Табасаран чӏал
तबासरान
पूर्वोत्तर कॉकेशियन (लेज़्गिक)
तबासारन भाषाविज्ञान साहित्य में दुनिया की सबसे विस्तृत कारक प्रणालियों में से एक रखने के लिए प्रसिद्ध है। ऐतिहासिक विवरणों में 48 कारक तक गिने गए हैं, यद्यपि आधुनिक विश्लेषण कम संख्या स्वीकार करता है।
कहाँ बोली जाती है
तबासरान में 87 मूल शब्द
компьютер
स्रोत
- Khalilov & Lange 2014, IDS South Tabasaran (lang 68); Tabasaran Bible "Гирами Китаб" (Institute for Bible Translation; bible.com version 2081); en.wiktionary Tabasaran lemmas (Bokarev 1981; Talibov 1980)
शब्दों की तुलना
इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: पूर्वोत्तर कॉकेशियन (लेज़्गिक)
| अर्थ | तबासरान | अगुल | लेज़्गी | बुदुख भाषा | रुतुल भाषा | त्साखुर | क्रिज़ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | шид /ʃid/ | хьед /ħed/ | яд /jad/ | хьад /xad/ | хьед /ħed/ | хьян /xjan/ | xəd /xæd/ |
| आग | цӏа /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | tsʼə /tsʼæ/ |
| सूरज | ригъ /riʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | вирагъ /viraʁ/ | варагъ /waraʁ/ | верыгъ /werɨʁ/ | virağ /viraʁ/ |
| चाँद | ваз /vaz/ | ваз /vaz/ | варз /varz/ | вез /vez/ | ваз /waz/ | ваз /waz/ | vəz /væz/ |
| तारा | хяд /xæd/ | гӏад /ʕad/ | гъед /ʁed/ | хӏачӏ /ħatʃʼ/ | хед /χed/ | хаӏне /χaˤne/ | ħəçʼ /ħætʃʼ/ |
| रात | йишв /jiʃʷ/ | ӏуьш /ʕyʃ/ | йиф /jif/ | йудженджидж /judʒendʒidʒ/ | выш /vɨʃ/ | хаӏм /χaˤm/ | yif /jif/ |
| बारिश | мархь /marx/ | угъал /uʁal/ | марф /marf/ | маф /maf/ | гьугъал /huɣal/ | гʼогъуй /ɡʲoʁuj/ | çʼebic /tʃʼebidʒ/ |
| बर्फ़ | йиф /jif/ | ибхь /ibħ/ | жив /ʒiv/ | йиз /jiz/ | йиз /jiz/ | йиз /jiz/ | yiz /jiz/ |
| हवा | микӏ /mikʼ/ | кулак /kulak/ | гар /ɡar/ | кулак /kulak/ | хьыбыл /x̌ɨbɨl/ | мыц /mɨts/ | kulak /kulak/ |
| मिट्टी | жил /ʒil/ | наькьв /næqʼʷ/ | накьв /naqʷʼ/ | нокь /noqʼ/ | накьв /naqʼʷ/ | накьв /naqʼʷ/ | nöqʼ /nøqʼ/ |
| पत्थर | гъван /ʁʷan/ | гъван /ʁʷan/ | къван /qːwan/ | къайе /qaje/ | духул /duχul/ | къае /ɢaje/ | xud /xud/ |
| पहाड़ | дагъ /daʁ/ | сув /suw/ | дагъ /daʁ/ | дагъ /daʁ/ | бан /ban/ | сува /suwa/ | bel /bel/ |
| समुद्र | гьюл /hyl/ | хӏуьл /ħyl/ | гьуьл /hyl/ | кӏуф /kʼuf/ | дайрагь /dajrah/ | дерйагь /derjah/ | — |
| माता | дада /dada/ | баб /bab/ | диде /dide/ | диде /dide/ | нин /nin/ | едʼ /jedʲ/ | dəy /dæj/ |
| पिता | адаш /adaʃ/ | дад /dad/ | буба /buba/ | ада /ada/ | дид /did/ | дек /dek/ | bəy /bæj/ |
| बेटी | риш /riʃ/ | руш /ruʃ/ | руш /ruʃ/ | риж /riʒ/ | рыш /rɨʃ/ | йиш /jiʃ/ | riş /riʃ/ |
| मैं | узу /uzu/ | зун /zun/ | зун /zun/ | зы /zɨ/ | зы /zɨ/ | зы /zɨ/ | zın /zɨn/ |
| तुम | уву /uvu/ | вун /wun/ | вун /wun/ | вы /wɨ/ | вы /wɨ/ | гъу /ʁu/ | vun /vun/ |
| हम | ухьу / учу /uxu / utʃu/ | хьин / чин /xin / tʃin/ | чун /tʃun/ | йин /jin/ | йе /je/ | ши /ʃi/ | jin / žin /jin / ʒin/ |
| नाम | ччвур /tʃːʷur/ | ттур /tːur/ | тӏвар /tʼʷar/ | тур /tur/ | дур /dur/ | до /do/ | tʼır /tʼɨr/ |
| व्यक्ति | инсан /insan/ | инсан /insan/ | инсан /insan/ | идми /idmi/ | эдеми /edemi/ | инсан /insan/ | admi /admi/ |
| सिर | кӏул /kʼul/ | кӏил /kʼil/ | кьил /qʼil/ | кьыл /qʼɨl/ | кьул /qʼul/ | калле /kalːe/ | qʼıl /qʼɨl/ |
| आँख | ул /ul/ | ул /ul/ | вил /vil/ | гӏуьл /ʕyl/ | ул /ul/ | улʼ /ulʲ/ | ʕül /ʕyl/ |
| कान | иб /ib/ | ибур /ibur/ | йаб /jab/ | ибир /ibir/ | убур /ubur/ | кӏыры /kʼɨrɨ/ | ibır /ibɨr/ |
| नाक | хъюхъ /qyq/ | хъехъв /qeqʷ/ | нер /ner/ | меъел /meʔel/ | хьехь /xex/ | хъов /qow/ | miʔel /miʔel/ |
| मुँह | ушв /uʃʷ/ | сив /siw/ | сив /siw/ | сив /siv/ | гъал /ʁal/ | гӏалʼ /ʕalʲ/ | siv /siv/ |
| दाँत | силиб /silib/ | силеб /sileb/ | сас /sas/ | сил /sil/ | сылаб /sɨlab/ | сили /sili/ | sil /sil/ |
| जीभ | мелз /melz/ | мез /mez/ | мез /mez/ | мез /mez/ | миз /miz/ | миз /miz/ | mez /mez/ |
| हाथ | хил /xil/ | гъил /ʁil/ | гъил /ʁil/ | хаб /χab/ | хыл /χɨl/ | хыл /χɨl/ | xəb /xæb/ |
| पैर | лик /lik/ | лек /lek/ | кӏвач /kʼa̹tʃ/ | къил /qil/ | гъил /ʁil/ | мыкӏли /mɨkʼli/ | qil /qil/ |
| दिल | юкӏв /jukʼʷ/ | юркӏв /jurkʼʷ/ | рикӏ /rikʼ/ | йыкӏ /jɨkʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | йикӏ /jikʼ/ | yikʼ /jikʼ/ |
| हड्डी | кӏараб /kʼarab/ | иркк /irkː/ | кӏараб /kʼarab/ | кӏерепӏ /kʼerepʼ/ | кьырыб /qʼɨrɨb/ | баркӏ /barkʼ/ | kʼərəpʼ /kʼæræpʼ/ |
| खून | ифи /ifi/ | иъ /iʔ/ | иви /iwi/ | ирд /ird/ | эбир /ebir/ | эб /eb/ | irəc /irædʒ/ |
| प्रेम | ккунивал /kːunival/ | кӏанди /kʼandi/ | кӏан хьун /kʼan xun/ | — /—/ | — /—/ | ыкийканас /ɨkijkanas/ | ikəcu /ikædʒu/ |
| पेड़ | гьар /har/ | кӏур /kʼur/ | тар /tar/ | дар /dar/ | хук /χuk/ | йив /jiw/ | dar /dar/ |
| कुत्ता | ху /xu/ | гъуй /ʁuj/ | кицӏ /kitsʼ/ | хор /χor/ | хыних /χɨniχ/ | хва /χʷa/ | xʷar /xʷar/ |
| बिल्ली | гату /ɡatu/ | къурмев /qurmew/ | кац /kats/ | кач /katʃ/ | гету /ɡetu/ | аӏбын /aˤbɨn/ | — /—/ |
| मछली | балугъ /baluʁ/ | чӏекӏ /tʃʼekʼ/ | гъед /ʁed/ | балугъ /baluʁ/ | балугъ /baluʁ/ | балугъ /baluʁ/ | balığ /balɨʁ/ |
| पक्षी | жакьв /ʒaqʼʷ/ | къуш /quʃ/ | къуш /quʃ/ | къуш /quʃ/ | шурук /ʃuruk/ | шитӏ /ʃitʼ/ | quş /quʃ/ |
| तितली | ппазипенди /pːazipendi/ | цӏабрахъил /tsʼabraqʰil/ | чепелукь /tʃepeluqʼ/ | чуьнглеле /tʃynɡlele/ | дебдебил /debdebil/ | кабай /kabaj/ | kübelek /kybelek/ |
| अंडा | мурта /murta/ | гъурагъал /ʁuraʁal/ | кака /kaka/ | къусхуд /qusxud/ | гъылыгъ /ʁɨlɨʁ/ | кьукь /qʼuqʼ/ | kusuntʼ /kusuntʼ/ |
| भालू | швеъ /ʃʷeʔ/ | багниш /baɡniʃ/ | сев /sev/ | сор /sor/ | си /si/ | сʼо /sʲo/ | sar /sar/ |
| घोड़ा | гьяйван /hæjvan/ | хӏайван /ħajwan/ | шив /ʃiw/ | хилаь /xilæ/ | йиван /jiwan/ | балкан /balkan/ | bəlkən /bælkæn/ |
| घर | хал /xal/ | хал /xal/ | кӏвал /kʼval/ | кӏул /kʼul/ | хал /χal/ | хав /χaw/ | kʼul /kʼul/ |
| दूध | никк /nikː/ | некк /nekː/ | нек /nek/ | йух /jux/ | наӏк /naʕk/ | няк /nʲak/ | yux /jux/ |
| शहद | йиччв /jitʃːʷ/ | уьтт /ytː/ | вирт /virt/ | йит /jit/ | ит /it/ | итв /itʷ/ | yit /jit/ |
| नमक | кьил /qʼil/ | кьаьл /qʼæl/ | кьел /qʼel/ | кьел /qʼel/ | кьел /qʼel/ | кьев /qʼew/ | qʼel /qʼel/ |
| वाइन | чяхир /tʃæxir/ | чахир /tʃaxir/ | чехир /tʃexir/ | чахыр /tʃaxɨr/ | чахыр /tʃaxɨr/ | чахыр /tʃaχɨr/ | çaxır /tʃaxɨr/ |
| चावल | дюгю /dyɡy/ | бириндж /birindʒ/ | дуьгуь /dyɡy/ | — | дуькӏ /dykʼ/ | биринз /birinz/ | vidar /vidar/ |
| लोहा | рукь /ruqʼ/ | рукь /ruqʼ/ | ракь /raqʼ/ | йилег /jileɡ/ | йилаг /jilaɡ/ | йива /jiwa/ | dəmır /dæmɨr/ |
| पहिया | чарх /tʃarx/ | фур /fur/ | чарх /tʃarx/ | чарх /tʃarx/ | чарх /tʃarx/ | текар /tekar/ | çerx /tʃerx/ |
| रेशम | кӏаз /kʼaz/ | ипак /ipak/ | пек /pek/ | барама /barama/ | йипак /jipak/ | ипак /ipak/ | ipeg /ipeɡ/ |
| किताब | китаб /kitab/ | китаб /kitab/ | улуб /ulub/ | дафтар /daftar/ | китаб /kitab/ | китаб /kitab/ | kitab /kitab/ |
| खाना | ипӏуб /ipʼub/ | ӏуьтӏанас /ʕytʼanas/ | тӏуьн /tʼyn/ | соъул- /soʡul/ | ухьун /uħun/ | охьанас /oxanas/ | ʕulcu /ʕuldʒu/ |
| पीना | убхъуб /ubqub/ | ухас /uxas/ | хъун /qun/ | согъуру /soʁuru/ | эджин /edʒin/ | илʼогъас /ilʲoʁas/ | qırcu /qɨrdʒu/ |
| सोना | ахуб /axub/ | гъархьас /ʁarħas/ | ксун /ksun/ | архар /arxar/ | сахын /saxɨn/ | къапихьас /ɢapixas/ | — |
| एक | саб /sab/ | сад /sad/ | сад /sad/ | са /sa/ | са /sa/ | са /sa/ | səd /sæd/ |
| दो | кьюб /qʼyb/ | ӏуд /ʕud/ | кьвед /qʷʼed/ | кьад /qʼad/ | кьуьд /qʼyd/ | кьоӏд /qʼoˤd/ | qʼʷad /qʼʷad/ |
| तीन | шубуб /ʃubub/ | хьибуд /ʜibud/ | пуд /pud/ | шубуд /ʃubud/ | хьибыд /ʜibɨd/ | хьебыд /xebɨd/ | şibır /ʃibɨr/ |
| चार | юкьуб /juqʼub/ | йакьуд /jaqʼud/ | кьуд /qʼud/ | юкьуд /juqʼud/ | юкьуд /juqʼud/ | йокьуд /joqʼud/ | yuqʼud /juqʼud/ |
| पाँच | хьуб /xub/ | гӏифуд /ʕifud/ | вад /wad/ | фуд /fud/ | хьуд /ʜud/ | хьод /xod/ | fır /fɨr/ |
| सौ | варж /varʒ/ | верш /werʃ/ | виш /wiʃ/ | фухъад /fuqad/ | веш /weʃ/ | ваӏш /waˤʃ/ | fuqʼar /fuqʼar/ |
| नमस्ते | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | — /—/ |
| धन्यवाद | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | баркалла /barkalːa/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | — /—/ | — /—/ | бахытыд /baχɨtɨd/ | — /—/ |
| अच्छा | ужур /uʒur/ | иджеф /idʒef/ | хъсан /qsan/ | гӏари /ʕari/ | йишды /jiʃdɨ/ | югна /juɡna/ | ğaləd /ʁalæd/ |
| नया | цӏийиб /tsʼijib/ | цӏайеф /tsʼajef/ | цӏийи /tsʼiji/ | таза /taza/ | цӏинды /tsʼindɨ/ | цӏедын /tsʼedɨn/ | tsʼiyə /tsʼijæ/ |
| लाल | уьруб /yrub/ | иреф /iref/ | яру /jaru/ | ал /al/ | ирды /irdɨ/ | чӏаӏран /tʃʼaˤran/ | qırmızı /qɨrmɨzɨ/ |
| सफ़ेद | лизуб /lizub/ | джагварф /dʒaɡvarf/ | лацу /latsu/ | лузу /luzu/ | джагварды /dʒaɡʷardɨ/ | джагваран /dʒaɡʷaran/ | ləzı /læzɨ/ |
| काला | кӏаруб /kʼarub/ | кӏареф /kʼaref/ | чӏулав /tʃʼulav/ | лагӏа /laʕa/ | лыӏхды /lɨˤxdɨ/ | кӏаарна /kʼaːrna/ | ləħə /læħæ/ |
| हरा | чруб /tʃrub/ | гъазеф /ʁazef/ | къацу /qatsu/ | йашил /jaʃil/ | шилды /ʃildɨ/ | чыван /tʃɨwan/ | çʼukʼni /tʃʼukʼni/ |
| नीला | укӏуб /ukʼub/ | куюлед /kujuˈled/ | вили /ˈʋili/ | цӏору /tsʼoˈru/ | хьылынды /ħɨlɨnˈdɨ/ | лезан /leˈzan/ | yeksərğur /jeksærʁur/ |
| कोयल | кукум /kukum/ | кекку /kekːu/ | кукупӏ /kːukːupʼ/ | гугутӏ /ɡuɡutʼ/ | гиггу /ɡiɡːu/ | гукки /ɡukːi/ | — /—/ |
| कंप्यूटर | компьютер | — | компьютер /kɐmˈpjuter/ | — | — | — | — |
| चीनी | шекер /ʃeker/ | шаккар /ʃakːar/ | шекер /ʃeker/ | къанд /qand/ | шагар /ʃaɡar/ | шакар /ʃakar/ | şəkər /ʃækær/ |
| संतरा | партахал /partaxal/ | — | — | — | — | — | — |
| 99 | урчӏвцӏурна урчӏвуб /urtʃʼʷtsʼurna urtʃʼʷub/ | — | кьудкъанни цӏекӏуьд /qʼudqːanːi tsʼekʼyd/ | — | — | — | — |
पृष्ठ 1/10
इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।
निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम