吕梁晋语

Kijin cha Lüliang

Kisino-Tibeti (Kisiniti, Jin — kundi la Lüliang)

FamiliaKisino-Tibeti (Kisiniti, Jin — kundi la Lüliang) Wasemaji(provisional) EneoUchina (Shanxi — Lüliang 吕梁) Uandishi wa KilatiniMCPDict segments + superscript Chao tone value (row's old pinyin-like surfaces were not a consistent mapping) UsomajiKijin cha Lüliang

Kijin cha wilaya ya Lishi (離石) huko Lüliang, magharibi mwa Shanxi, katika kikundi kidogo cha 汾州小片 cha kundi la 呂梁片 la Kijin. Matamshi yanatoka kwenye 《离石方言音系》 kama ilivyoingizwa katika MCPDict (漢字音典). Kina toni sita: 陰平 24, 陽平 44, 上 312, 去 52, 陰入 4 na 陽入 23. Toni zote mbili za kuingia huishia kwa kizuio cha koromeo (八 paʔ⁴, 十 səʔ²³), na maneno kadhaa hayana konsonanti ya pua ya mwisho, kama 山 sæ²⁴ na 天 tʰiɪ²⁴.

Maeneo inakozungumzwa

Usomaji wa herufi za Han katika Kijin cha Lüliang

Herufi Maana Usomaji Umbo IPA
一 one iəʔ⁴ /iəʔ˦/
二 two 白讀 zɿ⁵² /zɿ˥˨/
文讀 ɐr⁵² /ɐr˥˨/
三 three sæ²⁴ /sæ˨˦/
四 four sɿ⁵² /sɿ˥˨/
五 five uəʔ²³ /uəʔ˨˧/
六 six 白讀 liʌu⁵² /liʌu˥˨/
文讀 luəʔ²³ /luəʔ˨˧/
七 seven tɕʰiəʔ⁴ /tɕʰiəʔ˦/
八 eight paʔ⁴ /paʔ˦/
九 nine tɕiʌu³¹² /tɕiʌu˧˩˨/
十 ten səʔ²³ /səʔ˨˧/
天 sky tʰiɪ²⁴ /tʰiɪ˨˦/
地 ground tɿ⁵² /tɿ˥˨/
日 sun zəʔ²³ /zəʔ˨˧/
月 moon yəʔ²³ /yəʔ˨˧/
山 mountain sæ²⁴ /sæ˨˦/
海 sea xɐɪ³¹² /xɐɪ˧˩˨/
水 water su³¹² /su˧˩˨/
火 fire xuo³¹² /xuo˧˩˨/
木 tree məʔ²³ /məʔ˨˧/
土 soil tʰu³¹² /tʰu˧˩˨/
石 stone səʔ²³ /səʔ˨˧/
鐵 iron tʰiəʔ⁴ /tʰiəʔ˦/
雨 rain zu³¹² /zu˧˩˨/
雪 snow ɕyəʔ⁴ /ɕyəʔ˦/
牛 ox niʌu⁴⁴ /niʌu˦˦/
虎 tiger xu³¹² /xu˧˩˨/
龍 dragon luʌŋ⁴⁴ /luʌŋ˦˦/
蛇 snake ɕiɛ⁴⁴ /ɕiɛ˦˦/
馬 horse ma³¹² /ma˧˩˨/
羊 sheep iɔ⁴⁴ /iɔ˦˦/
雞 chicken tsɿ²⁴ /tsɿ˨˦/
犬 dog tɕʰyɪ³¹² /tɕʰyɪ˧˩˨/
豬 pig tsu²⁴ /tsu˨˦/
貓 cat mou⁴⁴ /mou˦˦/
鳥 bird niou³¹² /niou˧˩˨/
魚 fish 白讀 nu⁴⁴ /nu˦˦/
文讀 zu⁴⁴ /zu˦˦/
頭 head tʰʌu⁴⁴ /tʰʌu˦˦/
目 eye məʔ²³ /məʔ˨˧/
耳 ear 白讀 zɿ³¹² /zɿ˧˩˨/
文讀 ɐr³¹² /ɐr˧˩˨/
鼻 nose pʰiəʔ²³ /pʰiəʔ˨˧/
口 mouth kʰʌu³¹² /kʰʌu˧˩˨/
牙 tooth nia⁴⁴ /nia˦˦/
心 heart ɕiʌŋ²⁴ /ɕiʌŋ˨˦/
手 hand sʌu³¹² /sʌu˧˩˨/
足 foot tɕyəʔ⁴ /tɕyəʔ˦/
血 blood ɕyəʔ⁴ /ɕyəʔ˦/
肉 meat 白讀 zʌu⁵² /zʌu˥˨/
文讀 zuəʔ²³ /zuəʔ˨˧/
人 person zʌŋ⁴⁴ /zʌŋ˦˦/
女 woman 白讀 zu³¹² /zu˧˩˨/
文讀 nu³¹² /nu˧˩˨/
兒 child 白讀 zɿ⁴⁴ /zɿ˦˦/
文讀 ɐr⁴⁴ /ɐr˦˦/
家 home, family tɕia²⁴ /tɕia˨˦/
門 door, gate mʌŋ⁴⁴ /mʌŋ˦˦/
飯 cooked rice, meal xuæ⁵² /xuæ˥˨/
茶 tea tsʰa⁴⁴ /tsʰa˦˦/
錢 money tɕʰiɪ⁴⁴ /tɕʰiɪ˦˦/
年 year niɪ⁴⁴ /niɪ˦˦/
生 live, be born sʌŋ²⁴ /sʌŋ˨˦/
死 die sɿ³¹² /sɿ˧˩˨/
行 go 白讀 ɕiɛ⁴⁴ /ɕiɛ˦˦/
文讀 ɕiʌŋ⁴⁴ /ɕiʌŋ˦˦/
行 row xɔ⁴⁴ /xɔ˦˦/
来 come lɐɪ⁴⁴ /lɐɪ˦˦/
去 leave 白讀 kəʔ⁴ /kəʔ˦/
文讀 tsʰu⁵² /tsʰu˥˨/
走 run tsʌu³¹² /tsʌu˧˩˨/
飛 fly xuɐɪ²⁴ /xuɐɪ˨˦/
坐 sit tsuo⁵² /tsuo˥˨/
立 stand liəʔ²³ /liəʔ˨˧/
見 see tɕiɪ⁵² /tɕiɪ˥˨/
聞 hear uʌŋ⁴⁴ /uʌŋ˦˦/
知 know tsɘr²⁴ /tsɘr˨˦/
食 eat səʔ²³ /səʔ˨˧/
飲 drink iʌŋ²⁴ /iʌŋ˨˦/
白 white pʰiəʔ²³ /pʰiəʔ˨˧/
黑 black xəʔ⁴ /xəʔ˦/
紅 red xuʌŋ⁴⁴ /xuʌŋ˦˦/
黃 yellow xuo⁴⁴ /xuo˦˦/
青 blue-green 白讀 tsʰɿ²⁴ /tsʰɿ˨˦/
文讀 tɕʰiʌŋ²⁴ /tɕʰiʌŋ˨˦/
綠 green luəʔ²³ /luəʔ˨˧/
灰 grey; ash xuɐɪ²⁴ /xuɐɪ˨˦/
大 big tɔ⁵² /tɔ˥˨/
小 small ɕiou³¹² /ɕiou˧˩˨/
多 many, much tɔ²⁴ /tɔ˨˦/
長 long tsʰɔ⁴⁴ /tsʰɔ˦˦/
長 grow; elder tsɔ³¹² /tsɔ˧˩˨/
老 old lou³¹² /lou˧˩˨/
遠 far yɪ³¹² /yɪ˧˩˨/
熱 hot zəʔ²³ /zəʔ˨˧/
冷 cold 白讀 liɛ³¹² /liɛ˧˩˨/
文讀 lʌŋ³¹² /lʌŋ˧˩˨/
香 fragrant ɕiɔ²⁴ /ɕiɔ˨˦/
上 up sɔ⁵² /sɔ˥˨/
下 down 白讀 xa⁵² /xa˥˨/
文讀 ɕia⁵² /ɕia˥˨/
左 left 白讀 tsɔ⁵² /tsɔ˥˨/
文讀 tsɔ³¹² /tsɔ˧˩˨/
右 right iʌu⁵² /iʌu˥˨/
中 middle tsuʌŋ²⁴ /tsuʌŋ˨˦/
中 hit tsuʌŋ⁵² /tsuʌŋ˥˨/
央 center iɔ²⁴ /iɔ˨˦/
東 east tuʌŋ²⁴ /tuʌŋ˨˦/
西 west sɿ²⁴ /sɿ˨˦/
南 south næ⁴⁴ /næ˦˦/
北 north piəʔ⁴ /piəʔ˦/
我 I, me ŋa³¹² /ŋa˧˩˨/
你 you nɿ³¹² /nɿ˧˩˨/
有 have; there is iʌu³¹² /iʌu˧˩˨/
無 not have, without u⁴⁴ /u˦˦/
不 not pəʔ⁴ /pəʔ˦/
個 piece (classifier) kɔ⁵² /kɔ˥˨/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kisino-Tibeti (Kisiniti, Jin — kundi la Lüliang)

Maana Kijin cha LüliangKijin cha XinzhouKijinKimandarini cha NanjingKiganKimandarini cha TianjinMandarin ya Zhongyuan
Maji 水 /su˧˩˨/ 水 /suei˧˩˧/ 水 /suei˥˧/ 水 /ʂueɪ˨˩˨/ 水 /sui˨˩˧/ 水 /suei˩˧/ 水 /ʂuei˥˧/
Moto 火 /xuo˧˩˨/ 火 /xuɛ˧˩˧/ 火 /xuo˥˧/ 火 /xuo˨˩˨/ 火 /fo˨˩˧/ 火 /xwo˩˧/ 火 /xuo˥˧/
Jua 日头 /zəʔ˨˧ tʰʌu˦˦/ 太阳 /tʰæ˥˨ iɑ̃˧˩/ 日头 /zəʔ˨ tʰəu˩/ 太阳 /tʰɛ˦ iaŋ˩˧/ 日头 /ȵit˥ tʰɛu/ 日头 /ʐʅ˥˧ tʰoʊ˦˥/ 太阳 /tʰai˧˩˨ iaŋ˦˨/
Mwezi 月明 /yəʔ˨˧ mɿ˦˦/ 月 /yɔʔ˦˧/ 月亮 /yəʔ˨ liɔ̃˩/ 月亮 /yʔ˥ liaŋ˦/ 月光 /ȵyot˨ kuɔŋ˦˨/ 月亮 /ɥɛ˥˧ ljaŋ/ 月亮 /yɛ˨˦ liaŋ/
Nyota 星宿 /sɿ˨˦ ɕiʌu˥˨/ 星宿 /ɕiəŋ˧˩˧ ɕiəu˥˨/ 星宿 /ɕi˩ ɕiəu˦˥/ 星 /ɕiŋ˧˩/ 星子 /ɕiaŋ˦˨ tsɿ/ 星星 /ɕiŋ˨˩ ɕiŋ/ 星星 /ɕiŋ˨˦ ɕiŋ/
Usiku 夜里 /iɛ˥˨ liɪ˧˩˨/ 夜里 /iɛ˥˨ li˧˩˧/ 夜里 /iɛ˦˥ li˥˧/ 晚上 /uɛ̃˨˩˨ ʂaŋ/ 夜里 /ia˨˩ li˨˩˧/ 晚上 /wan˩˧ ʂɑŋ/ 晚上 /uan˥˧ saŋ/
Mvua 雨 /zu˧˩˨/ 雨 /y˧˩˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˩˩/ 雨 /y˨˩˧/ 雨 /y˩˧/ 雨 /y˥˧/
Theluji 雪 /ɕyəʔ˦/ 雪 /ɕyɔʔ˦˧/ 雪 /ɕyəʔ˨/ 雪 /ɕyɛ˥/ 雪 /ɕyot˥/ 雪 /ɕye˨˩/ 雪 /ɕyɛ˨˦/
Ukurasa 1/10

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kisino-Tibeti (Kisiniti, Jin — kundi la Lüliang)

Herufi Kijin cha LüliangKijin cha XinzhouKijin cha ChangzhiKijinKimandarini cha NanjingHuiKimandarini cha Tianjin
一 iəʔ⁴ /iəʔ˦/ iəʔ⁴³ /iəʔ˦˧/ iɛʔ⁵³ /iɛʔ˥˧/ ieh² /iəʔ˨/ yiq⁵ /iʔ˥/ iʔ²¹ /iʔ˨˩/ yi²¹ /i˨˩/
二 白讀zɿ⁵² /zɿ˥˨/文讀ɐr⁵² /ɐr˥˨/ ɚ⁵² /ɚ˥˨/ ɚ⁵⁴ /ɚ˥˦/ er⁴⁵ /ɚ˦˥/ er⁴⁴ /ɚ˦˦/ ɛ²² /ɛ˨˨/ er⁵³ /ɚ˥˧/
三 sæ²⁴ /sæ˨˦/ sɑ̃³¹³ /sɑ̃˧˩˧/ saŋ³¹² /saŋ˧˩˨/ san¹¹ /sæ̃˩˩/ san³¹ /sã˧˩/ sɛ³¹ /sɛ˧˩/ san²¹ /sɑn˨˩/
四 sɿ⁵² /sɿ˥˨/ sɿ⁵² /sɿ˥˨/ sɿ⁴⁴ /sɿ˦˦/ si⁴⁵ /sɿ˦˥/ si⁴⁴ /sɿ˦˦/ sɿ³²⁴ /sɿ˧˨˦/ si⁵³ /sɿ˥˧/
五 uəʔ²³ /uəʔ˨˧/ u³¹³ /u˧˩˧/ u⁵³⁴ /u˥˧˦/ u⁵³ /u˥˧/ wu²¹² /u˨˩˨/ u³⁵ /u˧˥/ wu¹³ /u˩˧/
六 白讀liʌu⁵² /liʌu˥˨/文讀luəʔ²³ /luəʔ˨˧/ liəu⁵² /liəu˥˨/ luəʔ⁵³ /luəʔ˥˧/ lueh⁵ /luəʔ˥/ loq⁵ /loʔ˥/ lo²² /lo˨˨/ liu⁵³ /liou˥˧/
七 tɕʰiəʔ⁴ /tɕʰiəʔ˦/ tɕʰiəʔ⁴³ /tɕʰiəʔ˦˧/ tɕʰiɛʔ⁵³ /tɕʰiɛʔ˥˧/ qhieh² /tɕʰiəʔ˨/ ciq⁵ /tsʰiʔ˥/ tsʰiʔ²¹ /tsʰiʔ˨˩/ qi²¹ /tɕʰi˨˩/
八 paʔ⁴ /paʔ˦/ pɑʔ⁴³ /pɑʔ˦˧/ paʔ⁵³ /paʔ˥˧/ pah² /paʔ˨/ baq⁵ /paʔ˥/ paʔ²¹ /paʔ˨˩/ ba²¹ /pa˨˩/
九 tɕiʌu³¹² /tɕiʌu˧˩˨/ tɕiəu³¹³ /tɕiəu˧˩˧/ tɕiəu⁵³⁴ /tɕiəu˥˧˦/ jieu⁵³ /tɕiəu˥˧/ jiu²¹² /tɕiəu˨˩˨/ tɕiu³⁵ /tɕiu˧˥/ jiu¹³ /tɕiou˩˧/
十 səʔ²³ /səʔ˨˧/ ʂəʔ⁴³ /ʂəʔ˦˧/ səʔ⁵³ /səʔ˥˧/ seh⁵ /səʔ˥/ seq⁵ /ʂəʔ˥/ ɕi²² /ɕi˨˨/ shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/
Ukurasa 1/11

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap