ब्रज भाषा
Braj Bhasha
Kihindi-Aria (kati, magharibi Kihindi)
Braj Bhasha (pia Braj Bhāṣā) ni lugha ya Kihindi-Kiarya ya eneo la Braj lenye kitovu cha Mathura na Vrindavan — makao ya kitamaduni ya Krishna katika mapokeo ya Kihindu. Kuanzia karne ya 15 hadi ya 19 ilikuwa lugha kuu ya kifasihi ya kaskazini mwa India kwa ushairi, hasa katika harakati za bhakti (za kujitolea kidini): Surdas, Nandadas, Bihari, na Tulsidas wote waliandika kazi kuu kwa Braj. Idadi ya wasemaji wa sasa ni ndogo kwa sababu wasemaji wa mijini wamehamia Kihindi sanifu, lakini Braj inasalia lugha hai yenye uchangamfu katika moyo wake wa vijijini na rejista muhimu katika muziki wa kujitolea kwa Krishna (kirtan, bhajan, dhrupad).
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Braj Bhasha
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kihindi-Aria (kati, magharibi Kihindi)
| Maana | Braj Bhasha | Kiawadhi | Kimagahi | Kiharyanvi | Kimaithili | Kihindi | Kiangika |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːni/ | पाणी /paːɳiː/ | पानि /paːni/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ |
| Moto | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Jua | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ |
| Mwezi | चंद्र /tʃəndɾ/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चांद /tʃãːd/ | चान /tʃaːn/ | चाँद /tʃãːd/ | चान /tʃaːn/ |
| Nyota | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ |
| Usiku | रात /raːt/ | राति /raːti/ | रात /raːt/ | रात /raːt/ | राति /raːti/ | रात /raːt/ | रात /raːt/ |
| Mvua | बरखा /bəɾkʰaː/ | बरखा /bərkʰaː/ | बरखा /bərkʰaː/ | मींह /mĩː/ | बरखा /bərkʰaː/ | बारिश /ˈbaːrɪʃ/ | बरखा /bərkʰaː/ |
| Theluji | बरफ /bərəf/ | बरफ /bəɾəf/ | बरफ /bərəf/ | बरफ /bəɾəf/ | बरफ /bərəf/ | बर्फ़ /bərf/ | बरफ /bərəf/ |
| Upepo | पवन /pəʋən/ | हवा /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ |
| Udongo | माटी /maːʈiː/ | माटी /maːʈiː/ | माटी /maːʈiː/ | माट्टी /maːʈːiː/ | माटी /maːʈiː/ | मिट्टी /mɪʈːiː/ | माटी /maːʈiː/ |
| Jiwe | पत्थर /pətːʰər/ | पाथर /ˈpaːtʰər/ | पत्थल /pətːʰəl/ | पत्थर /ˈpətːʰər/ | पाथर /ˈpaːtʰər/ | पत्थर /ˈpətːʰər/ | पाथर /ˈpaːtʰər/ |
| Mlima | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | पहाड़ /pəˈɦaːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ |
| Bahari | सागर /saːɡər/ | समुन्द्र /səmundər/ | समुन्दर /səmundər/ | समुंदर /səmundəɾ/ | समुन्द्र /səmundər/ | समुद्र /səˈmʊdɾə/ | समुन्दर /səmundər/ |
| Mama | मैया /məjjaː/ | मइया /məjjaː/ | माय /maːj/ | माई /maːiː/ | माय /maːj/ | माँ /mãː/ | माय /maːj/ |
| Baba | बाप /baːp/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बापू /baːpuː/ | बाबू /baːbuː/ | पिता /pɪtaː/ | बाबू /baːbuː/ |
| Binti | बेटी /beʈiː/ | बेटी /beʈiː/ | बेटी /beʈiː/ | छोरी /tʃʰoɾiː/ | बेटी /beʈiː/ | बेटी /beːʈiː/ | बेटी /beʈiː/ |
| Mimi | हौं /ɦɔ̃ː/ | मइँ /məĩ/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ | हम /ɦəm/ |
| Wewe | तू /tuː/ | तू /tuː/ | तूँ /tũː/ | तू /tuː/ | तों /tõː/ | तुम /tʊm/ | तों /tõː/ |
| Sisi | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हमनी /ɦəmniː/ | हम /ɦəm/ | हम सभ /ɦəm səbʱ/ | हम /ɦəm/ | हमनी /ɦəmniː/ |
| Jina | नाम /naːm/ | नाउँ /naːũ/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाँव /nãːw/ |
| Mtu | मानुष /maːnuʃ/ | मनई /mənai/ | मानुख /maːnukʰ/ | माणस /maːɳəs/ | मानुस /maːnus/ | व्यक्ति /ˈʋjəkti/ | आदमी /aːdmiː/ |
| Kichwa | सीस /siːs/ | मूँड़ /mũːɽ/ | माथा /maːtʰaː/ | सिर /sɪɾ/ | मूड़ी /muːɽiː/ | सिर /sɪr/ | माथा /maːtʰaː/ |
| Jicho | नैन /nain/ | आँखी /ãːkʰiː/ | आँख /ãːkʰ/ | आख /aːkʰ/ | आँखि /ãːkʰi/ | आँख /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Sikio | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ |
| Pua | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ |
| Mdomo | मुख /mukʰ/ | मुँह /mũːɦ/ | मुँह /mũːɦ/ | मुँह /mũːɦ/ | मुँह /mũːɦ/ | मुँह /mʊ̃ɦ/ | मुँह /mũːɦ/ |
| Jino | दांत /dãːt/ | दाँत /dãːt/ | दाँत /dãːt/ | दांत /dãːt/ | दाँत /dãːt/ | दाँत /dãːt/ | दाँत /dãːt/ |
| Ulimi | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीह /dʒiːh/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीह /dʒiːh/ |
| Mkono | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Mguu | पाई /paːiː/ | गोड़ /ɡoːɽ/ | गोड़ /ɡoːɽ/ | पैर /pɛːr/ | गोड़ /ɡoːɽ/ | पैर /pɛːɾ/ | गोड़ /ɡoːɽ/ |
| Moyo | हियौ /hijaʊ/ | हियाँ /hijãː/ | मन /mən/ | दिल /dɪl/ | हृदय /hridəj/ | दिल /dɪl/ | मन /man/ |
| Mfupa | हड्डी /həɖːiː/ | हाड़ /haːɽ/ | हड्डी /həɖːiː/ | हाड्डी /haːɖːiː/ | हाड़ /haːɽ/ | हड्डी /həɖːiː/ | हाड़ /haːɽ/ |
| Damu | लोही /lohiː/ | खून /xuːn/ | खून /kʰuːn/ | खून /xuːn/ | खून /xuːn/ | खून /xuːn/ | खून /xuːn/ |
| Upendo | प्रेम /preːm/ | पिरेम /pirem/ | प्रेम /preːm/ | मोहब्बत /mohabːət/ | प्रेम /preːm/ | प्यार /pjaːɾ/ | मया /majaː/ |
| Mti | पेड़ /peːɽ/ | रूख /ruːkʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | दरखत /dəɾkʰət/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | पेड़ /peːɽ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ |
| Mbwa | कूकर /kuːkər/ | कुक्कुर /kukːur/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुत्ता /kutːaː/ | कुकुर /kukur/ | कुत्ता /kʊtːaː/ | कुक्कर /kukːər/ |
| Paka | बिलाई /bilaːiː/ | बिलारि /bilaːri/ | बिलाई /bilaːi/ | बिल्ली /bɪlːiː/ | बिलाइ /bilaːi/ | बिल्ली /bɪlːiː/ | बिलार /bilaːr/ |
| Samaki | मछरी /mətʃʰriː/ | मछरी /mətʃʰriː/ | मछरी /mətʃʰəriː/ | मच्छी /mətʃʰiː/ | माछ /maːtʃʰ/ | मछली /mətʃʰliː/ | माछ /maːtʃʰ/ |
| Ndege | पंछी /pəntʃʰi/ | चिरई /tʃirai/ | चिरई /tʃirəi/ | चिड़िया /tʃiɽija/ | चिड़ै /tʃiɽɛː/ | पक्षी /pəkʂiː/ | चिरई /tʃirəi/ |
| Yai | अंडा /əɳɖa/ | अंडा /əɳɖaː/ | अंडा /əɳɖaː/ | अंडा /əɳɖaː/ | अंडा /əɳɖa/ | अंडा /əɳɖaː/ | अंडा /əɳɖa/ |
| Farasi | घोड़ो /ɡʱoɽo/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoːɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoːɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ |
| Nyumba | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ |
| Maziwa | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ |
| Asali | मधु /mədʱu/ | सहद /səɦəd/ | — | शहद /ʃəɦəd/ | मधु /mədʱu/ | शहद /ʃəɦəd/ | शहद /ʃəɦəd/ |
| Chumvi | लौन /laʊn/ | नून /nuːn/ | नून /nuːn/ | लूण /luːɳ/ | नून /nuːn/ | नमक /nəmək/ | नून /nuːn/ |
| Mvinyo | शराब /ʃəraːb/ | शराब /ʃəraːb/ | शराब /ʃəraːb/ | शराब /ʃəraːb/ | शराब /ʃəraːb/ | वाइन /ʋaːɪn/ | शराब /ʃəraːb/ |
| Mchele | चावल /tʃaːʋəl/ | चाउर /tʃaːur/ | चाउर /tʃaːur/ | — | चाउर /tʃaːur/ | चावल /ˈtʃaːʋəl/ | चॉर /tʃɔːr/ |
| Chuma | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ |
| Gurudumu | पहिया /pəɦijaː/ | पहिया /pəɦijaː/ | पहिया /pəɦijaː/ | पहिया /pəɦijaː/ | पहिया /pəɦijaː/ | पहिया /pəɦijaː/ | पहिया /pəɦijaː/ |
| Kitabu | किताब /kitaːb/ | किताब /kitaːb/ | केताब /keːtaːb/ | किताब /kitaːb/ | पोथी /potʰiː/ | किताब /kɪˈtaːb/ | किताब /kitaːb/ |
| Kula | खाइबौ /kʰaːibaʊ/ | खाई /kʰaːiː/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | खाएब /kʰaːeb/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाएक /kʰaːek/ |
| Kunywa | पीबौ /piːbaʊ/ | पीई /piːiː/ | पीना /piːnaː/ | पीणा /piːɳaː/ | पीयब /piːjəb/ | पीना /piːnaː/ | पीयक /piːjak/ |
| Kulala | सोइबौ /soibaʊ/ | — | सुतना /sutnaː/ | सोणा /soːɳaː/ | सुतब /sutəb/ | सोना /soːnaː/ | सुतक /sutək/ |
| Moja | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ |
| Mbili | दोइ /doi/ | दुइ /dui/ | दू /duː/ | दो /do/ | दू /duː/ | दो /doː/ | दू /duː/ |
| Tatu | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ |
| Nne | चारि /tʃaːri/ | चारि /tʃaːri/ | चार /tʃaːr/ | चार /tʃaːr/ | चारि /tʃaːri/ | चार /tʃaːr/ | चार /tʃaːr/ |
| Tano | पाँच /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ |
| Mia | सौ /saʊ/ | सौ /səu/ | सौ /so/ | सौ /sɔː/ | सै /sɛ/ | सौ /sɔː/ | सौ /sɔː/ |
| Habari | राधे राधे /raːdʱe raːdʱe/ | राम राम /raːm raːm/ | परणाम /pərəɳaːm/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ | नमस्ते /nəməsteː/ | प्रणाम /prəɳaːm/ |
| Asante | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Nzuri | नीकौ /niːkaʊ/ | निक /nik/ | नीक /niːk/ | चोखा /tʃoːkʰaː/ | नीक /niːk/ | अच्छा /ətʃːʰaː/ | नीक /niːk/ |
| Mpya | नयौ /nəjaʊ/ | नवा /nəʋaː/ | नावा /naːʋaː/ | नया /nəjaː/ | नव /nəʋ/ | नया /nəjaː/ | नया /nəjaː/ |
| Nyekundu | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ |
| Nyeupe | सेत /seːt/ | सपेत /səpet/ | उज्जर /udʒːar/ | सफेद /səfeːd/ | उज्जर /udʒdʒər/ | सफ़ेद /səˈfeːd/ | उज्जर /udʒdʒər/ |
| Nyeusi | कारो /kaːro/ | करिया /kərijaː/ | करिया /kərijaː/ | काळा /kaːɭaː/ | करिया /kərijaː/ | काला /kaːlaː/ | करिया /kərijaː/ |
| Kijani | हरौ /ɦəraʊ/ | हरिअर /həriər/ | हरियर /ɦərijər/ | हरा /ɦəraː/ | हरियर /ɦərijər/ | हरा /ɦəˈraː/ | हरियर /ɦərijər/ |
| Kekeo | कोयल /koːjəl/ | कोइल /koil/ | कोइल /koil/ | कोयल /koːjəl/ | कोइल /koil/ | कोयल /koːjəl/ | — |
| 99 | निन्यानबे /ninjaːnbe/ | निन्नानबे /ninːaːnbe/ | निनानवे /ninaːnʋe/ | निन्यानवे /nɪnjaːnʋeː/ | निनान्नबे /ninaːnːəbe/ | निन्यानवे /ninjaːnəʋeː/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap