中山白话

Kiyue cha Zhongshan

Wasemaji約400万人 (中山市域) Uandishi wa KilatiniJyutping-style (row's existing romanization): segments respelled Jyutping-wise from MCPDict IPA (p/t/k->b/d/g, aspirates->p/t/k, ts/tʃ->z, tsʰ/tʃʰ->c, ʃ->s, a->aa, ɐ->a, ɔ->o, ɛ->e, œ->oe, ɵ->eo, ʊŋ/oŋ->ung); digit = Jyutping tone CATEGORY (1-6; entering 1/3/6) by Middle Chinese class where the table merges tones; IPA carries the table's own Chao values UsomajiKantoni ya Zhongshan

Kantoni ya Zhongshan ni aina ya lugha ya Yue kutoka Delta ya Lulu, mji wa kuzaliwa wa Sun Yat-sen. Lahja ya Shiqi ndiyo fomu ya heshima, inayotofautiana na Guangzhou kwa mabadiliko kadhaa ya ubora wa irabu na mfumo wa toni uliounganishwa kwa sehemu.

Maeneo inakozungumzwa

Usomaji wa herufi za Han katika Kiyue cha Zhongshan

Herufi Maana Usomaji Umbo IPA
一 one jat1 /jɐt̚˥/
二 two ngi6 /ŋi˧˧/
三 three saam1 /sam˥˥/
四 four si3 /si˧˧/
五 five ng5 /ŋ̍˨˩˧/
六 six luk6 /lʊk̚˧/
七 seven cat1 /tsʰɐt̚˥/
八 eight baat3 /pat̚˧/
九 nine gau2 /kɐu˨˩˧/
十 ten sap6 /sɐp̚˧/
天 sky tin1 /tʰin˥˥/
地 ground di6 /ti˧˧/
日 sun jat6 /jɐt̚˧/
月 moon ngyut6 /ŋyt̚˧/
山 mountain saan1 /san˥˥/
海 sea hoi2 /hɔi˨˩˧/
水 water seoi2 /sɵy˨˩˧/
火 fire fo2 /fɔ˨˩˧/
木 tree muk6 /mʊk̚˧/
土 soil tu2 /tʰu˨˩˧/
石 stone siak6 /siak̚˧/
鐵 iron tit3 /tʰit̚˧/
雨 rain yu5 /y˨˩˧/
雪 snow syut3 /syt̚˧/
牛 ox ngau4 /ŋɐu˥˩/
虎 tiger hu2 /hu˨˩˧/
龍 dragon lung4 /lʊŋ˥˩/
蛇 snake se4 /sɛ˥˩/
馬 horse maa5 /ma˨˩˧/
羊 sheep jong4 /jɔŋ˥˩/
雞 chicken gai1 /kɐi˥˥/
犬 dog kyun2 /kʰyn˨˩˧/
豬 pig zyu1 /tsy˥˥/
貓 cat maau1 /mau˥˥/
鳥 bird niu5 /niu˨˩˧/
魚 fish ngyu4 /ŋy˥˩/
頭 head tau4 /tʰɐu˥˩/
目 eye muk6 /mʊk̚˧/
耳 ear ngi5 /ŋi˨˩˧/
鼻 nose bi6 /pi˧˧/
口 mouth hau2 /hɐu˨˩˧/
牙 tooth ngaa4 /ŋa˥˩/
心 heart sam1 /sɐm˥˥/
手 hand sau2 /sɐu˨˩˧/
足 foot zuk1 /tsʊk̚˥/
血 blood hyut3 /hyt̚˧/
肉 meat juk6 /jʊk̚˧/
人 person jan4 /jɐn˥˩/
女 woman nyu5 /ny˨˩˧/
兒 child ngi4 /ŋi˥˩/
家 home, family gaa1 /ka˥˥/
門 door, gate mun4 /mun˥˩/
飯 cooked rice, meal faan6 /fan˧˧/
茶 tea caa4 /tsʰa˥˩/
錢 money cin4 /tsʰin˥˩/
年 year nin4 /nin˥˩/
生 live, be born 白讀 saang1 /saŋ˥˥/
文讀 sang1 /sɐŋ˥˥/
死 die si2 /si˨˩˧/
行 go hang4 /hɐŋ˥˩/
行 row hong4 /hɔŋ˥˩/
来 come loi4 /lɔi˥˩/
去 leave hyu3 /hy˧˧/
走 run zau2 /tsɐu˨˩˧/
飛 fly fi1 /fi˥˥/
坐 sit 白讀 co5 /tsʰɔ˨˩˧/
文讀 zo6 /tsɔ˧˧/
立 stand lap6 /lɐp̚˧/
見 see gin3 /kin˧˧/
聞 hear man4 /mɐn˥˩/
知 know zi1 /tsi˥˥/
食 eat sik6 /sɪk̚˧/
飲 drink jam2 /jɐm˨˩˧/
白 white baak6 /pak̚˧/
黑 black haak1 /hak̚˥/
紅 red hung4 /hʊŋ˥˩/
黃 yellow wong4 /wɔŋ˥˩/
青 blue-green 白讀 ciang1 /tsʰiaŋ˥˥/
文讀 cing1 /tsʰɪŋ˥˥/
綠 green luk6 /lʊk̚˧/
灰 grey; ash hui1 /hui˥˥/
大 big daai6 /tai˧˧/
小 small siu2 /siu˨˩˧/
多 many, much do1 /tɔ˥˥/
長 long coeng4 /tsʰœŋ˥˩/
長 grow; elder zoeng2 /tsœŋ˨˩˧/
老 old lou5 /lou˨˩˧/
遠 far yun5 /yn˨˩˧/
熱 hot ngit6 /ŋit̚˧/
冷 cold 白讀 laang5 /laŋ˨˩˧/
文讀 lang5 /lɐŋ˨˩˧/
香 fragrant hoeng1 /hœŋ˥˥/
上 up soeng6 /sœŋ˧˧/
下 down haa6 /ha˧˧/
左 left zo2 /tsɔ˨˩˧/
右 right jau6 /jɐu˧˧/
中 middle zung1 /tsʊŋ˥˥/
中 hit zung3 /tsʊŋ˧˧/
央 center jong1 /jɔŋ˥˥/
東 east dung1 /tʊŋ˥˥/
西 west sai1 /sɐi˥˥/
南 south naam4 /nam˥˩/
北 north bak1 /pɐk̚˥/
我 I, me ngo5 /ŋɔ˨˩˧/
你 you ni5 /ni˨˩˧/
有 have; there is jau5 /jɐu˨˩˧/
無 not have, without mu4 /mu˥˩/
不 not bat1 /pɐt̚˥/
個 piece (classifier) go3 /kɔ˧˧/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina-Kitibeti (Kichina, Kiyue, Yuehai)

Maana Kiyue cha ZhongshanKibaihua cha NanningKikantoniPinghuaKiyue cha DongguanWenyan ya KikantoniKigan
Maji 水 /sɵy˨˩˧/ 水 /ʃui˧˥/ 水 /sɵy˧˥/ 水 /ʃui˧˧/ 水 /ʃɵ˧˥/ 水 /sɵy˧˥/ 水 /sui˨˩˧/
Moto 火 /fɔ˨˩˧/ 火 /fɔ˧˥/ 火 /fɔː˧˥/ 火 /hu˧˧/ 火 /fɔ˧˥/ 火 /fɔ˧˥/ 火 /fo˨˩˧/
Jua 熱頭 /ŋit˧ tʰɐu˥˩/ 日头 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ 太陽 /tʰaːi˧ jœːŋ˨˩/ 日头 /ȵɐt˨˦ tɐu˨˩/ 日头 /jak˧ tʰau˧˩/ 日 /jɐt˨/ 日头 /ȵit˥ tʰɛu/
Mwezi 月光 /ŋyt˧ kɔŋ˥˥/ 月光 /jyt˨ kɔŋ˥˥/ 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ 月光 /ȵyt˨˦ koŋ˥˧/ 月光 /jɵt˧ kʷɔŋ˨˧/ 月 /jyt˨/ 月光 /ȵyot˨ kuɔŋ˦˨/
Nyota 天星 /tʰin˥˥ siaŋ˥˥/ 天星 /tʰin˥˥ ɬɛŋ˥˥/ 星 /sɪŋ˥/ 星子 /ɬeŋ˥˧ tʃi˧˧/ 星 /ʃœŋ˥˥/ 星 /sɪŋ˥/ 星子 /ɕiaŋ˦˨ tsɿ/
Usiku 夜晚 /ja˧˧ man˨˩˧/ 夜晚 /jɛ˨˨ man˨˦/ 夜晚 /jɛː˨ maːn˩˧/ 夜晚 /ja˨˨ man˨˦/ 夜晚 /jœ˦˦˧ mɛŋ˧˦/ 夜 /jɛː˨/ 夜里 /ia˨˩ li˨˩˧/
Mvua 雨 /y˨˩˧/ 雨 /jy˨˦/ 雨 /jyː˩˧/ 雨 /jy˨˦/ 雨 /jy˧˦/ 雨 /jyː˩˧/ 雨 /y˨˩˧/
Theluji 雪 /syt˧/ 雪 /ɬyt˧/ 雪 /syːt˧/ 雪 /ɬyt˧/ 雪 /ʃɵt˧/ 雪 /syːt˧/ 雪 /ɕyot˥/
Ukurasa 1/11

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Herufi Kiyue cha ZhongshanKibaihua cha NanningKikantoniKikanton cha Hong KongKikanton cha MacauKihakka cha HailuPinghua
一 jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ yit /jit̚˥/ ɐt³ /ɐt̚˧/
二 ngi6 /ŋi˧˧/ ji6 /ji˨˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/ ngì /ŋi˧˧/ ȵi²² /ȵi˨˨/
三 saam1 /sam˥˥/ slaam1 /ɬam˥˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/ sâm /sam˥˧/ ɬam⁵³ /ɬam˥˧/
四 si3 /si˧˧/ sli3 /ɬi˧˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/ sì /si˩˩/ ɬi⁵⁵ /ɬi˥˥/
五 ng5 /ŋ̍˨˩˧/ ng5 /ŋ̍˨˦/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ńg /ŋ̩˨˦/ ŋ̍²⁴ /ŋ̍˨˦/
六 luk6 /lʊk̚˧/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ liu̍k /liuk̚˨/ lœk²⁴ /lœk̚˨˦/
七 cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tʃʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ chhit /tsʰit̚˥/ tʃʰɐt³ /tʃʰɐt̚˧/
八 baat3 /pat̚˧/ 白讀bet3 /pɛt̚˧/文讀baat3 /pat̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ pat /pat̚˥/ pat³ /pat̚˧/
九 gau2 /kɐu˨˩˧/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ kiú /kiu˨˦/ kɐu³³ /kɐu˧˧/
十 sap6 /sɐp̚˧/ sap6 /ʃɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ shi̍p /ʃip̚˨/ ʃɐp² /ʃɐp̚˨/
Ukurasa 1/11

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap