中山白话

Kiyue cha Zhongshan

Kichina-Kitibeti (Kichina, Kiyue, Yuehai)

FamiliaKichina-Kitibeti (Kichina, Kiyue, Yuehai) Wasemaji~1.5M Hatiherufi za Han NchiChina (Zhongshan, Guangdong, Delta ya Mto wa Lulu) Lugha rasmiHapana (lugha ya kienyeji ya kikanda) ISO 639-3yue Glottocodeyuee1236

Kiyue cha Zhongshan (中山白话) ni lahaja ya Kikantoni ya tawi la Yuehai inayozungumzwa na watu wapatao milioni 1.5 katika wilaya ya Zhongshan upande wa magharibi wa delta ya Mto wa Lulu — lugha ya nyumbani ya Sun Yat-sen. Kwa kiasi kikubwa inaeleweka kwa pande zote mbili na Kikantoni cha Guangzhou, lakini huhifadhi lahaja-ndogo tofauti ya Shiqi (石岐) yenye miisho ya konsonanti ya kihafidhina zaidi kidogo (hasa kuhifadhi tofauti ya koda -m na masomo machache ya kale). Zhongshan pia ina maeneo ya watu wa Min Nan (Min ya Longdu) yaliyorithiwa kutoka uhamiaji wa watu wa Fujian — jambo linalofanya wilaya yenyewe kuwa na utofauti wa kilugha, licha ya hadhi ya «lahaja ya Shiqi» inayoshikilia kidokezo hiki.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kiyue cha Zhongshan →

Maneno 87 ya msingi katika Kiyue cha Zhongshan

Maji

水

sɵy˨˩˧

Moto

火

fɔ˨˩˧

Jua

熱頭

ŋit˧ tʰɐu˥˩

Mwezi

月光

ŋyt˧ kɔŋ˥˥

Nyota

天星

tʰin˥˥ siaŋ˥˥

Usiku

夜晚

ja˧˧ man˨˩˧

Mvua

雨

y˨˩˧

Theluji

雪

syt˧

Upepo

風

hʊŋ˥˥

Udongo

泥

nɐi˥˩

Jiwe

石頭

siak˧ tʰɐu˥˩

Mlima

山

san˥˥

Bahari

海

hɔi˨˩˧

Mama

老母

lou˨˩˧ mu˨˩˧

Baba

老豆

lou˨˩˧ tɐu˧˧

Binti

女

ny˨˩˧

Mimi

我

ŋɔ˨˩˧

Wewe

你

ni˨˩˧

Sisi

我哋

ŋɔ˩˧ tei˨

Jina

名

miaŋ˥˩

Mtu

人

jɐn˥˩

Kichwa

頭

tʰɐu˥˩

Jicho

眼

ŋan˨˩˧

Sikio

耳仔

ŋi˨˩˧ tsɐi˨˩˧

Pua

鼻哥

pi˧˧ kɔ˥˥

Mdomo

嘴

tsɵy˨˩˧

Jino

牙

ŋa˥˩

Ulimi

脷

lei˨

Mkono

手

sɐu˨˩˧

Mguu

腳

kœk˧

Moyo

心

sɐm˥˥

Mfupa

骨

kʷɐt˥

Damu

血

hyt˧

Kinyesi

屎

si˨˩˧

Upendo

愛

ɔi˧˧

Mti

樹

sy˧˧

Mbwa

狗

kɐu˨˩˧

Paka

貓

mau˥˥

Samaki

魚

ŋy˥˩

Ndege

鳥

niu˨˩˧

Kipepeo

蝴蝶

hu˥˩ tip˧

Yai

蛋

tan˧˧

Dubu

熊

hʊŋ˥˩

Farasi

馬

ma˨˩˧

Nyumba

屋

ʊk˥

Maziwa

牛奶

ŋɐu˥˩ nai˨˩˧

Asali

蜜糖

mɐt˧ tʰɔŋ˥˩

Chumvi

鹽

im˥˩

Mvinyo

葡萄酒

pʰu˥˩ tʰou˥˩ tsɐu˨˩˧

Mchele

米

mɐi˨˩˧

Chokoleti

朱古力

tsy˥˥ ku˨˩˧ lɪk˧

Chuma

鐵

tʰit˧

Gurudumu

車轆

tsʰɛ˥˥ lʊk˥

Hariri

絲

si˥˥

Kitabu

書

sy˥˥

Kula

食

sɪk˧

Kunywa

飲

jɐm˨˩˧

Kulala

瞇覺

mi˥˥ kau˧˧

Moja

一

jɐt˥

Mbili

二

ŋi˧˧

Tatu

三

sam˥˥

Nne

四

si˧˧

Tano

五

ŋ̍˨˩˧

Mia

百

pak˧

Habari

你好

ni˨˩˧ hou˨˩˧

Asante

多謝

tɔ˥˥ tsɛ˧˧

Nzuri

好

hou˨˩˧

Mpya

新

sɐn˥˥

Nyekundu

紅

hʊŋ˥˩

Nyeupe

白

pak˧

Nyeusi

黑

hak˥

Kijani

綠

lʊk˧

Buluu

藍

lam˥˩

Woof

汪汪

wɔŋ˥˥ wɔŋ˥˥

Kokoriko

喔喔

ɐk˥ ɐk˥

Kompyuta

電腦

tin˧˧ nou˨˩˧

Sushi

壽司

sɐu˧˧ si˥˥

Chai

茶

tsʰa˥˩

Kahawa

咖啡

ka˧˧ fɛ˥˥

Sukari

糖

tʰɔŋ˥˩

Chungwa

橙

tsʰaŋ˥˩

99

九十九

kɐu˨˩˧ sɐp˧ kɐu˨˩˧

Dopamini

多巴胺

tɔ˥˥ pa˥˥ ɔn˧˧

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina-Kitibeti (Kichina, Kiyue, Yuehai)

Maana Kiyue cha ZhongshanKibaihua cha NanningKikantoniPinghuaKiyue cha DongguanWenyan ya KikantoniKigan
Maji 水 /sɵy˨˩˧/ 水 /ʃui˧˥/ 水 /sɵy˧˥/ 水 /ʃui˧˧/ 水 /ʃɵ˧˥/ 水 /sɵy˧˥/ 水 /sui˨˩˧/
Moto 火 /fɔ˨˩˧/ 火 /fɔ˧˥/ 火 /fɔː˧˥/ 火 /hu˧˧/ 火 /fɔ˧˥/ 火 /fɔ˧˥/ 火 /fo˨˩˧/
Jua 熱頭 /ŋit˧ tʰɐu˥˩/ 日头 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ 太陽 /tʰaːi˧ jœːŋ˨˩/ 日头 /ȵɐt˨˦ tɐu˨˩/ 日头 /jak˧ tʰau˧˩/ 日 /jɐt˨/ 日头 /ȵit˥ tʰɛu/
Mwezi 月光 /ŋyt˧ kɔŋ˥˥/ 月光 /jyt˨ kɔŋ˥˥/ 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ 月光 /ȵyt˨˦ koŋ˥˧/ 月光 /jɵt˧ kʷɔŋ˨˧/ 月 /jyt˨/ 月光 /ȵyot˨ kuɔŋ˦˨/
Nyota 天星 /tʰin˥˥ siaŋ˥˥/ 天星 /tʰin˥˥ ɬɛŋ˥˥/ 星 /sɪŋ˥/ 星子 /ɬeŋ˥˧ tʃi˧˧/ 星 /ʃœŋ˥˥/ 星 /sɪŋ˥/ 星子 /ɕiaŋ˦˨ tsɿ/
Usiku 夜晚 /ja˧˧ man˨˩˧/ 夜晚 /jɛ˨˨ man˨˦/ 夜晚 /jɛː˨ maːn˩˧/ 夜晚 /ja˨˨ man˨˦/ 夜晚 /jœ˦˦˧ mɛŋ˧˦/ 夜 /jɛː˨/ 夜里 /ia˨˩ li˨˩˧/
Mvua 雨 /y˨˩˧/ 雨 /jy˨˦/ 雨 /jyː˩˧/ 雨 /jy˨˦/ 雨 /jy˧˦/ 雨 /jyː˩˧/ 雨 /y˨˩˧/
Theluji 雪 /syt˧/ 雪 /ɬyt˧/ 雪 /syːt˧/ 雪 /ɬyt˧/ 雪 /ʃɵt˧/ 雪 /syːt˧/ 雪 /ɕyot˥/
Ukurasa 1/11

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Herufi Kiyue cha ZhongshanKibaihua cha NanningKikantoniKikanton cha Hong KongKikanton cha MacauKihakka cha HailuPinghua
一 jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ yit /jit̚˥/ ɐt³ /ɐt̚˧/
二 ngi6 /ŋi˧˧/ ji6 /ji˨˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/ ngì /ŋi˧˧/ ȵi²² /ȵi˨˨/
三 saam1 /sam˥˥/ slaam1 /ɬam˥˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/ sâm /sam˥˧/ ɬam⁵³ /ɬam˥˧/
四 si3 /si˧˧/ sli3 /ɬi˧˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/ sì /si˩˩/ ɬi⁵⁵ /ɬi˥˥/
五 ng5 /ŋ̍˨˩˧/ ng5 /ŋ̍˨˦/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ńg /ŋ̩˨˦/ ŋ̍²⁴ /ŋ̍˨˦/
六 luk6 /lʊk̚˧/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ liu̍k /liuk̚˨/ lœk²⁴ /lœk̚˨˦/
七 cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tʃʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ chhit /tsʰit̚˥/ tʃʰɐt³ /tʃʰɐt̚˧/
八 baat3 /pat̚˧/ 白讀bet3 /pɛt̚˧/文讀baat3 /pat̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ pat /pat̚˥/ pat³ /pat̚˧/
九 gau2 /kɐu˨˩˧/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ kiú /kiu˨˦/ kɐu³³ /kɐu˧˧/
十 sap6 /sɐp̚˧/ sap6 /ʃɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ shi̍p /ʃip̚˨/ ʃɐp² /ʃɐp̚˨/
Ukurasa 1/11

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap