Хакас тілі
खाकास भाषा
तुर्किक
खाकस साइबेरियाई तुर्की भाषा है, जो खाकसिया गणराज्य में बोली जाती है। यह ऐतिहासिक रूप से भिन्न बोली समूहों (सगाई, कचा, बेल्तीर, कोयबाल) को सोवियत काल में संहिताबद्ध एक एकीकृत साहित्यिक मानक के अंतर्गत समेटती है।
कहाँ बोली जाती है
खाकास भाषा में 87 मूल शब्द
स्रोत
- Savelyev & Robbeets 2020 (Baskakov 1953, Subrakova 2006) and Robbeets et al. 2021 (Khakas); Wiktionary Khakas
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: तुर्किक
| अर्थ | खाकास भाषा | शोर भाषा | तुवा भाषा | अल्ताई भाषा | नोगाई | तोफ़ा भाषा | पश्चिमी युगुर |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | суғ /suɣ/ | суғ /suɣ/ | суг /suɣ/ | суу /suː/ | сув /suw/ | суғ /suɣ/ | su /su/ |
| आग | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ |
| सूरज | кӱн /kyn/ | кӱн /kyn/ | хүн /xyn/ | кӱн /kyn/ | куьн /kyn/ | хүн /xyn/ | kün /kyn/ |
| चाँद | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | aj /aj/ |
| तारा | чылтыс /tʃɯlˈtɯs/ | чылтыс /tʃɯltɯs/ | сылдыс /sɯlˈdɯs/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | юлдыз /juldɯz/ | сылтыс /sɯltɯs/ | jɨltɨs /jɯltɯs/ |
| रात | тӱн /tyn/ | тӱн /tyn/ | дүне /dyne/ | тӱн /tyn/ | кеше /keʃe/ | тӱн /tyn/ | tün /tyn/ |
| बारिश | наңмыр /naŋˈmɯr/ | нағбур /naɣˈbur/ | чаъс /tʃɑʔs/ | јаҥмыр /dʒaŋˈmɯr/ | ямгыр /jamˈɡɯr/ | — | jaɣmər /jɑɣmər/ |
| बर्फ़ | хар /xar/ | қар /qar/ | хар /xar/ | кар /kar/ | кар /qar/ | ӄар /qar/ | qar /qar/ |
| हवा | чил /tʃil/ | чел /tʃel/ | хат /xat/ | салкын /salqən/ | ел /jel/ | — | jil /jil/ |
| मिट्टी | тобырах /tobɯrax/ | — | довурак /doβuˈrak/ | јер /dʒer/ | ер /jer/ | — | torvaq /torβɑq/ |
| पत्थर | тас /tas/ | таш /taʃ/ | даш /daʃ/ | таш /taʃ/ | тас /tas/ | даш /daʃ/ | tas /tɑs/ |
| पहाड़ | тағ /taɣ/ | тағ /taɣ/ | даг /daɣ/ | туу /tuː/ | тав /taw/ | — | taɣ /taɣ/ |
| समुद्र | талай /talaj/ | — | далай /dalaj/ | теҥис /teˈŋis/ | тенъиз /teŋiz/ | — | taley /talej/ |
| माता | іӌе /idʒe/ | эне /ene/ | ава /ava/ | эне /ene/ | ана /ana/ | ийе /ije/ | ana /ana/ |
| पिता | паба /paba/ | ада /ɑdɑ/ | ача /atɕa/ | ада /ada/ | атай /ataj/ | ата /ata/ | ača /atʃa/ |
| बेटी | хызы /xɯˈzɯ/ | — | кыс /qɯs/ | кыс /qɯs/ | кыз /qɯz/ | ӄыс /qɯs/ | — |
| मैं | мин /min/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ |
| तुम | син /sin/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ |
| हम | піс /pis/ | пис /pis/ | бис /bis/ | бис /bis/ | биз /biz/ | бис /bis/ | mɨs /mɯs/ |
| नाम | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ |
| व्यक्ति | кізі /kizi/ | кижи /kiʒi/ | кижи /kiʒi/ | кижи /kiʒi/ | аьдем /ædem/ | киши /kiʃi/ | kise /kise/ |
| सिर | пас /pas/ | паш /paʃ/ | баш /baʃ/ | баш /baʃ/ | бас /bas/ | баъш /baʔʃ/ | paš /paʃ/ |
| आँख | харах /xarax/ | қарақ /qɑrɑq/ | карак /qaraq/ | кӧс /køs/ | коьз /køz/ | карак /karak/ | köz /køz/ |
| कान | хулах /xulax/ | қулақ /qulaq/ | кулак /qulaq/ | кулак /kulak/ | кулак /qulaq/ | кулак /kulak/ | qulaq /qulaq/ |
| नाक | пурун /purun/ | пурун /purun/ | думчук /dumtʃuk/ | тумчук /tumtʃuk/ | бурын /burɯn/ | хаай /xaːj/ | qaŋrïq /qaŋrɯq/ |
| मुँह | аас /aːs/ | ақсы /aqsɯ/ | аас /aːs/ | оос /oːs/ | авыз /aˈwɯz/ | аас /aːs/ | aɣïs /aɣɯs/ |
| दाँत | тіс /tis/ | тиш /tiʃ/ | диш /diʃ/ | тиш /tiʃ/ | тис /tis/ | диш /diʃ/ | tis /tis/ |
| जीभ | тіл /til/ | тил /til/ | дыл /dɯl/ | тил /til/ | тил /til/ | тыл /tɯl/ | tel /tel/ |
| हाथ | хол /xol/ | қол /qol/ | хол /xol/ | кол /kol/ | кол /qol/ | ӄол /qol/ | elïɣ /eliɣ/ |
| पैर | азах /azax/ | азақ /azaq/ | бут /but/ | бут /but/ | аяк /ajaq/ | бут /but/ | azaq /ɑzɑq/ |
| दिल | чӱрек /tɕyrek/ | чӱрек /tʃyrek/ | чүрек /tɕyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ | юрек /jyrek/ | чүрек /tʃyrek/ | jörek /jørek/ |
| हड्डी | сӧӧк /søːk/ | сӧӧк /søːk/ | сөөк /søːk/ | сӧӧк /søːk/ | суьек /syjek/ | сөөк /søːk/ | sɨmɨq /sɯmɯq/ |
| खून | хан /xan/ | қан /qan/ | хан /xan/ | кан /kan/ | кан /qan/ | ӄан /qan/ | qan /qan/ |
| टट्टी | арых /arɯx/ | — | — | бок /bok/ | — | — | — |
| प्रेम | хынығ /xɯnɯɣ/ | кӧлениш /køleˈniʃ/ | ынакшыл /ɯnakʃɯl/ | сӱӱш /syːʃ/ | суьюв /syjyw/ | — /—/ | — /—/ |
| पेड़ | ағас /aɣas/ | ағаш /ɑɣɑʃ/ | ыяш /ɯjaʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | терек /terek/ | аӄаш /aqaʃ/ | terik /terik/ |
| कुत्ता | адай /adaj/ | адай /ɑdɑj/ | ыт /ɯt/ | ийт /ijt/ | ийт /ijt/ | ыът /ɯʔt/ | ɨʂt /ɯʂt/ |
| बिल्ली | хоосха /xoːsxa/ | кӧшке /køʃke/ | диис /diːs/ | киске /kiske/ | мысык /məsəq/ | — /—/ | — /—/ |
| मछली | палых /pɑˈlɯx/ | палық /pɑˈlɯq/ | балык /bɑˈlɯq/ | балык /bɑˈlɯk/ | балык /bɑˈlɯq/ | балык /bɑˈlɯq/ | paluq /pɑˈluq/ |
| पक्षी | хус /xus/ | қуш /quʃ/ | куш /kuʃ/ | куш /kuʃ/ | кус /qus/ | — | qus /qus/ |
| तितली | ӧрбекей /ørbekej/ | — | ховаган /xoβaɣan/ | кӧбӧлӧк /købøløk/ | куьпелек /kypelek/ | үзүдэк /yzydek/ | — |
| अंडा | нымырха /nɯmɯrxa/ | нубуртқа /nuburtqa/ | чуурга /tɕuːrɣa/ | јымыртка /dʒɯmɯrtka/ | юмыртка /jumɯrtqa/ | нюмурһа /ɲumurha/ | oja /oja/ |
| भालू | аба /aba/ | апшақ /apʃaq/ | адыг /adɯɣ/ | айу /aju/ | аюв /ajuw/ | иресаӈ /iresaŋ/ | — |
| घोड़ा | ат /at/ | ат /at/ | аът /aʔt/ | ат /at/ | ат /at/ | аът /aʔt/ | — |
| घर | тура /tura/ | эм /em/ | бажың /baʒɯŋ/ | айыл /ajɯl/ | уьй /yj/ | өг /øɣ/ | jü /jy/ |
| दूध | сӱт /syt/ | сӱт /syt/ | сүт /syt/ | сӱт /syt/ | сют /syt/ | сүт /syt/ | süt /syt/ |
| शहद | мӧӧт /møːt/ | пал /pal/ | ары чигири /arɯ tɕiɡiri/ | бал /bal/ | бал /bal/ | мёот /mʲoːt/ | bal /bal/ |
| नमक | тус /tus/ | тус /tus/ | дус /dus/ | тус /tus/ | туз /tuz/ | — | tuz /tuz/ |
| वाइन | араға /araɣa/ | — | арага /araɣa/ | вино /vino/ | шагыр /ʃaɡɨr/ | — | — |
| चावल | ах тараан /ax taraːn/ | — | рис /ris/ | рис /ris/ | дуьги /dyɡi/ | — | — |
| चॉकलेट | шоколад /ʃokolad/ | — | шоколад /ʃokoˈlad/ | шоколад /ʃokoˈlad/ | шоколад /ʃokolad/ | — | — |
| लोहा | тимір /timir/ | тебир /tebir/ | демир /demir/ | темир /temir/ | темир /temir/ | дэмир /demir/ | temïr /temɯr/ |
| पहिया | теерпек /teːrpek/ | тегелек /teɡelek/ | дугуй /duɣuj/ | тегелик /teɡelik/ | тынъыршык /tɯŋɯrʃɯk/ | һольсоо /holʲsoː/ | — |
| रेशम | чібек /tʃibek/ | — | торгу /torɣu/ | торко /torˈqo/ | йибек /jibek/ | — | — |
| किताब | кинде /kinˈde/ | ном /nom/ | ном /nom/ | бичик /bitʃik/ | китап /kitap/ | — | — |
| खाना | чирге /tɕirɡe/ | чии /tʃiː/ | чиир /tɕiːr/ | јиир /dʒiːr/ | ашав /aʃaw/ | чиир /tʃiːr/ | ji /ji/ |
| पीना | ізерге /izerɡe/ | иш /iʃ/ | ижер /iʒer/ | ичер /itʃer/ | ишуьв /iʃyw/ | иъжер /iʔʒer/ | ɨš /ɯʃ/ |
| सोना | узирға /uzirɣa/ | — | удуур /uˈduːr/ | уйуктаар /ujuktaːr/ | уйклав /ujqlaw/ | — | uzu /uzu/ |
| एक | пір /pir/ | пир /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | per /per/ |
| दो | ікі /iˈki/ | ийги /ijɡi/ | ийи /iˈji/ | эки /eˈki/ | эки /eki/ | ийи /iji/ | iške /iʃke/ |
| तीन | ӱс /ys/ | ӱш /yʃ/ | үш /yʃ/ | ӱч /ytʃ/ | уьш /yʃ/ | ӱш /yʃ/ | üš /yʃ/ |
| चार | тӧрт /tørt/ | тӧрт /tørt/ | дөрт /dørt/ | тӧрт /tørt/ | доьрт /dørt/ | дӧрт /dørt/ | tört /tørt/ |
| पाँच | пис /pis/ | пеш /peʃ/ | беш /beʃ/ | беш /beʃ/ | бес /bes/ | беш /beʃ/ | pes /pes/ |
| सौ | чӱс /tɕys/ | чӱс /tʃys/ | чүс /tɕys/ | јӱс /dʒys/ | юз /juz/ | чүс /tʃys/ | jüz /jyz/ |
| नमस्ते | изеннер /izenner/ | сәләм /sæləm/ | экии /ekiː/ | эзен /ezen/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | — /—/ | — /—/ |
| धन्यवाद | алғыс /alɣɯs/ | рахмат /rɑxmɑt/ | четтирдим /tɕetːirdim/ | быйан /bɯjan/ | сав бол /saw bol/ | — /—/ | — /—/ |
| अच्छा | чахсы /tɕaxsɯ/ | чақшы /tʃɑqʃɯ/ | эки /eki/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | яхшы /jaxʃɯ/ | эъки /eʔki/ | jaqšɨ /jɑqʃɯ/ |
| नया | наа /naː/ | наа /naː/ | чаа /tɕaː/ | јаҥы /dʒaˈŋɯ/ | янъы /jaŋɯ/ | — | jaŋï /jaŋɯ/ |
| लाल | хызыл /xɯˈzɯl/ | қызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɨl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | qïzïl /qɯˈzɯl/ |
| सफ़ेद | ах /ɑx/ | ақ /aq/ | ак /ɑq/ | ак /ɑq/ | ак /ɑq/ | ак /aq/ | aq /ɑq/ |
| काला | хара /xɑˈrɑ/ | қара /qaˈra/ | кара /qɑˈrɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ | ӄара /qaˈra/ | qara /qɑˈrɑ/ |
| हरा | ноған /noɣan/ | чажыл /tʃaˈʒɯl/ | ногаан /noɣaːn/ | јажыл /ɟaˈʒɯl/ | ясыл /jasɯl/ | — | jahsïl /jɑhˈsɯl/ |
| नीला | кӧк /køk/ | кӧк /køk/ | көк /køk/ | кӧк /køk/ | коьк /køk/ | — | — |
| कोयल | кӧӧк /køːk/ | кӧӧк /køːk/ | хек /xek/ | кӱӱк /kyːk/ | коькек /køˈkek/ | — | — |
| कंप्यूटर | компьютер /komˈpjuter/ | — | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | — | — |
| सुशी | суши /suˈʃi/ | — | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | — |
| चाय | чай /tʃaj/ | шай /ʃaj/ | шай /ʃaj/ | чай /tʃaj/ | шай /ʃaj/ | — | — |
| कॉफ़ी | кофе /kofe/ | — | кофе /ˈkofe/ | кофе /ˈkofe/ | — | — | — |
| चीनी | сахар /saxar/ | сакер /saker/ | чигир /tʃiˈɣir/ | чикир /tʃiˈkir/ | секер /seker/ | — | — |
| 99 | тоғызон тоғыс /toɣɯzon toɣɯs/ | — | тозан тос /tozan tos/ | тогузон тогус /toɣuˈzon toˈɣus/ | токсан тогыз /toqsan toʁɯz/ | — | — |
पृष्ठ 1/10
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम