Odul aruu

Kiyukaghir cha Kolyma

Yukaghir

FamiliaYukaghir Wasemaji~30 wanaozungumza vizuri HatiKisirili NchiUrusi Lugha rasmiUrusi (Jamhuri ya Sakha — ngazi ya mtaa, maeneo ya makazi yaliyojikita) Uhai wa lughahatari kubwa sana ISO 639-3yux

Kiyukaghir cha Kolyma (Kiyukaghir cha Msituni, jina la kujiita Odul aruu) ni mojawapo ya lugha mbili zinazosalia za familia ya Kiyukaghir ya kaskazini-mashariki mwa Siberia, dada wa Kiyukaghir cha Tundra (ykg). Lugha zote mbili wakati mmoja zilikuwa sehemu ya mwendelezo mkubwa zaidi wa lugha za Kiyukaghir kotekote katika Aktiki ya Urusi, lakini familia hii imepungua hadi wazungumzaji wapatao 30–50 wenye ufasaha kwa kila tawi, waliojilimbikiza katika kijiji cha Nelemnoye (Kolyma) na Andryushkino (Tundra). Kiisimu, Kiyukaghir cha Kolyma kinahifadhi muundo wa kitaipolojia wa Kiyukaghir wa kuweka alama za fokasi kwenye vitenzi, mfumo changamano wa kesi (kesi takriban 9), na uthibitisho tajiri wa chanzo cha habari (evidentiality). Sensa ya mwaka 2010 ilirekodi watu 1,597 wa kabila la Kiyukaghir cha Kolyma, lakini wengi wao ni wenye lugha mbili au wanazungumza Kirusi kama lugha ya pili (L2). UNESCO inaiainisha kama iliyo hatarini kubwa ya kutoweka.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kiyukaghir cha Kolyma →

Maneno 87 ya msingi katika Kiyukaghir cha Kolyma

Maji

оожии

oːʒiː

Moto

ло́чил

ˈlotʃil

Jua

йэльоодьо

jeʎoːdʒə

Mwezi

киндьэ

kindʲe

Nyota

—

—

Usiku

эмил

emil

Mvua

тибо

tibo

Theluji

пукөльэ

pukøʎə

Upepo

ильэйэ

iʎejə

Udongo

лэбиэ

lebie

Jiwe

шөйль

ʃøjʎ

Mlima

пиэ

pie

Bahari

чобул

tʃobul

Mama

эмэй

emej

Baba

эчиэ

etʃiə

Mimi

мэт

met

Wewe

тэт

tet

Sisi

мит

mit

Jina

ню

ɲuː

Mtu

шоромо

ʃoromə

Kichwa

йоо

joː

Jicho

ӈөбур

ŋøbur

Sikio

унэмэ

unemə

Pua

йоҕул

joχul

Mdomo

аҥа

aŋa

Jino

тоди

todiː

Ulimi

онор

onor

Mkono

нугэн

nuɡen

Mguu

нойл

nojl

Moyo

шубэжэ

ʃubeʒe

Mfupa

амун

ɑmun

Damu

лэпул

lepul

Upendo

анурэ

anurə

Mti

шаал

ʃɑːl

Mbwa

таҥжэ

taŋʒe

Paka

кошка

koʂka

Samaki

анил

ɑnil

Ndege

нодо

nodo

Kipepeo

дооҕул

doːχul

Dubu

мээмээ

meːmeː

Farasi

йахад аачэ

jaqad aːtʃe

Nyumba

нумэ

nume

Maziwa

ибишии

ibiʃiː

Chuma

лудул

ludul

Kula

чидиргэ-

tʃidirɣe

Kunywa

ӧгэйи-

øɡejii

Moja

иркэ

irke

Mbili

атахун

ataːqun

Tatu

йалоой

jaːloːj

Habari

льуоркэн

ʎuorken

Asante

пасьпе

pasʲpe

Nzuri

амлур

amlur

Mpya

илльэ

iʎʎə

Nyekundu

кэйлэньи

kejləɲi

Nyeupe

пойнэй

pojnəj

Kijani

дьэльооноҥоой

dʒeʎoːnoŋoːj

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Yukaghir

Maana Kiyukaghir cha KolymaKiyukaghir cha TundraKisami cha KildinKisloveniaKisami cha SkoltKimarathiKimasaaba
Maji оожии /oːʒiː/ лавйэ /lawje/ ча̄дзь /tʃaːdz/ voda /ˈʋɔːda/ čääʹcc /tʃæːtsʲː/ पाणी /paːɳiː/ kamaatsi /kamaːtsi/
Moto ло́чил /ˈlotʃil/ лачил /latʃil/ то̄лл /toːlː/ ogenj /ˈɔːɡən/ toll /tolː/ आग /aːɡ/ kamulilo /kamulilo/
Jua йэльоодьо /jeʎoːdʒə/ йэрпэйэ /jerpeje/ пе̄ййв /peːjːv/ sonce /ˈsoːntsɛ/ peeiʹvv /peːjvʲː/ सूर्य /suːɾjə/ suuba /suːba/
Mwezi киндьэ /kindʲe/ киндьэ /kindʲe/ ма̄нн /maːnː/ luna /ˈluːna/ mään /mæːn/ चंद्र /tʃəndɾə/ umweesi /umweːsi/
Nyota — /—/ паӻадьиидэкуу /paʁadʲiːdekuː/ та̄ссьт /taːɕːt/ zvezda /ˈzʋeːzda/ täʹsnn /tasʲnːʲɘ/ तारा /taːɾaː/ kumunyeenye /kumuɲeːɲe/
Usiku эмил /emil/ чиӈичэл /tʃiŋitʃel/ ыйй /ɨjː/ noč /noːtʃ/ inn /inːɐ/ रात्र /ɾaːtɾə/ busilo /busilo/
Mvua тибо /tibo/ тивэ /tiwe/ аббьр /abːr/ dež /dəʃ/ âʹbrr /ɐbʲrːʲɘ/ पाऊस /paːus/ ifula /ifula/
Theluji пукөльэ /pukøʎə/ эримэ /erime/ вэ̄дз /veːdz/ sneg /sneːk/ muõtt /muɔtt/ बर्फ /bəɾpʰə/ —
Ukurasa 1/7

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap