中原音韻

Kimandarini cha Yuan

Sinitic > Mandarin (mapema)

FamiliaSinitic > Mandarin (mapema) Wasemaji歴史言語 / 現代話者なし EneoYuan-dynasty north China (Central Plain) Uandishi wa KilatiniHsueh transcription / Coblin notation UsomajiMandarini ya Awali (Zhongyuan Yinyun)

Ujenzi upya wa fonolojia ya lugha ya umoja ya Kichina cha kaskazini cha enzi ya Yuan, kama ilivyorekodiwa katika 'Zhongyuan Yinyun' (中原音韻, 1324) iliyokusanywa na Zhou Deqing kama mwongozo wa miandiko ya sanqu na zaju. Toni ya kuingia (入聲) tayari imepotea na kusambazwa kati ya toni tatu zilizofunguliwa; toni ya gorofa imegawanyika kuwa yin na yang; mfumo wa konsonanti za mwanzo 19, miandiko 19, na toni nne uko karibu kimuundo na Mandarini ya kisasa, lakini bado unahifadhi mwisho wa nasali wa midomo -m, konsonanti ya mwanzo v- (微), na irabu za ncha ya ulimi ɿ/ʅ — rekodi ya zamani zaidi yenye utaratibu katika historia ya Mandarini.

Maeneo inakozungumzwa

Usomaji wa herufi za Han katika Kimandarini cha Yuan

Herufi Maana Usomaji Umbo IPA
一 one i3 /i˨˩˦/
二 two ʐï4 /ʐʅ˥˩/
三 three sam1 /sam˥/
四 four sï4 /sɿ˥˩/
五 five u3 /u˨˩˦/
六 six lieu4 /liəu˥˩/
七 seven tshi3 /tsʰi˨˩˦/
八 eight pa3 /pa˨˩˦/
九 nine kieu3 /kiəu˨˩˦/
十 ten ʂï2 /ʂʅ˧˥/
天 sky thien1 /tʰiɛn˥/
地 ground ti4 /ti˥˩/
日 sun ʐï4 /ʐʅ˥˩/
月 moon ye4 /yɛ˥˩/
山 mountain ʂan1 /ʂan˥/
海 sea xai3 /xai˨˩˦/
水 water ʂuei3 /ʂuei˨˩˦/
火 fire xuo3 /xuɔ˨˩˦/
木 tree mu4 /mu˥˩/
土 soil thu3 /tʰu˨˩˦/
石 stone ʂï2 /ʂʅ˧˥/
鐵 iron thie3 /tʰiɛ˨˩˦/
雨 rain y3 /y˨˩˦/
雪 snow sye3 /syɛ˨˩˦/
牛 ox nieu2 /niəu˧˥/
虎 tiger xu3 /xu˨˩˦/
龍 dragon luŋ2 /luŋ˧˥/
蛇 snake ʂie2 /ʂiɛ˧˥/
馬 horse ma3 /ma˨˩˦/
羊 sheep iaŋ2 /iaŋ˧˥/
雞 chicken ki1 /ki˥/
犬 dog khyen3 /kʰyɛn˨˩˦/
豬 pig tʂy1 /tʂy˥/
貓 cat miau1 /miau˥/
鳥 bird tiau3 /tiau˨˩˦/
魚 fish y2 /y˧˥/
頭 head theu2 /tʰəu˧˥/
目 eye mu4 /mu˥˩/
耳 ear ʐï3 /ʐʅ˨˩˦/
鼻 nose pi2 /pi˧˥/
口 mouth kheu3 /kʰəu˨˩˦/
牙 tooth ia2 /ia˧˥/
心 heart sim1 /sim˥/
手 hand ʂeu3 /ʂəu˨˩˦/
足 foot tsu3 /tsu˨˩˦/
血 blood ɕye3 /ɕyɛ˨˩˦/
肉 meat ʐieu4 /ʐiəu˥˩/
人 person ʐen2 /ʐən˧˥/
女 woman ny3 /ny˨˩˦/
兒 child ʐï2 /ʐʅ˧˥/
家 home, family kia1 /kia˥/
門 door, gate muen2 /muən˧˥/
飯 cooked rice, meal fan4 /fan˥˩/
茶 tea tʂha2 /tʂʰa˧˥/
錢 money tshien2 /tsʰiɛn˧˥/
年 year nien2 /niɛn˧˥/
生 live, be born ʂeŋ1 /ʂəŋ˥/
死 die sï3 /sɿ˨˩˦/
行 go ɕiŋ2 /ɕiŋ˧˥/
行 row xaŋ2 /xaŋ˧˥/
来 come lai2 /lai˧˥/
去 leave khy4 /kʰy˥˩/
走 run tseu3 /tsəu˨˩˦/
飛 fly fi1 /fi˥/
坐 sit tsuo4 /tsuɔ˥˩/
立 stand li4 /li˥˩/
見 see kien4 /kiɛn˥˩/
聞 hear ven2 /vən˧˥/
知 know tʂï1 /tʂʅ˥/
食 eat ʂï2 /ʂʅ˧˥/
飲 drink im3 /im˨˩˦/
白 white pai2 /pai˧˥/
黑 black xei3 /xəi˨˩˦/
紅 red xuŋ2 /xuŋ˧˥/
黃 yellow xuaŋ2 /xuaŋ˧˥/
青 blue-green tshiŋ1 /tsʰiŋ˥/
綠 green ly4 /ly˥˩/
灰 grey; ash xuei1 /xuei˥/
大 big tuo4 /tuɔ˥˩/
小 small siau3 /siau˨˩˦/
多 many, much tuo1 /tuɔ˥/
長 long tʂhiaŋ2 /tʂʰiaŋ˧˥/
長 grow; elder tʂiaŋ3 /tʂiaŋ˨˩˦/
老 old lau3 /lau˨˩˦/
遠 far yen3 /yɛn˨˩˦/
熱 hot ʐie4 /ʐiɛ˥˩/
冷 cold leŋ3 /ləŋ˨˩˦/
香 fragrant xiaŋ1 /xiaŋ˥/
上 up ʂaŋ4 /ʂaŋ˥˩/
下 down xia4 /xia˥˩/
左 left tsuo3 /tsuɔ˨˩˦/
右 right ieu4 /iəu˥˩/
中 middle tʂuŋ1 /tʂuŋ˥/
中 hit tʂuŋ4 /tʂuŋ˥˩/
央 center iaŋ1 /iaŋ˥/
東 east tuŋ1 /tuŋ˥/
西 west si1 /si˥/
南 south nam2 /nam˧˥/
北 north pei3 /pəi˨˩˦/
我 I, me uo3 /uɔ˨˩˦/
你 you ni3 /ni˨˩˦/
有 have; there is ieu3 /iəu˨˩˦/
無 not have, without vu2 /vu˧˥/
不 not pu3 /pu˨˩˦/
個 piece (classifier) ko4 /kɔ˥˩/

Vyanzo

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Sinitic > Mandarin (mapema)

Herufi Kimandarini cha YuanKichina cha MandarinKimandarini cha DongbeiKichina cha TaiwanKimandarini cha TianjinKidunganKimandarini cha Kaifeng
一 i3 /i˨˩˦/ yī /i˥˥/ yi⁵⁵ /i˥˥/ yī /i˥˥/ yi²¹ /i˨˩/ yi¹ /ji˦/ yi²⁴ /i˨˦/
二 ʐï4 /ʐʅ˥˩/ èr /ɑɻ˥˩/ er⁵³ /ɚ˥˧/ èr /ɑɻ˥˩/ er⁵³ /ɚ˥˧/ er³ /ɚ˥˩/ er³¹² /ɚ˧˩˨/
三 sam1 /sam˥/ sān /san˥˥/ san⁵⁵ /san˥˥/ sān /san˥˥/ san²¹ /sɑn˨˩/ san¹ /san˦/ san²⁴ /san˨˦/
四 sï4 /sɿ˥˩/ sì /sɿ˥˩/ si⁵³ /sɿ˥˧/ sì /sɿ˥˩/ si⁵³ /sɿ˥˧/ sy³ /sɨ˥˩/ si³¹² /sɿ˧˩˨/
五 u3 /u˨˩˦/ wǔ /u˨˩˦/ wu²¹³ /u˨˩˧/ wǔ /u˨˩˦/ wu¹³ /u˩˧/ u² /u˨˦/ wu⁵³ /u˥˧/
六 lieu4 /liəu˥˩/ liù /ljou˥˩/ liu⁵³ /liou˥˧/ liù /ljou˥˩/ liu⁵³ /liou˥˧/ lyu³ /lju˥˩/ liu²⁴ /liəu˨˦/
七 tshi3 /tsʰi˨˩˦/ qī /tɕʰi˥˥/ qi⁵⁵ /tɕʰi˥˥/ qī /tɕʰi˥˥/ qi²¹ /tɕʰi˨˩/ chi¹ /tɕʰi˦/ qi²⁴ /tɕʰi˨˦/
八 pa3 /pa˨˩˦/ bā /pa˥˥/ ba⁵⁵ /pa˥˥/ bā /pa˥˥/ ba²¹ /pa˨˩/ ba¹ /pa˦/ ba²⁴ /pa˨˦/
九 kieu3 /kiəu˨˩˦/ jiǔ /tɕjou˨˩˦/ jiu²¹³ /tɕiou˨˩˧/ jiǔ /tɕjou˨˩˦/ jiu¹³ /tɕiou˩˧/ jyu² /tɕju˨˦/ jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/
十 ʂï2 /ʂʅ˧˥/ shí /ʂʐ̩˧˥/ shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ shí /sz̩˧˥/ shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ shy² /ʂɨ˨˦/ shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/
Ukurasa 1/11

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap