唐代漢語
Kichina cha Kati
Kisiniti (Kichina cha Kati cha Mapema) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kichina cha Nasaba ya Tang (618-907) kinawakilisha Kichina cha Kati cha Awali, kilichojengwa upya kutoka kamusi ya mashairi ya Qieyun. Enzi ya dhahabu ya ushairi wa Kichina (Li Bai, Du Fu) na ushawishi mkubwa wa kitamaduni katika Asia ya Mashariki.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kichina cha Kati
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kisiniti (Kichina cha Kati cha Mapema)
| Maana | Kichina cha Kati | Kimandarini cha Mapema (Zhongyuan Yinyun) | Kichina cha Han | Wenyan ya Kikantoni | Kiamru | Kichina cha Kale | Kigani cha Fuzhou |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /ɕwi/ | 水 /ʂui/ | 水 /ćwǝ́j/ | 水 /sɵy˧˥/ | o /ɔ/ | 水 /*s.turʔ/ | 水 /suøi˧˥/ |
| Moto | 火 /hwa/ | 火 /xuɔ/ | 火 /m̥ǝ̄́j/ | 火 /fɔ˧˥/ | mai /mɑɪ/ | 火 /*[qʷʰ]ˤəjʔ/ | 火 /fɔ˧˥/ |
| Jua | 日 /ȵit/ | 日 /ɽi/ | 日 /ńǝt/ | 日 /jɐt˨/ | thum /tʰum/ | 日 /*C.nik/ | 日头 /ȵit˥ xɛu˨˦/ |
| Mwezi | 月 /ŋuat/ | 月 /iuɛ/ | 月 /ŋwat/ | 月 /jyt˨/ | la /lə/ | 月 /*[ŋ]ʷat/ | 月光 /ȵyɔt˥ kuɔŋ˩˩/ |
| Nyota | 星 /sɛjŋ/ | 星 /siəŋ/ | 星 /shiēŋ/ | 星 /sɪŋ˥/ | kɯr /kɯr/ | 星 /*s-tsʰˤeŋ/ | 星 /ɕiaŋ˩˩/ |
| Usiku | 夜 /jia/ | 夜 /iɛ/ | 夜 /źäh/ | 夜 /jɛː˨/ | yak /jak/ | 夜 /*[ɢ]Ak-s/ | 夜里 /ia˧˧ ti˧˥/ |
| Mvua | 雨 /ɦuə̆/ | 雨 /iu/ | 雨 /whá/ | 雨 /jyː˩˧/ | — | 雨 /*C.ɢʷ(r)aʔ/ | 雨 /i˧˥/ |
| Theluji | 雪 /swiat/ | 雪 /siuɛ/ | 雪 /sjwat/ | 雪 /syːt˧/ | — | 雪 /*[s]ot/ | 雪 /ɕyɔt˨/ |
| Upepo | 風 /puwŋ/ | 風 /fuŋ/ | 風 /prǝm/ | 風 /fʊŋ˥/ | — | 風 /*prəm/ | 风 /fuŋ˩˩/ |
| Udongo | 土 /tʰɔ/ | 土 /tʰu/ | 土 /thā́/ | 土 /tʰou˧˥/ | — | 土 /*tʰˤaʔ/ | 土 /tʰu˧˥/ |
| Jiwe | 石 /dʑiajk/ | 石 /ʂi/ | 石 /ʒ́iak/ | 石 /sɛːk˨/ | — | 石 /*dAk/ | 石头 /saʔ˥ xɛu˨˦/ |
| Mlima | 山 /ʂəɨn/ | 山 /ʂan/ | 山 /ṣān/ | 山 /saːn˥/ | — | 山 /*s-ŋrar/ | 山 /san˩˩/ |
| Bahari | 海 /həj/ | 海 /xai/ | 海 /m̥ǝ̄́/ | 海 /hɔːi˧˥/ | — | 海 /*m̥ˤəʔ/ | 海 /xɔi˧˥/ |
| Mama | 母 /məw/ | 母 /mu/ | 母 /mǝ̄́/ | 母 /mou˩˧/ | au /əʔu/ | 母 /*məʔ/ | 母 /mu˧˥/ |
| Baba | 父 /buə̆/ | 父 /fu/ | 父 /bwá/ | 父 /fu˨/ | pa /pə/ | 父 /*[N-p](r)aʔ/ | 父 /fu˧˧/ |
| Binti | 女 /ɳɨə̆/ | 女兒 /niu ɽʅ/ | 女 /ṇá/ | 女 /nɵy˩˧/ | — | 女 /*nraʔ/ | 女 /ȵi˧˥/ |
| Mimi | 我 /ŋa/ | 我 /ŋɔ/ | 我 /ŋhǟ́/ | 我 /ŋɔ˩˧/ | nga /ŋa/ | 我 /*ŋˤajʔ/ | 我 /ŋɔ˧˥/ |
| Wewe | 汝 /ȵɨə̆/ | 汝 /ɽiu/ | 汝 /ńhá/ | 汝 /jyː˩˧/ | nang /naŋ/ | 汝 /*naʔ/ | 你 /ȵi˧˥/ |
| Sisi | 我等 /ŋa təŋ/ | 我等 /ŋɔ təŋ/ | 我等 /ŋhǟ́ tǝ̄́ŋ/ | 我等 /ŋɔ˩˧ tɐŋ˧˥/ | — /—/ | 我 /*ŋˤajʔ/ | — /—/ |
| Jina | 名 /miajŋ/ | 名 /miəŋ/ | 名 /mhjeŋ/ | 名 /mɪŋ˨˩/ | ming /miŋ/ | 名 /*C.meŋ/ | 名字 /miaŋ˨˦ tsʰɿ/ |
| Mtu | 人 /ȵin/ | 人 /ɽiən/ | 人 /ń́ǝn/ | 人 /jɐn˨˩/ | — | 人 /*niŋ/ | 人 /ȵin˨˦/ |
| Kichwa | 頭 /dəw/ | 頭 /tʰəu/ | 首 /śǝ́w/ | 首 /sɐu˧˥/ | — | 首 /*l̥uʔ/ | 头 /xɛu˨˦/ |
| Jicho | 目 /muwk/ | 目 /mu/ | 目 /mhǝuk/ | 目 /mʊk˨/ | mik /mɪk/ | 目 /*C.m(r)[u]k/ | 眼 /ŋan˧˥/ |
| Sikio | 耳 /ȵɨ/ | 耳 /ɽʅ/ | 耳 /ń́ǝ́/ | 耳 /jiː˩˧/ | na /na/ | 耳 /*C.nəʔ/ | 耳朵 /ɛ˧˥ to/ |
| Pua | 鼻 /bi/ | 鼻 /pi/ | 鼻 /bhjǝś/ | 鼻 /pei˨/ | — | 鼻 /*m-bi[t]-s/ | — |
| Mdomo | 口 /kʰəw/ | 口 /kʰəu/ | 口 /khwā́/ | 口 /hɐu˧˥/ | nor /nɔr/ | 口 /*kʰˤ(r)oʔ/ | 嘴 /tɕi˧˥/ |
| Jino | 牙 /ŋaɨ/ | 牙 /ia/ | 牙 /ŋrǟ/ | 牙 /ŋaː˨˩/ | ha /ha/ | 牙 /*m-ɢˤ<r>a/ | 牙 /ŋa˨˦/ |
| Ulimi | 舌 /ʑiat/ | 舌 /ʂiɛ/ | 舌 /źat/ | 舌 /siːt˨/ | dai /dai/ | 舌 /*mə.lat/ | 舌 /sɛt˥/ |
| Mkono | 手 /ɕuw/ | 手 /ʂiəu/ | 手 /shǝ́w/ | 手 /sɐu˧˥/ | bong /boŋ/ | 手 /*n̥uʔ/ | 手 /ɕiu˧˥/ |
| Mguu | 足 /tsuawk/ | 足 /tsiu/ | 足 /cjok/ | 足 /tsʊk˥/ | klong /kləŋ/ | 足 /*[ts]ok/ | 脚 /tɕiɔʔ˨/ |
| Moyo | 心 /sim/ | 心 /siəm/ | 心 /sjǝm/ | 心 /sɐm˥/ | tsak /tsʰɑk/ | 心 /*səm/ | 心 /ɕim˩˩/ |
| Mfupa | 骨 /kwət/ | 骨 /ku/ | 骨 /kwǝ̄t/ | 骨 /kʷɐt˥/ | hut /hut/ | 骨 /*kˤut/ | 骨头 /kut˨ xɛu˨˦/ |
| Damu | 血 /hwɛt/ | 血 /xiɛ/ | 血 /w̥iǝ̄t/ | 血 /hyːt˧/ | wi /wi/ | 血 /*m̥ˤik/ | 血 /ɕyɔt˨/ |
| Kinyesi | 屎 /ɕi/ | 屎 /ʂʅ/ | 屎 /śǝ́j/ | 屎 /siː˧˥/ | — | 屎 /*[qʰ]ijʔ/ | 屎 /ɕi˧˥/ |
| Upendo | 愛 /ʔəj/ | 愛 /ai/ | 愛 /ʔǝ̄ś/ | 愛 /ɔi˧/ | akiet /əkiɛt/ | 愛 /*[q]ˤə[p]-s/ | 爱 /ɔi˦˨/ |
| Mti | 木 /məwk/ | 木 /mu/ | 木 /mhōk/ | 木 /mʊk˨/ | tshing /tsʰɪŋ/ | 木 /*C.mˤok/ | 树 /su˧˧/ |
| Mbwa | 犬 /kʰwɛn/ | 犬 /kʰiuɛn/ | 犬 /khwiǝ̄́n/ | 犬 /hyn˧˥/ | takui /təkuɪ/ | 犬 /*[k]ʷʰˤ[e][n]ʔ/ | 狗 /kɛu˧˥/ |
| Paka | 貓 /maɨw/ | 貓 /mau/ | 貓 /mhrāw/ | 貓 /maːu˥/ | tamin /təmɪn/ | 貓 /*C.mˤraw/ | 猫 /mau˨˦/ |
| Samaki | 魚 /ŋɨə̆/ | 魚 /iu/ | 魚 /ŋha/ | 魚 /jyː˨˩/ | nga /ŋa/ | 魚 /*[r.ŋ]a/ | 鱼 /ȵiɛ˨˦/ |
| Ndege | 鳥 /tɛw/ | 鳥 /niɛu/ | 鳥 /tiǝ̄́w/ | 鳥 /niːu˩˧/ | — | 鳥 /*tˤiwʔ/ | 鸟 /ȵiɛu˧˥/ |
| Kipepeo | 胡蝶 /ɦɔ dɛp/ | 胡蝶 /xu tiɛ/ | 胡蝶 /ɣā l(h)iāp/ | 胡蝶 /wu˨˩ tiːp˨/ | — | 胡蝶 /*[ɡ]ˤa lˤep/ | — |
| Yai | 卵 /lwan/ | 卵 /luɔn/ | 卵 /rhwā́n/ | 卵 /lɵn˩˧/ | — | 卵 /*k.rˤorʔ/ | 鸡蛋 /tɕi˩˩ xan˧˧/ |
| Dubu | 熊 /ɦuwŋ/ | 熊 /xiuŋ/ | 熊 /whǝm/ | 熊 /hʊŋ˨˩/ | — | 熊 /*C.[ɢ]ʷ(r)əm/ | 熊 /ɕyŋ˨˦/ |
| Farasi | 馬 /maɨ/ | 馬 /ma/ | 馬 /mrǟ́/ | 馬 /maː˩˧/ | — | 馬 /*mˤraʔ/ | 马 /ma˧˥/ |
| Nyumba | 屋 /ʔəwk/ | 屋 /u/ | 屋 /ʔōk/ | 屋 /ʊk˥/ | khim /kʲɪm/ | 室 /*s.ti[t]/ | 屋 /uʔ˨/ |
| Maziwa | 乳 /ȵuə̆/ | 乳 /ɽiu/ | 乳 /ńwá/ | 乳 /jyː˩˧/ | — | 乳 /*noʔ/ | 牛奶 /ŋɛu˨˦ lai˧˥/ |
| Asali | 蜜 /mit/ | 蜜 /mi/ | 蜜 /mjǝt/ | 蜜 /mɐt˨/ | — | 蜜 /*mit/ | 蜂蜜 /fuŋ˩˩ mit˥/ |
| Chumvi | 鹽 /jiam/ | 鹽 /iɛm/ | 鹽 /źam/ | 鹽 /jiːm˨˩/ | — | 鹽 /*[ɢr][o]m/ | 盐 /iɛm˨˦/ |
| Mvinyo | 葡萄酒 /bɔ daw tsuw/ | — | 蒲陶酒 /bhā lhǝ̄w cjǝ́w/ | 葡萄酒 /pʰou˨˩ tʰou˨˩ tsɐu˧˥/ | — | — | — |
| Mchele | 米 /mɛj/ | 米 /mi/ | 米 /mhiǝ̄́j/ | 米 /mɐi˩˧/ | — | 米 /*(C.)mˤ[e]jʔ/ | 米 /mi˧˥/ |
| Chuma | 鐵 /tʰɛt/ | 鐵 /tʰiɛ/ | 鐵 /l̥iǝ̄t/ | 鐵 /tʰiːt˧/ | — | 鐵 /*l̥ˤik/ | 铁 /tʰiɛt˨/ |
| Gurudumu | 輪 /lwin/ | 輪 /liuən/ | 輪 /rwǝn/ | 輪 /lɵn˨˩/ | — | 輪 /*[r]u[n]/ | 轮子 /tyn˨˦ tsɿ˧˥/ |
| Hariri | 絲 /sɨ/ | 絲 /sɿ/ | 絲 /sjǝ/ | 絲 /siː˥/ | — | 絲 /*[s]ə/ | 丝 /sɿ˩˩/ |
| Kitabu | 書 /ɕɨə̆/ | 書 /ʂiu/ | 書 /ća/ | 書 /syː˥/ | — | 書 /*s-ta/ | 书 /su˩˩/ |
| Kula | 食 /ʑik/ | 食 /ʂi/ | 食 /źǝk/ | 食 /sɪk˨/ | tsa /tsɑ/ | 食 /*mə-lək/ | 吃 /tɕʰiaʔ˨/ |
| Kunywa | 飲 /ʔjim/ | 飲 /iəm/ | 飲 /ʔǝ́m/ | 飲 /jɐm˧˥/ | kham /kʰɑm/ | 飲 /*q(r)[u]mʔ/ | — /—/ |
| Kulala | 眠 /mɛn/ | 睡 /ʂui/ | 寐 /m(h)jǝś/ | 寐 /mei˨/ | — | 寐 /*mi[t]-s/ | 睏觉 /kʰun˦˨ kau˦˨/ |
| Moja | 一 /ʔit/ | 一 /i/ | 一 /ʔjǝt/ | 一 /jɐt˥/ | lok /lɔk/ | 一 /*ʔi[t]/ | 一 /it˨/ |
| Mbili | 二 /ȵi/ | 二 /ɽʅ/ | 二 /ńǝś/ | 二 /jiː˨/ | pəni /pəni/ | 二 /*ni[j]-s/ | 二 /ɛ˧˧/ |
| Tatu | 三 /sam/ | 三 /sam/ | 三 /sǝ̄m/ | 三 /saːm˥/ | sum /sum/ | 三 /*s.rum/ | 三 /sam˩˩/ |
| Nne | 四 /si/ | 四 /sɿ/ | 四 /s(h)jǝś/ | 四 /sei˧/ | — | 四 /*s.li[j]-s/ | 四 /sɿ˦˨/ |
| Tano | 五 /ŋɔ/ | 五 /u/ | 五 /ŋhā́/ | 五 /ŋ̍˩˧/ | — | 五 /*C.ŋˤaʔ/ | 五 /ŋ̍˧˥/ |
| Mia | 百 /paɨjk/ | 百 /pai/ | 百 /prāk/ | 百 /paːk˧/ | — | 百 /*pˤrak/ | 百 /paʔ˨/ |
| Habari | 萬福 /muan puwk/ | 萬福 /ʋan fu/ | 萬福 /mwanh pwǝk/ | 萬福 /man˨ fʊk˥/ | namaskaro /nɑməskɑro/ | — /—/ | 你好 /ȵi˧˥ xau˧˥/ |
| Asante | 謝 /zia/ | 謝 /siɛ/ | 謝 /zhäh/ | 謝 /tsɛ˨/ | dhanyabad /dʰənəbɑd/ | 謝 /*sə-lAk-s/ | 谢谢 /ɕia˧˧ ɕia˧˧/ |
| Nzuri | 善 /dʑian/ | 善 /ʂiɛn/ | 善 /ʒ́(h)án/ | 善 /sin˨/ | — /—/ | 好 /*qʰˤuʔ/ | 好 /xau˧˥/ |
| Mpya | 新 /sin/ | 新 /siən/ | 新 /sjǝn/ | 新 /sɐn˥/ | — | 新 /*s.tsʰi[n]/ | 新 /ɕin˩˩/ |
| Nyekundu | 赤 /cʰiajk/ | 紅 /xuŋ/ | 赤 /khiak/ | 赤 /tsʰɪk˧/ | ni /ni/ | 赤 /*[t-qʰ](r)Ak/ | 红 /fuŋ˨˦/ |
| Nyeupe | 白 /baɨjk/ | 白 /pai/ | 白 /brāk/ | 白 /paːk˨/ | — /—/ | 白 /*bˤrak/ | 白 /pʰaʔ˥/ |
| Nyeusi | 黑 /hək/ | 黑 /xei/ | 黑 /m̥ǝ̄k/ | 黑 /hɐk˥/ | — | 黑 /*m̥ˤək/ | 黑 /xɛʔ˨/ |
| Kijani | 綠 /luawk/ | 綠 /liu/ | 綠 /rok/ | 綠 /lʊk˨/ | — | 綠 /*pə.rok/ | 绿 /tiuʔ˨/ |
| Kekeo | 布穀 /pɔ kəwk/ | 布穀 /pu ku/ | 布穀 /pāh kōk/ | 布穀 /pou˧ kʊk˥/ | — | 布穀 /*pˤa-s [k]ˤok/ | — |
| Woof | 狺狺 /ŋjin ŋjin/ | — | 狺狺 /ŋ(h)ǝn ŋ(h)ǝn/ | 汪汪 /wɔːŋ˥ wɔːŋ˥/ | — | — | 汪汪 /uɔŋ˩˩ uɔŋ˩˩/ |
| Kokoriko | 喈喈 /kəɨj kəɨj/ | — | 喈喈 /krǝ̄j krǝ̄j/ | 喈喈 /kaːi˥ kaːi˥/ | — | — | — |
| Kompyuta | 籌 /ɖuw/ | 算盤 /suɔn pʰuɔn/ | 籌 /ḍhǝw/ | 算盤 /syːn˧ pʰuːn˨˩/ | — | 籌 /*dru/ | 电脑 /tʰiɛn˧˧ lau˧˥/ |
| Sushi | 鮓 /tʂaɨ/ | 鮓 /tʂa/ | — /—/ | 鮓 /tsaː˧˥/ | — | 鮓 /*tsˤraʔ/ | 寿司 /ɕiu˧˧ sɿ˩˩/ |
| Chai | 茶 /ɖaɨ/ | 茶 /tʂʰa/ | — | 茶 /tsʰaː˨˩/ | — | — | 茶 /tsʰa˨˦/ |
| Sukari | 糖 /daŋ/ | 糖 /tʰaŋ/ | — | 糖 /tʰɔːŋ˨˩/ | — | — | 糖 /xɔŋ˨˦/ |
| Chungwa | 橙 /ɖəɨjŋ/ | 橙 /tʂʰəŋ/ | 橘 /kjwǝt/ | 橘 /kʷɐt˥/ | — | 橘 /*[s.k]ʷi[t]/ | 橙 /tsʰaŋ˨˦/ |
| 99 | 九十九 /kuw dʑip kuw/ | — | — | — | — | 九十有九 /*[k]uʔ t.[ɡ]əp [ɢ]ʷəʔ-s [k]uʔ/ | 九十九 /tɕiu˧˥ ɕip˥ tɕiu˧˥/ |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha za uainishaji ule ule
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina (Middle Chinese)
| Herufi | Kichina cha Kati | Kihakka cha Hailu | Kihakka cha Taiwan | Kiyue cha Zhongshan | Kivietinamu cha Kusini | Kigan | Kihakka |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | ʔjiɪt /ʔjiɪt̚/ | yit /jit̚˥/ | id5 /it̚˨/ | jat1 /jɐt̚˥/ | Nhứt /ɲɨk˧˥/ | it⁵ /it̚˥/ | yit /jit̚˨/ |
| 二 | ɲiɪ⁵¹ /ɲiɪ˥˩/ | ngì /ŋi˧˧/ | ngi4 /ŋi˥˥/ | ngi6 /ŋi˧˧/ | Nhị /ɲi˨˩˨/ | ɵ²¹ /ɵ˨˩/ | ngi /ŋi˥˥/ |
| 三 | sam¹²³ /sam˩˨˧/ | sâm /sam˥˧/ | sam1 /sam˨˦/ | saam1 /sam˥˥/ | Tam /taːm˧˧/ | san⁴² /san˦˨/ | sâm /sam˦˦/ |
| 四 | siɪ⁵¹ /siɪ˥˩/ | sì /si˩˩/ | si4 /si˥˥/ | si3 /si˧˧/ | Tứ /tɨ˧˥/ | sɿ⁴⁵ /sɿ˦˥/ | si /si˥˥/ |
| 五 | ŋuo²¹⁴ /ŋuo˨˩˦/ | ńg /ŋ̩˨˦/ | ng3 /ŋ̩˧˩/ | ng5 /ŋ̍˨˩˧/ | Ngũ /ŋu˨˩˦/ | 白讀ŋ̍²¹³ /ŋ̍˨˩˧/文讀u²¹³ /u˨˩˧/ | ńg /ŋ̩˧˩/ |
| 六 | liuɪk /liuɪk̚/ | liu̍k /liuk̚˨/ | liug6 /liuk̚˥/ | luk6 /lʊk̚˧/ | Lục /luk͡p˨˩/ | liuʔ⁵ /liuʔ˥/ | liuk /liuk̚˥/ |
| 七 | tsʰiɪt /tsʰiɪt̚/ | chhit /tsʰit̚˥/ | cid5 /tsʰit̚˨/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | Thất /tʰək˧˥/ | tɕʰit⁵ /tɕʰit̚˥/ | chhit /tsʰit̚˨/ |
| 八 | pɛt /pɛt̚/ | pat /pat̚˥/ | bad5 /pat̚˨/ | baat3 /pat̚˧/ | Bát /ɓaːk˧˥/ | pat⁵ /pat̚˥/ | pat /pat̚˨/ |
| 九 | kiuɪ²¹⁴ /kiuɪ˨˩˦/ | kiú /kiu˨˦/ | giu3 /kiu˧˩/ | gau2 /kɐu˨˩˧/ | Cửu /kɨw˨˩˦/ | tɕiu²¹³ /tɕiu˨˩˧/ | kiú /kiu˧˩/ |
| 十 | dʑip /dʑip̚/ | shi̍p /ʃip̚˨/ | siib6 /sɨp̚˥/ | sap6 /sɐp̚˧/ | Thập /tʰəp˨˩/ | sɨt²¹ /sɨt̚˨˩/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ |
| 天 | tʰen¹²³ /tʰen˩˨˧/ | thiên /tʰien˥˧/ | tien1 /tʰien˨˦/ | tin1 /tʰin˥˥/ | Thiên /tʰiəŋ˧˧/ | tʰiɛn⁴² /tʰiɛn˦˨/ | thiên /tʰien˦˦/ |
| 地 | dij⁵¹ /diɪ˥˩/ | thì /tʰi˧˧/ | ti4 /tʰi˥˥/ | di6 /ti˧˧/ | Địa /ɗiə˨˩˨/ | tʰi²¹ /tʰi˨˩/ | thi /tʰi˥˥/ |
| 日 | ɲiɪt /ɲiɪt̚/ | ngi̍t /ŋit̚˨/ | ngid6 /ŋit̚˥/ | jat6 /jɐt̚˧/ | Nhựt /ɲɨk˨˩/ | 白讀ȵit⁵ /ȵit̚˥/文讀lɨt⁵ /lɨt̚˥/ | ngit /ŋit̚˥/ |
| 月 | ŋiuɐt /ŋiuɐt̚/ | ngie̍t /ŋiet̚˨/ | ngied6 /ŋiet̚˥/ | ngyut6 /ŋyt̚˧/ | Nguyệt /ŋwiək˨˩/ | ȵyot²¹ /ȵyot̚˨˩/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ |
| 山 | ʃæn¹²³ /ʃæn˩˨˧/ | sân /san˥˧/ | san1 /san˨˦/ | saan1 /san˥˥/ | Sơn /ʂəːŋ˧˧/ | san⁴² /san˦˨/ | sân /san˦˦/ |
| 海 | xoj²¹⁴ /xoɪ˨˩˦/ | hói /hoi˨˦/ | hoi3 /hoi˧˩/ | hoi2 /hɔi˨˩˧/ | Hải /haːj˨˩˦/ | hai²¹³ /hai˨˩˧/ | hói /hoi˧˩/ |
| 水 | ɕwiɪ²¹⁴ /ɕwiɪ˨˩˦/ | súi /sui˨˦/ | sui3 /sui˧˩/ | seoi2 /sɵy˨˩˧/ | Thuỷ /tʰwij˨˩˦/ | sui²¹³ /sui˨˩˧/ | súi /sui˧˩/ |
| 火 | xwɑ²¹⁴ /xwɑ˨˩˦/ | fó /fo˨˦/ | fo3 /fo˧˩/ | fo2 /fɔ˨˩˧/ | Hoả /waː˨˩˦/ | fo²¹³ /fo˨˩˧/ | fó /fo˧˩/ |
| 木 | muɪk /muɪk̚/ | mu̍k /muk̚˨/ | mug6 /muk̚˥/ | muk6 /mʊk̚˧/ | Mộc /mok͡p˨˩/ | muʔ⁵ /muʔ˥/ | muk /muk̚˥/ |
| 土 | tʰuo²¹⁴ /tʰuo˨˩˦/ | thú /tʰu˨˦/ | tu3 /tʰu˧˩/ | tu2 /tʰu˨˩˧/ | Thổ /tʰo˨˩˦/ | tʰu²¹³ /tʰu˨˩˧/ | thú /tʰu˧˩/ |
| 石 | dʑek /dʑek̚/ | sha̍k /ʃak̚˨/ | sag6 /sak̚˥/ | siak6 /siak̚˧/ | Thạch /tʰat˨˩/ | 白讀saʔ²¹ /saʔ˨˩/文讀sɨt⁵ /sɨt̚˥/ | sa̍k /sak̚˥/ |
| 鐵 | tʰet /tʰet̚/ | thiet /tʰiet̚˥/ | tied5 /tʰiet̚˨/ | tit3 /tʰit̚˧/ | Thiết /tʰiək˧˥/ | tʰiɛt⁵ /tʰiɛt̚˥/ | thiet /tʰiet̚˨/ |
| 雨 | ɦju²¹⁴ /ɦiu˨˩˦/ | yí /ji˨˦/ | i3 /i˧˩/ | yu5 /y˨˩˧/ | Vũ /ju˨˩˦/ | y²¹³ /y˨˩˧/ | yí /ji˧˩/ |
| 雪 | siuɛt /siuɛt̚/ | siet /siet̚˥/ | xied5 /ɕiet̚˨/ | syut3 /syt̚˧/ | Tuyết /twiək˧˥/ | ɕyot⁵ /ɕyot̚˥/ | siet /siet̚˨/ |
| 牛 | ŋɨu¹²³ /ŋɨu˩˨˧/ | ngiu /ŋiu˥˥/ | ngiu2 /ŋiu˩˩/ | ngau4 /ŋɐu˥˩/ | Ngưu /ŋɨw˧˧/ | ȵiu⁴⁵ /ȵiu˦˥/ | ngiù /ŋiu˨˦/ |
| 虎 | xuo²¹⁴ /xuo˨˩˦/ | fú /fu˨˦/ | fu3 /fu˧˩/ | hu2 /hu˨˩˧/ | Hổ /ho˨˩˦/ | fu²¹³ /fu˨˩˧/ | fú /fu˧˩/ |
| 龍 | liuoŋ¹²³ /liuoŋ˩˨˧/ | liung /liuŋ˥˥/ | liung2 /liuŋ˩˩/ | lung4 /lʊŋ˥˩/ | Long /lawŋ͡m˧˧/ | luŋ⁴⁵ /luŋ˦˥/ | liùng /liuŋ˨˦/ |
| 蛇 | ʑiæ¹²³ /ʑiæ˩˨˧/ | sha /ʃa˥˥/ | sa2 /sa˩˩/ | se4 /sɛ˥˩/ | Xà /saː˨˩/ | sa⁴⁵ /sa˦˥/ | sà /sa˨˦/ |
| 馬 | mæ²¹⁴ /mæ˨˩˦/ | má /ma˨˦/ | ma3 /ma˧˩/ | maa5 /ma˨˩˧/ | Mã /maː˨˩˦/ | ma²¹³ /ma˨˩˧/ | má /ma˧˩/ |
| 羊 | jiɐŋ¹²³ /jiɐŋ˩˨˧/ | yong /joŋ˥˥/ | iong2 /joŋ˩˩/ | jong4 /jɔŋ˥˩/ | Dương /jɨəŋ˧˧/ | iɔŋ⁴⁵ /iɔŋ˦˥/ | yòng /joŋ˨˦/ |
| 雞 | kej¹²³ /kei˩˨˧/ | kâi /kai˥˧/ | gie1 /kie˨˦/ | gai1 /kɐi˥˥/ | Kê /ke˧˧/ | tɕi⁴² /tɕi˦˨/ | kê /ke˦˦/ |
| 犬 | kʰwen²¹⁴ /kʰwen˨˩˦/ | khién /kʰien˨˦/ | kien3 /kʰien˧˩/ | kyun2 /kʰyn˨˩˧/ | Khuyển /xwiəŋ˨˩˦/ | tɕʰyon²¹³ /tɕʰyon˨˩˧/ | khién /kʰien˧˩/ |
| 豬 | ʈiɔ¹²³ /ʈiɔ˩˨˧/ | zhû /tʃu˥˧/ | zu1 /tsu˨˦/ | zyu1 /tsy˥˥/ | Trư /ʈɨ˧˧/ | tɕy⁴² /tɕy˦˨/ | chû /tsu˦˦/ |
| 貓 | mˠau¹²³ /mˠau˩˨˧/ | mêu /meu˥˧/ | meu4 /meu˥˥/ | maau1 /mau˥˥/ | Miêu /miw˧˧/ | mau⁴⁵ /mau˦˥/ | mêu /meu˦˦/ |
| 鳥 | tew²¹⁴ /tew˨˩˦/ | tiáu /tiau˨˦/ | diau3 /tiau˧˩/ | niu5 /niu˨˩˧/ | Điểu /ɗiw˨˩˦/ | ȵiɛu²¹³ /ȵiɛu˨˩˧/ | tiáu /tiau˧˩/ |
| 魚 | ŋjo¹²³ /ŋiɔ˩˨˧/ | ng /ŋ˥˥/ | ng2 /ŋ˩˩/ | ngyu4 /ŋy˥˩/ | Ngư /ŋɨ˧˧/ | ȵie²⁴ /ȵie˨˦/ | ǹg /ŋ˨˦/ |
| 頭 | dəu¹²³ /dəu˩˨˧/ | theu /tʰeu˥˥/ | teu2 /tʰeu˩˩/ | tau4 /tʰɐu˥˩/ | Đầu /ɗəw˨˩/ | tʰɛu²⁴ /tʰɛu˨˦/ | thèu /tʰeu˨˦/ |
| 目 | miuɪk /miuɪk̚/ | mu̍k /muk̚˨/ | mug6 /muk̚˥/ | muk6 /mʊk̚˧/ | Mục /muk͡p˨˩/ | muʔ⁵ /muʔ˥/ | muk /muk̚˥/ |
| 耳 | ɲiɪ²¹⁴ /ɲiɪ˨˩˦/ | ngí /ŋi˨˦/ | ngi3 /ŋi˧˩/ | ngi5 /ŋi˨˩˧/ | Nhĩ /ɲi˨˩˦/ | ɵ²¹³ /ɵ˨˩˧/ | ngí /ŋi˧˩/ |
| 鼻 | biɪ⁵¹ /biɪ˥˩/ | phì /pʰi˧˧/ | pi4 /pʰi˥˥/ | bi6 /pi˧˧/ | Tị /ti˨˩˨/ | pʰit²¹ /pʰit̚˨˩/ | phi /pʰi˥˥/ |
| 口 | kʰəu²¹⁴ /kʰəu˨˩˦/ | khiéu /kʰieu˨˦/ | kieu3 /kʰieu˧˩/ | hau2 /hɐu˨˩˧/ | Khẩu /xəw˨˩˦/ | kʰiɛu²¹³ /kʰiɛu˨˩˧/ | khiéu /kʰieu˧˩/ |
| 牙 | ŋæ¹²³ /ŋæ˩˨˧/ | nga /ŋa˥˥/ | nga2 /ŋa˩˩/ | ngaa4 /ŋa˥˩/ | Nha /ɲaː˧˧/ | ŋa⁴⁵ /ŋa˦˥/ | ngà /ŋa˨˦/ |
| 心 | sim¹²³ /sim˩˨˧/ | sîm /sim˥˧/ | sim1 /sim˨˦/ | sam1 /sɐm˥˥/ | Tâm /təm˧˧/ | ɕin⁴² /ɕin˦˨/ | sîm /sim˦˦/ |
| 手 | ɕiuɪ²¹⁴ /ɕiuɪ˨˩˦/ | shiú /ʃiu˨˦/ | su3 /su˧˩/ | sau2 /sɐu˨˩˧/ | Thủ /tʰu˨˩˦/ | siu²¹³ /siu˨˩˧/ | sú /su˧˩/ |
| 足 | tsiuɪk /tsiuɪk̚/ | chiuk /tɕiuk̚˥/ | jiug5 /tɕiuk̚˨/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | Túc /tuk͡p˧˥/ | tɕiuʔ⁵ /tɕiuʔ˥/ | chiuk /tɕiuk̚˨/ |
| 血 | xwet /xwet̚/ | hiet /hiet̚˥/ | hied5 /hiet̚˨/ | hyut3 /hyt̚˧/ | Huyết /wiək˧˥/ | ɕyot⁵ /ɕyot̚˥/ | hiet /hiet̚˨/ |
| 肉 | ɲiuɪk /ɲiuɪk̚/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˨/ | ngiug6 /ŋiuk̚˥/ | juk6 /jʊk̚˧/ | Nhục /ɲuk͡p˨˩/ | ȵiuʔ⁵ /ȵiuʔ˥/ | ngiuk /ŋiuk̚˥/ |
| 人 | ɲiɪn¹²³ /ɲiɪn˩˨˧/ | ngin /ŋin˥˥/ | ngin2 /ŋin˩˩/ | jan4 /jɐn˥˩/ | Nhân /ɲəŋ˧˧/ | 白讀ȵin⁴⁵ /ȵin˦˥/文讀lɨn⁴⁵ /lɨn˦˥/ | 白讀ngin /ŋin˨˦/文讀yin /jin˨˦/ |
| 女 | ɳiɔ²¹⁴ /ɳiɔ˨˩˦/ | ńg /ŋ̩˨˦/ | ng3 /ŋ̩˧˩/ | nyu5 /ny˨˩˧/ | Nữ /nɨ˨˩˦/ | ȵy²¹³ /ȵy˨˩˧/ | ń /n̩˧˩/ |
| 兒 | ɲie¹²³ /ɲie˩˨˧/ | 白讀nga /ŋa˥˥/文讀yi /ji˥˥/ | 白讀nga4 /ŋa˥˥/文讀i2 /i˩˩/ | ngi4 /ŋi˥˩/ | Nhi /ɲi˧˧/ | ɵ⁴⁵ /ɵ˦˥/ | yì /ji˨˦/ |
| 家 | kæ¹²³ /kæ˩˨˧/ | kâ /ka˥˧/ | ga1 /ka˨˦/ | gaa1 /ka˥˥/ | Gia /jaː˧˧/ | ka⁴² /ka˦˨/ | kâ /ka˦˦/ |
| 門 | mwon¹²³ /mwon˩˨˧/ | mun /mun˥˥/ | mun2 /mun˩˩/ | mun4 /mun˥˩/ | Môn /moːŋ͡m˧˧/ | mɨn⁴⁵ /mɨn˦˥/ | mùn /mun˨˦/ |
| 飯 | biuɐn⁵¹ /biuɐn˥˩/ | 白讀phòn /pʰon˧˧/文讀fàn /fan˧˧/ | fan4 /fan˥˥/ | faan6 /fan˧˧/ | Phạn /faːŋ˨˩˨/ | fan²¹ /fan˨˩/ | fan /fan˥˥/ |
| 茶 | ɖæ¹²³ /ɖæ˩˨˧/ | chha /tsʰa˥˥/ | ca2 /tsʰa˩˩/ | caa4 /tsʰa˥˩/ | Trà /ʈaː˨˩/ | tsʰa²⁴ /tsʰa˨˦/ | chhà /tsʰa˨˦/ |
| 錢 | dziɛn¹²³ /dziɛn˩˨˧/ | chhien /tsʰien˥˥/ | qien2 /tɕʰien˩˩/ | cin4 /tsʰin˥˩/ | Tiền /tiəŋ˨˩/ | tɕʰiɛn²⁴ /tɕʰiɛn˨˦/ | chhièn /tsʰien˨˦/ |
| 年 | nen¹²³ /nen˩˨˧/ | ngien /ŋien˥˥/ | ngien2 /ŋien˩˩/ | nin4 /nin˥˩/ | Niên /niəŋ˧˧/ | ȵiɛn⁴⁵ /ȵiɛn˦˥/ | ngiàn /ŋian˨˦/ |
| 生 | ʃiæŋ¹²³ /ʃiæŋ˩˨˧/ | 白讀sâng /saŋ˥˧/文讀sên /sen˥˧/ | 白讀sang1 /saŋ˨˦/文讀sen1 /sen˨˦/ | 白讀saang1 /saŋ˥˥/文讀sang1 /sɐŋ˥˥/ | Sinh /ʂɨn˧˧/ | 白讀saŋ⁴² /saŋ˦˨/文讀sɛn⁴² /sɛn˦˨/ | 白讀sâng /saŋ˦˦/文讀sên /sen˦˦/ |
| 死 | siɪ²¹⁴ /siɪ˨˩˦/ | sí /si˨˦/ | xi3 /ɕi˧˩/ | si2 /si˨˩˧/ | Tử /tɨ˨˩˦/ | sɿ²¹³ /sɿ˨˩˧/ | sí /si˧˩/ |
| 行 | ɦæŋ¹²³ /ɦæŋ˩˨˧/ | hang /haŋ˥˥/ | hang2 /haŋ˩˩/ | hang4 /hɐŋ˥˩/ | Hành /han˨˩/ | 白讀hɛn²⁴ /hɛn˨˦/文讀ɕin⁴⁵ /ɕin˦˥/ | hang /haŋ˨˦/ |
| 行 | ɦɑŋ¹²³ /ɦɑŋ˩˨˧/ | hòng /hoŋ˧˧/ | hong4 /hoŋ˥˥/ | hong4 /hɔŋ˥˩/ | Hàng /haːŋ˨˩/ | hɔŋ²⁴ /hɔŋ˨˦/ | hong /hoŋ˨˦/ |
| 来 | loj¹²³ /loɪ˩˨˧/ | loi /loi˥˥/ | loi2 /loi˩˩/ | loi4 /lɔi˥˩/ | Lai /laːi˧˧/ | lai⁴⁵ /lai˦˥/ | lòi /loi˨˦/ |
| 去 | kʰiɔ⁵¹ /kʰiɔ˥˩/ | hì /hi˩˩/ | hi4 /hi˥˥/ | hyu3 /hy˧˧/ | Khứ /xɨ˧˥/ | tɕʰie⁴⁵ /tɕʰie˦˥/ | hi /hi˥˥/ |
| 走 | tsəu²¹⁴ /tsəu˨˩˦/ | chéu /tseu˨˦/ | zeu3 /tseu˧˩/ | zau2 /tsɐu˨˩˧/ | Tẩu /təw˨˩˦/ | tsɛu²¹³ /tsɛu˨˩˧/ | chéu /tseu˧˩/ |
| 飛 | pɨj¹²³ /pɨi˩˨˧/ | 白讀pûi /pui˥˧/文讀fûi /fui˥˧/ | 白讀bi1 /pi˨˦/文讀fi1 /fi˨˦/ | fi1 /fi˥˥/ | Phi /fi˧˧/ | fuai⁴² /fuai˦˨/ | 白讀pî /pi˦˦/文讀fî /fi˦˦/ |
| 坐 | dzuɑ²¹⁴ /dzuɑ˨˩˦/ | chhô /tsʰo˥˧/ | co1 /tsʰo˨˦/ | 白讀co5 /tsʰɔ˨˩˧/文讀zo6 /tsɔ˧˧/ | Tọa /twaː˨˩˨/ | tsʰo²¹ /tsʰo˨˩/ | chhô /tsʰo˦˦/ |
| 立 | lip /lip̚/ | li̍p /lip̚˨/ | lib6 /lip̚˥/ | lap6 /lɐp̚˧/ | Lập /ləp˨˩/ | lit⁵ /lit̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ |
| 見 | ken⁵¹ /ken˥˩/ | kièn /kien˩˩/ | gien4 /kien˥˥/ | gin3 /kin˧˧/ | Kiến /kiəŋ˧˥/ | tɕiɛn⁴⁵ /tɕiɛn˦˥/ | kien /kien˥˥/ |
| 聞 | mjun¹²³ /miun˩˨˧/ | vun /vun˥˥/ | vun2 /vun˩˩/ | man4 /mɐn˥˩/ | Văn /jaŋ˧˧/ | un⁴⁵ /un˦˥/ | vùn /vun˨˦/ |
| 知 | ʈie¹²³ /ʈie˩˨˧/ | tî /ti˥˧/ | di1 /ti˨˦/ | zi1 /tsi˥˥/ | Tri /ʈi˧˧/ | tsɿ⁴² /tsɿ˦˨/ | tî /ti˦˦/ |
| 食 | ʑiɪk /ʑiɪk̚/ | shi̍t /ʃit̚˨/ | siid6 /sɨt̚˥/ | sik6 /sɪk̚˧/ | Thực /tʰɨk˨˩/ | sɨt⁵ /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ |
| 飲 | ʔim²¹⁴ /ʔim˨˩˦/ | yím /jim˨˦/ | im3 /jim˧˩/ | jam2 /jɐm˨˩˧/ | Ẩm /ʔəm˨˩˦/ | in²¹³ /in˨˩˧/ | yím /jim˧˩/ |
| 白 | bæk /bæk̚/ | pha̍k /pʰak̚˨/ | pag6 /pʰak̚˥/ | baak6 /pak̚˧/ | Bạch /ɓat˨˩/ | 白讀pʰaʔ²¹ /pʰaʔ˨˩/文讀pʰɛt⁵ /pʰɛt̚˥/ | pha̍k /pʰak̚˥/ |
| 黑 | xok /xok̚/ | het /het̚˥/ | hed5 /het̚˨/ | haak1 /hak̚˥/ | Hắc /hak˧˥/ | hɛt⁵ /hɛt̚˥/ | het /het̚˨/ |
| 紅 | ɦuɪŋ¹²³ /ɦuɪŋ˩˨˧/ | fung /fuŋ˥˥/ | fung2 /fuŋ˩˩/ | hung4 /hʊŋ˥˩/ | Hồng /hoŋ͡m˨˩/ | fuŋ⁴⁵ /fuŋ˦˥/ | fùng /fuŋ˨˦/ |
| 黃 | ɦwɑŋ¹²³ /ɦwɑŋ˩˨˧/ | vong /voŋ˥˥/ | vong2 /voŋ˩˩/ | wong4 /wɔŋ˥˩/ | Hoàng /waːŋ˨˩/ | uɔŋ⁴⁵ /uɔŋ˦˥/ | vòng /voŋ˨˦/ |
| 青 | tsʰeŋ¹²³ /tsʰeŋ˩˨˧/ | 白讀chhiâng /tsʰiaŋ˥˧/文讀chhîn /tsʰin˥˧/ | 白讀qiang1 /tɕʰiaŋ˨˦/文讀qin1 /tɕʰin˨˦/ | 白讀ciang1 /tsʰiaŋ˥˥/文讀cing1 /tsʰɪŋ˥˥/ | Thanh /tʰan˧˧/ | 白讀tɕʰiaŋ⁴² /tɕʰiaŋ˦˨/文讀tɕʰin⁴² /tɕʰin˦˨/ | chhiâng /tsʰiaŋ˦˦/ |
| 綠 | liuok /liuok̚/ | liu̍k /liuk̚˨/ | liug6 /liuk̚˥/ | luk6 /lʊk̚˧/ | Lục /luk͡p˨˩/ | liuʔ⁵ /liuʔ˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ |
| 灰 | xwoj¹²³ /xwoɪ˩˨˧/ | fôi /foi˥˧/ | foi1 /foi˨˦/ | hui1 /hui˥˥/ | Hôi /hoj˧˧/ | fuai⁴² /fuai˦˨/ | fôi /foi˦˦/ |
| 大 | dɑj⁵¹ /dɑɪ˥˩/ | thài /tʰai˧˧/ | tai4 /tʰai˥˥/ | daai6 /tai˧˧/ | Đại /ɗaːi˨˩˨/ | tʰai²¹ /tʰai˨˩/ | thai /tʰai˥˥/ |
| 小 | siɛu²¹⁴ /siɛu˨˩˦/ | siáu /siau˨˦/ | seu3 /seu˧˩/ | siu2 /siu˨˩˧/ | Tiểu /tiw˨˩˦/ | ɕiɛu²¹³ /ɕiɛu˨˩˧/ | siáu /siau˧˩/ |
| 多 | tɑ¹²³ /tɑ˩˨˧/ | tô /to˥˧/ | do1 /to˨˦/ | do1 /tɔ˥˥/ | Đa /ɗaː˧˧/ | to⁴² /to˦˨/ | tô /to˦˦/ |
| 長 | ɖiɐŋ¹²³ /ɖiɐŋ˩˨˧/ | chhong /tʃʰoŋ˥˥/ | cong2 /tsʰoŋ˩˩/ | coeng4 /tsʰœŋ˥˩/ | Trường /ʈɨəŋ˨˩/ | tsʰɔŋ²⁴ /tsʰɔŋ˨˦/ | chhòng /tsʰoŋ˨˦/ |
| 長 | ʈiɐŋ²¹⁴ /ʈiɐŋ˨˩˦/ | zhóng /tʃoŋ˨˦/ | zong3 /tsoŋ˧˩/ | zoeng2 /tsœŋ˨˩˧/ | Trưởng /ʈɨəŋ˨˩˦/ | tsɔŋ²¹³ /tsɔŋ˨˩˧/ | chóng /tsoŋ˧˩/ |
| 老 | lɑu²¹⁴ /lɑu˨˩˦/ | ló /lo˨˦/ | lo3 /lo˧˩/ | lou5 /lou˨˩˧/ | Lão /laːw˨˩˦/ | lau²¹³ /lau˨˩˧/ | láu /lau˧˩/ |
| 遠 | ɦiuɐn²¹⁴ /ɦiuɐn˨˩˦/ | yán /jan˨˦/ | ien3 /jen˧˩/ | yun5 /yn˨˩˧/ | Viễn /jiəŋ˨˩˦/ | yon²¹³ /yon˨˩˧/ | yán /jan˧˩/ |
| 熱 | ɲiɛt /ɲiɛt̚/ | ngie̍t /ŋiet̚˨/ | ngied6 /ŋiet̚˥/ | ngit6 /ŋit̚˧/ | Nhiệt /ɲiək˨˩/ | lɛt⁵ /lɛt̚˥/ | ngia̍t /ŋiat̚˥/ |
| 冷 | læŋ²¹⁴ /læŋ˨˩˦/ | lâng /laŋ˥˧/ | lang1 /laŋ˨˦/ | 白讀laang5 /laŋ˨˩˧/文讀lang5 /lɐŋ˨˩˧/ | Lãnh /lan˨˩˦/ | laŋ²¹³ /laŋ˨˩˧/ | lâng /laŋ˦˦/ |
| 香 | xiɐŋ¹²³ /xiɐŋ˩˨˧/ | hiông /hioŋ˥˧/ | hiong1 /hioŋ˨˦/ | hoeng1 /hœŋ˥˥/ | Hương /hɨəŋ˧˧/ | ɕiɔŋ⁴² /ɕiɔŋ˦˨/ | hiông /hioŋ˦˦/ |
| 上 | dʑiɐŋ²¹⁴ /dʑiɐŋ˨˩˦/ | sòng /soŋ˧˧/ | song4 /soŋ˥˥/ | soeng6 /sœŋ˧˧/ | Thượng /tʰɨəŋ˨˩˨/ | sɔŋ²¹ /sɔŋ˨˩/ | song /soŋ˥˥/ |
| 下 | ɦæ²¹⁴ /ɦæ˨˩˦/ | hà /ha˧˧/ | ha4 /ha˥˥/ | haa6 /ha˧˧/ | Hạ /haː˨˩˨/ | ha²¹ /ha˨˩/ | ha /ha˥˥/ |
| 左 | tsɑ²¹⁴ /tsɑ˨˩˦/ | chó /tso˨˦/ | zo3 /tso˧˩/ | zo2 /tsɔ˨˩˧/ | Tả /taː˨˩˦/ | tso²¹³ /tso˨˩˧/ | chó /tso˧˩/ |
| 右 | ɦiuɪ²¹⁴ /ɦiuɪ˨˩˦/ | yù /ju˧˧/ | iu4 /ju˥˥/ | jau6 /jɐu˧˧/ | Hữu /hɨw˨˩˦/ | iu²¹ /iu˨˩/ | yu /ju˥˥/ |
| 中 | ʈuoŋ¹²³ /ʈuoŋ˩˨˧/ | zhûng /tʃuŋ˥˧/ | zung1 /tsuŋ˨˦/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | Trung /ʈuŋ͡m˧˧/ | tsuŋ⁴² /tsuŋ˦˨/ | chûng /tsuŋ˦˦/ |
| 中 | ʈuoŋ⁵¹ /ʈuoŋ˥˩/ | zhùng /tʃuŋ˩˩/ | zung4 /tsuŋ˥˥/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | Trúng /ʈuŋ͡m˧˥/ | tsuŋ⁴⁵ /tsuŋ˦˥/ | chung /tsuŋ˥˥/ |
| 央 | ʔiɐŋ¹²³ /ʔiɐŋ˩˨˧/ | yông /joŋ˥˧/ | iong1 /joŋ˨˦/ | jong1 /jɔŋ˥˥/ | Ương /ɨəŋ˧˧/ | iɔŋ⁴² /iɔŋ˦˨/ | yông /joŋ˦˦/ |
| 東 | tuɪŋ¹²³ /tuɪŋ˩˨˧/ | tûng /tuŋ˥˧/ | dung1 /tuŋ˨˦/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | Đông /ɗəwŋ͡m˧˧/ | tuŋ⁴² /tuŋ˦˨/ | tûng /tuŋ˦˦/ |
| 西 | sej¹²³ /sei˩˨˧/ | sî /si˥˧/ | si1 /si˨˦/ | sai1 /sɐi˥˥/ | Tây /təj˧˧/ | ɕi⁴² /ɕi˦˨/ | sî /si˦˦/ |
| 南 | nom¹²³ /nom˩˨˧/ | nam /nam˥˥/ | nam2 /nam˩˩/ | naam4 /nam˥˩/ | Nam /naːm˧˧/ | lan⁴⁵ /lan˦˥/ | nàm /nam˨˦/ |
| 北 | pok /pok̚/ | 白讀pet /pet̚˥/文讀pak /pak̚˥/ | bed5 /pet̚˨/ | bak1 /pɐk̚˥/ | Bắc /ɓak˧˥/ | pɛt⁵ /pɛt̚˥/ | 白讀pet /pet̚˨/文讀pak /pak̚˨/ |
| 我 | ŋɑ²¹⁴ /ŋɑ˨˩˦/ | ngô /ŋo˥˧/ | ngo1 /ŋo˨˦/ | ngo5 /ŋɔ˨˩˧/ | Ngã /ŋaː˨˩˦/ | ŋo²¹³ /ŋo˨˩˧/ | 白讀ngài /ŋai˨˦/文讀ngô /ŋo˦˦/ |
| 你 | ɳiɪ²¹⁴ /ɳiɪ˨˩˦/ | ngi /ŋi˥˥/ | n2 /n̩˩˩/ | ni5 /ni˨˩˧/ | Nễ /ne˨˩˦/ | n̩²¹³ /n̩˨˩˧/ | 白讀ǹ /n̩˨˦/文讀nî /ni˦˦/ |
| 有 | ɦiuɪ²¹⁴ /ɦiuɪ˨˩˦/ | yû /ju˥˧/ | iu1 /ju˨˦/ | jau5 /jɐu˨˩˧/ | Hữu /hɨw˨˩˦/ | iu²¹³ /iu˨˩˧/ | 白讀yû /ju˦˦/文讀yú /ju˧˩/ |
| 無 | mju¹²³ /miu˩˨˧/ | 白讀mo /mo˥˥/文讀vu /vu˥˥/ | 白讀mo2 /mo˩˩/文讀vu2 /vu˩˩/ | mu4 /mu˥˩/ | Vô /jo˧˧/ | u⁴⁵ /u˦˥/ | 白讀mò /mo˨˦/文讀vù /vu˨˦/ |
| 不 | pjut /piut̚/ | put /put̚˥/ | bud5 /put̚˨/ | bat1 /pɐt̚˥/ | Bất /ɓək˧˥/ | pɨt⁵ /pɨt̚˥/ | put /put̚˨/ |
| 個 | kɑ⁵¹ /kɑ˥˩/ | kài /kai˩˩/ | ge4 /ke˥˥/ | go3 /kɔ˧˧/ | Cá /kaː˧˥/ | ko⁴⁵ /ko˦˥/ | ke /ke˥˥/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap