Fäeag Rotuạm
रोटूमा
ऑस्ट्रोनेशियाई
रोटुमान (Fäeag Rotuạm) रोटुमा द्वीप की भाषा है, जो फ़िजी का एक छोटा स्वायत्त आश्रित क्षेत्र है और मुख्य फ़िजी द्वीपों से लगभग 600 किमी उत्तर में स्थित है। भाषावैज्ञानिक दृष्टि से यह एक पोलिनेशियाई बहिर्वर्ती (outlier) भाषा है जिसमें पश्चिमी पोलिनेशियाई (टोंगन/सामोआई) तथा मेलानेशियाई (फ़िजियाई) शाब्दिक और संरचनात्मक मिश्रण व्यापक रूप से मौजूद है, जो रोटुमा की पोलिनेशियाई-मेलानेशियाई सीमावर्ती स्थिति को दर्शाता है। यह अपनी जटिल उमलाउट-आधारित स्थानांतरण (metathesis) प्रणाली के लिए प्रसिद्ध है: "पूर्ण" (पूरा शब्द) और "अपूर्ण" (छोटा किया हुआ) चरणों का प्रत्यावर्तन, जो व्याकरणिक विरोधों को चिह्नित करता है। अपने छोटे वक्ता-आधार के बावजूद, रोटुमा में इसका सक्रिय अंतरपीढ़ीगत प्रयोग बना हुआ है।
कहाँ बोली जाती है
रोटूमा में 87 मूल शब्द
स्रोत
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: ऑस्ट्रोनेशियाई
| अर्थ | रोटूमा | सामोन | तुवालुआन | टोंगन | नियुएआन | फ़ीजी | वालिसी |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | tạnu /ˈtɔnu/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ |
| आग | rahi /ˈrahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | buka /mbuka/ | afi /afi/ |
| सूरज | asa /asa/ | lā /laː/ | laa /laː/ | laʻā /laʔaː/ | lā /laː/ | matanisiga /matanisiŋa/ | laʻā /laʔaː/ |
| चाँद | hula /hula/ | māsina /maːsina/ | masina /masina/ | māhina /maːhina/ | mahina /mahina/ | vula /βula/ | māhina /maːhina/ |
| तारा | hefu /hefu/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetū /fetuː/ | kalokalo /kalokalo/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| रात | pōngi /poŋi/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | bogi /mboŋi/ | pōʻuli /poːʔuli/ |
| बारिश | usa /usa/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ʻuha /ʔuha/ | ua /ua/ | uca /uða/ | ʻua /ʔua/ |
| हवा | lɔŋi /lɔŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | cagi /ðaŋi/ | matagi /mataŋi/ |
| मिट्टी | pera /pera/ | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | qele /ᵑɡele/ | kele /kele/ |
| पत्थर | hạfu /ˈhɔfu/ | maʻa /maʔa/ | fatu /fatu/ | maka /maka/ | maka /maka/ | vatu /vatu/ | maka /maka/ |
| पहाड़ | solo /solo/ | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | moʻunga /moʔuŋa/ | mouga /mouŋa/ | ulunivanua /uluniβanua/ | moʻuga /moʔuŋa/ |
| समुद्र | sạsi /sɔsi/ | sami /sami/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ | tahi /tahi/ | wasawasa /wasawasa/ | tai /tai/ |
| माता | öʻhoni /øʔhoni/ | tinā /tinaː/ | maatua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | matua fifine /matua fifine/ | tina /tina/ | faʻē /faʔeː/ |
| पिता | öʻfā /øʔˈfaː/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | matua taane /matua taːne/ | tama /tama/ | tamai /tamai/ |
| बेटी | leʻ hạni /leʔ hɔni/ | afafine /afafine/ | tama fafine /tama fafine/ | ʻofefine /ʔofefine/ | tama fifine /tama fifine/ | luve yalewa /luβe jalewa/ | ʻofafine /ʔofafine/ |
| मैं | gou /ŋou/ | aʻu /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| तुम | ʻäe /ʔæe/ | ʻoe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | iko /iko/ | koe /koe/ |
| हम | ʻis / ʻạmis /ʔis / ʔɔmis/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | kitautolu / kimautolu /kitautolu / kimautolu/ | tautolu / mautolu /tautolu / mautolu/ | keda / keimami /kenda / kejmami/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ |
| नाम | asa /asa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | yaca /jaða/ | higoa /hiŋoa/ |
| व्यक्ति | famori /famori/ | tagata /taŋata/ | tino /tino/ | tangata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | tamata /tamata/ | tagata /taŋata/ |
| सिर | filoʻu /filoʔu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ʻulu /ʔulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ʻulu /ʔulu/ |
| आँख | mafa /mafa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| कान | faliŋa /faliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | telinga /teliŋa/ | taliga /taliŋa/ | daliga /ndaliŋa/ | taliga /taliŋa/ |
| नाक | isu /isu/ | isu /isu/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ | ihu /ihu/ | ucu /uðu/ | ihu /ihu/ |
| मुँह | nuju /nutʃu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | ngutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gusu /ŋusu/ | gutu /ŋutu/ |
| दाँत | ʻala /ʔala/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | bati /mbati/ | nifo /nifo/ |
| जीभ | alele /ʔalele/ | laulaufaiva /laulaufaiva/ | alelo /alelo/ | ʻelelo /ʔelelo/ | alelo /alelo/ | yame /jame/ | ʻalelo /ʔalelo/ |
| हाथ | siʻu /siʔu/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | liga /liŋa/ | nima /nima/ |
| पैर | lā /laː/ | vae /vae/ | vae /vae/ | vaʻe /vaʔe/ | hui /hui/ | yava /java/ | vaʻe /vaʔe/ |
| दिल | huga /huŋa/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | atevili /atevili/ | uto /uto/ | mafu /mafu/ |
| हड्डी | sui /sui/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ | hui /hui/ | sui /sui/ | hui /hui/ |
| खून | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | dra /ndra/ | toto /toto/ |
| प्रेम | hanis /hanis/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | loloma /loloma/ | ʻofa /ʔofa/ |
| पेड़ | rou /ɾou/ | laʻau /laʔau/ | laakau /laːkau/ | ʻakau /ʔakau/ | akau /akau/ | kau /kau/ | ʻakau /ʔakau/ |
| कुत्ता | kạmia /kɔmia/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | kuli /kuli/ | koli /koli/ | kulī /kuliː/ |
| बिल्ली | kotok /kotok/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| मछली | iʻa /iʔa/ | iʻa /iʔa/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ |
| पक्षी | manmanu /manˈmanu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manupuna /manupuna/ | manu /manu/ | manumanu /manumanu/ | manu /manu/ |
| तितली | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | bēbē /ᵐbeːᵐbeː/ | pepe /pepe/ |
| अंडा | kalofi /kaˈlofi/ | fuamoa /fuamoa/ | fuamoa /fuamoa/ | foʻi moa /foʔi moa/ | fua moa /fua moa/ | yaloka /jaloka/ | fuāmoa /fuaːmoa/ |
| भालू | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | urosa /urosa/ | bea /mbea/ | uluso /uluso/ |
| घोड़ा | hạsu /hɔsu/ | solofanua /solofanua/ | solofanua /solofanua/ | hoosi /hoːsi/ | solofanua /solofanua/ | ose /ose/ | hōsi /hoːsi/ |
| घर | ri /ɾi/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | vale /βale/ | fale /fale/ |
| दूध | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | huʻakau /huʔakau/ | huhu /huhu/ | sucu /suðu/ | huʻa pipi /huʔa pipi/ |
| शहद | hanē /haneː/ | meli /meli/ | hani /hani/ | hone /hone/ | meli /meli/ | oni /oni/ | meli /meli/ |
| नमक | masi /masi/ | masima /masima/ | masima /masima/ | māsima /maːsima/ | masima /masima/ | masima /masima/ | māsima /maːsima/ |
| वाइन | uaini /uaini/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaine /uaine/ | uaina /uaina/ | waini /waini/ | vino /vino/ |
| चावल | raisi /raisi/ | alaisa /alaisa/ | laisi /laisi/ | laise /laise/ | laisi /laisi/ | raisi /raisi/ | lāisi /laːisi/ |
| लोहा | ʻia /ʔia/ | uʻamea /uʔamea/ | fiti /fiti/ | ukamea /ukamea/ | lapatoa /lapatoa/ | kaukamea /kaukamea/ | ukamea /ukamea/ |
| पहिया | tokiri /tokiɾi/ | uili /uili/ | teka /teka/ | veʻeteka /veʔeteka/ | veli /veli/ | yava /java/ | teka /teka/ |
| रेशम | silika /silika/ | silika /silika/ | silika /silika/ | silika /silika/ | silika /silika/ | silika /silika/ | silika /silika/ |
| किताब | puku /puku/ | tusi /tusi/ | tusi /tusi/ | tohi /tohi/ | tohi /tohi/ | ivola /ivola/ | tohi /tohi/ |
| खाना | ʻā /ʔaː/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kana /kana/ | kai /kai/ |
| पीना | ʻimo /ʔimo/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ |
| सोना | mose /ˈmose/ | moe /moe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | mohe /mohe/ | moce /moðe/ | moe /moe/ |
| एक | ta /ta/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | taha /taha/ | dua /ndua/ | tahi /tahi/ |
| दो | rua /rua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | rua /rua/ | lua /lua/ |
| तीन | folu /folu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ |
| चार | häke /hæke/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | vā /vaː/ | fā /faː/ |
| पाँच | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ |
| सौ | tarau /tarau/ | selau /selau/ | selau /selau/ | teau /teau/ | teau /teau/ | drau /ndrau/ | teau /teau/ |
| नमस्ते | noaʻia /noaʔia/ | talofa /talofa/ | taalofa /taːlofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | bula /mbula/ | mālō te maʻuli /maːloː te maʔuli/ |
| धन्यवाद | faiʻaksia /faiʔaksia/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | fakaaue /fakaaue/ | vinaka /βinaka/ | mālō /maːloː/ |
| अच्छा | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ | vinaka /βinaka/ | lelei /lelei/ |
| नया | foʻou /foʔou/ | fou /fou/ | fou /fou/ | foʻou /foʔou/ | foou /foou/ | vou /βou/ | foʻou /foʔou/ |
| लाल | miʻa /miʔa/ | mūmū /muːmuː/ | kula /kula/ | kulokula /kulokula/ | kula /kula/ | damudamu /ndamundamu/ | kula /kula/ |
| सफ़ेद | fisi /fisi/ | paʻepaʻe /paʔepaʔe/ | kena /kena/ | hinehina /hinehina/ | tea /tea/ | vulavula /βulaβula/ | hina /hina/ |
| काला | kele /kele/ | uliuli /uliuli/ | uli /uli/ | ʻuliʻuli /ʔuliʔuli/ | uli /uli/ | loaloa /loaloa/ | ʻuli /ʔuli/ |
| हरा | čarava /tʃarava/ | lanumeamata /lanumeamata/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | lanu mata /lanu mata/ | lanu laukou /lanu laukou/ | drokadroka /ndrokandroka/ | moto /moto/ |
| नीला | čarava /tʃarava/ | lanumoana /lanumoana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanu moana /lanu moana/ | karakarawa /karakarawa/ | ʻui /ʔui/ |
| कंप्यूटर | kompiuta /kompiuta/ | komipiuta /komipiuta/ | komupiuta /komupiuta/ | komipiuta /komipiuta/ | komopiuta /komopiuta/ | kompiuta /kompiuta/ | olotinatea /olotinatea/ |
| चाय | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | ti /ti/ |
| चीनी | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ |
| संतरा | mori /mori/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ |
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम