Шор тили
शोर भाषा
तुर्किक परिवार (साइबेरियाई शाखा)
शोर (ISO 639-3: cjs) गंभीर रूप से संकटग्रस्त दक्षिण साइबेरियाई तुर्किक भाषा है जो रूस के दक्षिणी केमेरोवो ओब्लास्त में पर्वतीय शोरिया क्षेत्र में बोली जाती है। व्यापक रूप से उद्धृत 2010 के आँकड़े में लगभग 2,800 वक्ता बताए गए हैं, जो जातीय शोर आबादी से बहुत कम हैं, और पीढ़ी-दर-पीढ़ी भाषा का संचार भी कमजोर है। इसके दो मुख्य उपभेद म्रास्सु और कोंदोमा हैं; यह स्वर-सामंजस्य और कर्ता–कर्म–क्रिया के मूल शब्दक्रम वाली योगात्मक भाषा है। शोर सिरिलिक वर्तनी का उपयोग करती है; इसकी लिखित परंपरा 1942 से 1988 तक बाधित रही, लेकिन बाद में पुनर्जीवित हुई और अब सीमित शैक्षिक तथा सांस्कृतिक संदर्भों में पढ़ाई और प्रकाशित की जाती है।
कहाँ बोली जाती है
शोर भाषा में 87 मूल शब्द
स्रोत
- English Wiktionary Shor (cjs) lemmas and translation tables (water суғ, rain нағбур, egg нубуртқа, bear апшақ, wheel тегелек, cuckoo кӧӧк, sugar сакер, wind чел)
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: तुर्किक परिवार (साइबेरियाई शाखा)
| अर्थ | शोर भाषा | अल्ताई भाषा | तोफ़ा भाषा | काराहानिड | खाकास भाषा | किर्गिज़ | कराचाय-बाल्कर |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | суғ /suɣ/ | суу /suː/ | суғ /suɣ/ | suw /suw/ | суғ /suɣ/ | суу /suː/ | суу /suw/ |
| आग | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| सूरज | кӱн /kyn/ | кӱн /kyn/ | хүн /xyn/ | kün /kyn/ | кӱн /kyn/ | күн /kyn/ | кюн /kyn/ |
| चाँद | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ай /aj/ | ай /ɑj/ | ай /aj/ |
| तारा | чылтыс /tʃɯltɯs/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | сылтыс /sɯltɯs/ | yulduz /julduz/ | чылтыс /tʃɯlˈtɯs/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ |
| रात | тӱн /tyn/ | тӱн /tyn/ | тӱн /tyn/ | tün /tyn/ | тӱн /tyn/ | түн /tyn/ | кече /ketʃe/ |
| बारिश | нағбур /naɣˈbur/ | јаҥмыр /dʒaŋˈmɯr/ | — | yağmur /jaɣmur/ | наңмыр /naŋˈmɯr/ | жамгыр /dʒɑmɡɯr/ | жауун /ʒɑˈwun/ |
| बर्फ़ | қар /qar/ | кар /kar/ | ӄар /qar/ | qar /qar/ | хар /xar/ | кар /qɑr/ | къар /qar/ |
| हवा | чел /tʃel/ | салкын /salqən/ | — | yel /jel/ | чил /tʃil/ | шамал /ʃaˈmal/ | жел /ʒel/ |
| पत्थर | таш /taʃ/ | таш /taʃ/ | даш /daʃ/ | taš /taʃ/ | тас /tas/ | таш /taʃ/ | таш /taʃ/ |
| पहाड़ | тағ /taɣ/ | туу /tuː/ | — | tağ /taɣ/ | тағ /taɣ/ | тоо /toː/ | тау /tɑw/ |
| माता | эне /ene/ | эне /ene/ | ийе /ije/ | ana /ana/ | іӌе /idʒe/ | эне /ene/ | ана /ana/ |
| पिता | ада /ɑdɑ/ | ада /ada/ | ата /ata/ | ata /ata/ | паба /paba/ | ата /ɑtɑ/ | ата /ata/ |
| मैं | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | мин /min/ | мен /men/ | мен /men/ |
| तुम | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | син /sin/ | сен /sen/ | сен /sen/ |
| हम | пис /pis/ | бис /bis/ | бис /bis/ | biz /biz/ | піс /pis/ | биз /biz/ | биз /biz/ |
| नाम | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | ат /at/ | ат /ɑt/ | ат /at/ |
| व्यक्ति | кижи /kiʒi/ | кижи /kiʒi/ | киши /kiʃi/ | kiši /kiʃi/ | кізі /kizi/ | адам /ɑˈdɑm/ | адам /ɑˈdɑm/ |
| सिर | паш /paʃ/ | баш /baʃ/ | баъш /baʔʃ/ | baš /baʃ/ | пас /pas/ | баш /baʃ/ | баш /baʃ/ |
| आँख | қарақ /qɑrɑq/ | кӧс /køs/ | карак /karak/ | köz /køz/ | харах /xarax/ | көз /køz/ | кёз /køz/ |
| कान | қулақ /qulaq/ | кулак /kulak/ | кулак /kulak/ | qulqaq /qulqaq/ | хулах /xulax/ | кулак /qulɑq/ | къулакъ /qulaq/ |
| नाक | пурун /purun/ | тумчук /tumtʃuk/ | хаай /xaːj/ | burun /burun/ | пурун /purun/ | мурун /muˈɾun/ | бурун /burun/ |
| मुँह | ақсы /aqsɯ/ | оос /oːs/ | аас /aːs/ | ağız /aɣɯz/ | аас /aːs/ | ооз /oːz/ | ауз /awuz/ |
| दाँत | тиш /tiʃ/ | тиш /tiʃ/ | диш /diʃ/ | tiş /tiʃ/ | тіс /tis/ | тиш /tiʃ/ | тиш /tiʃ/ |
| जीभ | тил /til/ | тил /til/ | тыл /tɯl/ | til /til/ | тіл /til/ | тил /til/ | тил /til/ |
| हाथ | қол /qol/ | кол /kol/ | ӄол /qol/ | elig /eliɡ/ | хол /xol/ | кол /kol/ | къол /qol/ |
| पैर | азақ /azaq/ | бут /but/ | бут /but/ | adhaq /aðaq/ | азах /azax/ | бут /but/ | аякъ /ajaq/ |
| दिल | чӱрек /tʃyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ | чүрек /tʃyrek/ | yürek /jyrek/ | чӱрек /tɕyrek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ | джюрек /dʒyrek/ |
| हड्डी | сӧӧк /søːk/ | сӧӧк /søːk/ | сөөк /søːk/ | süŋük /syŋyk/ | сӧӧк /søːk/ | сөөк /søːk/ | сюек /syjek/ |
| खून | қан /qan/ | кан /kan/ | ӄан /qan/ | qan /qan/ | хан /xan/ | кан /qan/ | къан /qan/ |
| प्रेम | кӧлениш /køleˈniʃ/ | сӱӱш /syːʃ/ | — /—/ | sevgü /sevɡy/ | хынығ /xɯnɯɣ/ | сүйүү /syjyː/ | сюймеклик /syjmeklik/ |
| पेड़ | ағаш /ɑɣɑʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | аӄаш /aqaʃ/ | yığač /jɯɣatʃ/ | ағас /aɣas/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ | терек /terek/ |
| कुत्ता | адай /ɑdɑj/ | ийт /ijt/ | ыът /ɯʔt/ | it /it/ | адай /adaj/ | ит /it/ | ит /it/ |
| बिल्ली | кӧшке /køʃke/ | киске /kiske/ | — /—/ | čätük /tʃætyk/ | хоосха /xoːsxa/ | мышык /mɯʃɯk/ | киштик /kiʃtik/ |
| मछली | палық /pɑˈlɯq/ | балык /bɑˈlɯk/ | балык /bɑˈlɯq/ | balıq /balɯq/ | палых /pɑˈlɯx/ | балык /bɑˈlɯq/ | чабакъ /tʃɑˈbɑq/ |
| पक्षी | қуш /quʃ/ | куш /kuʃ/ | — | quş /quʃ/ | хус /xus/ | куш /kuʃ/ | къанатлы /qanatlɯ/ |
| अंडा | нубуртқа /nuburtqa/ | јымыртка /dʒɯmɯrtka/ | нюмурһа /ɲumurha/ | yumurtğa /jumurtɣa/ | нымырха /nɯmɯrxa/ | жумуртка /dʒumurtˈqa/ | жумуртха /ʒumurtxa/ |
| भालू | апшақ /apʃaq/ | айу /aju/ | иресаӈ /iresaŋ/ | adhığ /aðɯɣ/ | аба /aba/ | аюу /ajuː/ | айыу /ajɯw/ |
| घोड़ा | ат /at/ | ат /at/ | аът /aʔt/ | at /at/ | ат /at/ | ат /ɑt/ | ат /at/ |
| घर | эм /em/ | айыл /ajɯl/ | өг /øɣ/ | ev /ev/ | тура /tura/ | үй /yj/ | юй /yj/ |
| दूध | сӱт /syt/ | сӱт /syt/ | сүт /syt/ | süt /syt/ | сӱт /syt/ | сүт /syt/ | сют /syt/ |
| शहद | пал /pal/ | бал /bal/ | мёот /mʲoːt/ | bal /bal/ | мӧӧт /møːt/ | бал /bal/ | бал /bal/ |
| नमक | тус /tus/ | тус /tus/ | — | tuz /tuz/ | тус /tus/ | туз /tuz/ | туз /tuz/ |
| लोहा | тебир /tebir/ | темир /temir/ | дэмир /demir/ | temür /temyr/ | тимір /timir/ | темир /temir/ | темир /temir/ |
| पहिया | тегелек /teɡelek/ | тегелик /teɡelik/ | һольсоо /holʲsoː/ | — | теерпек /teːrpek/ | дөңгөлөк /døŋɡøløk/ | чарх /tʃarx/ |
| किताब | ном /nom/ | бичик /bitʃik/ | — | bitig /bitiɡ/ | кинде /kinˈde/ | китеп /kiˈtep/ | китап /kiˈtap/ |
| खाना | чии /tʃiː/ | јиир /dʒiːr/ | чиир /tʃiːr/ | yi- /ji/ | чирге /tɕirɡe/ | жеш /dʒeʃ/ | ашаргъа /aʃarʁa/ |
| पीना | иш /iʃ/ | ичер /itʃer/ | иъжер /iʔʒer/ | ič- /itʃ/ | ізерге /izerɡe/ | ичүү /itʃyː/ | ичерге /itʃerɡe/ |
| एक | пир /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | пір /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ |
| दो | ийги /ijɡi/ | эки /eˈki/ | ийи /iji/ | iki /iki/ | ікі /iˈki/ | эки /eˈki/ | эки /eˈki/ |
| तीन | ӱш /yʃ/ | ӱч /ytʃ/ | ӱш /yʃ/ | üč /ytʃ/ | ӱс /ys/ | үч /ytʃ/ | юч /ytʃ/ |
| चार | тӧрт /tørt/ | тӧрт /tørt/ | дӧрт /dørt/ | tört /tørt/ | тӧрт /tørt/ | төрт /tørt/ | тёрт /tørt/ |
| पाँच | пеш /peʃ/ | беш /beʃ/ | беш /beʃ/ | beš /beʃ/ | пис /pis/ | беш /beʃ/ | беш /beʃ/ |
| सौ | чӱс /tʃys/ | јӱс /dʒys/ | чүс /tʃys/ | yüz /jyz/ | чӱс /tɕys/ | жүз /dʒyz/ | жюз /ʒyz/ |
| नमस्ते | сәләм /sæləm/ | эзен /ezen/ | — /—/ | salām /salaːm/ | изеннер /izenner/ | салам /sɑlɑm/ | салам /salam/ |
| धन्यवाद | рахмат /rɑxmɑt/ | быйан /bɯjan/ | — /—/ | — /—/ | алғыс /alɣɯs/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ | сау бол /saw bol/ |
| अच्छा | чақшы /tʃɑqʃɯ/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | эъки /eʔki/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | чахсы /tɕaxsɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ | иги /iɡi/ |
| नया | наа /naː/ | јаҥы /dʒaˈŋɯ/ | — | yaŋı /jaŋɯ/ | наа /naː/ | жаңы /dʒaˈŋɯ/ | жангы /ʒaŋɯ/ |
| लाल | қызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɨl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | qızıl /qɯzɯl/ | хызыл /xɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | къызыл /qɯˈzɯl/ |
| सफ़ेद | ақ /aq/ | ак /ɑq/ | ак /aq/ | ürüŋ /yryŋ/ | ах /ɑx/ | ак /ɑq/ | акъ /ɑq/ |
| काला | қара /qaˈra/ | кара /qɑˈrɑ/ | ӄара /qaˈra/ | qara /qara/ | хара /xɑˈrɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ | къара /qaˈra/ |
| हरा | чажыл /tʃaˈʒɯl/ | јажыл /ɟaˈʒɯl/ | — | yašıl /jaʃɯl/ | ноған /noɣan/ | жашыл /dʒaˈʃɯl/ | джашил /dʒaˈʃil/ |
| नीला | кӧк /køk/ | кӧк /køk/ | — | — | кӧк /køk/ | көк /køk/ | кёк /køk/ |
| कोयल | кӧӧк /køːk/ | кӱӱк /kyːk/ | — | — | кӧӧк /køːk/ | күкүк /kyˈkyk/ | гугук /ɡuˈɡuk/ |
| चाय | шай /ʃaj/ | чай /tʃaj/ | — | — | чай /tʃaj/ | чай /tʃaj/ | чай /tʃaj/ |
| चीनी | сакер /saker/ | чикир /tʃiˈkir/ | — | — | сахар /saxar/ | кант /kant/ | шекер /ʃeˈker/ |
पृष्ठ 1/9
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम