赣语宜春方言

Kigani cha Yichun

Kisino-Tibeti (Kisiniti, Gan — kundi la Yiliu)

FamiliaKisino-Tibeti (Kisiniti, Gan — kundi la Yiliu) Wasemaji(provisional) EneoUchina (Jiangxi — Yichun 宜春) Uandishi wa KilatiniMCPDict segments + superscript Chao tone value (e.g. san³⁵); IPA = same segments + Chao letters, final p/t/k written p̚/t̚/k̚, ʔ kept UsomajiKichina cha Gan (Kichina cha Yichun)

Kigan cha mji wa Yichun, magharibi mwa Jiangxi, katika kundi la 宜瀏片 la Kigan. Matamshi yanatoka kwenye orodha ya herufi 《宜春话字表》 kama ilivyoingizwa katika MCPDict (漢字音典). Kina toni tano: 陰平 35, 陽平 33, 上 21, 去 213 na 入 4. Silabi za toni ya kuingia huishia kwa kizuio cha koromeo (八 paiʔ⁴, 十 ʃɪʔ⁴), na baadhi ya konsonanti za mwanzo ni za nyuma ya ufizi, kama katika 水 ʃy²¹ na 九 tʃɪu²¹.

Maeneo inakozungumzwa

Usomaji wa herufi za Han katika Kigani cha Yichun

Herufi Maana Usomaji Umbo IPA
一 one iʔ⁴ /iʔ˦/
二 two ø²¹³ /ø˨˩˧/
三 three san³⁵ /san˧˥/
四 four sɿ³³ /sɿ˧˧/
五 five ŋ̍²¹ /ŋ̍˨˩/
六 six luʔ⁴ /luʔ˦/
七 seven tsʰiʔ⁴ /tsʰiʔ˦/
八 eight paiʔ⁴ /paiʔ˦/
九 nine tʃɪu²¹ /tʃɪu˨˩/
十 ten ʃɪʔ⁴ /ʃɪʔ˦/
天 sky tʰien³⁵ /tʰien˧˥/
地 ground tʰi²¹³ /tʰi˨˩˧/
日 sun ȵiʔ⁴ /ȵiʔ˦/
月 moon ȵyøʔ⁴ /ȵyøʔ˦/
山 mountain san³⁵ /san˧˥/
海 sea xø²¹ /xø˨˩/
水 water ʃy²¹ /ʃy˨˩/
火 fire fo²¹ /fo˨˩/
木 tree muʔ⁴ /muʔ˦/
土 soil tʰu²¹ /tʰu˨˩/
石 stone ʃaʔ⁴ /ʃaʔ˦/
鐵 iron tʰieʔ⁴ /tʰieʔ˦/
雨 rain y²¹ /y˨˩/
雪 snow sieʔ⁴ /sieʔ˦/
牛 ox ȵiu³³ /ȵiu˧˧/
虎 tiger fu²¹ /fu˨˩/
龍 dragon luɤŋ³³ /luɤŋ˧˧/
蛇 snake ʃa³³ /ʃa˧˧/
馬 horse ma²¹ /ma˨˩/
雞 chicken tʃɿ³⁵ /tʃɿ˧˥/
豬 pig tʃy³⁵ /tʃy˧˥/
貓 cat mau³⁵ /mau˧˥/
鳥 bird tieu²¹³ /tieu˨˩˧/
魚 fish ȵy³³ /ȵy˧˧/
頭 head tʰeu³³ /tʰeu˧˧/
目 eye muʔ⁴ /muʔ˦/
耳 ear ø²¹ /ø˨˩/
鼻 nose pʰiʔ⁴ /pʰiʔ˦/
口 mouth kʰeu²¹ /kʰeu˨˩/
牙 tooth ŋa³³ /ŋa˧˧/
心 heart sin³⁵ /sin˧˥/
足 foot tsuʔ⁴ /tsuʔ˦/
血 blood ʃøʔ⁴ /ʃøʔ˦/
肉 meat ȵiuʔ⁴ /ȵiuʔ˦/
人 person ȵin³³ /ȵin˧˧/
女 woman ȵy²¹ /ȵy˨˩/
兒 child ø³³ /ø˧˧/
家 home, family ka³⁵ /ka˧˥/
飯 cooked rice, meal fan²¹³ /fan˨˩˧/
茶 tea tsʰa³³ /tsʰa˧˧/
錢 money tsʰien³³ /tsʰien˧˧/
年 year ȵien³³ /ȵien˧˧/
生 live, be born saŋ³⁵ /saŋ˧˥/
死 die sɿ²¹ /sɿ˨˩/
行 go xaŋ³³ /xaŋ˧˧/
来 come lø³³ /lø˧˧/
去 leave tʃʰe³³ /tʃʰe˧˧/
走 run tseu³³ /tseu˧˧/
飛 fly fi³⁵ /fi˧˥/
坐 sit tsʰo²¹³ /tsʰo˨˩˧/
立 stand liʔ⁴ /liʔ˦/
見 see tʃen³⁵ /tʃen˧˥/
知 know tʃɿ³⁵ /tʃɿ˧˥/
食 eat ʃɪʔ⁴ /ʃɪʔ˦/
白 white pʰaʔ⁴ /pʰaʔ˦/
黑 black xeʔ⁴ /xeʔ˦/
紅 red fɤŋ³³ /fɤŋ˧˧/
黃 yellow foŋ³³ /foŋ˧˧/
青 blue-green tsʰiaŋ³⁵ /tsʰiaŋ˧˥/
綠 green luʔ⁴ /luʔ˦/
灰 grey; ash fi³⁵ /fi˧˥/
大 big tʰai²¹³ /tʰai˨˩˧/
小 small sieu²¹ /sieu˨˩/
多 many, much to³⁵ /to˧˥/
長 long tʃʰoŋ³³ /tʃʰoŋ˧˧/
長 grow; elder tʃoŋ²¹ /tʃoŋ˨˩/
老 old lau²¹ /lau˨˩/
遠 far ion²¹ /ion˨˩/
熱 hot ȵieʔ⁴ /ȵieʔ˦/
冷 cold laŋ²¹ /laŋ˨˩/
上 up ʃoŋ²¹ /ʃoŋ˨˩/
下 down xa²¹ /xa˨˩/
左 left tso²¹ /tso˨˩/
右 right iu²¹³ /iu˨˩˧/
中 middle tʃɤŋ³⁵ /tʃɤŋ˧˥/
東 east tɤŋ³⁵ /tɤŋ˧˥/
西 west si³⁵ /si˧˥/
南 south lan³³ /lan˧˧/
北 north peʔ⁴ /peʔ˦/
我 I, me ŋo³⁵ /ŋo˧˥/
有 have; there is iu²¹ /iu˨˩/
不 not puiʔ⁴ /puiʔ˦/
個 piece (classifier) ko³³ /ko˧˧/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kisino-Tibeti (Kisiniti, Gan — kundi la Yiliu)

Maana Kigani cha YichunKiganKixiangKimandarini cha JianghuaiKigani cha FuzhouKigan cha JiʼanKimandarini cha Nanjing
Maji 水 /ʃy˨˩/ 水 /sui˨˩˧/ 水 /ɕyei˦˩/ 水 /suei˨˩˦/ 水 /suøi˧˥/ 水 /suei˥˧/ 水 /ʂueɪ˨˩˨/
Moto 火 /fo˨˩/ 火 /fo˨˩˧/ 火 /xo˦˩/ 火 /xuo˨˩˦/ 火 /fɔ˧˥/ 火 /fo˥˧/ 火 /xuo˨˩˨/
Jua 日 /ȵiʔ˦/ 日头 /ȵit˥ tʰɛu/ 太阳 /tʰai˦˥ ian˩˧/ 日头 /ʐəʔ˦˦ tʰəu˨˦/ 日头 /ȵit˥ xɛu˨˦/ 日头 /lɛ˧˧˦ tʰɛu˩˩/ 太阳 /tʰɛ˦ iaŋ˩˧/
Mwezi 月 /ȵyøʔ˦/ 月光 /ȵyot˨ kuɔŋ˦˨/ 月亮 /ye˨˦ liæn˨˩/ 月亮 /yeʔ˥˥ liaŋ˦˦/ 月光 /ȵyɔt˥ kuɔŋ˩˩/ 月光 /yɛ˧˧˦ kuɔŋ˧˧˦/ 月亮 /yʔ˥ liaŋ˦/
Nyota 星子 /siaŋ˧˥ tsɿ/ 星子 /ɕiaŋ˦˨ tsɿ/ 星子 /ɕin˧˧ tsɿ/ 星 /siŋ˧˩/ 星 /ɕiaŋ˩˩/ 星光 /ɕiaŋ˧˧˦ kuɔŋ˧˧˦/ 星 /ɕiŋ˧˩/
Usiku 夜里 /ia˨˩˧ li˨˩˧/ 夜里 /ia˨˩ li˨˩˧/ 夜里 /ia˨˩ li˦˩/ 晚上 /uan˨˩˦ saŋ/ 夜里 /ia˧˧ ti˧˥/ 夜里 /ia˨˩˦ li˥˧/ 晚上 /uɛ̃˨˩˨ ʂaŋ/
Mvua 雨 /y˨˩/ 雨 /y˨˩˧/ 雨 /y˦˩/ 雨 /i˨˩˦/ 雨 /i˧˥/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˩˩/
Theluji 雪 /sieʔ˦/ 雪 /ɕyot˥/ 雪 /ɕye˨˦/ 雪 /seʔ˥˥/ 雪 /ɕyɔt˨/ 雪 /ɕyɛ˧˧˦/ 雪 /ɕyɛ˥/
Ukurasa 1/9

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kisino-Tibeti (Kisiniti, Gan — kundi la Yiliu)

Herufi Kigani cha YichunKixiangKigan cha YingtanKiganKigani cha FuzhouKihakka cha HailuKimin cha Shao-Jiang
一 iʔ⁴ /iʔ˦/ i²⁴ /i˨˦/ iʔ⁵ /iʔ˥/ it⁵ /it̚˥/ it³² /it̚˧˨/ yit /jit̚˥/ i⁵¹ /i˥˩/
二 ø²¹³ /ø˨˩˧/ er²¹ /ɚ˨˩/ ɵ⁵³ /ɵ˥˧/ ɵ²¹ /ɵ˨˩/ ɘ¹² /ɘ˩˨/ ngì /ŋi˧˧/ ŋi²³¹ /ŋi˨˧˩/
三 san³⁵ /san˧˥/ san³³ /san˧˧/ san³³ /san˧˧/ san⁴² /san˦˨/ sam³¹ /sam˧˩/ sâm /sam˥˧/ saŋ⁵⁵ /saŋ˥˥/
四 sɿ³³ /sɿ˧˧/ si⁴⁵ /sɿ˦˥/ sɿ⁵³ /sɿ˥˧/ sɿ⁴⁵ /sɿ˦˥/ sɿ⁴¹ /sɿ˦˩/ sì /si˩˩/ si³²⁴ /si˧˨˦/
五 ŋ̍²¹ /ŋ̍˨˩/ u⁴¹ /u˦˩/ ŋ̍³⁵ /ŋ̍˧˥/ 白讀ŋ̍²¹³ /ŋ̍˨˩˧/文讀u²¹³ /u˨˩˧/ ŋ̍⁴⁵ /ŋ̍˦˥/ ńg /ŋ̩˨˦/ ɤŋ⁵¹ /ɤŋ˥˩/
六 luʔ⁴ /luʔ˦/ leu²⁴ /ləu˨˦/ liuʔ² /liuʔ˨/ liuʔ⁵ /liuʔ˥/ tiuʔ⁴ /tiuʔ˦/ liu̍k /liuk̚˨/ 白讀ʃu³²⁴ /ʃu˧˨˦/文讀liu⁵ /liu˥/
七 tsʰiʔ⁴ /tsʰiʔ˦/ qi²⁴ /tɕʰi˨˦/ tɕʰiʔ⁵ /tɕʰiʔ˥/ tɕʰit⁵ /tɕʰit̚˥/ tsʰit³² /tsʰit̚˧˨/ chhit /tsʰit̚˥/ —
八 paiʔ⁴ /paiʔ˦/ pa²⁴ /pa˨˦/ paʔ⁵ /paʔ˥/ pat⁵ /pat̚˥/ pat³² /pat̚˧˨/ pat /pat̚˥/ pa⁵¹ /pa˥˩/
九 tʃɪu²¹ /tʃɪu˨˩/ jieu⁴¹ /tɕiəu˦˩/ tɕiu³⁵ /tɕiu˧˥/ tɕiu²¹³ /tɕiu˨˩˧/ tɕiu⁴⁵ /tɕiu˦˥/ kiú /kiu˨˦/ kiu⁵¹ /kiu˥˩/
十 ʃɪʔ⁴ /ʃɪʔ˦/ si²⁴ /sɿ˨˦/ sɛʔ² /sɛʔ˨/ sɨt²¹ /sɨt̚˨˩/ sip⁴ /sip̚˦/ shi̍p /ʃip̚˨/ ʃi⁵ /ʃi˥/
Ukurasa 1/10

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap