高麗時代韓國語
Kikorea cha Goryeo
Kikorea · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kikorea cha Goryeo (고려어, ~918-1392) ni hatua ya Kikorea cha Kati cha Awali kilichozungumzwa wakati wa nasaba ya Goryeo, kikiwa cha mpito kati ya Kikorea cha Kale cha Silla iliyoungana na Kikorea cha Kati cha Baadaye cha mwanzoni mwa Joseon baada ya Hangul. Kikiwa cha kabla ya Hangul (1446), kiliandikwa kwa kubadilisha herufi za Kichina kupitia mifumo mitatu: hyangchal (향찰, mchanganyiko wa kilogografia ya kimaana + kifonetiki), idu (이두, sintaksia ya Kisiniti yenye viambishi vya kisarufi vya Kikorea vilivyoandikwa kwa Hanja), na gugyeol (구결, visaidizi vya tafsiri kwa ajili ya kusoma Kichina cha Kikale). Korpasi kuu ya kiisimu ni 鶏林類事 (Gyerim Yusa, 1103) iliyoandikwa na Sun Mu (孫穆), kamusi ya Kichina-Kikorea yenye maneno yapatayo 350 yaliyonakiliwa kwa herufi za Kichina. Goryeo pia ilizalisha Jikji 直指 (1377), kitabu cha kale zaidi kilichosalia duniani kilichochapishwa kwa herufi za chuma zinazohamishika — kanuni ya Kibuddha ya Seon iliyomtangulia Gutenberg kwa miaka 78 na kuandikishwa katika Kumbukumbu ya Dunia ya UNESCO mwaka 2001. Ujenzi upya unafuata Lee Ki-Moon (2003), Sasse (1976), na Sohn (1999).
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikorea cha Goryeo
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kikorea
| Maana | Kikorea cha Goryeo | Kikorea cha Kale | Kikorea cha Kati cha Baadaye | Proto-Koreanik | Kikorea cha Kisasa cha Awali | Kietruska | Proto-Kijaponi-Kikorea |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 沒 /*mwol/ | 勿 /*muɾ/ | ·믈 /mɯl/ | *mɨr /mɨr/ | 믈 /mɯl/ | neri /ˈneri/ | — /—/ |
| Moto | 孛 /*pwol/ | 弗 /*puɾ/ | ·블 /pɯl/ | *pɨr /pɨr/ | 블 /pɯl/ | verse /ˈwerse/ | — /—/ |
| Jua | 契 /*hʌi/ | 日 /*hai/ | ·ᄒᆡ /hʌj/ | *hʌy /hʌy/ | ᄒᆡ /hʌj/ | usil /ˈuzil/ | — /—/ |
| Mwezi | 妲 /*tʌl/ | 月羅理 /*tʌɾaɾi/ | ·ᄃᆞᆯ /tʌl/ | *tʌr /tʌr/ | 달 /tal/ | tiur /ˈtiur/ | — /—/ |
| Nyota | — /—/ | 星利 /*pjəli/ | :별 /pjəl/ | *pyər /pyər/ | 별 /pjəl/ | — /—/ | — /—/ |
| Usiku | 監 /*pam/ | 夜音 /*pam/ | 밤 /pam/ | *pam /pam/ | 밤 /pam/ | — /—/ | — /—/ |
| Mvua | 霏微 /*piβi/ | — | 비 /pi/ | *pi /pi/ | 비 /pi/ | — | — |
| Theluji | 嫩 /*nwun/ | — | 눈 /nun/ | *nun /nun/ | 눈 /nun/ | — | — |
| Upepo | 孛纜 /*pʌɾʌm/ | — | ᄇᆞᄅᆞᆷ /pʌɾʌm/ | — | 바람 /paɾam/ | — | — |
| Udongo | 轄希 /*holki/ | — | ᄒᆞᆰ /hʌlk/ | — | 홁 /holk/ | cel /kel/ | — |
| Jiwe | 突 /*twol/ | — | 돓 /tolh/ | *tolh /tolh/ | 돌 /tol/ | tul /tul/ | — |
| Mlima | 每 /*mwoi/ | — | 뫼 /moj/ | — | 뫼 /moj/ | — | — |
| Mama | 丫彌 /*emi/ | 母史 /*əzi/ | ·어미 /ʌmi/ | *emi /emi/ | 어미 /ʌmi/ | ati /ˈati/ | *əma /əma/ |
| Baba | 丫秘 /*api/ | 父 /*api/ | 아·비 /abi/ | *api /api/ | 아비 /abi/ | apa /ˈapa/ | *əpa /əpa/ |
| Binti | 寶妲 /*pʌtʌl/ | — | ·ᄯᆞᆯ /stʌl/ | — | ᄯᆞᆯ /t͈ʌl/ | sech /sekʰ/ | — |
| Mimi | 能 /*na/ | 吾 /*na/ | 나 /na/ | *na /na/ | 나 /na/ | mi /mi/ | — /—/ |
| Wewe | 你 /*nə/ | 汝 /*nə/ | 너 /nə/ | *ne /ne/ | 너 /nə/ | — /—/ | — /—/ |
| Sisi | — /—/ | — /—/ | 우리 /uɾi/ | *uri /uri/ | 우리 /uri/ | — /—/ | — /—/ |
| Jina | — /—/ | — /—/ | 일·훔 /iɾhum/ | — /—/ | 일홈 /irhom/ | — /—/ | — /—/ |
| Kichwa | 麻帝 /*mati/ | — | 머·리 /məɾi/ | *məri /məri/ | 머리 /məɾi/ | — | — |
| Jicho | 嫩 /*nwun/ | 目 /*nun/ | ·눈 /nun/ | *nun /nun/ | 눈 /nun/ | — /—/ | — /—/ |
| Sikio | 愧 /*kuj/ | — | 귀 /kuj/ | — | 귀 /kwi/ | — | — |
| Mdomo | 邑 /*ip/ | — | 입 /ip/ | — | 입 /ip/ | — | — |
| Jino | 你 /*ni/ | — /—/ | 니 /ni/ | *ni /ni/ | 니 /ni/ | — /—/ | — /—/ |
| Ulimi | 蝎 /*hjəl/ | — /—/ | 혀 /hjə/ | *hyəl /hjəl/ | 혀 /hjə/ | — /—/ | — /—/ |
| Mkono | 遜 /*swon/ | 孫 /*son/ | ·손 /son/ | *son /son/ | 손 /son/ | — /—/ | — /—/ |
| Mguu | 潑 /*pal/ | — | ·발 /pal/ | *par /par/ | 발 /pal/ | — | — |
| Moyo | — /—/ | 心音 /*mʌsʌm/ | ᄆᆞᅀᆞᆷ /mʌzʌm/ | *mʌzʌm /mʌzʌm/ | 마음 /maɯm/ | — /—/ | — /—/ |
| Mfupa | — /—/ | — /—/ | ·ᄲᅧ /spjə/ | *spyə /spjə/ | ᄲᅧ /p͈jə/ | — /—/ | — /—/ |
| Damu | — /—/ | — /—/ | ·피 /pʰi/ | *pʰi /pʰi/ | 피 /pʰi/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | 思良 /*sjaɾaŋ/ | ᄉᆞ랑 /sʌɾaŋ/ | — /—/ | ᄉᆞ랑 /saɾaŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Mti | 南記 /*namki/ | 那木 /*namok/ | 나모 /namo/ | *namʌk /namʌk/ | 나모 /namo/ | — /—/ | — /—/ |
| Mbwa | 家稀 /*kahi/ | 加伊 /*kahi/ | 가·히 /kahi/ | — /—/ | 개 /kɛ/ | — /—/ | — /—/ |
| Paka | 鬼尼 /*kwoni/ | — /—/ | :괴 /kwe/ | — /—/ | 괴앙이 /kweaŋi/ | — /—/ | — /—/ |
| Samaki | 姑記 /*kwoki/ | — /—/ | 믌고·기 /mɯlskoɡi/ | *mɨrkoki /mɨrkoki/ | 믈고기 /mɯlɡoɡi/ | — /—/ | — /—/ |
| Ndege | 賽 /*sai/ | — | 새 /saj/ | — | 새 /sɛ/ | — | — |
| Farasi | 末 /*mʌl/ | — | ᄆᆞᆯ /mʌl/ | — | ᄆᆞᆯ /mal/ | damnos /ˈdamnos/ | — |
| Nyumba | 集 /*tɕip/ | 執 /*tɕip/ | 집 /tɕip/ | — /—/ | 집 /tɕip/ | — /—/ | — /—/ |
| Chumvi | 蘇甘 /*swokwom/ | — | 소곰 /sokom/ | — | 소곰 /soɡom/ | — | — |
| Chuma | 歲 /*swoi/ | 薩 /*so/ | ·쇠 /soj/ | — | 쇠 /swe/ | — | — |
| Kula | — /—/ | 食 /*məkta/ | 먹·다 /mʌk̚ta/ | *mek- /mek/ | 먹다 /mʌk̚t͈a/ | — /—/ | — /—/ |
| Kunywa | 麻蛇 /*masi/ | 飲 /*maɕita/ | 마·시·다 /maɕita/ | — /—/ | 마시다 /maɕida/ | — /—/ | — /—/ |
| Moja | 河屯 /*hatwun/ | 一等 /*hʌnah/ | ᄒᆞ낳 /hʌna/ | *hʌnah /hʌnah/ | 하나 /hana/ | thu /θu/ | — /—/ |
| Mbili | 途孛 /*twubʌr/ | 二肹 /*tubɨɾ/ | :둟 /tulh/ | *tur /tur/ | 둘 /tul/ | zal /tsal/ | — /—/ |
| Tatu | 洒 /*sai/ | — /—/ | :셓 /səjh/ | *seyh /sejh/ | 세 /sej/ | ci /ki/ | — /—/ |
| Nne | 迺 /*nəi/ | — | :넿 /nəjh/ | *neyh /nejh/ | 네 /nej/ | huth /huθ/ | — |
| Tano | 打戌 /*tasʌs/ | — | 다ᄉᆞᆺ /tasʌs/ | *tasʌs /tasʌs/ | 다슷 /tasɯt/ | mach /max/ | — |
| Mia | 醞 /*on/ | 百隱 /*on/ | 온 /on/ | *on /on/ | ᄇᆡᆨ /pɛk/ | — | — |
| Habari | — /—/ | — /—/ | 안녕ᄒᆞ쇼셔 /annjʌŋ hʌsjosjʌ/ | — /—/ | 안녕하시오 /annjʌŋhaɕio/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | 고맙ᄉᆞᆸ나이다 /komapsʌpnaita/ | — /—/ | 고맙소이다 /komapsoida/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | 朝勳 /*tjohɨn/ | 好 /*tjoh/ | :됴·타 /tjotʰa/ | — /—/ | 됴타 /tjotʰa/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyekundu | — /—/ | — /—/ | 븕·다 /pɨlkta/ | *pɨrk /pɨrk/ | 붉다 /pulkta/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyeupe | 漢 /*hʌin/ | — | ᄒᆡ다 /hʌjta/ | *hʌi /hʌi/ | 희다 /hɯjda/ | — | — |
| Nyeusi | 軻門 /*kəmɨn/ | — | 검다 /kəmta/ | — | 검다 /kəmta/ | — | — |
| 99 | 鴉訓鴉好 /*ahʌn ahop/ | — | 아ᄒᆞᆫ아홉 /ahʌnahop/ | — | 아흔아홉 /ahɯnahop/ | — | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap