忻州话

Kijin cha Xinzhou

Kisino-Tibeti (Kisiniti, Jin — kundi la Wutai)

FamiliaKisino-Tibeti (Kisiniti, Jin — kundi la Wutai) Wasemaji~2–3M (Xinzhou, Shanxi) HatiKichina Rahisi NchiUchina (Shanxi — Xinzhou 忻州) Lugha rasmiLahaja ya kimkoa ya Kichina cha Jin (cjy). Si kiwango rasmi, lakini imeandikwa katika tafiti za lahaja za kitaaluma (方言志) na Wiktionary.

Lahaja ya Xinzhou ni aina ya eneo ya tawi la Wutai la Kichina cha Jin, inayozungumzwa Xinzhou na kandokando yake kaskazini mwa Shanxi, China. Wutai ni mojawapo ya sehemu nane kuu katika uainishaji wa kisasa wa Jin unaotumiwa sana na huenea nje ya Xinzhou hadi sehemu nyingine za kaskazini mwa Shanxi na maeneo jirani. Xinzhou huhifadhi kategoria tofauti ya toni inayoingia, ambayo kwa kawaida huhusishwa na silabi fupi zenye glota, na mfumo wake wa toni una mabadiliko mengi yanayotegemea muktadha. Mfumo wa sauti na msamiati wa eneo umeandikwa katika Kamusi ya Lahaja ya Xinzhou ya Wen Duanzheng na Zhang Guangming, lakini wilaya jirani zina aina zao zinazohusiana. Lahaja hutumiwa zaidi kwa mazungumzo; elimu rasmi, utawala na maandishi ya kawaida hutumia Kichina Sanifu na herufi sanifu za Kichina.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kijin cha Xinzhou →

Maneno 87 ya msingi katika Kijin cha Xinzhou

Maji

水

suei˧˩˧

Moto

火

xuɛ˧˩˧

Jua

太阳

tʰæ˥˨ iɑ̃˧˩

Mwezi

月

yɔʔ˦˧

Nyota

星宿

ɕiəŋ˧˩˧ ɕiəu˥˨

Usiku

夜里

iɛ˥˨ li˧˩˧

Mvua

雨

y˧˩˧

Theluji

雪

ɕyɔʔ˦˧

Upepo

风

fəŋ˧˩˧

Udongo

土

tʰu˧˩˧

Jiwe

石头

ʂəʔ˦˧ tʰəu˧˩

Mlima

山

sɑ̃˧˩˧

Bahari

海

xæ˧˩˧

Mama

妈

mɑ˧˩˧

Baba

爹

tiɛ̃˩˩

Binti

闺女

kuei˧˩˧ ny

Mimi

我

ŋɛ˧˩˧

Wewe

你

ni˧˩˧

Sisi

咱们 / 我们

tsa˥˧ mə / ŋɤ˧˩ mə

Jina

名字

miəŋ˧˩ tsɿ

Mtu

人

ʐəŋ˧˩

Kichwa

头

tʰəu˧˩

Jicho

眼

niɑ̃˧˩˧

Sikio

耳朵

ɚ˩˩ tuɛ˩˩

Pua

鼻子

pʰiɛʔ˦˧ tsɿ˧˩˧

Mdomo

嘴

tsuei˧˩˧

Jino

牙

niɑ˧˩

Ulimi

舌头

ʂəʔ˦˧ tʰəu˧˩

Mkono

手

ʂəu˧˩˧

Mguu

脚

tɕiɛʔ˦˧

Moyo

心

ɕiəŋ˧˩˧

Mfupa

骨头

kuəʔ˦˧ tʰəu˧˩

Damu

血

ɕyɔʔ˦˧

Kinyesi

屎

sɿ˧˩˧

Upendo

爱

ŋæ˥˨

Mti

树

su˥˨

Mbwa

狗

kəu˧˩˧

Paka

猫儿

mɚ˩˩

Samaki

鱼儿

yɚ˩˩

Ndege

鸟

niɔ˧˩˧

Yai

鸡蛋

tɕi˧˩˧ tɑ̃˥˨

Dubu

熊

ɕyəŋ˧˩

Farasi

马

mɑ˧˩˧

Nyumba

房

fɑ̃˧˩

Maziwa

牛奶

niəu˧˩ næ˧˩˧

Asali

蜂蜜

fəŋ˧˩ miəʔ˦˧

Chumvi

盐

iɛ̃˧˩

Mvinyo

葡萄酒

pʰu˩˩ tʰɔ˩˩ tɕiəu˥˧

Mchele

米

mi˧˩˧

Chokoleti

巧克力

tɕʰiɔ˧˩˧ kʰɔʔ˦˧ liəʔ˦˧

Chuma

铁

tʰiɛʔ˦˧

Gurudumu

轮子

luəŋ˧˩ tsɿ˧˩˧

Hariri

丝

sɿ˧˩˧

Kitabu

书

su˧˩˧

Kula

吃

tʂʰəʔ˦˧

Kunywa

喝

xɔʔ˦˧

Kulala

睡觉

suei˥˨ tɕiɔ˥˨

Moja

一

iəʔ˦˧

Mbili

二

ɚ˥˨

Tatu

三

sɑ̃˧˩˧

Nne

四

sɿ˥˨

Tano

五

u˧˩˧

Mia

百

piɛʔ˦˧

Habari

你好

ni˧˩˧ xɔ˧˩˧

Asante

谢

ɕiɛ˥˨

Nzuri

好

xɔ˧˩˧

Mpya

新

ɕiəŋ˧˩˧

Nyekundu

红

xuəŋ˧˩

Nyeupe

白

pæ˧˩

Nyeusi

黑

xəʔ˦˧

Kijani

绿

luəʔ˦˧

Buluu

蓝

lɑ̃˧˩

Woof

汪汪

vɑ̃˧˩˧ vɑ̃˧˩˧

Kompyuta

电脑

tiɛ̃˥˨ nɔ˧˩˧

Sushi

寿司

ʂəu˥˨ sɿ˧˩˧

Chai

茶

tsʰɑ˧˩

Sukari

糖

tʰɑ̃˧˩

Chungwa

橙

tʂʰəŋ˧˩

99

九十九

tɕiəu˧˩˧ ʂəʔ˦˧ tɕiəu˧˩˧

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kisino-Tibeti (Kisiniti, Jin — kundi la Wutai)

Maana Kijin cha XinzhouKijin cha LüliangKijinKimandarini cha JianghuaiKihefeiKimandarini cha TianjinKimandarini cha Nanjing
Maji 水 /suei˧˩˧/ 水 /su˧˩˨/ 水 /suei˥˧/ 水 /suei˨˩˦/ 水 /ʂueɪ˨˦/ 水 /suei˩˧/ 水 /ʂueɪ˨˩˨/
Moto 火 /xuɛ˧˩˧/ 火 /xuo˧˩˨/ 火 /xuo˥˧/ 火 /xuo˨˩˦/ 火 /xuo˨˦/ 火 /xwo˩˧/ 火 /xuo˨˩˨/
Jua 太阳 /tʰæ˥˨ iɑ̃˧˩/ 日头 /zəʔ˨˧ tʰʌu˦˦/ 日头 /zəʔ˨ tʰəu˩/ 日头 /ʐəʔ˦˦ tʰəu˨˦/ 日头 /ʐəʔ˦ tʰəu˥˥/ 日头 /ʐʅ˥˧ tʰoʊ˦˥/ 太阳 /tʰɛ˦ iaŋ˩˧/
Mwezi 月 /yɔʔ˦˧/ 月明 /yəʔ˨˧ mɿ˦˦/ 月亮 /yəʔ˨ liɔ̃˩/ 月亮 /yeʔ˥˥ liaŋ˦˦/ 月亮 /yɛʔ˦ liaŋ˥˧/ 月亮 /ɥɛ˥˧ ljaŋ/ 月亮 /yʔ˥ liaŋ˦/
Nyota 星宿 /ɕiəŋ˧˩˧ ɕiəu˥˨/ 星宿 /sɿ˨˦ ɕiʌu˥˨/ 星宿 /ɕi˩ ɕiəu˦˥/ 星 /siŋ˧˩/ 星 /ɕiən˨˩˨/ 星星 /ɕiŋ˨˩ ɕiŋ/ 星 /ɕiŋ˧˩/
Usiku 夜里 /iɛ˥˨ li˧˩˧/ 夜里 /iɛ˥˨ liɪ˧˩˨/ 夜里 /iɛ˦˥ li˥˧/ 晚上 /uan˨˩˦ saŋ/ 晚上 /uæ̃˨˦ ʂaŋ/ 晚上 /wan˩˧ ʂɑŋ/ 晚上 /uɛ̃˨˩˨ ʂaŋ/
Mvua 雨 /y˧˩˧/ 雨 /zu˧˩˨/ 雨 /y˥˧/ 雨 /i˨˩˦/ 雨 /y˨˦/ 雨 /y˩˧/ 雨 /y˩˩/
Theluji 雪 /ɕyɔʔ˦˧/ 雪 /ɕyəʔ˦/ 雪 /ɕyəʔ˨/ 雪 /seʔ˥˥/ 雪 /ɕyɐʔ˦/ 雪 /ɕye˨˩/ 雪 /ɕyɛ˥/
Ukurasa 1/10

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kisino-Tibeti (Kisiniti, Jin — kundi la Wutai)

Herufi Kijin cha XinzhouKijin cha ChangzhiKijinKijin cha LüliangKimandarini cha DongbeiKimandarini cha TianjinKijin cha Datong
一 iəʔ⁴³ /iəʔ˦˧/ iɛʔ⁵³ /iɛʔ˥˧/ ieh² /iəʔ˨/ iəʔ⁴ /iəʔ˦/ yi⁵⁵ /i˥˥/ yi²¹ /i˨˩/ iəʔ³² /iəʔ˧˨/
二 ɚ⁵² /ɚ˥˨/ ɚ⁵⁴ /ɚ˥˦/ er⁴⁵ /ɚ˦˥/ 白讀zɿ⁵² /zɿ˥˨/文讀ɐr⁵² /ɐr˥˨/ er⁵³ /ɚ˥˧/ er⁵³ /ɚ˥˧/ ər²⁴ /ər˨˦/
三 sɑ̃³¹³ /sɑ̃˧˩˧/ saŋ³¹² /saŋ˧˩˨/ san¹¹ /sæ̃˩˩/ sæ²⁴ /sæ˨˦/ san⁵⁵ /san˥˥/ san²¹ /sɑn˨˩/ sæ³¹ /sæ˧˩/
四 sɿ⁵² /sɿ˥˨/ sɿ⁴⁴ /sɿ˦˦/ si⁴⁵ /sɿ˦˥/ sɿ⁵² /sɿ˥˨/ si⁵³ /sɿ˥˧/ si⁵³ /sɿ˥˧/ sɿ²⁴ /sɿ˨˦/
五 u³¹³ /u˧˩˧/ u⁵³⁴ /u˥˧˦/ u⁵³ /u˥˧/ uəʔ²³ /uəʔ˨˧/ wu²¹³ /u˨˩˧/ wu¹³ /u˩˧/ vu⁵⁴ /vu˥˦/
六 liəu⁵² /liəu˥˨/ luəʔ⁵³ /luəʔ˥˧/ lueh⁵ /luəʔ˥/ 白讀liʌu⁵² /liʌu˥˨/文讀luəʔ²³ /luəʔ˨˧/ liu⁵³ /liou˥˧/ liu⁵³ /liou˥˧/ liəu²⁴ /liəu˨˦/
七 tɕʰiəʔ⁴³ /tɕʰiəʔ˦˧/ tɕʰiɛʔ⁵³ /tɕʰiɛʔ˥˧/ qhieh² /tɕʰiəʔ˨/ tɕʰiəʔ⁴ /tɕʰiəʔ˦/ qi⁵⁵ /tɕʰi˥˥/ qi²¹ /tɕʰi˨˩/ tɕʰiəʔ³² /tɕʰiəʔ˧˨/
八 pɑʔ⁴³ /pɑʔ˦˧/ paʔ⁵³ /paʔ˥˧/ pah² /paʔ˨/ paʔ⁴ /paʔ˦/ ba⁵⁵ /pa˥˥/ ba²¹ /pa˨˩/ paʔ³² /paʔ˧˨/
九 tɕiəu³¹³ /tɕiəu˧˩˧/ tɕiəu⁵³⁴ /tɕiəu˥˧˦/ jieu⁵³ /tɕiəu˥˧/ tɕiʌu³¹² /tɕiʌu˧˩˨/ jiu²¹³ /tɕiou˨˩˧/ jiu¹³ /tɕiou˩˧/ tɕiəu⁵⁴ /tɕiəu˥˦/
十 ʂəʔ⁴³ /ʂəʔ˦˧/ səʔ⁵³ /səʔ˥˧/ seh⁵ /səʔ˥/ səʔ²³ /səʔ˨˧/ shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ ʂəʔ³² /ʂəʔ˧˨/
Ukurasa 1/11

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap