Odul aruu
Kiyukaghir cha Kolyma
Yukaghir
Kiyukaghir cha Kolyma (Kiyukaghir cha Msituni, jina la kujiita Odul aruu) ni mojawapo ya lugha mbili zinazosalia za familia ya Kiyukaghir ya kaskazini-mashariki mwa Siberia, dada wa Kiyukaghir cha Tundra (ykg). Lugha zote mbili wakati mmoja zilikuwa sehemu ya mwendelezo mkubwa zaidi wa lugha za Kiyukaghir kotekote katika Aktiki ya Urusi, lakini familia hii imepungua hadi wazungumzaji wapatao 30–50 wenye ufasaha kwa kila tawi, waliojilimbikiza katika kijiji cha Nelemnoye (Kolyma) na Andryushkino (Tundra). Kiisimu, Kiyukaghir cha Kolyma kinahifadhi muundo wa kitaipolojia wa Kiyukaghir wa kuweka alama za fokasi kwenye vitenzi, mfumo changamano wa kesi (kesi takriban 9), na uthibitisho tajiri wa chanzo cha habari (evidentiality). Sensa ya mwaka 2010 ilirekodi watu 1,597 wa kabila la Kiyukaghir cha Kolyma, lakini wengi wao ni wenye lugha mbili au wanazungumza Kirusi kama lugha ya pili (L2). UNESCO inaiainisha kama iliyo hatarini kubwa ya kutoweka.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiyukaghir cha Kolyma
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Yukaghir
| Maana | Kiyukaghir cha Kolyma | Kiyukaghir cha Tundra | Kisami cha Kildin | Kislovenia | Kisami cha Skolt | Kimarathi | Kimasaaba |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | оожии /oːʒiː/ | лавйэ /lawje/ | ча̄дзь /tʃaːdz/ | voda /ˈʋɔːda/ | čääʹcc /tʃæːtsʲː/ | पाणी /paːɳiː/ | kamaatsi /kamaːtsi/ |
| Moto | ло́чил /ˈlotʃil/ | лачил /latʃil/ | то̄лл /toːlː/ | ogenj /ˈɔːɡən/ | toll /tolː/ | आग /aːɡ/ | kamulilo /kamulilo/ |
| Jua | йэльоодьо /jeʎoːdʒə/ | йэрпэйэ /jerpeje/ | пе̄ййв /peːjːv/ | sonce /ˈsoːntsɛ/ | peeiʹvv /peːjvʲː/ | सूर्य /suːɾjə/ | suuba /suːba/ |
| Mwezi | киндьэ /kindʲe/ | киндьэ /kindʲe/ | ма̄нн /maːnː/ | luna /ˈluːna/ | mään /mæːn/ | चंद्र /tʃəndɾə/ | umweesi /umweːsi/ |
| Nyota | — /—/ | паӻадьиидэкуу /paʁadʲiːdekuː/ | та̄ссьт /taːɕːt/ | zvezda /ˈzʋeːzda/ | täʹsnn /tasʲnːʲɘ/ | तारा /taːɾaː/ | kumunyeenye /kumuɲeːɲe/ |
| Usiku | эмил /emil/ | чиӈичэл /tʃiŋitʃel/ | ыйй /ɨjː/ | noč /noːtʃ/ | inn /inːɐ/ | रात्र /ɾaːtɾə/ | busilo /busilo/ |
| Mvua | тибо /tibo/ | тивэ /tiwe/ | аббьр /abːr/ | dež /dəʃ/ | âʹbrr /ɐbʲrːʲɘ/ | पाऊस /paːus/ | ifula /ifula/ |
| Theluji | пукөльэ /pukøʎə/ | эримэ /erime/ | вэ̄дз /veːdz/ | sneg /sneːk/ | muõtt /muɔtt/ | बर्फ /bəɾpʰə/ | — |
| Upepo | ильэйэ /iʎejə/ | илийэ /ilije/ | пӣӈӈк /piːŋːk/ | veter /ˈʋeːtər/ | piõgg /piɔɡː/ | वारा /ʋaːɾaː/ | imbewo /imbewo/ |
| Udongo | лэбиэ /lebie/ | өнидьэ /ønidʲe/ | е̄ммьне /jeːmʲːɲe/ | zemlja /ˈzɛːmlja/ | jânnam /jaːnnam/ | माती /maːtiː/ | liloba /liloba/ |
| Jiwe | шөйль /ʃøjʎ/ | хайль /xajlʲ/ | ке̄ддҍк /keːdʲːkʲ/ | kamen /ˈkaːmən/ | ǩeäʹdǧǧ /kʲeadʲɟː/ | दगड /ˈdəɡəɖ/ | libaale /libaːle/ |
| Mlima | пиэ /pie/ | анаа /anaː/ | те̄ррьм /tʲeːrːm/ | gora /ˈɡɔːra/ | vääʹrr /væːrʲː/ | पर्वत /ˈpəɾʋət/ | lukiingi /lukiːŋɡi/ |
| Bahari | чобул /tʃobul/ | чавул /tʃawul/ | ме̄рр /meːrː/ | morje /ˈmoːrjɛ/ | miârr /miarː/ | समुद्र /səˈmudɾə/ | inyaantsa /iɲaːntsa/ |
| Mama | эмэй /emej/ | эньиэ /enʲeː/ | е̄ннҍ /jeːɲː/ | mati /ˈmaːti/ | jeäʹnn /jæːnʲː/ | आई /aːiː/ | mayi /maji/ |
| Baba | эчиэ /etʃiə/ | амаа /amaː/ | аджь /adʒ/ | oče /ˈɔːtʃɛ/ | eeʹǩǩ /eːkʲː/ | वडील /ʋəɖiːl/ | papa /papa/ |
| Mimi | мэт /met/ | мэт /met/ | мунн /munː/ | jaz /jas/ | mon /mon/ | मी /miː/ | ise /ise/ |
| Wewe | тэт /tet/ | тэт /tet/ | то̄нн /toːnː/ | ti /tiː/ | ton /ton/ | तू /tuː/ | iwe /iwe/ |
| Sisi | мит /mit/ | мит /mit/ | мыйй /mɨjː/ | mi /miː/ | mij /mij/ | आपण / आम्ही /aːpəɳ / aːmʱiː/ | ifwe /ifwe/ |
| Jina | ню /ɲuː/ | кирийэ /kirije/ | нэ̄мм /neːmː/ | ime /iˈmeː/ | nõmm /nõmː/ | नाव /naːʋ/ | lisiina /lisiːna/ |
| Mtu | шоромо /ʃoromə/ | көдэ /køde/ | олмэнч /olmentʃʲ/ | človek /ˈtʃlɔːʋɛk/ | ooumaž /oːumaʒ/ | माणूस /ˈmaːɳuːs/ | umundu /umundu/ |
| Kichwa | йоо /joː/ | йуо /juo/ | вуэййв /vuejːv/ | glava /ˈɡlaːʋa/ | vueiʹvv /vuɛivːʲɘ/ | डोके /ɖoːke/ | kumurwe /kumurwe/ |
| Jicho | ӈөбур /ŋøbur/ | йуөдии /juødiː/ | ча̄лльм /tʃaːʎːm/ | oko /ɔˈkoː/ | čââlm /tʃæːlm/ | डोळा /ɖoɭaː/ | liiso /liːso/ |
| Sikio | унэмэ /unemə/ | унумэ /unume/ | пе̄лльй /peːʎːj/ | uho /uˈxoː/ | peʹllj /pelʲː/ | कान /kaːn/ | khukhuru /kʰukʰuru/ |
| Pua | йоҕул /joχul/ | йоӻул /joʁul/ | нюннҍ /ɲuɲː/ | nos /noːs/ | njuuʹnn /ɲuːnːʲ/ | नाक /naːk/ | lilyoolu /liʎoːlu/ |
| Mdomo | аҥа /aŋa/ | аӈа /aŋa/ | ня̄лльм /ɲaːʎːm/ | usta /ˈuːsta/ | njäʹlmm /ɲælʲmː/ | तोंड /toːɳɖə/ | kumunwa /kumunwa/ |
| Jino | тоди /todiː/ | сальӻарииӈ /salʲʁariːŋ/ | па̄ннҍ /paːɲː/ | zob /zoːp/ | pääʹnn /paːnːʲ/ | दात /daːt/ | liino /liːno/ |
| Ulimi | онор /onor/ | ванар /wanar/ | нюхчем /ɲuxtʃem/ | jezik /ˈjɛːzik/ | njuhččâm /ɲuxtːʃɐm/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | lulimi /lulimi/ |
| Mkono | нугэн /nuɡen/ | чальдьэ /tʃaldʲe/ | кӣдт /kiːdt/ | roka /ˈrɔːka/ | ǩeätt /kʲætː/ | हात /ɦaːt/ | kumukhono /kumukʰono/ |
| Mguu | нойл /nojl/ | аримэ /arime/ | ла̄бпь /laːbp/ | stopalo /stɔˈpaːlɔ/ | jueʹlǧǧ /ʝuɛlʲɟɟʝʲɘ/ | पाय /paj/ | shikyele /ʃikjele/ |
| Moyo | шубэжэ /ʃubeʒe/ | сугудьэ /suɡudʲe/ | кӯттҍк /kuːtʲːk/ | srce /sərˈtseː/ | väimm /væimː/ | हृदय /ɦɾudəj/ | umwoyo /umwojo/ |
| Mfupa | амун /ɑmun/ | амун /amun/ | та̄ххт /taːxːt/ | kost /koːst/ | täʹhtt /tæhtʲː/ | हाड /ɦaːɖ/ | kumba /kumba/ |
| Damu | лэпул /lepul/ | чиэмэ /tʃeːme/ | вэ̄рр /veːrː/ | kri /kriː/ | võrr /vərː/ | रक्त /ɾəktə/ | kamafuki /kamafuki/ |
| Upendo | анурэ /anurə/ | амудьии- /amudʲiː/ | шо̄а̄бпшэ /ʃoːaːbpʃe/ | ljubezen /ljuˈbeːzən/ | rääʹǩǩesvuõtt /ræːkʲːesvuɘtː/ | प्रेम /pɾem/ | khusima /kʰusima/ |
| Mti | шаал /ʃɑːl/ | саал /saːl/ | мӯрр /muːrː/ | drevo /drɛˈʋoː/ | muõrr /muɔrː/ | झाड /dzʱaːɖ/ | kumusaala /kumusaːla/ |
| Mbwa | таҥжэ /taŋʒe/ | лаамэ /laːme/ | пе̄ннэ /peːnːe/ | pes /pəs/ | piânnaj /pianːaj/ | कुत्रा /kutɾaː/ | imbwa /imbwa/ |
| Paka | кошка /koʂka/ | кошка /koʂka/ | ко̄а̄сс /koːaːsː/ | mačka /ˈmaːtʃka/ | kõõšš /kɵːʃː/ | मांजर /maːndzəɾ/ | paka /paka/ |
| Samaki | анил /ɑnil/ | альӻа /alʲʁa/ | кӯлль /kuːʎː/ | riba /ˈriːba/ | kueʹll /ˈkuɛlːʲ/ | मासा /maːsaː/ | enyeni /eɲeni/ |
| Ndege | нодо /nodo/ | чирэмэ /tʃireme/ | лоаннҍт /loaɲːt/ | ptica /ˈptiːtsa/ | låʹdd /lɔdːʲɘ/ | पक्षी /pəkʂiː/ | khanywinywi /kʰaɲwiɲwi/ |
| Kipepeo | дооҕул /doːχul/ | самналдьэгэй /samnaldʲeɡej/ | а̄лльп /aːʎːp/ | metulj /mɛˈtuːl/ | äʹllbaž /alːʲbʲɒʒ/ | फुलपाखरू /pʰulpaːkʰɾuː/ | — |
| Dubu | мээмээ /meːmeː/ | хайчиэтэгэ /xajtʃeːteɡe/ | та̄лл /taːlː/ | medved /ˈmɛːdʋɛt/ | kueʹbǯǯ /kuɛbʲddʒʲɘ/ | अस्वल /əsʋəl/ | — |
| Farasi | йахад аачэ /jaqad aːtʃe/ | йоходилэ /joxodile/ | ро̄ссь /roːɕː/ | konj /kɔn/ | heävaš /heavaʃ/ | घोडा /ˈɡʱoːɖaː/ | ifarasi /ifarasi/ |
| Nyumba | нумэ /nume/ | нимэ /nime/ | пэ̄ҏҏт /peːrrt/ | hiša /ˈxiːʃa/ | kåʹdd /kɔdʲː/ | घर /ɡʱəɾ/ | nzu /nzu/ |
| Maziwa | ибишии /ibiʃiː/ | иисии /iːsiː/ | ма̄ййт /maːjːt/ | mleko /ˈmleːkɔ/ | mieʹlǩǩ /mielʲkʲː/ | दूध /duːdʱ/ | kamabeele /kamabeːle/ |
| Chuma | лудул /ludul/ | чуо /tʃuo/ | рӯввьт /ruːvʲːt/ | železo /ʒɛˈleːzɔ/ | ruʹvdd /ruvdː/ | लोखंड /lokʰəɳɖə/ | sikyuma /sikjuma/ |
| Kula | чидиргэ- /tʃidirɣe/ | лэвдэ- /lewde/ | по̄ррэ /poːrːe/ | jesti /ˈjeːsti/ | poorrâd /porːad/ | खाणे /kʰaːɳe/ | khulya /kʰuʎa/ |
| Kunywa | ӧгэйи- /øɡejii/ | лав- /law/ | югкэ /juɡke/ | piti /ˈpiːti/ | juukkâd /juːkːad/ | पिणे /piɳe/ | khunywa /kʰuɲwa/ |
| Moja | иркэ /irke/ | маархуонь /maːrxuonʲ/ | э̄ххт /eːxːt/ | eden /ˈɛːdən/ | õhtt /ɵhtː/ | एक /ek/ | mulala /mulala/ |
| Mbili | атахун /ataːqun/ | кийуонь /kijuonʲ/ | кӯххт /kuːxːt/ | dva /dʋaː/ | kuõʹhtt /kuõhtː/ | दोन /doːn/ | babili /βaβili/ |
| Tatu | йалоой /jaːloːj/ | йалуонь /jaluonʲ/ | ко̄ллм /koːlːm/ | tri /triː/ | koumm /ˈkoumː/ | तीन /tiːn/ | bisatu /bisatu/ |
| Habari | льуоркэн /ʎuorken/ | — /—/ | тиерв /tʲierv/ | živjo /ʒiʋjɔ/ | tiõrv /tiɵrv/ | नमस्कार /nəməskaːɾ/ | mulembe /mulembe/ |
| Asante | пасьпе /pasʲpe/ | пасиива /pasiːva/ | пасьпе /pasʲpe/ | hvala /ˈxʋaːla/ | späʹsseb /spæsʲːeb/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | ole nise /ole nise/ |
| Nzuri | амлур /amlur/ | амучэрукун /amutʃerukun/ | шӣгг /ʃiːɡː/ | dober /ˈdoːbər/ | šiõǥǥ /ʃiɵɣː/ | चांगला /tsaːŋɡlaː/ | kalayi /kalaji/ |
| Mpya | илльэ /iʎʎə/ | ньидьэрпэ /nʲidʲerpe/ | о̄дт /oːdt/ | nov /nɔʋ/ | oođâs /oːðɐs/ | नवीन /nəʋiːn/ | imbya /imbja/ |
| Nyekundu | кэйлэньи /kejləɲi/ | ньамучэньи /nʲamutʃenʲi/ | рӯппсесь /ruːpːɕeɕ/ | rdeč /ərˈdɛtʃ/ | ruõpssâd /ruəpsːɐd/ | लाल /laːl/ | kumafu /kumafu/ |
| Nyeupe | пойнэй /pojnəj/ | ньаавэй /nʲaːwej/ | вӣллькесь /viːʎːkeɕ/ | bel /beːʋ/ | viõlggâd /viəlɡːɐd/ | पांढरा /paːɳɖʱɾaː/ | iwanga /iwaŋɡa/ |
| Kijani | дьэльооноҥоой /dʒeʎoːnoŋoːj/ | хомоньэй /xomoˈnʲej/ | руэнн /ruenː/ | zelen /zɛˈlɛn/ | ruõnâs /ruənɐs/ | हिरवा /ɦiɾʋaː/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap