中山白话
Kiyue cha Zhongshan
Kantoni ya Zhongshan ni aina ya lugha ya Yue kutoka Delta ya Lulu, mji wa kuzaliwa wa Sun Yat-sen. Lahja ya Shiqi ndiyo fomu ya heshima, inayotofautiana na Guangzhou kwa mabadiliko kadhaa ya ubora wa irabu na mfumo wa toni uliounganishwa kwa sehemu.
Maeneo inakozungumzwa
Usomaji wa herufi za Han katika Kiyue cha Zhongshan
| Herufi | Maana | Usomaji | Umbo | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | jat1 | /jɐt̚˥/ | |
| 二 | two | ngi6 | /ŋi˧˧/ | |
| 三 | three | saam1 | /sam˥˥/ | |
| 四 | four | si3 | /si˧˧/ | |
| 五 | five | ng5 | /ŋ̍˨˩˧/ | |
| 六 | six | luk6 | /lʊk̚˧/ | |
| 七 | seven | cat1 | /tsʰɐt̚˥/ | |
| 八 | eight | baat3 | /pat̚˧/ | |
| 九 | nine | gau2 | /kɐu˨˩˧/ | |
| 十 | ten | sap6 | /sɐp̚˧/ | |
| 天 | sky | tin1 | /tʰin˥˥/ | |
| 地 | ground | di6 | /ti˧˧/ | |
| 日 | sun | jat6 | /jɐt̚˧/ | |
| 月 | moon | ngyut6 | /ŋyt̚˧/ | |
| 山 | mountain | saan1 | /san˥˥/ | |
| 海 | sea | hoi2 | /hɔi˨˩˧/ | |
| 水 | water | seoi2 | /sɵy˨˩˧/ | |
| 火 | fire | fo2 | /fɔ˨˩˧/ | |
| 木 | tree | muk6 | /mʊk̚˧/ | |
| 土 | soil | tu2 | /tʰu˨˩˧/ | |
| 石 | stone | siak6 | /siak̚˧/ | |
| 鐵 | iron | tit3 | /tʰit̚˧/ | |
| 雨 | rain | yu5 | /y˨˩˧/ | |
| 雪 | snow | syut3 | /syt̚˧/ | |
| 牛 | ox | ngau4 | /ŋɐu˥˩/ | |
| 虎 | tiger | hu2 | /hu˨˩˧/ | |
| 龍 | dragon | lung4 | /lʊŋ˥˩/ | |
| 蛇 | snake | se4 | /sɛ˥˩/ | |
| 馬 | horse | maa5 | /ma˨˩˧/ | |
| 羊 | sheep | jong4 | /jɔŋ˥˩/ | |
| 雞 | chicken | gai1 | /kɐi˥˥/ | |
| 犬 | dog | kyun2 | /kʰyn˨˩˧/ | |
| 豬 | pig | zyu1 | /tsy˥˥/ | |
| 貓 | cat | maau1 | /mau˥˥/ | |
| 鳥 | bird | niu5 | /niu˨˩˧/ | |
| 魚 | fish | ngyu4 | /ŋy˥˩/ | |
| 頭 | head | tau4 | /tʰɐu˥˩/ | |
| 目 | eye | muk6 | /mʊk̚˧/ | |
| 耳 | ear | ngi5 | /ŋi˨˩˧/ | |
| 鼻 | nose | bi6 | /pi˧˧/ | |
| 口 | mouth | hau2 | /hɐu˨˩˧/ | |
| 牙 | tooth | ngaa4 | /ŋa˥˩/ | |
| 心 | heart | sam1 | /sɐm˥˥/ | |
| 手 | hand | sau2 | /sɐu˨˩˧/ | |
| 足 | foot | zuk1 | /tsʊk̚˥/ | |
| 血 | blood | hyut3 | /hyt̚˧/ | |
| 肉 | meat | juk6 | /jʊk̚˧/ | |
| 人 | person | jan4 | /jɐn˥˩/ | |
| 女 | woman | nyu5 | /ny˨˩˧/ | |
| 兒 | child | ngi4 | /ŋi˥˩/ | |
| 家 | home, family | gaa1 | /ka˥˥/ | |
| 門 | door, gate | mun4 | /mun˥˩/ | |
| 飯 | cooked rice, meal | faan6 | /fan˧˧/ | |
| 茶 | tea | caa4 | /tsʰa˥˩/ | |
| 錢 | money | cin4 | /tsʰin˥˩/ | |
| 年 | year | nin4 | /nin˥˩/ | |
| 生 | live, be born | 白讀 | saang1 | /saŋ˥˥/ |
| 文讀 | sang1 | /sɐŋ˥˥/ | ||
| 死 | die | si2 | /si˨˩˧/ | |
| 行 | go | hang4 | /hɐŋ˥˩/ | |
| 行 | row | hong4 | /hɔŋ˥˩/ | |
| 来 | come | loi4 | /lɔi˥˩/ | |
| 去 | leave | hyu3 | /hy˧˧/ | |
| 走 | run | zau2 | /tsɐu˨˩˧/ | |
| 飛 | fly | fi1 | /fi˥˥/ | |
| 坐 | sit | 白讀 | co5 | /tsʰɔ˨˩˧/ |
| 文讀 | zo6 | /tsɔ˧˧/ | ||
| 立 | stand | lap6 | /lɐp̚˧/ | |
| 見 | see | gin3 | /kin˧˧/ | |
| 聞 | hear | man4 | /mɐn˥˩/ | |
| 知 | know | zi1 | /tsi˥˥/ | |
| 食 | eat | sik6 | /sɪk̚˧/ | |
| 飲 | drink | jam2 | /jɐm˨˩˧/ | |
| 白 | white | baak6 | /pak̚˧/ | |
| 黑 | black | haak1 | /hak̚˥/ | |
| 紅 | red | hung4 | /hʊŋ˥˩/ | |
| 黃 | yellow | wong4 | /wɔŋ˥˩/ | |
| 青 | blue-green | 白讀 | ciang1 | /tsʰiaŋ˥˥/ |
| 文讀 | cing1 | /tsʰɪŋ˥˥/ | ||
| 綠 | green | luk6 | /lʊk̚˧/ | |
| 灰 | grey; ash | hui1 | /hui˥˥/ | |
| 大 | big | daai6 | /tai˧˧/ | |
| 小 | small | siu2 | /siu˨˩˧/ | |
| 多 | many, much | do1 | /tɔ˥˥/ | |
| 長 | long | coeng4 | /tsʰœŋ˥˩/ | |
| 長 | grow; elder | zoeng2 | /tsœŋ˨˩˧/ | |
| 老 | old | lou5 | /lou˨˩˧/ | |
| 遠 | far | yun5 | /yn˨˩˧/ | |
| 熱 | hot | ngit6 | /ŋit̚˧/ | |
| 冷 | cold | 白讀 | laang5 | /laŋ˨˩˧/ |
| 文讀 | lang5 | /lɐŋ˨˩˧/ | ||
| 香 | fragrant | hoeng1 | /hœŋ˥˥/ | |
| 上 | up | soeng6 | /sœŋ˧˧/ | |
| 下 | down | haa6 | /ha˧˧/ | |
| 左 | left | zo2 | /tsɔ˨˩˧/ | |
| 右 | right | jau6 | /jɐu˧˧/ | |
| 中 | middle | zung1 | /tsʊŋ˥˥/ | |
| 中 | hit | zung3 | /tsʊŋ˧˧/ | |
| 央 | center | jong1 | /jɔŋ˥˥/ | |
| 東 | east | dung1 | /tʊŋ˥˥/ | |
| 西 | west | sai1 | /sɐi˥˥/ | |
| 南 | south | naam4 | /nam˥˩/ | |
| 北 | north | bak1 | /pɐk̚˥/ | |
| 我 | I, me | ngo5 | /ŋɔ˨˩˧/ | |
| 你 | you | ni5 | /ni˨˩˧/ | |
| 有 | have; there is | jau5 | /jɐu˨˩˧/ | |
| 無 | not have, without | mu4 | /mu˥˩/ | |
| 不 | not | bat1 | /pɐt̚˥/ | |
| 個 | piece (classifier) | go3 | /kɔ˧˧/ |
Vyanzo
- 自製、《珠江三角洲方言调查报告》、《澳门粤语音系的历史变迁及其成因》, via 漢字音典 MCPDict table 中山 (osfans/MCPDict, tools/tables/output/中山.tsv)
- Tone values: MCPDict's table for 中山 (1=55 4=51 2=213 3=33 5=5 6=3). Rebuilt 2026-09-30; the earlier provisional readings are withdrawn
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina-Kitibeti (Kichina, Kiyue, Yuehai)
| Maana | Kiyue cha Zhongshan | Kibaihua cha Nanning | Kikantoni | Pinghua | Kiyue cha Dongguan | Wenyan ya Kikantoni | Kigan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /sɵy˨˩˧/ | 水 /ʃui˧˥/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /ʃui˧˧/ | 水 /ʃɵ˧˥/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sui˨˩˧/ |
| Moto | 火 /fɔ˨˩˧/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔː˧˥/ | 火 /hu˧˧/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fo˨˩˧/ |
| Jua | 熱頭 /ŋit˧ tʰɐu˥˩/ | 日头 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ | 太陽 /tʰaːi˧ jœːŋ˨˩/ | 日头 /ȵɐt˨˦ tɐu˨˩/ | 日头 /jak˧ tʰau˧˩/ | 日 /jɐt˨/ | 日头 /ȵit˥ tʰɛu/ |
| Mwezi | 月光 /ŋyt˧ kɔŋ˥˥/ | 月光 /jyt˨ kɔŋ˥˥/ | 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ | 月光 /ȵyt˨˦ koŋ˥˧/ | 月光 /jɵt˧ kʷɔŋ˨˧/ | 月 /jyt˨/ | 月光 /ȵyot˨ kuɔŋ˦˨/ |
| Nyota | 天星 /tʰin˥˥ siaŋ˥˥/ | 天星 /tʰin˥˥ ɬɛŋ˥˥/ | 星 /sɪŋ˥/ | 星子 /ɬeŋ˥˧ tʃi˧˧/ | 星 /ʃœŋ˥˥/ | 星 /sɪŋ˥/ | 星子 /ɕiaŋ˦˨ tsɿ/ |
| Usiku | 夜晚 /ja˧˧ man˨˩˧/ | 夜晚 /jɛ˨˨ man˨˦/ | 夜晚 /jɛː˨ maːn˩˧/ | 夜晚 /ja˨˨ man˨˦/ | 夜晚 /jœ˦˦˧ mɛŋ˧˦/ | 夜 /jɛː˨/ | 夜里 /ia˨˩ li˨˩˧/ |
| Mvua | 雨 /y˨˩˧/ | 雨 /jy˨˦/ | 雨 /jyː˩˧/ | 雨 /jy˨˦/ | 雨 /jy˧˦/ | 雨 /jyː˩˧/ | 雨 /y˨˩˧/ |
| Theluji | 雪 /syt˧/ | 雪 /ɬyt˧/ | 雪 /syːt˧/ | 雪 /ɬyt˧/ | 雪 /ʃɵt˧/ | 雪 /syːt˧/ | 雪 /ɕyot˥/ |
| Upepo | 風 /hʊŋ˥˥/ | 风 /fʊŋ˥˥/ | 風 /fʊŋ˥/ | 风 /fœŋ˥˧/ | 风 /foŋ˨˧/ | 風 /fʊŋ˥/ | 风 /fuŋ˦˨/ |
| Udongo | 泥 /nɐi˥˩/ | 泥 /nɐi˨˩/ | 泥 /nɐi˨˩/ | 土 /tʰu˧˧/ | 泥 /nɔi˧˩/ | 土 /tʰou˧˥/ | 土 /tʰu˨˩˧/ |
| Jiwe | 石頭 /siak˧ tʰɐu˥˩/ | 石头 /ʃɛk˨ tʰɐu˨˩/ | 石頭 /sɛːk˨ tʰɐu˨˩/ | 石头 /ʃek˨ tɐu˨˩/ | 石头 /ʃœk˧ tʰau˧˩/ | 石 /sɛːk˨/ | 石头 /saʔ˨ tʰɛu/ |
| Mlima | 山 /san˥˥/ | 山 /ʃan˥˥/ | 山 /saːn˥/ | 山 /ʃan˥˧/ | 山 /ʃɛŋ˨˧/ | 山 /saːn˥/ | 山 /san˦˨/ |
| Bahari | 海 /hɔi˨˩˧/ | 海 /hɔi˧˥/ | 海 /hɔːi˧˥/ | 海 /hai˧˧/ | 海 /fi˧˥/ | 海 /hɔːi˧˥/ | 海 /hai˨˩˧/ |
| Mama | 老母 /lou˨˩˧ mu˨˩˧/ | 老妈 /lau˧˩ ma˥˥/ | 媽媽 /maː˥ maː˥/ | 阿妈 /a˥˥ ma˥˥/ | 阿妈 /ʔa˨˧ ma˥˥/ | 母 /mou˩˧/ | 姆妈 /m̩˦˨ ma/ |
| Baba | 老豆 /lou˨˩˧ tɐu˧˧/ | 老窦 /lu˨˦ tɐu˨˨/ | 爸爸 /paː˨˩ paː˥/ | 阿爸 /a˥˥ pa˥˥/ | 阿爸 /ʔa˨˧ pa˧˩/ | 父 /fu˨/ | 爸爸 /paʔ˥ pa/ |
| Binti | 女 /ny˨˩˧/ | 女 /ny˧˥/ | 女 /nɵy˩˧/ | 女 /ny˨˦/ | 女 /nɵ˧˦/ | 女 /nɵy˩˧/ | 女 /ȵyn˨˩˧/ |
| Mimi | 我 /ŋɔ˨˩˧/ | 我 /ŋɔ˨˦/ | 我 /ŋɔ˩˧/ | 我 /ŋo˨˦/ | 我 /ŋɔ˧˦/ | 我 /ŋɔ˩˧/ | 我 /ŋo˨˩˧/ |
| Wewe | 你 /ni˨˩˧/ | 你 /ni˨˦/ | 你 /nei˩˧/ | 你 /ni˨˦/ | 你 /nɐi˧˦/ | 汝 /jyː˩˧/ | 你 /n̩˨˩˧/ |
| Sisi | 我哋 /ŋɔ˩˧ tei˨/ | 我哋 /ŋɔ˨˦ ti˨˨/ | 我哋 /ŋɔ˩˧ tei˨/ | 我哋 /ŋo˨˦ ti˨˨/ | 我哋 /ŋɔ˩˧ tei˨/ | 我等 /ŋɔ˩˧ tɐŋ˧˥/ | 我个俚 /ŋo˨˩ ko˩ li˨/ |
| Jina | 名 /miaŋ˥˩/ | 名 /mɛŋ˨˩/ | 名 /mɛːŋ˧˥/ | 名 /meŋ˨˩/ | 名 /mœŋ˥˥/ | 名 /mɪŋ˨˩/ | 名字 /miaŋ˦˨ tsʰɿ˨˩/ |
| Mtu | 人 /jɐn˥˩/ | 人 /jɐn˨˩/ | 人 /jɐn˨˩/ | 人 /ȵɐn˨˩/ | 人 /jɐn˧˩/ | 人 /jɐn˨˩/ | 人 /ȵin˦˥/ |
| Kichwa | 頭 /tʰɐu˥˩/ | 头 /tʰɐu˨˩/ | 頭 /tʰɐu˨˩/ | 头 /tɐu˨˩/ | 头 /tʰau˧˩/ | 首 /sɐu˧˥/ | 头 /tʰɛu˨˦/ |
| Jicho | 眼 /ŋan˨˩˧/ | 眼 /ŋɛn˨˦/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ȵan˨˦/ | 眼 /ŋɛŋ˧˦/ | 目 /mʊk˨/ | 眼睛 /an˨˩˧ tɕiaŋ˦˨/ |
| Sikio | 耳仔 /ŋi˨˩˧ tsɐi˨˩˧/ | 耳仔 /ji˨˦ tʃɐi˧˥/ | 耳仔 /jiː˩˧ tsɐi˧˥/ | 耳 /ȵi˨˦/ | 耳吉 /ŋɐi˧˦ kak˥/ | 耳 /jiː˩˧/ | 耳朵 /ɵ˨˩˧ to˨˩˧/ |
| Pua | 鼻哥 /pi˧˧ kɔ˥˥/ | 鼻哥 /pi˨˨ kɔ˥˥/ | 鼻哥 /pei˨ kɔ˥/ | 鼻 /pɐt˨/ | 鼻哥 /pɐi˦˦˧ kɔ˨˧/ | 鼻 /pei˨/ | 鼻子 /pʰit˨ tsɿ/ |
| Mdomo | 嘴 /tsɵy˨˩˧/ | 嘴 /tʃui˧˥/ | 口 /hɐu˧˥/ | 口 /hɐu˧˧/ | 嘴 /tʃɵ˧˥/ | 口 /hɐu˧˥/ | 嘴 /tsui˨˩˧/ |
| Jino | 牙 /ŋa˥˩/ | 牙 /ŋa˨˩/ | 牙 /ŋaː˨˩/ | 牙 /ȵa˨˩/ | 牙 /ŋa˧˩/ | 牙 /ŋaː˨˩/ | 牙 /ŋa˦˥/ |
| Ulimi | 脷 /lei˨/ | 脷 /li˨˨/ | 脷 /lei˨/ | 脷钱 /li˨˨ tʃin˨˩/ | 脷 /lɐi˦˦˧/ | 舌 /siːt˨/ | 舌头 /sɛt˨ tʰɛu/ |
| Mkono | 手 /sɐu˨˩˧/ | 手 /ʃɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /ʃɐu˧˧/ | 手 /ʃau˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /siu˨˩˧/ |
| Mguu | 腳 /kœk˧/ | 脚 /kœk˧/ | 腳 /kœːk̚˧/ | 脚 /kiɐk˧/ | 脚 /kœ˧˦/ | 足 /tsʊk˥/ | 脚 /tɕiɔʔ˥/ |
| Moyo | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /ɬɐm˥˥/ | 心 /sɐm˥/ | 心 /ɬɐm˥˧/ | 心 /ʃɐm˨˧/ | 心 /sɐm˥/ | 心 /ɕin˦˨/ |
| Mfupa | 骨 /kʷɐt˥/ | 骨 /kʷɐt˥/ | 骨 /kʷɐt˥/ | 骨 /kʷɐt˧/ | 骨 /kʷak˥/ | 骨 /kʷɐt˥/ | 骨头 /kut˥ tʰɛu˨˦/ |
| Damu | 血 /hyt˧/ | 血 /hyt˧/ | 血 /hyːt˧/ | 血 /hyt˧/ | 血 /hɵt˧/ | 血 /hyːt˧/ | 血 /ɕyot˥/ |
| Kinyesi | 屎 /si˨˩˧/ | 屎 /ʃi˧˥/ | 屎 /si˧˥/ | 屎 /ʃi˧˧/ | 屎 /ʃi˧˥/ | 屎 /siː˧˥/ | 屎 /sɿ˨˩˧/ |
| Upendo | 愛 /ɔi˧˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 愛 /ɔːi˧/ | 爱 /ai˥˥/ | 爱 /wi˦˦˧/ | 愛 /ɔi˧/ | 爱 /ŋai˦˥/ |
| Mti | 樹 /sy˧˧/ | 树 /ʃy˨˨/ | 樹 /syː˨/ | 树 /ʃy˨˨/ | 树 /ʃy˦˦˧/ | 木 /mʊk˨/ | 树 /ɕy˨˩/ |
| Mbwa | 狗 /kɐu˨˩˧/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˧/ | 狗 /kau˧˥/ | 犬 /hyn˧˥/ | 狗 /kiɛu˨˩˧/ |
| Paka | 貓 /mau˥˥/ | 猫 /mɛu˥˥/ | 貓 /maːu˥/ | 猫 /mɛu˥˥/ | 猫 /mau˥˥/ | 貓 /maːu˥/ | 猫 /mau˦˥/ |
| Samaki | 魚 /ŋy˥˩/ | 鱼 /jy˨˩/ | 魚 /jyː˨˩/ | 鱼 /ȵy˨˩/ | 鱼 /jy˧˩/ | 魚 /jyː˨˩/ | 鱼 /ȵie˨˦/ |
| Ndege | 鳥 /niu˨˩˧/ | 鸟 /niu˨˦/ | 鳥 /niːu˩˧/ | 鸟 /niu˨˦/ | 鸟 /niu˧˦/ | 鳥 /niːu˩˧/ | 鸟 /ȵiɛu˨˩˧/ |
| Kipepeo | 蝴蝶 /hu˥˩ tip˧/ | 蝴蝶 /wu˨˩ tip˨/ | 蝴蝶 /wuː˨˩ tiːp˨/ | 蝴蝶 /hu˨˩ tip˨/ | 蝴蝶 /fu˧˩ tit˧/ | 胡蝶 /wu˨˩ tiːp˨/ | 蝴蝶 /fu˦˥ tʰiɛt˥/ |
| Yai | 蛋 /tan˧˧/ | 蛋 /tan˨˨/ | 雞蛋 /kɐi˥ taːn˨/ | 鸡蛋 /kɐi˥˧ tan˨˨/ | 蛋 /tɛŋ˥˥/ | 卵 /lɵn˩˧/ | 蛋 /tʰan˨˩/ |
| Dubu | 熊 /hʊŋ˥˩/ | 熊 /jʊŋ˨˩/ | 熊 /hʊŋ˨˩/ | 熊 /jœŋ˨˩/ | 熊 /joŋ˧˩/ | 熊 /hʊŋ˨˩/ | 熊 /ɕiuŋ˦˥/ |
| Farasi | 馬 /ma˨˩˧/ | 马 /ma˨˦/ | 馬 /maː˩˧/ | 马 /ma˨˦/ | 马 /ma˧˦/ | 馬 /maː˩˧/ | 马 /ma˨˩˧/ |
| Nyumba | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /œk˧/ | 屋 /ŋok˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /uʔ˥/ |
| Maziwa | 牛奶 /ŋɐu˥˩ nai˨˩˧/ | 牛奶 /ŋɐu˨˩ nai˨˦/ | 牛奶 /ŋɐu˨˩ naːi˩˧/ | 牛奶 /ȵɐu˨˩ nai˨˦/ | 牛奶 /ŋau˧˩ nai˧˦/ | 乳 /jyː˩˧/ | 牛奶 /ȵiu˦˥ lai˨˩˧/ |
| Asali | 蜜糖 /mɐt˧ tʰɔŋ˥˩/ | 蜜糖 /mɐt˨ tʰɔŋ˨˩/ | 蜜糖 /mɐt˨ tʰɔːŋ˨˩/ | 蜂蜜 /fœŋ˥˧ mɐt˨˦/ | 蜜糖 /mak˧ tʰɔŋ˧˩/ | 蜜 /mɐt˨/ | 蜂蜜 /fuŋ˦˨ mit˥/ |
| Chumvi | 鹽 /im˥˩/ | 盐 /jim˨˩/ | 鹽 /jiːm˨˩/ | 盐 /jim˨˩/ | 盐 /jin˧˩/ | 鹽 /jiːm˨˩/ | 盐 /iɛn˦˥/ |
| Mvinyo | 葡萄酒 /pʰu˥˩ tʰou˥˩ tsɐu˨˩˧/ | 葡萄酒 /pʰu˨˩ tʰu˨˩ tʃɐu˧˥/ | 葡萄酒 /pʰou˨˩ tʰou˨˩ tsɐu˧˥/ | 葡萄酒 /pu˨˩ tau˨˩ tʃɐu˧˧/ | 葡萄酒 /pʰɐu˧˩ tʰɐu˧˩ tʃau˧˥/ | 葡萄酒 /pʰou˨˩ tʰou˨˩ tsɐu˧˥/ | 葡萄酒 /pʰu˨˦ tʰau˨˦ tɕiu˨˩˧/ |
| Mchele | 米 /mɐi˨˩˧/ | 米 /mɐi˨˦/ | 米 /mɐi˩˧/ | 米 /mɐi˨˦/ | 米 /mɔi˧˦/ | 米 /mɐi˩˧/ | 米 /mi˨˩˧/ |
| Chokoleti | 朱古力 /tsy˥˥ ku˨˩˧ lɪk˧/ | 朱古力 /tʃy˥˥ ku˥˥ lek˥/ | 朱古力 /tsyː˥ kuː˥ lɪk˥/ | — | 巧克力 /hau˧˥ hak˥ lək˧/ | — | 巧克力 /tɕʰiɛu˨˩˧ kʰiɛt˥ lit˥/ |
| Chuma | 鐵 /tʰit˧/ | 铁 /tʰit˧/ | 鐵 /tʰit̚˧/ | 铁 /tʰit˧/ | 铁 /tʰit˧/ | 鐵 /tʰiːt˧/ | 铁 /tʰiɛt˥/ |
| Gurudumu | 車轆 /tsʰɛ˥˥ lʊk˥/ | 车辘 /tʃʰɛ˥˥ lʊk˥/ | 轆 /lʊk˥/ | 车轮 /tʃʰe˥˧ lɐn˨˩/ | — | 輪 /lɵn˨˩/ | 车砣 /tsʰa˦˨ tʰo˨˦/ |
| Hariri | 絲 /si˥˥/ | 丝 /ʃi˥˥/ | 絲 /siː˥/ | 丝 /ɬi˥˧/ | 丝 /ʃɐi˨˧/ | 絲 /siː˥/ | 丝 /sɿ˦˨/ |
| Kitabu | 書 /sy˥˥/ | 书 /ʃy˥˥/ | 書 /syː˥/ | 书 /ʃy˥˧/ | 书 /ʃy˨˧/ | 書 /syː˥/ | 书 /ɕy˦˨/ |
| Kula | 食 /sɪk˧/ | 食 /ʃek˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /ʃek˨/ | 食 /ʃək˧/ | 食 /sɪk˨/ | 吃 /tɕʰiaʔ˥/ |
| Kunywa | 飲 /jɐm˨˩˧/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 饮 /ȵɐm˧˧/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 喝 /hot˥/ |
| Kulala | 瞇覺 /mi˥˥ kau˧˧/ | 瞓觉 /fɐn˧˧ kɛu˧˧/ | 瞓覺 /fɐn˧ kaːu˧/ | 睡觉 /ʃui˨˨ kau˥˥/ | 瞓觉 /fɐn˦˦˧ kau˦˦˧/ | 寐 /mei˨/ | 睏觉 /kʰun˨˩˧ kau˦˥/ |
| Moja | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /ɐt˧/ | 一 /jak˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /it˥/ |
| Mbili | 二 /ŋi˧˧/ | 二 /ji˨˨/ | 二 /ji˨/ | 二 /ȵi˨˨/ | 二 /ji˦˦˧/ | 二 /jiː˨/ | 二 /ɵ˨˩/ |
| Tatu | 三 /sam˥˥/ | 三 /ɬam˥˥/ | 三 /saːm˥/ | 三 /ɬam˥˧/ | 三 /ʃaŋ˨˧/ | 三 /saːm˥/ | 三 /san˦˨/ |
| Nne | 四 /si˧˧/ | 四 /ɬi˧˧/ | 四 /sei˧/ | 四 /ɬi˥˥/ | 四 /ʃɐi˦˦˧/ | 四 /sei˧/ | 四 /sɿ˦˥/ |
| Tano | 五 /ŋ̍˨˩˧/ | 五 /ŋ̍˨˦/ | 五 /ŋ̍˩˧/ | 五 /ŋ̍˨˦/ | 五 /ʔm̩˧˦/ | 五 /ŋ̍˩˧/ | 五 /ŋ̍˨˩˧/ |
| Mia | 百 /pak˧/ | 百 /pak˧/ | 百 /paːk˧/ | 百 /piɐk˧/ | 百 /pɛ˦˦˧/ | 百 /paːk˧/ | 百 /paʔ˥/ |
| Habari | 你好 /ni˨˩˧ hou˨˩˧/ | 你好 /ni˨˦ hu˧˥/ | 你好 /nei˩˧ hou˧˥/ | 你好 /ni˨˦ hau˧˧/ | 你好 /nɐi˧˦ hɐu˧˥/ | 萬福 /man˨ fʊk˥/ | 你好 /n̩˨˩ hau˨˩˧/ |
| Asante | 多謝 /tɔ˥˥ tsɛ˧˧/ | 多谢 /tɔ˥˥ tʃɛ˨˨/ | 多謝 /tɔː˥ tsɛː˨/ | 多谢 /to˥˧ tʃe˨˨/ | 多谢 /tɔ˨˧ tʃœ˦˦˧/ | 謝 /tsɛ˨/ | 谢谢 /ɕia˨˩ ɕia/ |
| Nzuri | 好 /hou˨˩˧/ | 好 /hu˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hau˧˧/ | 好 /hɐu˧˥/ | 善 /sin˨/ | 好 /hau˨˩˧/ |
| Mpya | 新 /sɐn˥˥/ | 新 /ɬɐn˥˥/ | 新 /sɐn˥/ | 新 /ɬɐn˥˧/ | 新 /ʃɐn˨˧/ | 新 /sɐn˥/ | 新 /ɕin˦˨/ |
| Nyekundu | 紅 /hʊŋ˥˩/ | 红 /hʊŋ˨˩/ | 紅 /hʊŋ˨˩/ | 红 /hœŋ˨˩/ | 红 /hoŋ˧˩/ | 赤 /tsʰɪk˧/ | 红 /fuŋ˦˥/ |
| Nyeupe | 白 /pak˧/ | 白 /pak˨/ | 白 /paːk̚˨/ | 白 /piɐk˨/ | 白 /pɛk˧/ | 白 /paːk˨/ | 白 /pʰaʔ˨/ |
| Nyeusi | 黑 /hak˥/ | 黑 /hɐk˥/ | 黑 /hɐk̚˥/ | 黑 /hɐk˧/ | 黑 /hak˥/ | 黑 /hɐk˥/ | 黑 /hɛt˥/ |
| Kijani | 綠 /lʊk˧/ | 绿 /lʊk˨/ | 綠 /lʊk˨/ | 绿 /lœk˨˦/ | 绿 /lok˧/ | 綠 /lʊk˨/ | 绿 /liuʔ˥/ |
| Buluu | 藍 /lam˥˩/ | 蓝 /lam˨˩/ | 藍 /laːm˨˩/ | 蓝 /lam˨˩/ | 蓝 /laŋ˧˩/ | 青 /tsʰɪŋ˥/ | 蓝 /lan˦˥/ |
| Woof | 汪汪 /wɔŋ˥˥ wɔŋ˥˥/ | 汪汪 /wɐu˥˥ wɐu˥˥/ | 汪汪 /wɔːŋ˥ wɔːŋ˥/ | — | 汪汪 /wɔŋ˨˧ wɔŋ˨˧/ | 汪汪 /wɔːŋ˥ wɔːŋ˥/ | — |
| Kokoriko | 喔喔 /ɐk˥ ɐk˥/ | 喔喔 /ɐk˥ ɐk˥/ | 喔喔 /aːk˥ aːk˥/ | — | — | 喈喈 /kaːi˥ kaːi˥/ | — |
| Kompyuta | 電腦 /tin˧˧ nou˨˩˧/ | 电脑 /tin˨˨ nu˨˦/ | 電腦 /tiːn˨ nou̯˩˧/ | 电脑 /tin˨˨ nau˨˦/ | 电脑 /tin˦˦˧ nɐu˧˦/ | 算盤 /syːn˧ pʰuːn˨˩/ | 电脑 /tʰiɛn˨˩ lau˨˩˧/ |
| Sushi | 壽司 /sɐu˧˧ si˥˥/ | 寿司 /ʃɐu˨˨ ʃi˥˥/ | 壽司 /sɐu̯˨ siː˥/ | 寿司 /ʃɐu˨˨ ɬi˥˧/ | 寿司 /ʃau˦˦˧ ʃɐi˨˧/ | 鮓 /tsaː˧˥/ | 寿司 /siu˨˩ sɿ˦˨/ |
| Chai | 茶 /tsʰa˥˩/ | 茶 /tʃʰa˨˩/ | 茶 /tsʰaː˨˩/ | 茶 /tʃa˨˩/ | 茶 /tʃʰa˧˩/ | 茶 /tsʰaː˨˩/ | 茶 /tsʰa˨˦/ |
| Kahawa | 咖啡 /ka˧˧ fɛ˥˥/ | 咖啡 /kʰa˥˥ fi˥˥/ | 咖啡 /kaː˧ fɛː˥/ | 咖啡 /kʰa˥˧ fi˥˧/ | — | — | — |
| Sukari | 糖 /tʰɔŋ˥˩/ | 糖 /tʰɔŋ˨˩/ | 糖 /tʰɔːŋ˨˩/ | 白糖 /piɐk˨ taŋ˨˩/ | 糖 /tʰɔŋ˧˩/ | 糖 /tʰɔːŋ˨˩/ | 糖 /tʰɔŋ˨˦/ |
| Chungwa | 橙 /tsʰaŋ˥˩/ | 橙 /tʃʰaŋ˧˥/ | 橙 /tsʰaːŋ˩˧/ | 橙 /tʃʰaŋ˧˧/ | 橙 /tʃʰɛŋ˧˩/ | 橘 /kʷɐt˥/ | — |
| 99 | 九十九 /kɐu˨˩˧ sɐp˧ kɐu˨˩˧/ | 九十九 /kɐu˧˥ ʃɐp˨ kɐu˧˥/ | 九十九 /kɐu˧˥ sɐp˨ kɐu˧˥/ | 九十九 /kɐu˧˧ ʃɐp˨ kɐu˧˧/ | 九十九 /kau˧˥ ʃɔk˧ kau˧˥/ | — | 九十九 /tɕiu˨˩˧ sɨt˨ tɕiu˨˩˧/ |
| Dopamini | 多巴胺 /tɔ˥˥ pa˥˥ ɔn˧˧/ | 多巴胺 /tɔ˥˥ pa˥˥ ɔn˧˧/ | 多巴胺 /tɔː˥ paː˥ ɔːn˥/ | 多巴胺 /to˥˧ pa˥˧ an˥˥/ | — | — | — |
Ukurasa 1/11
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
| Herufi | Kiyue cha Zhongshan | Kibaihua cha Nanning | Kikantoni | Kikanton cha Hong Kong | Kikanton cha Macau | Kihakka cha Hailu | Pinghua |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | yit /jit̚˥/ | ɐt³ /ɐt̚˧/ |
| 二 | ngi6 /ŋi˧˧/ | ji6 /ji˨˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ | ngì /ŋi˧˧/ | ȵi²² /ȵi˨˨/ |
| 三 | saam1 /sam˥˥/ | slaam1 /ɬam˥˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ | sâm /sam˥˧/ | ɬam⁵³ /ɬam˥˧/ |
| 四 | si3 /si˧˧/ | sli3 /ɬi˧˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ | sì /si˩˩/ | ɬi⁵⁵ /ɬi˥˥/ |
| 五 | ng5 /ŋ̍˨˩˧/ | ng5 /ŋ̍˨˦/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ńg /ŋ̩˨˦/ | ŋ̍²⁴ /ŋ̍˨˦/ |
| 六 | luk6 /lʊk̚˧/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | liu̍k /liuk̚˨/ | lœk²⁴ /lœk̚˨˦/ |
| 七 | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tʃʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | chhit /tsʰit̚˥/ | tʃʰɐt³ /tʃʰɐt̚˧/ |
| 八 | baat3 /pat̚˧/ | 白讀bet3 /pɛt̚˧/文讀baat3 /pat̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | pat /pat̚˥/ | pat³ /pat̚˧/ |
| 九 | gau2 /kɐu˨˩˧/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | kiú /kiu˨˦/ | kɐu³³ /kɐu˧˧/ |
| 十 | sap6 /sɐp̚˧/ | sap6 /ʃɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | shi̍p /ʃip̚˨/ | ʃɐp² /ʃɐp̚˨/ |
| 天 | tin1 /tʰin˥˥/ | tin1 /tʰin˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | thiên /tʰien˥˧/ | tʰin⁵³ /tʰin˥˧/ |
| 地 | di6 /ti˧˧/ | di6 /ti˨˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ | thì /tʰi˧˧/ | ti²² /ti˨˨/ |
| 日 | jat6 /jɐt̚˧/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | ngi̍t /ŋit̚˨/ | ȵɐt²⁴ /ȵɐt̚˨˦/ |
| 月 | ngyut6 /ŋyt̚˧/ | jyut6 /jyt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | ngie̍t /ŋiet̚˨/ | ȵyt²⁴ /ȵyt̚˨˦/ |
| 山 | saan1 /san˥˥/ | saan1 /ʃan˥˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ | sân /san˥˧/ | ʃan⁵³ /ʃan˥˧/ |
| 海 | hoi2 /hɔi˨˩˧/ | hoi2 /hɔi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hói /hoi˨˦/ | hai³³ /hai˧˧/ |
| 水 | seoi2 /sɵy˨˩˧/ | sui2 /ʃui˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | súi /sui˨˦/ | ʃui³³ /ʃui˧˧/ |
| 火 | fo2 /fɔ˨˩˧/ | fo2 /fɔ˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fó /fo˨˦/ | hu³³ /hu˧˧/ |
| 木 | muk6 /mʊk̚˧/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | mu̍k /muk̚˨/ | mœk²⁴ /mœk̚˨˦/ |
| 土 | tu2 /tʰu˨˩˧/ | tu2 /tʰu˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | thú /tʰu˨˦/ | tʰu³³ /tʰu˧˧/ |
| 石 | siak6 /siak̚˧/ | sek6 /ʃɛk̚˨/ | sek6 /sɛːk̚˨/ | sek6 /sɛːk̚˨/ | sek6 /sɛːk̚˨/ | sha̍k /ʃak̚˨/ | ʃek² /ʃek̚˨/ |
| 鐵 | tit3 /tʰit̚˧/ | tit3 /tʰit̚˧/ | tit3 /tʰiːt̚˧/ | tit3 /tʰiːt̚˧/ | tit3 /tʰiːt̚˧/ | thiet /tʰiet̚˥/ | tʰit³ /tʰit̚˧/ |
| 雨 | yu5 /y˨˩˧/ | jyu5 /jy˨˦/ | jyu5 /jyː˩˧/ | jyu5 /jyː˩˧/ | jyu5 /jyː˩˧/ | yí /ji˨˦/ | jy²⁴ /jy˨˦/ |
| 雪 | syut3 /syt̚˧/ | 白讀slyut1 /ɬyt̚˥/文讀slyut3 /ɬyt̚˧/ | syut3 /syːt̚˧/ | syut3 /syːt̚˧/ | syut3 /syːt̚˧/ | siet /siet̚˥/ | ɬyt³ /ɬyt̚˧/ |
| 牛 | ngau4 /ŋɐu˥˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngiu /ŋiu˥˥/ | ȵɐu²¹ /ȵɐu˨˩/ |
| 虎 | hu2 /hu˨˩˧/ | fu2 /fu˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fú /fu˨˦/ | hu³³ /hu˧˧/ |
| 龍 | lung4 /lʊŋ˥˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | liung /liuŋ˥˥/ | lœŋ²¹ /lœŋ˨˩/ |
| 蛇 | se4 /sɛ˥˩/ | se4 /ʃɛ˨˩/ | se4 /sɛː˨˩/ | se4 /sɛː˨˩/ | se4 /sɛː˨˩/ | sha /ʃa˥˥/ | ʃe²¹ /ʃe˨˩/ |
| 馬 | maa5 /ma˨˩˧/ | maa5 /ma˨˦/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | má /ma˨˦/ | ma²⁴ /ma˨˦/ |
| 羊 | jong4 /jɔŋ˥˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | yong /joŋ˥˥/ | jiɐŋ²¹ /jiɐŋ˨˩/ |
| 雞 | gai1 /kɐi˥˥/ | gai1 /kɐi˥˥/ | gai1 /kɐi˥/ | gai1 /kɐi˥/ | gai1 /kɐi˥/ | kâi /kai˥˧/ | kɐi⁵³ /kɐi˥˧/ |
| 犬 | kyun2 /kʰyn˨˩˧/ | hyun2 /hyn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | khién /kʰien˨˦/ | hyn³³ /hyn˧˧/ |
| 豬 | zyu1 /tsy˥˥/ | zyu1 /tʃy˥˥/ | zyu1 /tsyː˥/ | zyu1 /tsyː˥/ | zyu1 /tsyː˥/ | zhû /tʃu˥˧/ | tʃy⁵³ /tʃy˥˧/ |
| 貓 | maau1 /mau˥˥/ | 白讀meu1 /mɛu˥˥/文讀maau1 /mau˥˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ | mêu /meu˥˧/ | 白讀mɛu⁵⁵ /mɛu˥˥/文讀mau⁵⁵ /mau˥˥/ |
| 鳥 | niu5 /niu˨˩˧/ | niu5 /niu˨˦/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | tiáu /tiau˨˦/ | niu²⁴ /niu˨˦/ |
| 魚 | ngyu4 /ŋy˥˩/ | jyu4 /jy˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | ng /ŋ˥˥/ | ȵy²¹ /ȵy˨˩/ |
| 頭 | tau4 /tʰɐu˥˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | theu /tʰeu˥˥/ | tɐu²¹ /tɐu˨˩/ |
| 目 | muk6 /mʊk̚˧/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | mu̍k /muk̚˨/ | mœk²⁴ /mœk̚˨˦/ |
| 耳 | ngi5 /ŋi˨˩˧/ | ji5 /ji˨˦/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ngí /ŋi˨˦/ | ȵi²⁴ /ȵi˨˦/ |
| 鼻 | bi6 /pi˧˧/ | bi6 /pi˨˨/ | bei6 /pei˨/ | bei6 /pei˨/ | bei6 /pei˨/ | phì /pʰi˧˧/ | 白讀pɐt² /pɐt̚˨/文讀pi²² /pi˨˨/ |
| 口 | hau2 /hɐu˨˩˧/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | khiéu /kʰieu˨˦/ | hɐu³³ /hɐu˧˧/ |
| 牙 | ngaa4 /ŋa˥˩/ | ngaa4 /ŋa˨˩/ | ngaa4 /ŋaː˨˩/ | ngaa4 /ŋaː˨˩/ | ngaa4 /ŋaː˨˩/ | nga /ŋa˥˥/ | ȵa²¹ /ȵa˨˩/ |
| 心 | sam1 /sɐm˥˥/ | slam1 /ɬɐm˥˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sîm /sim˥˧/ | ɬɐm⁵³ /ɬɐm˥˧/ |
| 手 | sau2 /sɐu˨˩˧/ | sau2 /ʃɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | shiú /ʃiu˨˦/ | ʃɐu³³ /ʃɐu˧˧/ |
| 足 | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tʃʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | chiuk /tɕiuk̚˥/ | tʃœk³ /tʃœk̚˧/ |
| 血 | hyut3 /hyt̚˧/ | hyut3 /hyt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hiet /hiet̚˥/ | hyt³ /hyt̚˧/ |
| 肉 | juk6 /jʊk̚˧/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˨/ | ȵœk²⁴ /ȵœk̚˨˦/ |
| 人 | jan4 /jɐn˥˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | ngin /ŋin˥˥/ | ȵɐn²¹ /ȵɐn˨˩/ |
| 女 | nyu5 /ny˨˩˧/ | 白讀nyu2 /ny˧˥/文讀nyu5 /ny˨˦/ | neoi5 /nɵy˩˧/ | neoi5 /nɵy˩˧/ | neoi5 /nɵy˩˧/ | ńg /ŋ̩˨˦/ | ny²⁴ /ny˨˦/ |
| 兒 | ngi4 /ŋi˥˩/ | ji4 /ji˨˩/ | ji4 /jiː˨˩/ | ji4 /jiː˨˩/ | ji4 /jiː˨˩/ | 白讀nga /ŋa˥˥/文讀yi /ji˥˥/ | 白讀ȵi⁵⁵ /ȵi˥˥/文讀ȵi²¹ /ȵi˨˩/ |
| 家 | gaa1 /ka˥˥/ | gaa1 /ka˥˥/ | gaa1 /kaː˥/ | gaa1 /kaː˥/ | gaa1 /kaː˥/ | kâ /ka˥˧/ | ka⁵³ /ka˥˧/ |
| 門 | mun4 /mun˥˩/ | mun4 /mun˨˩/ | mun4 /muːn˨˩/ | mun4 /muːn˨˩/ | mun4 /muːn˨˩/ | mun /mun˥˥/ | mun²¹ /mun˨˩/ |
| 飯 | faan6 /fan˧˧/ | faan6 /fan˨˨/ | faan6 /faːn˨/ | faan6 /faːn˨/ | faan6 /faːn˨/ | 白讀phòn /pʰon˧˧/文讀fàn /fan˧˧/ | fan²² /fan˨˨/ |
| 茶 | caa4 /tsʰa˥˩/ | caa4 /tʃʰa˨˩/ | caa4 /tsʰaː˨˩/ | caa4 /tsʰaː˨˩/ | caa4 /tsʰaː˨˩/ | chha /tsʰa˥˥/ | tʃa²¹ /tʃa˨˩/ |
| 錢 | cin4 /tsʰin˥˩/ | cin4 /tʃʰin˨˩/ | cin4 /tsʰiːn˨˩/ | cin4 /tsʰiːn˨˩/ | cin4 /tsʰiːn˨˩/ | chhien /tsʰien˥˥/ | tʃin²¹ /tʃin˨˩/ |
| 年 | nin4 /nin˥˩/ | nin4 /nin˨˩/ | nin4 /niːn˨˩/ | nin4 /niːn˨˩/ | nin4 /niːn˨˩/ | ngien /ŋien˥˥/ | nin²¹ /nin˨˩/ |
| 生 | 白讀saang1 /saŋ˥˥/文讀sang1 /sɐŋ˥˥/ | saang1 /ʃaŋ˥˥/ | 白讀saang1 /saːŋ˥/文讀sang1 /sɐŋ˥/ | 白讀saang1 /saːŋ˥/文讀sang1 /sɐŋ˥/ | 白讀saang1 /saːŋ˥/文讀sang1 /sɐŋ˥/ | 白讀sâng /saŋ˥˧/文讀sên /sen˥˧/ | ʃiɐŋ⁵³ /ʃiɐŋ˥˧/ |
| 死 | si2 /si˨˩˧/ | sli2 /ɬi˧˥/ | sei2 /sei˧˥/ | sei2 /sei˧˥/ | 白讀sei2 /sei˧˥/文讀si2 /siː˧˥/ | sí /si˨˦/ | ɬi³³ /ɬi˧˧/ |
| 行 | hang4 /hɐŋ˥˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | hang /haŋ˥˥/ | hiɐŋ²¹ /hiɐŋ˨˩/ |
| 行 | hong4 /hɔŋ˥˩/ | hong4 /hɔŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hòng /hoŋ˧˧/ | haŋ²¹ /haŋ˨˩/ |
| 来 | loi4 /lɔi˥˩/ | 白讀lai4 /lɐi˨˩/文讀loi4 /lɔi˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ | loi /loi˥˥/ | lai²¹ /lai˨˩/ |
| 去 | hyu3 /hy˧˧/ | hyu3 /hy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | hì /hi˩˩/ | hy⁵⁵ /hy˥˥/ |
| 走 | zau2 /tsɐu˨˩˧/ | zau2 /tʃɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | chéu /tseu˨˦/ | tʃɐu³³ /tʃɐu˧˧/ |
| 飛 | fi1 /fi˥˥/ | fi1 /fi˥˥/ | fei1 /fei˥/ | fei1 /fei˥/ | fei1 /fei˥/ | 白讀pûi /pui˥˧/文讀fûi /fui˥˧/ | fi⁵³ /fi˥˧/ |
| 坐 | 白讀co5 /tsʰɔ˨˩˧/文讀zo6 /tsɔ˧˧/ | co5 /tʃʰɔ˨˦/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | chhô /tsʰo˥˧/ | tʃu²⁴ /tʃu˨˦/ |
| 立 | lap6 /lɐp̚˧/ | lap6 /lɐp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | li̍p /lip̚˨/ | lɐp²⁴ /lɐp̚˨˦/ |
| 見 | gin3 /kin˧˧/ | gin3 /kin˧˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | kièn /kien˩˩/ | kin⁵⁵ /kin˥˥/ |
| 聞 | man4 /mɐn˥˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | vun /vun˥˥/ | mɐn²¹ /mɐn˨˩/ |
| 知 | zi1 /tsi˥˥/ | zi1 /tʃi˥˥/ | zi1 /tsiː˥/ | zi1 /tsiː˥/ | zi1 /tsiː˥/ | tî /ti˥˧/ | tʃi⁵³ /tʃi˥˧/ |
| 食 | sik6 /sɪk̚˧/ | sik6 /ʃek̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | shi̍t /ʃit̚˨/ | ʃek² /ʃek̚˨/ |
| 飲 | jam2 /jɐm˨˩˧/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | yím /jim˨˦/ | ȵɐm³³ /ȵɐm˧˧/ |
| 白 | baak6 /pak̚˧/ | baak6 /pak̚˨/ | baak6 /paːk̚˨/ | baak6 /paːk̚˨/ | baak6 /paːk̚˨/ | pha̍k /pʰak̚˨/ | piɐk² /piɐk̚˨/ |
| 黑 | haak1 /hak̚˥/ | hak1 /hɐk̚˥/ | hak1 /hɐk̚˥/ | hak1 /hɐk̚˥/ | hak1 /hɐk̚˥/ | het /het̚˥/ | hɐk³ /hɐk̚˧/ |
| 紅 | hung4 /hʊŋ˥˩/ | hung4 /hʊŋ˨˩/ | hung4 /hʊŋ˨˩/ | hung4 /hʊŋ˨˩/ | hung4 /hʊŋ˨˩/ | fung /fuŋ˥˥/ | hœŋ²¹ /hœŋ˨˩/ |
| 黃 | wong4 /wɔŋ˥˩/ | wong4 /wɔŋ˨˩/ | wong4 /wɔːŋ˨˩/ | wong4 /wɔːŋ˨˩/ | wong4 /wɔːŋ˨˩/ | vong /voŋ˥˥/ | hoŋ²¹ /hoŋ˨˩/ |
| 青 | 白讀ciang1 /tsʰiaŋ˥˥/文讀cing1 /tsʰɪŋ˥˥/ | 白讀ceng1 /tʃʰɛŋ˥˥/文讀cing1 /tʃʰeŋ˥˥/ | 白讀ceng1 /tsʰɛːŋ˥/文讀cing1 /tsʰɪŋ˥/ | 白讀ceng1 /tsʰɛːŋ˥/文讀cing1 /tsʰɪŋ˥/ | 白讀ceng1 /tsʰɛːŋ˥/文讀cing1 /tsʰɪŋ˥/ | 白讀chhiâng /tsʰiaŋ˥˧/文讀chhîn /tsʰin˥˧/ | tʃʰeŋ⁵³ /tʃʰeŋ˥˧/ |
| 綠 | luk6 /lʊk̚˧/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | liu̍k /liuk̚˨/ | lœk²⁴ /lœk̚˨˦/ |
| 灰 | hui1 /hui˥˥/ | fui1 /fui˥˥/ | fui1 /fuːi˥/ | fui1 /fuːi˥/ | fui1 /fuːi˥/ | fôi /foi˥˧/ | hui⁵³ /hui˥˧/ |
| 大 | daai6 /tai˧˧/ | daai6 /tai˨˨/ | daai6 /taːi˨/ | daai6 /taːi˨/ | daai6 /taːi˨/ | thài /tʰai˧˧/ | tai²² /tai˨˨/ |
| 小 | siu2 /siu˨˩˧/ | sliu2 /ɬiu˧˥/ | siu2 /siːu˧˥/ | siu2 /siːu˧˥/ | siu2 /siːu˧˥/ | siáu /siau˨˦/ | ɬiu³³ /ɬiu˧˧/ |
| 多 | do1 /tɔ˥˥/ | do1 /tɔ˥˥/ | do1 /tɔː˥/ | do1 /tɔː˥/ | do1 /tɔː˥/ | tô /to˥˧/ | to⁵³ /to˥˧/ |
| 長 | coeng4 /tsʰœŋ˥˩/ | coeng4 /tʃʰœŋ˨˩/ | coeng4 /tsʰœːŋ˨˩/ | coeng4 /tsʰœːŋ˨˩/ | coeng4 /tsʰœːŋ˨˩/ | chhong /tʃʰoŋ˥˥/ | tʃiɐŋ²¹ /tʃiɐŋ˨˩/ |
| 長 | zoeng2 /tsœŋ˨˩˧/ | zoeng2 /tʃœŋ˧˥/ | zoeng2 /tsœːŋ˧˥/ | zoeng2 /tsœːŋ˧˥/ | zoeng2 /tsœːŋ˧˥/ | zhóng /tʃoŋ˨˦/ | tʃiɐŋ³³ /tʃiɐŋ˧˧/ |
| 老 | lou5 /lou˨˩˧/ | lu5 /lu˨˦/ | lou5 /lou˩˧/ | lou5 /lou˩˧/ | lou5 /lou˩˧/ | ló /lo˨˦/ | lau²⁴ /lau˨˦/ |
| 遠 | yun5 /yn˨˩˧/ | jyun5 /jyn˨˦/ | jyun5 /jyːn˩˧/ | jyun5 /jyːn˩˧/ | jyun5 /jyːn˩˧/ | yán /jan˨˦/ | jyn²⁴ /jyn˨˦/ |
| 熱 | ngit6 /ŋit̚˧/ | jit6 /jit̚˨/ | jit6 /jiːt̚˨/ | jit6 /jiːt̚˨/ | jit6 /jiːt̚˨/ | ngie̍t /ŋiet̚˨/ | ȵit²⁴ /ȵit̚˨˦/ |
| 冷 | 白讀laang5 /laŋ˨˩˧/文讀lang5 /lɐŋ˨˩˧/ | laang5 /laŋ˨˦/ | laang5 /laːŋ˩˧/ | laang5 /laːŋ˩˧/ | laang5 /laːŋ˩˧/ | lâng /laŋ˥˧/ | liɐŋ²⁴ /liɐŋ˨˦/ |
| 香 | hoeng1 /hœŋ˥˥/ | hoeng1 /hœŋ˥˥/ | hoeng1 /hœːŋ˥/ | hoeng1 /hœːŋ˥/ | hoeng1 /hœːŋ˥/ | hiông /hioŋ˥˧/ | hiɐŋ⁵³ /hiɐŋ˥˧/ |
| 上 | soeng6 /sœŋ˧˧/ | soeng6 /ʃœŋ˨˨/ | 上面・在上(locative: on/above)soeng⁶ /sœːŋ˨/上去・上來(directional verb: go up)soeng⁵ /sœːŋ˩˧/ | soeng6 /sœːŋ˨/ | soeng6 /sœːŋ˨/ | sòng /soŋ˧˧/ | ʃɐŋ²² /ʃɐŋ˨˨/ |
| 下 | haa6 /ha˧˧/ | 白讀haa2 /ha˧˥/文讀haa6 /ha˨˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ | hà /ha˧˧/ | ja²² /ja˨˨/ |
| 左 | zo2 /tsɔ˨˩˧/ | zo2 /tʃɔ˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | chó /tso˨˦/ | tʃo³³ /tʃo˧˧/ |
| 右 | jau6 /jɐu˧˧/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ | yù /ju˧˧/ | jɐu²² /jɐu˨˨/ |
| 中 | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tʃʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zhûng /tʃuŋ˥˧/ | tʃœŋ⁵³ /tʃœŋ˥˧/ |
| 中 | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tʃʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zhùng /tʃuŋ˩˩/ | tʃœŋ⁵⁵ /tʃœŋ˥˥/ |
| 央 | jong1 /jɔŋ˥˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | yông /joŋ˥˧/ | jiɐŋ⁵³ /jiɐŋ˥˧/ |
| 東 | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | tûng /tuŋ˥˧/ | tœŋ⁵³ /tœŋ˥˧/ |
| 西 | sai1 /sɐi˥˥/ | slai1 /ɬɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sî /si˥˧/ | ɬɐi⁵³ /ɬɐi˥˧/ |
| 南 | naam4 /nam˥˩/ | naam4 /nam˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | nam /nam˥˥/ | nam²¹ /nam˨˩/ |
| 北 | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | 白讀pet /pet̚˥/文讀pak /pak̚˥/ | pɐk³ /pɐk̚˧/ |
| 我 | ngo5 /ŋɔ˨˩˧/ | ngo5 /ŋɔ˨˦/ | ngo5 /ŋɔː˩˧/ | ngo5 /ŋɔː˩˧/ | ngo5 /ŋɔː˩˧/ | ngô /ŋo˥˧/ | ŋo²⁴ /ŋo˨˦/ |
| 你 | ni5 /ni˨˩˧/ | ni5 /ni˨˦/ | nei5 /nei˩˧/ | nei5 /nei˩˧/ | nei5 /nei˩˧/ | ngi /ŋi˥˥/ | ni²⁴ /ni˨˦/ |
| 有 | jau5 /jɐu˨˩˧/ | jau5 /jɐu˨˦/ | jau5 /jɐu˩˧/ | jau5 /jɐu˩˧/ | jau5 /jɐu˩˧/ | yû /ju˥˧/ | jɐu²⁴ /jɐu˨˦/ |
| 無 | mu4 /mu˥˩/ | mu4 /mu˨˩/ | mou4 /mou˨˩/ | mou4 /mou˨˩/ | mou4 /mou˨˩/ | 白讀mo /mo˥˥/文讀vu /vu˥˥/ | 白讀mo²¹ /mo˨˩/文讀mu²¹ /mu˨˩/ |
| 不 | bat1 /pɐt̚˥/ | bat1 /pɐt̚˥/ | bat1 /pɐt̚˥/ | bat1 /pɐt̚˥/ | bat1 /pɐt̚˥/ | put /put̚˥/ | pɐt³ /pɐt̚˧/ |
| 個 | go3 /kɔ˧˧/ | go3 /kɔ˧˧/ | go3 /kɔː˧/ | go3 /kɔː˧/ | go3 /kɔː˧/ | kài /kai˩˩/ | ko⁵⁵ /ko˥˥/ |
Ukurasa 1/11
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap