中原音韻
Kimandarini cha Yuan
Sinitic > Mandarin (mapema)
Ujenzi upya wa fonolojia ya lugha ya umoja ya Kichina cha kaskazini cha enzi ya Yuan, kama ilivyorekodiwa katika 'Zhongyuan Yinyun' (中原音韻, 1324) iliyokusanywa na Zhou Deqing kama mwongozo wa miandiko ya sanqu na zaju. Toni ya kuingia (入聲) tayari imepotea na kusambazwa kati ya toni tatu zilizofunguliwa; toni ya gorofa imegawanyika kuwa yin na yang; mfumo wa konsonanti za mwanzo 19, miandiko 19, na toni nne uko karibu kimuundo na Mandarini ya kisasa, lakini bado unahifadhi mwisho wa nasali wa midomo -m, konsonanti ya mwanzo v- (微), na irabu za ncha ya ulimi ɿ/ʅ — rekodi ya zamani zaidi yenye utaratibu katika historia ya Mandarini.
Maeneo inakozungumzwa
Usomaji wa herufi za Han katika Kimandarini cha Yuan
| Herufi | Maana | Usomaji | Umbo | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | i3 | /i˨˩˦/ | |
| 二 | two | ʐï4 | /ʐʅ˥˩/ | |
| 三 | three | sam1 | /sam˥/ | |
| 四 | four | sï4 | /sɿ˥˩/ | |
| 五 | five | u3 | /u˨˩˦/ | |
| 六 | six | lieu4 | /liəu˥˩/ | |
| 七 | seven | tshi3 | /tsʰi˨˩˦/ | |
| 八 | eight | pa3 | /pa˨˩˦/ | |
| 九 | nine | kieu3 | /kiəu˨˩˦/ | |
| 十 | ten | ʂï2 | /ʂʅ˧˥/ | |
| 天 | sky | thien1 | /tʰiɛn˥/ | |
| 地 | ground | ti4 | /ti˥˩/ | |
| 日 | sun | ʐï4 | /ʐʅ˥˩/ | |
| 月 | moon | ye4 | /yɛ˥˩/ | |
| 山 | mountain | ʂan1 | /ʂan˥/ | |
| 海 | sea | xai3 | /xai˨˩˦/ | |
| 水 | water | ʂuei3 | /ʂuei˨˩˦/ | |
| 火 | fire | xuo3 | /xuɔ˨˩˦/ | |
| 木 | tree | mu4 | /mu˥˩/ | |
| 土 | soil | thu3 | /tʰu˨˩˦/ | |
| 石 | stone | ʂï2 | /ʂʅ˧˥/ | |
| 鐵 | iron | thie3 | /tʰiɛ˨˩˦/ | |
| 雨 | rain | y3 | /y˨˩˦/ | |
| 雪 | snow | sye3 | /syɛ˨˩˦/ | |
| 牛 | ox | nieu2 | /niəu˧˥/ | |
| 虎 | tiger | xu3 | /xu˨˩˦/ | |
| 龍 | dragon | luŋ2 | /luŋ˧˥/ | |
| 蛇 | snake | ʂie2 | /ʂiɛ˧˥/ | |
| 馬 | horse | ma3 | /ma˨˩˦/ | |
| 羊 | sheep | iaŋ2 | /iaŋ˧˥/ | |
| 雞 | chicken | ki1 | /ki˥/ | |
| 犬 | dog | khyen3 | /kʰyɛn˨˩˦/ | |
| 豬 | pig | tʂy1 | /tʂy˥/ | |
| 貓 | cat | miau1 | /miau˥/ | |
| 鳥 | bird | tiau3 | /tiau˨˩˦/ | |
| 魚 | fish | y2 | /y˧˥/ | |
| 頭 | head | theu2 | /tʰəu˧˥/ | |
| 目 | eye | mu4 | /mu˥˩/ | |
| 耳 | ear | ʐï3 | /ʐʅ˨˩˦/ | |
| 鼻 | nose | pi2 | /pi˧˥/ | |
| 口 | mouth | kheu3 | /kʰəu˨˩˦/ | |
| 牙 | tooth | ia2 | /ia˧˥/ | |
| 心 | heart | sim1 | /sim˥/ | |
| 手 | hand | ʂeu3 | /ʂəu˨˩˦/ | |
| 足 | foot | tsu3 | /tsu˨˩˦/ | |
| 血 | blood | ɕye3 | /ɕyɛ˨˩˦/ | |
| 肉 | meat | ʐieu4 | /ʐiəu˥˩/ | |
| 人 | person | ʐen2 | /ʐən˧˥/ | |
| 女 | woman | ny3 | /ny˨˩˦/ | |
| 兒 | child | ʐï2 | /ʐʅ˧˥/ | |
| 家 | home, family | kia1 | /kia˥/ | |
| 門 | door, gate | muen2 | /muən˧˥/ | |
| 飯 | cooked rice, meal | fan4 | /fan˥˩/ | |
| 茶 | tea | tʂha2 | /tʂʰa˧˥/ | |
| 錢 | money | tshien2 | /tsʰiɛn˧˥/ | |
| 年 | year | nien2 | /niɛn˧˥/ | |
| 生 | live, be born | ʂeŋ1 | /ʂəŋ˥/ | |
| 死 | die | sï3 | /sɿ˨˩˦/ | |
| 行 | go | ɕiŋ2 | /ɕiŋ˧˥/ | |
| 行 | row | xaŋ2 | /xaŋ˧˥/ | |
| 来 | come | lai2 | /lai˧˥/ | |
| 去 | leave | khy4 | /kʰy˥˩/ | |
| 走 | run | tseu3 | /tsəu˨˩˦/ | |
| 飛 | fly | fi1 | /fi˥/ | |
| 坐 | sit | tsuo4 | /tsuɔ˥˩/ | |
| 立 | stand | li4 | /li˥˩/ | |
| 見 | see | kien4 | /kiɛn˥˩/ | |
| 聞 | hear | ven2 | /vən˧˥/ | |
| 知 | know | tʂï1 | /tʂʅ˥/ | |
| 食 | eat | ʂï2 | /ʂʅ˧˥/ | |
| 飲 | drink | im3 | /im˨˩˦/ | |
| 白 | white | pai2 | /pai˧˥/ | |
| 黑 | black | xei3 | /xəi˨˩˦/ | |
| 紅 | red | xuŋ2 | /xuŋ˧˥/ | |
| 黃 | yellow | xuaŋ2 | /xuaŋ˧˥/ | |
| 青 | blue-green | tshiŋ1 | /tsʰiŋ˥/ | |
| 綠 | green | ly4 | /ly˥˩/ | |
| 灰 | grey; ash | xuei1 | /xuei˥/ | |
| 大 | big | tuo4 | /tuɔ˥˩/ | |
| 小 | small | siau3 | /siau˨˩˦/ | |
| 多 | many, much | tuo1 | /tuɔ˥/ | |
| 長 | long | tʂhiaŋ2 | /tʂʰiaŋ˧˥/ | |
| 長 | grow; elder | tʂiaŋ3 | /tʂiaŋ˨˩˦/ | |
| 老 | old | lau3 | /lau˨˩˦/ | |
| 遠 | far | yen3 | /yɛn˨˩˦/ | |
| 熱 | hot | ʐie4 | /ʐiɛ˥˩/ | |
| 冷 | cold | leŋ3 | /ləŋ˨˩˦/ | |
| 香 | fragrant | xiaŋ1 | /xiaŋ˥/ | |
| 上 | up | ʂaŋ4 | /ʂaŋ˥˩/ | |
| 下 | down | xia4 | /xia˥˩/ | |
| 左 | left | tsuo3 | /tsuɔ˨˩˦/ | |
| 右 | right | ieu4 | /iəu˥˩/ | |
| 中 | middle | tʂuŋ1 | /tʂuŋ˥/ | |
| 中 | hit | tʂuŋ4 | /tʂuŋ˥˩/ | |
| 央 | center | iaŋ1 | /iaŋ˥/ | |
| 東 | east | tuŋ1 | /tuŋ˥/ | |
| 西 | west | si1 | /si˥/ | |
| 南 | south | nam2 | /nam˧˥/ | |
| 北 | north | pei3 | /pəi˨˩˦/ | |
| 我 | I, me | uo3 | /uɔ˨˩˦/ | |
| 你 | you | ni3 | /ni˨˩˦/ | |
| 有 | have; there is | ieu3 | /iəu˨˩˦/ | |
| 無 | not have, without | vu2 | /vu˧˥/ | |
| 不 | not | pu3 | /pu˨˩˦/ | |
| 個 | piece (classifier) | ko4 | /kɔ˥˩/ |
Vyanzo
- Zhou Deqing 周德清 (1324), Zhongyuan Yinyun 中原音韻
- Hsueh F.S. 薛鳳生 (1975), Phonology of Old Mandarin
- Coblin, W. South (2007), Modern Chinese Phonology: From Guānhuà to Mandarin
- Wikipedia: Zhongyuan Yinyun / Phonological history of Mandarin Chinese
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Sinitic > Mandarin (mapema)
| Herufi | Kimandarini cha Yuan | Kichina cha Mandarin | Kimandarini cha Dongbei | Kichina cha Taiwan | Kimandarini cha Tianjin | Kidungan | Kimandarini cha Kaifeng |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | i3 /i˨˩˦/ | yī /i˥˥/ | yi⁵⁵ /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yi²¹ /i˨˩/ | yi¹ /ji˦/ | yi²⁴ /i˨˦/ |
| 二 | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | èr /ɑɻ˥˩/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er³ /ɚ˥˩/ | er³¹² /ɚ˧˩˨/ |
| 三 | sam1 /sam˥/ | sān /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | san²¹ /sɑn˨˩/ | san¹ /san˦/ | san²⁴ /san˨˦/ |
| 四 | sï4 /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | sì /sɿ˥˩/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | sy³ /sɨ˥˩/ | si³¹² /sɿ˧˩˨/ |
| 五 | u3 /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wu²¹³ /u˨˩˧/ | wǔ /u˨˩˦/ | wu¹³ /u˩˧/ | u² /u˨˦/ | wu⁵³ /u˥˧/ |
| 六 | lieu4 /liəu˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liu⁵³ /liou˥˧/ | liù /ljou˥˩/ | liu⁵³ /liou˥˧/ | lyu³ /lju˥˩/ | liu²⁴ /liəu˨˦/ |
| 七 | tshi3 /tsʰi˨˩˦/ | qī /tɕʰi˥˥/ | qi⁵⁵ /tɕʰi˥˥/ | qī /tɕʰi˥˥/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ | chi¹ /tɕʰi˦/ | qi²⁴ /tɕʰi˨˦/ |
| 八 | pa3 /pa˨˩˦/ | bā /pa˥˥/ | ba⁵⁵ /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | ba²¹ /pa˨˩/ | ba¹ /pa˦/ | ba²⁴ /pa˨˦/ |
| 九 | kieu3 /kiəu˨˩˦/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiu²¹³ /tɕiou˨˩˧/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiu¹³ /tɕiou˩˧/ | jyu² /tɕju˨˦/ | jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ |
| 十 | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ | shy² /ʂɨ˨˦/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ |
| 天 | thien1 /tʰiɛn˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tian²¹ /tʰiɛn˨˩/ | tyan¹ /tʰjan˦/ | tian²⁴ /tʰiɛn˨˦/ |
| 地 | ti4 /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | di⁵³ /ti˥˧/ | dì /ti˥˩/ | di⁵³ /ti˥˧/ | di³ /ti˥˩/ | di³¹² /ti˧˩˨/ |
| 日 | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | rì /ʐ̩˥˩/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ | rì /z̩˥˩/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ | zhyr³ /ʐɚ˥˩/ | ri²⁴ /ʐɿ˨˦/ |
| 月 | ye4 /yɛ˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yue⁵³ /ye˥˧/ | yuè /ɥe˥˩/ | yue⁵³ /ye˥˧/ | yüe³ /jyɤ˥˩/ | yue²⁴ /yɛ˨˦/ |
| 山 | ʂan1 /ʂan˥/ | shān /ʂan˥˥/ | shan⁵⁵ /ʂan˥˥/ | shān /san˥˥/ | shan²¹ /ʂɑn˨˩/ | san¹ /san˦/ | shan²⁴ /ʂan˨˦/ |
| 海 | xai3 /xai˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hai²¹³ /xai˨˩˧/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hai¹³ /xai˩˧/ | he² /xɛ˨˦/ | hai⁵³ /xai˥˧/ |
| 水 | ʂuei3 /ʂuei˨˩˦/ | shuǐ /ʂueɪ˨˩˦/ | shui²¹³ /ʂueɪ˨˩˧/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | shui¹³ /ʂueɪ˩˧/ | shui² /ʂuei˨˦/ | shui⁵³ /ʂuei˥˧/ |
| 火 | xuo3 /xuɔ˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huo²¹³ /xuo˨˩˧/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huo¹³ /xuo˩˧/ | hue² /xuɤ˨˦/ | huo⁵³ /xuo˥˧/ |
| 木 | mu4 /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mu³ /mu˥˩/ | mu²⁴ /mu˨˦/ |
| 土 | thu3 /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tu²¹³ /tʰu˨˩˧/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tu¹³ /tʰu˩˧/ | tu² /tʰu˨˦/ | tu⁵³ /tʰu˥˧/ |
| 石 | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ | shy¹ /ʂɻ̩˦/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ |
| 鐵 | thie3 /tʰiɛ˨˩˦/ | tiě /tʰje˨˩˦/ | tie²¹³ /tʰiɛ˨˩˧/ | tiě /tʰje˨˩˦/ | tie¹³ /tʰie˩˧/ | tye¹ /tʰje˦/ | tie²⁴ /tʰiɛ˨˦/ |
| 雨 | y3 /y˨˩˦/ | yǔ /y˨˩˦/ | yu²¹³ /y˨˩˧/ | yǔ /y˨˩˦/ | yu¹³ /y˩˧/ | yü² /jy˨˦/ | yu⁵³ /y˥˧/ |
| 雪 | sye3 /syɛ˨˩˦/ | xuě /ɕye˨˩˦/ | xue²¹³ /ɕyɛ˨˩˧/ | xuě /ɕye˨˩˦/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ | shüe¹ /ɕyɤ˦/ | xue²⁴ /ɕyɛ˨˦/ |
| 牛 | nieu2 /niəu˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niu³⁵ /niou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niu⁴⁵ /niou˦˥/ | nyu² /ɲju˨˦/ | niu⁴² /niou˦˨/ |
| 虎 | xu3 /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hu²¹³ /xu˨˩˧/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hu¹³ /xu˩˧/ | hu² /xu˨˦/ | hu⁵³ /xu˥˧/ |
| 龍 | luŋ2 /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | long³⁵ /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | long⁴⁵ /luŋ˦˥/ | lun² /luŋ˨˦/ | long⁴² /luŋ˦˨/ |
| 蛇 | ʂie2 /ʂiɛ˧˥/ | shé /ʂɤ˧˥/ | she³⁵ /ʂɤ˧˥/ | shé /sɤ˧˥/ | 白讀sha⁴⁵ /ʂɑ˦˥/文讀she⁴⁵ /ʂɤ˦˥/ | she¹ /ʂɤ˦/ | she⁴² /ʂɛ˦˨/ |
| 馬 | ma3 /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma²¹³ /ma˨˩˧/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma¹³ /ma˩˧/ | ma² /ma˨˦/ | ma⁵³ /ma˥˧/ |
| 羊 | iaŋ2 /iaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang³⁵ /iaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang⁴⁵ /iɑŋ˦˥/ | yan² /jaŋ˨˦/ | yang⁴² /iaŋ˦˨/ |
| 雞 | ki1 /ki˥/ | jī /tɕi˥˥/ | ji⁵⁵ /tɕi˥˥/ | jī /tɕi˥˥/ | ji²¹ /tɕi˨˩/ | ji¹ /tɕi˦/ | ji²⁴ /tɕi˨˦/ |
| 犬 | khyen3 /kʰyɛn˨˩˦/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | quan²¹³ /tɕʰyɛn˨˩˧/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | quan¹³ /tɕʰyɛn˩˧/ | chyon² /tɕʰyɛn˨˦/ | quan⁵³ /tɕʰyɛn˥˧/ |
| 豬 | tʂy1 /tʂy˥/ | zhū /tʂu˥˥/ | zhu⁵⁵ /tʂu˥˥/ | zhū /tsu˥˥/ | zhu²¹ /tʂu˨˩/ | ju¹ /tʂu˦/ | zhu²⁴ /tʂu˨˦/ |
| 貓 | miau1 /miau˥/ | māo /mau˥˥/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | mao²¹ /mau˨˩/ | mo¹ /mɔ˦/ | mao²⁴ /mau˨˦/ |
| 鳥 | tiau3 /tiau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niao²¹³ /niɔ˨˩˧/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niao¹³ /niau˩˧/ | nyao² /ɲjɔ˨˦/ | niao⁵³ /niau˥˧/ |
| 魚 | y2 /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yu³⁵ /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yu⁴⁵ /y˦˥/ | yü² /jy˨˦/ | yu⁴² /y˦˨/ |
| 頭 | theu2 /tʰəu˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tou³⁵ /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tou⁴⁵ /tʰou˦˥/ | tu² /tʰou˨˦/ | tou⁴² /tʰəu˦˨/ |
| 目 | mu4 /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mu³ /mu˥˩/ | mu²⁴ /mu˨˦/ |
| 耳 | ʐï3 /ʐʅ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | er¹³ /ɚ˩˧/ | er² /ɚ˨˦/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ |
| 鼻 | pi2 /pi˧˥/ | bí /pi˧˥/ | bi³⁵ /pi˧˥/ | bí /pi˧˥/ | bi⁴⁵ /pi˦˥/ | bi¹ /pi˦/ | bi⁴² /pi˦˨/ |
| 口 | kheu3 /kʰəu˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kou²¹³ /kʰou˨˩˧/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kou¹³ /kʰou˩˧/ | ku² /kʰou˨˦/ | kou⁵³ /kʰou˥˧/ |
| 牙 | ia2 /ia˧˥/ | yá /ja˧˥/ | ya³⁵ /ia˧˥/ | yá /ja˧˥/ | ya⁴⁵ /iɑ˦˥/ | ya¹ /ja˦/ | ya⁴² /ia˦˨/ |
| 心 | sim1 /sim˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ | shin¹ /ɕin˦/ | xin²⁴ /ɕin˨˦/ |
| 手 | ʂeu3 /ʂəu˨˩˦/ | shǒu /ʂou˨˩˦/ | shou²¹³ /ʂou˨˩˧/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shou¹³ /ʂou˩˧/ | shu² /ʂou˨˦/ | shou⁵³ /ʂou˥˧/ |
| 足 | tsu3 /tsu˨˩˦/ | zú /tsu˧˥/ | zu³⁵ /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zu⁴⁵ /tsu˦˥/ | jyo² /tɕjɔ˨˦/ | zu²⁴ /tsu˨˦/ |
| 血 | ɕye3 /ɕyɛ˨˩˦/ | 血液(文讀・書面)xuè /ɕye˥˩/流血(白讀・口語)xiě /ɕje˨˩˦/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ | xuè /ɕye˥˩/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ | shüe² /ɕyɤ˨˦/ | xue²⁴ /ɕyɛ˨˦/ |
| 肉 | ʐieu4 /ʐiəu˥˩/ | ròu /ʐou˥˩/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ | ròu /zou˥˩/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ | zhu³ /ʐou˥˩/ | rou²⁴ /ʐəu˨˦/ |
| 人 | ʐen2 /ʐən˧˥/ | rén /ʐən˧˥/ | ren³⁵ /ʐən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | ren⁴⁵ /ʐən˦˥/ | zhyn² /ʐəŋ˨˦/ | ren⁴² /ʐən˦˨/ |
| 女 | ny3 /ny˨˩˦/ | nǚ /ny˨˩˦/ | nü²¹³ /ny˨˩˧/ | nǚ /ny˨˩˦/ | 白讀nuei¹³ /nuei˩˧/文讀nü¹³ /ny˩˧/ | nü² /ny˨˦/ | nü⁵³ /ȵy˥˧/ |
| 兒 | ʐï2 /ʐʅ˧˥/ | ér /ɑɻ˧˥/ | er³⁵ /ɚ˧˥/ | ér /ɑɻ˧˥/ | er⁴⁵ /ər˦˥/ | er¹ /ɚ˦/ | er⁴² /ɚ˦˨/ |
| 家 | kia1 /kia˥/ | jiā /tɕja˥˥/ | jia⁵⁵ /tɕia˥˥/ | jiā /tɕja˥˥/ | jia²¹ /tɕiɑ˨˩/ | jya¹ /tɕia˦/ | jia²⁴ /tɕia˨˦/ |
| 門 | muen2 /muən˧˥/ | mén /mən˧˥/ | men³⁵ /mən˧˥/ | mén /mən˧˥/ | men⁴⁵ /mən˦˥/ | myn¹ /mɤ̃˦/ | men⁴² /mən˦˨/ |
| 飯 | fan4 /fan˥˩/ | fàn /fan˥˩/ | fan⁵³ /fan˥˧/ | fàn /fan˥˩/ | fan⁵³ /fan˥˧/ | fan³ /fan˥˩/ | fan³¹² /fan˧˩˨/ |
| 茶 | tʂha2 /tʂʰa˧˥/ | chá /tʂʰa˧˥/ | cha³⁵ /tʂʰa˧˥/ | chá /tsʰa˧˥/ | ca⁴⁵ /tsʰɑ˦˥/ | ca¹ /tsʰa˦/ | cha⁴² /tʂʰa˦˨/ |
| 錢 | tshien2 /tsʰiɛn˧˥/ | qián /tɕʰjɛn˧˥/ | qian³⁵ /tɕʰian˧˥/ | qián /tɕʰjɛn˧˥/ | qian⁴⁵ /tɕʰian˦˥/ | chyan¹ /tɕʰjan˦/ | qian⁴² /tɕʰian˦˨/ |
| 年 | nien2 /niɛn˧˥/ | nián /njɛn˧˥/ | nian³⁵ /nian˧˥/ | nián /njɛn˧˥/ | nian⁴⁵ /nian˦˥/ | nyan¹ /ɲjan˦/ | nian⁴² /ȵian˦˨/ |
| 生 | ʂeŋ1 /ʂəŋ˥/ | shēng /ʂəŋ˥˥/ | sheng⁵⁵ /ʂəŋ˥˥/ | shēng /səŋ˥˥/ | seng²¹ /səŋ˨˩/ | syn¹ /sɤ̃˦/ | sheng²⁴ /ʂəŋ˨˦/ |
| 死 | sï3 /sɿ˨˩˦/ | sǐ /sɿ˨˩˦/ | si²¹³ /sɿ˨˩˧/ | sǐ /sɿ˨˩˦/ | si¹³ /sɿ˩˧/ | sy² /sɹ̩˨˦/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ |
| 行 | ɕiŋ2 /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xing³⁵ /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xing⁴⁵ /ɕiŋ˦˥/ | shin² /ɕin˨˦/ | xing⁴² /ɕiŋ˦˨/ |
| 行 | xaŋ2 /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | hang³⁵ /xaŋ˧˥/ | háng /xaŋ˧˥/ | hang⁴⁵ /xɑŋ˦˥/ | han² /haŋ˨˦/ | hang⁴² /xaŋ˦˨/ |
| 来 | lai2 /lai˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lai³⁵ /lai˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lai⁴⁵ /lai˦˥/ | le² /lɛ˨˦/ | lai⁴² /lai˦˨/ |
| 去 | khy4 /kʰy˥˩/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ | chi³ /tɕʰi˥˩/ | qu³¹² /tɕʰy˧˩˨/ |
| 走 | tseu3 /tsəu˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zou²¹³ /tsou˨˩˧/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zou¹³ /tsou˩˧/ | zu² /tsou˨˦/ | zou⁵³ /tsou˥˧/ |
| 飛 | fi1 /fi˥/ | fēi /feɪ˥˥/ | fei⁵⁵ /fei˥˥/ | fēi /feɪ˥˥/ | fei²¹ /fei˨˩/ | fi¹ /fi˦/ | fei²⁴ /fei˨˦/ |
| 坐 | tsuo4 /tsuɔ˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zue³ /tsuɤ˥˩/ | zuo³¹² /tsuo˧˩˨/ |
| 立 | li4 /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | li⁵³ /li˥˧/ | lì /li˥˩/ | li⁵³ /li˥˧/ | li³ /li˥˩/ | li²⁴ /li˨˦/ |
| 見 | kien4 /kiɛn˥˩/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ | jyon³ /tɕjɛn˥˩/ | jian³¹² /tɕiɛn˧˩˨/ |
| 聞 | ven2 /vən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wen³⁵ /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wen⁴⁵ /uən˦˥/ | vun² /vəŋ˨˦/ | wen⁴² /uən˦˨/ |
| 知 | tʂï1 /tʂʅ˥/ | zhī /tʂʐ̩˥˥/ | zhi⁵⁵ /tʂʐ̩˥˥/ | zhī /tsz̩˥˥/ | zhi²¹ /tʂʐ̩˨˩/ | jy¹ /tʂɻ̩˦/ | zhi²⁴ /tʂʐ̩˨˦/ |
| 食 | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ | sy² /ʂɨ˨˦/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ |
| 飲 | im3 /im˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yin²¹³ /in˨˩˧/ | yǐn /in˨˩˦/ | yin¹³ /in˩˧/ | yin² /jin˨˦/ | yin⁵³ /in˥˧/ |
| 白 | pai2 /pai˧˥/ | bái /paɪ˧˥/ | bai³⁵ /pai˧˥/ | 白讀bái /paɪ˧˥/文讀bó /puo˧˥/ | bai⁴⁵ /pai˦˥/ | byi¹ /pɪj˦/ | bai⁴² /pɛ˦˨/ |
| 黑 | xei3 /xəi˨˩˦/ | hēi /xeɪ˥˥/ | hei⁵⁵ /xei˥˥/ | 白讀hēi /xeɪ˥˥/文讀hè /xɤ˥˩/ | 白讀hei²¹ /xei˨˩/文讀he⁵³ /xɤ˥˧/ | hi¹ /xi˦/ | hei²⁴ /xei˨˦/ |
| 紅 | xuŋ2 /xuŋ˧˥/ | hóng /xuŋ˧˥/ | hong³⁵ /xuŋ˧˥/ | hóng /xuŋ˧˥/ | hong⁴⁵ /xuŋ˦˥/ | hun¹ /xʊ̃˦/ | hong⁴² /xuəŋ˦˨/ |
| 黃 | xuaŋ2 /xuaŋ˧˥/ | huáng /xuaŋ˧˥/ | huang³⁵ /xuaŋ˧˥/ | huáng /xuaŋ˧˥/ | huang⁴⁵ /xuɑŋ˦˥/ | huon¹ /xuɒ̃˦/ | huang⁴² /xuaŋ˦˨/ |
| 青 | tshiŋ1 /tsʰiŋ˥/ | qīng /tɕʰiŋ˥˥/ | qing⁵⁵ /tɕʰiŋ˥˥/ | qīng /tɕʰiŋ˥˥/ | qing²¹ /tɕʰiŋ˨˩/ | chin¹ /tɕʰiɤ̃˦/ | qing²⁴ /tɕʰiəŋ˨˦/ |
| 綠 | ly4 /ly˥˩/ | lǜ /ly˥˩/ | lü⁵³ /ly˥˧/ | 白讀lǜ /ly˥˩/文讀lù /lu˥˩/ | 白讀luei⁵³ /luei˥˧/文讀lü⁵³ /ly˥˧/ | lyu¹ /lju˦/ | lü²⁴ /ly˨˦/ |
| 灰 | xuei1 /xuei˥/ | huī /xueɪ˥˥/ | hui⁵⁵ /xuei˥˥/ | huī /xueɪ˥˥/ | hui²¹ /xuei˨˩/ | huei¹ /xuei˦/ | hui²⁴ /xuei˨˦/ |
| 大 | tuo4 /tuɔ˥˩/ | dà /ta˥˩/ | da⁵³ /ta˥˧/ | dà /ta˥˩/ | da⁵³ /tɑ˥˧/ | da³ /ta˥˩/ | da³¹² /ta˧˩˨/ |
| 小 | siau3 /siau˨˩˦/ | xiǎo /ɕjau˨˩˦/ | xiao²¹³ /ɕiau˨˩˧/ | xiǎo /ɕjau˨˩˦/ | xiao¹³ /ɕiɑu˩˧/ | shyo² /ɕjɔ˨˦/ | — |
| 多 | tuo1 /tuɔ˥/ | duō /tuo˥˥/ | duo⁵⁵ /tuo˥˥/ | duō /tuo˥˥/ | duo²¹ /tuo˨˩/ | due¹ /tuɤ˦/ | duo²⁴ /tuo˨˦/ |
| 長 | tʂhiaŋ2 /tʂʰiaŋ˧˥/ | cháng /tʂʰaŋ˧˥/ | chang³⁵ /tʂʰaŋ˧˥/ | cháng /tsʰaŋ˧˥/ | chang⁴⁵ /tʂʰɑŋ˦˥/ | chon¹ /tʂʰɒ̃˦/ | chang⁴² /tʂʰaŋ˦˨/ |
| 長 | tʂiaŋ3 /tʂiaŋ˨˩˦/ | zhǎng /tʂaŋ˨˩˦/ | zhang²¹³ /tʂaŋ˨˩˧/ | zhǎng /tsaŋ˨˩˦/ | zhang¹³ /tʂɑŋ˩˧/ | jon² /tʂɒ̃˨˦/ | zhang⁵³ /tʂaŋ˥˧/ |
| 老 | lau3 /lau˨˩˦/ | lǎo /lau˨˩˦/ | lao²¹³ /lau˨˩˧/ | lǎo /lau˨˩˦/ | lao¹³ /lɑu˩˧/ | lo² /lɔ˨˦/ | lao⁵³ /laɔ˥˧/ |
| 遠 | yen3 /yɛn˨˩˦/ | yuǎn /ɥɛn˨˩˦/ | yuan²¹³ /yan˨˩˧/ | yuǎn /ɥɛn˨˩˦/ | yuan¹³ /yan˩˧/ | yüan² /jyɛn˨˦/ | yuan⁵³ /yan˥˧/ |
| 熱 | ʐie4 /ʐiɛ˥˩/ | rè /ʐɤ˥˩/ | re⁵³ /ʐɤ˥˧/ | rè /zɤ˥˩/ | 白讀ye⁵³ /iɤ˥˧/文讀re⁵³ /ʐɤ˥˧/ | zhe¹ /ʐɤ˦/ | re²⁴ /ʐɛ˨˦/ |
| 冷 | leŋ3 /ləŋ˨˩˦/ | lěng /ləŋ˨˩˦/ | leng²¹³ /ləŋ˨˩˧/ | lěng /ləŋ˨˩˦/ | leng¹³ /ləŋ˩˧/ | lyn² /lɤ̃˨˦/ | leng⁵³ /ləŋ˥˧/ |
| 香 | xiaŋ1 /xiaŋ˥/ | xiāng /ɕjaŋ˥˥/ | xiang⁵⁵ /ɕiaŋ˥˥/ | xiāng /ɕjaŋ˥˥/ | xiang²¹ /ɕiɑŋ˨˩/ | shyon¹ /ɕjɒ̃˦/ | xiang²⁴ /ɕiaŋ˨˦/ |
| 上 | ʂaŋ4 /ʂaŋ˥˩/ | shàng /ʂaŋ˥˩/ | shang⁵³ /ʂaŋ˥˧/ | shàng /saŋ˥˩/ | shang⁵³ /ʂɑŋ˥˧/ | shang³ /ʂaŋ˥˩/ | shang³¹² /ʂaŋ˧˩˨/ |
| 下 | xia4 /xia˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xia⁵³ /ɕja˥˧/ | xià /ɕja˥˩/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ | sha³ /ɕja˥˩/ | xia³¹² /ɕia˧˩˨/ |
| 左 | tsuo3 /tsuɔ˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuo²¹³ /tsuo˨˩˧/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuo¹³ /tsuo˩˧/ | zue² /tsuɤ˨˦/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ |
| 右 | ieu4 /iəu˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | you⁵³ /iou˥˧/ | yòu /jou˥˩/ | you⁵³ /iou˥˧/ | yu³ /jou˥˩/ | you³¹² /iou˧˩˨/ |
| 中 | tʂuŋ1 /tʂuŋ˥/ | zhōng /tʂuŋ˥˥/ | zhong⁵⁵ /tʂuŋ˥˥/ | zhōng /tsuŋ˥˥/ | zhong²¹ /tʂuŋ˨˩/ | jun¹ /tɕuŋ˦/ | zhong²⁴ /tʂuŋ˨˦/ |
| 中 | tʂuŋ4 /tʂuŋ˥˩/ | zhòng /tʂuŋ˥˩/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ | zhòng /tsuŋ˥˩/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ | jun³ /tɕuŋ˥˩/ | zhong³¹² /tʂuŋ˧˩˨/ |
| 央 | iaŋ1 /iaŋ˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang²¹ /iɑŋ˨˩/ | yan¹ /jaŋ˦/ | yang²⁴ /iaŋ˨˦/ |
| 東 | tuŋ1 /tuŋ˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong⁵⁵ /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong²¹ /tuŋ˨˩/ | dun¹ /tuŋ˦/ | dong²⁴ /tuŋ˨˦/ |
| 西 | si1 /si˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xi²¹ /ɕi˨˩/ | shi¹ /ɕi˦/ | xi²⁴ /ɕi˨˦/ |
| 南 | nam2 /nam˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nan³⁵ /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nan⁴⁵ /nan˦˥/ | nan² /nan˨˦/ | nan⁴² /nan˦˨/ |
| 北 | pei3 /pəi˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei²¹³ /pei˨˩˧/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei¹³ /pei˩˧/ | byi² /pei˨˦/ | bei²⁴ /pei˨˦/ |
| 我 | uo3 /uɔ˨˩˦/ | wǒ /uo˨˩˦/ | wo²¹³ /uo˨˩˧/ | 白讀wǒ /uo˨˩˦/文讀ě /ɤ˨˩˦/ | wo¹³ /uo˩˧/ | ve² /və˨˦/ | wo⁵³ /uo˥˧/ |
| 你 | ni3 /ni˨˩˦/ | nǐ /ni˨˩˦/ | ni²¹³ /ni˨˩˧/ | nǐ /ni˨˩˦/ | ni¹³ /ni˩˧/ | ni² /ni˨˦/ | ni⁵³ /ȵi˥˧/ |
| 有 | ieu3 /iəu˨˩˦/ | yǒu /jou˨˩˦/ | you²¹³ /iou˨˩˧/ | yǒu /jou˨˩˦/ | you¹³ /iou˩˧/ | yu² /ju˨˦/ | you⁵³ /iou˥˧/ |
| 無 | vu2 /vu˧˥/ | wú /u˧˥/ | wu³⁵ /u˧˥/ | wú /u˧˥/ | wu⁴⁵ /u˦˥/ | vu¹ /vu˦/ | wu⁴² /u˦˨/ |
| 不 | pu3 /pu˨˩˦/ | bù /pu˥˩/ | bu⁵³ /pu˥˧/ | bù /pu˥˩/ | bu⁵³ /pu˥˧/ | bu¹ /pu˦/ | bu²⁴ /pu˨˦/ |
| 個 | ko4 /kɔ˥˩/ | gè /kɤ˥˩/ | ge⁵³ /kɤ˥˧/ | gè /kɤ˥˩/ | ge⁵³ /kɤ˥˧/ | ge¹ /kɤ˦/ | ge³¹² /kɤ˧˩˨/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap