifikasi yang sama: rumpun Misumalpa
| Arti | Bahasa Sumo | Bahasa Hiri Motu | Bahasa Mussau-Emira | Motu | Bunun | Bahasa Tuvalu | Bahasa Faiwol |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | was /was/ | ranu /ɾanu/ | manu /manu/ | ranu /ɾanu/ | danum /danum/ | vai /vai/ | ok /ok/ |
| Api | kuh /kuh/ | lahi /lahi/ | kuraa /kuraː/ | lahi /lahi/ | sapuz /sapuz/ | afi /afi/ | baal /baːl/ |
| Matahari | ma /ma/ | dina /dina/ | sinaka /sinaka/ | dina /dina/ | vali /vali/ | laa /laː/ | kibel /kibel/ |
| Bulan | waikuh /waikuh/ | hua /hua/ | ulana /ulana/ | hua /hua/ | buan /buan/ | masina /masina/ | ulup /ulup/ |
| Bintang | sirihma /siɾihma/ | hisiu /hisiu/ | katoto /katoto/ | hisiu /hisiu/ | bintuhan /bintuhan/ | fetū /fetuː/ | milum /milum/ |
| Malam | pukta /pukta/ | hanuaboi /hanuaboi/ | voo /voː/ | hanuaboi /hanuaboi/ | labian /labian/ | pō /poː/ | am midla /am midla/ |
| Salju | mukus pihni /mukus pihni/ | sinou /sinou/ | — | — | paav /paav/ | kiona /kiona/ | — |
| Angin | wing /wiŋ/ | lai /lai/ | kuukuu /kuukuu/ | lai /lai/ | luvluv /luvluv/ | matagi /mataŋi/ | gedul /ɡedul/ |
| Tanah | sau /sau/ | tano /tano/ | kosa /kosa/ | tano /tano/ | dalah /dalah/ | kelekele /kelekele/ | bakan /bakan/ |
| Batu | kipala /kipala/ | nadi /ˈnadi/ | atu /atu/ | nadi /nadi/ | batu /batu/ | fatu /fatu/ | tum /tum/ |
| Gunung | asang /asaŋ/ | ororo /ororo/ | motouru /motouru/ | ororo /oɾoɾo/ | ludun /ludun/ | mauga /mauŋa/ | amgu /amɡu/ |
| Laut | kuma /kuma/ | davara /davara/ | paamanu /paamanu/ | davara /davara/ | ning-av /ŋiŋʔav/ | tai /tai/ | yol wok /jol wok/ |
| Ibu | nuh /nuh/ | sina /sina/ | kina /kina/ | sinana /sinana/ | tina /tina/ | maatua /maːtua/ | anim /anim/ |
| Ayah | papang /papaŋ/ | tama /tama/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | atim /atim/ |
| Saya | yang /jaŋ/ | lau /lau/ | aghi /aɣi/ | lau /lau/ | saikin /saikin/ | au /au/ | na /na/ |
| Kamu | man /man/ | oi /oi/ | io /io/ | oi /oi/ | suu /suʔu/ | koe /koe/ | kaba /kaba/ |
| Kita | mayang / yangna /majaŋ / jaŋna/ | ita / ai /ita / ai/ | ita / ami /ita / ami/ | ita / ai /ita / ai/ | kata / kaimin /kata / kaimin/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | nu /nu/ |
| Nama | pani /paˈni/ | ladana /laˈdana/ | arari /arari/ | ladana /ladana/ | ngaan /ŋaan/ | igoa /iŋoa/ | win /win/ |
| Orang | muih /muih/ | taunimanima /taunimanima/ | taumata /taumata/ | taunimanima /taunimanima/ | bunun /bunun/ | tino /tino/ | kinim /kinim/ |
| Kepala | tuna /tuna/ | kwarana /kʷarana/ | uru /uru/ | kwara /kʷaɾa/ | bungu /buŋu/ | ulu /ulu/ | gebom /ɡebom/ |
| Mata | nakra /nakɾa/ | matana /matana/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | nin /nin/ |
| Telinga | tapan /tapan/ | taiana /taiana/ | talinga /taliŋa/ | taiana /taiana/ | tainga /taiŋa/ | taliga /taliŋa/ | kalun /kalun/ |
| Hidung | nantak /nantak/ | udubaubauna /udubaubauna/ | ngusu /ŋusu/ | udu-baubau /udubaubau/ | ngutus /ŋutus/ | isu /isu/ | mutum /mutum/ |
| Mulut | tinpas /tinpas/ | uduna /uduna/ | paa /paa/ | udu /udu/ | ngulus /ŋulus/ | gutu /ŋutu/ | bon /bon/ |
| Gigi | an /an/ | isena /isena/ | ngalungalu /ŋaluŋalu/ | ise /ise/ | nipun /nipun/ | nifo /nifo/ | kail /kaʔil/ |
| Lidah | tû /tuː/ | mala /mala/ | ramuramuti paa /ramuramuti paa/ | mala /mala/ | mamaʼ /mamaʔ/ | alelo /alelo/ | falang /falaŋ/ |
| Tangan | ting /tiŋ/ | ima /ima/ | nima /nima/ | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | miim /miːm/ |
| Kaki | kal /kal/ | ae /ae/ | keke /keke/ | ae /ae/ | bantas /bantas/ | vae /vae/ | jɑn /jɑn/ |
| Hati | mâ /maː/ | kudouna /kudouna/ | urunguita /uruŋuita/ | kudouna /kudouna/ | is-ang /isaŋ/ | fatu /fatu/ | kayem /kajem/ |
| Tulang | wakal /wakal/ | turia /turia/ | riu /riu/ | turia /turia/ | tuhnaz /tuhnað/ | ivi /ivi/ | kun /kun/ |
| Darah | â /aː/ | rara /rara/ | rae /rae/ | rara /rara/ | haidang /haidaŋ/ | toto /toto/ | kaim /kaim/ |
| Cinta | walai /walai/ | lalokau /lalokau/ | aielousi /aielousi/ | lalokau /lalokau/ | madaidaz /madaidaz/ | alofa /alofa/ | kunum /kunum/ |
| Pohon | âu /aːu/ | au /au/ | ai /ai/ | au /au/ | kahu /kahu/ | laakau /laːkau/ | biin /biːn/ |
| Anjing | suluk /suluk/ | sisia /sisia/ | paua /paua/ | sisia /sisia/ | asu /asu/ | kuli /kuli/ | kuyak /kujak/ |
| Kucing | mistuh /mistuh/ | pusi /pusi/ | busi /busi/ | gosi /ɡosi/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | pusi /pusi/ | kit /kit/ |
| Ikan | waspa /waspa/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | kko /kːo/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | iskan /iskan/ | ika /ika/ | takam /takam/ |
| Burung | di lawani /di lawani/ | manu /manu/ | ghila /ɣila/ | manu /ˈmanu/ | hazam /hazam/ | manu /manu/ | awon /awon/ |
| Kuda | aras /aɾas/ | hosi /hosi/ | ooso /ooso/ | hosi /hosi/ | tasasikis /tasasikis/ | solofanua /solofanua/ | auos /auos/ |
| Rumah | utla /utla/ | ruma /ɾuma/ | ale /ale/ | ruma /ɾuma/ | lumaq /lumaq/ | fale /fale/ | am /am/ |
| Susu | tāwas /taːwas/ | rata /rata/ | rarumi ssu /ɾarumi sːu/ | rata /rata/ | susu /susu/ | susu /susu/ | muk /muk/ |
| Madu | amak /amak/ | — | iruena /iɾuena/ | bada ranuna /bada ɾanuna/ | vanu /vanu/ | hani /hani/ | kin wok /kin wok/ |
| Garam | kuma /kuma/ | damena /damena/ | uela /uela/ | damena /damena/ | hasila /hasila/ | masima /masima/ | yol /jol/ |
| Anggur | wain /wain/ | uaina /uaina/ | uaeni /uaeni/ | vine ranuna /vine ɾanuna/ | — | uaina /uaina/ | wain /wain/ |
| Besi | ayan /ajan/ | auri /ˈauɾi/ | aeana /aeana/ | auri /ˈauɾi/ | ngul-a /ŋulʔa/ | fiti /fiti/ | ayen /ajen/ |
| Buku | wauhtaya /wauhtaja/ | buka /ˈbuka/ | vuku /vuku/ | buka /buka/ | patasan /patasan/ | tusi /tusi/ | buk /buk/ |
| Makan | piru /piɾu/ | ania /ania/ | nama /nama/ | aniani /aniani/ | maun /maun/ | kai /kai/ | nemin /nemin/ |
| Minum | di /di/ | inua /inua/ | ropi /ropi/ | inuinu /inuinu/ | muqun /muqun/ | inu /inu/ | ok ne /ok ne/ |
| Tidur | kami /kami/ | mahuta /maˈhuta/ | asekanue /asekanue/ | mahuta /maˈhuta/ | masabah /masabah/ | moe /moe/ | akál /akɑl/ |
| Satu | as /as/ | ta /ta/ | sesa /sesa/ | ta /ta/ | tasa /tasa/ | tasi /tasi/ | makuw /makuw/ |
| Dua | bu /bu/ | rua /rua/ | lua /lua/ | rua /rua/ | dusa /dusa/ | lua /lua/ | alew /alew/ |
| Tiga | bas /bas/ | toi /toi/ | kotolu /kotolu/ | toi /toi/ | tau /tau/ | tolu /tolu/ | alewbino /alewbino/ |
| Empat | arungka /aɾuŋka/ | hani /hani/ | ghaata /ɣaata/ | hani /hani/ | paat /paːt/ | fā /faː/ | alalew /alalew/ |
| Lima | singka /siŋka/ | ima /ima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | hima /hima/ | lima /lima/ | auok kal /auok kal/ |
| Halo | naksa /naksa/ | namona /namona/ | elue talaua /elue talaua/ | namo gida /namo ɡida/ | uninang /uninaŋ/ | taalofa /taːlofa/ | ben kaba /ben kaba/ |
| Terima kasih | yaisi /jaisi/ | tanikiu /tanikiu/ | kaili emasina /kaili emasina/ | oi namo /oi namo/ | uninang /uninaŋ/ | fakafetai /fakafetai/ | ngam ngam /ŋam ŋam/ |
| Baik | pain /pain/ | namo /namo/ | masina /masina/ | namo /namo/ | masial /masial/ | lei /lei/ | kanim /kanim/ |
| Baru | wisam /wisam/ | matamata /matamata/ | ouna /ouna/ | matamata /matamata/ | bahlu /baɬu/ | fou /fou/ | alokso /alokso/ |
| Merah | bahna /bahna/ | kakakaka /kakakaka/ | raeraeana /raeraeana/ | kakakaka /kakakaka/ | madanghas /madaŋhas/ | kula /kula/ | kaim /kʰaim/ |
| Putih | pihni /pihni/ | kurokuro /kurokuro/ | usousoana /usousoana/ | kurokuro /kurokuro/ | maduhlas /maduɬas/ | kena /kena/ | namal /namal/ |
| Hitam | sani /sani/ | korema /korema/ | voovongiena /voovoŋiena/ | koremakorema /koɾemakoɾema/ | matahdung /matahduŋ/ | uli /uli/ | mitik /mitik/ |
| Hijau | sangni /saŋni/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | — | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | masanglav /masaŋlav/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | — |
| Biru | sangni /saŋni/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | — | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | masanglav /masaŋlav/ | lanu moana /lanu moana/ | — |
Buka peta interaktif: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.
Dibuat oleh Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Beranda LangMap