Gaeml

Kidong cha Kusini

Kikra-Dai (Kam-Sui)

FamiliaKikra-Dai (Kam-Sui) Wasemaji~1.5M (Dong nationality ~2.9M) HatiKilatini (1958 Dong orthography) / herufi za Han NchiChina (Guizhou, Hunan, Guangxi) Lugha rasmiHapana (inayotambuliwa wachache lugha; Kilatini tahajia 1958) Uhai wa lughasalama ISO 639-3kmc

Kidong cha Kusini, au Kikam, ni lugha ya Kikam-Sui ya familia ya Kra-Dai, inayozungumzwa na takriban milioni 1.5 kati ya milioni 2.9 wa kabila la Dong kwa sensa ya 2010 katika mipaka ya Guizhou, Hunan na Guangxi. Mfumo wake wa toni ni miongoni mwa mikubwa zaidi duniani: toni tisa kwenye silabi wazi na sita kwenye silabi funge, kumi na tano kwa hesabu ya kimapokeo. Othografia ya Kilatini ya 1958 huziandika kama RPA ya Kihmong, kwa herufi ya konsonanti bubu mwishoni mwa silabi — -l kwa 55, -p kwa 35, -c kwa 212, -s kwa 323, -t kwa 13, -x kwa 31, -v kwa 53, -k kwa 453, -h kwa 33 — hivyo bal ni 'samaki' na bav ni 'jani'. Othografia hiyo inaegemea lahaja ya Rongjiang (Zhanglu), yaani tawi hili hili la kusini. Nje ya Uchina, Wadong hujulikana zaidi kwa kgal laox, Wimbo Mkuu: uimbaji wa kwaya wa sauti nyingi bila ala, uliosajiliwa na UNESCO mwaka 2009, na kwa minara ya ngoma na madaraja ya upepo-na-mvua yaliyounganishwa kwa mbao bila msumari hata mmoja.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kidong cha Kusini →

Maneno 87 ya msingi katika Kidong cha Kusini

Maji

nɐm31

nɐm˧˩

Moto

pui55

pui˥˥

Jua

ta53 mən55

ta˥˧ mən˥˥

Mwezi

kwaŋ55 ɲan55

kwaŋ˥˥ ɲan˥˥

Nyota

ɕət55

ɕət˥˥

Usiku

ɲɐm53

ɲɐm˥˧

Mvua

pjən55

pjən˥˥

Theluji

nui55

nui˥˥

Upepo

ləm212

ləm˨˩˨

Udongo

nam33

nam˧˧

Jiwe

pja55

pja˥˥

Bahari

hɐi13

hɐi˩˧

Mama

nɐi31

nɐi˧˩

Baba

pu31

pu˧˩

Binti

pəi31

pəi˧˩

Mimi

jau212

jau˨˩˨

Wewe

ɲa212

ɲa˨˩˨

Sisi

tau55 / tɕiu55

tau˥˥ / tɕiu˥˥

Jina

kwan55

kwan˥˥

Mtu

ɲən212

ɲən˨˩˨

Kichwa

kau323

kau˧˨˧

Jicho

ta55

ta˥˥

Sikio

kha35

kʰa˧˥

Pua

mɐŋ55

mɐŋ˥˥

Mdomo

ʔəp55

ʔəp˥˥

Jino

pjɐn55

pjɐn˥˥

Ulimi

ma212

ma˨˩˨

Mkono

mja212

mja˨˩˨

Mguu

tin55

tin˥˥

Moyo

səm323

səm˧˨˧

Mfupa

lak323

lak˧˨˧

Damu

phat13

pʰat˩˧

Upendo

—

—

Mti

mɐi31

mɐi˧˩

Mbwa

ŋwa35

ŋwa˧˥

Paka

—

—

Samaki

pa55

pa˥˥

Ndege

mok21

mok˨˩

Kipepeo

ma55 mən323

ma˥˥ mən˧˨˧

Yai

kɐi53

kɐi˥˧

Dubu

me55

me˥˥

Farasi

ma31

ma˧˩

Nyumba

jan212

jan˨˩˨

Maziwa

nɐm31 məi323

nɐm˧˩ məi˧˨˧

Asali

mət212 taŋ212

mət˨˩˨ taŋ˨˩˨

Chumvi

jim212

jim˨˩˨

Mvinyo

kwau323 phu212 thau212 tɕiu53

kwau˧˨˧ pʰu˨˩˨ tʰau˨˩˨ tɕiu˥˧

Chuma

kwat35

kwat˧˥

Gurudumu

lok55

lok˥˥

Hariri

ɕu212

ɕu˨˩˨

Kitabu

le212

le˨˩˨

Kula

tɕan55

tɕan˥˥

Kunywa

wum31

wum˧˩

Kulala

nun212

nun˨˩˨

Moja

ʔi55

ʔi˥˥

Mbili

ja323

ja˧˨˧

Tatu

sam35

sam˧˥

Nne

si453

si˦˥˧

Tano

ŋo31

ŋo˧˩

Mia

pek323

pek˧˨˧

Habari

—

—

Asante

—

—

Nzuri

lai55

lai˥˥

Mpya

mɐi453

mɐi˦˥˧

Nyekundu

ja453

ja˦˥˧

Nyeupe

pak31

pak˧˩

Nyeusi

nɐm55

nɐm˥˥

Kijani

su35

su˧˥

Buluu

pha35 su55

pʰa˧˥ su˥˥

Sukari

taŋ212

taŋ˨˩˨

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kikra-Dai (Kam-Sui)

Maana Kidong cha KusiniKisuiKimulamKimaonanKihlai cha HaKibouyeiKiachang
Maji nɐm31 /nɐm˧˩/ nam3 /nam˧˧/ nəm4 /nəm˨˦/ nam3 /nam˥˩/ nom3 /nom˩˩/ ramx /ðɐm˧˩/ ti55 /ti˥˥/
Moto pui55 /pui˥˥/ vi1 /vi˩˩/ fi1 /fi˦˨/ vi1 /vi˦˨/ fei1 /fei˥˧/ fix /fi˧˩/ poi31 /poi˧˩/
Jua ta53 mən55 /ta˥˧ mən˥˥/ ⁿda1 van1 /ⁿda˩˩ van˩˩/ thəu5 fan1 /tʰəu˦˦ fan˦˨/ la:k8 van1 /laːk˨˦ van˦˨/ tsha1 hwan1 /tsʰa˥˧ hwan˥˧/ danglngonz /tɐŋ˨˦ŋɔn˩˩/ ni31 mɔ31 /ni˧˩ mɔ˧˩/
Mwezi kwaŋ55 ɲan55 /kwaŋ˥˥ ɲan˥˥/ njen2 /njen˧˩/ kɣa:ŋ1 njen2 /kɣaːŋ˦˨ njen˩˨˩/ ni4 njen2 /ni˨˦ njen˨˧˩/ ȵa:n1 /ȵaːn˥˧/ ronh /ðon˧/ pʰă31 lɔʔ31 /pʰă˧˩ lɔʔ˧˩/
Nyota ɕət55 /ɕət˥˥/ zət7 /zət˥˥/ la:k8 m̥ət7 /laːk˩˩ m̥ət˥˥/ zət7 /zət˥˥/ ra:u1 /raːu˥˧/ ndaux /ɗɐu˧˩/ kʰʐə55 /kʰʐə˥˥/
Usiku ɲɐm53 /ɲɐm˥˧/ saan2 /saːn˧˩/ mu2 /mu˩˨˩/ ʔȵam5 /ʔȵam˦˦/ tshop7 /tsʰop˥˥/ haemh /ham˧/ ni31 tɕʰot35 /ni˧˩ tɕʰot˧˥/
Mvua pjən55 /pjən˥˥/ fən1 /fən˩˩/ kwən1 /kwən˦˨/ fin1 /fin˦˨/ fun1 /fun˥˧/ — mau31 ʐo55 /mau˧˩ ʐo˥˥/
Theluji nui55 /nui˥˥/ ʔnui1 /ʔnui˩˩/ nui1 /nui˦˨/ tɕu5 /tɕu˦˦/ — nail /nɐi˨˦/ xan31 ʑai55 /xan˧˩ ʑai˥˥/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap