Iñupiatun
Bahasa Iñupiaq
Eskimo-Aleut (Inuit)
Iñupiaq (ISO 639-1: ik) adalah bahasa Inuit–Yupik–Unangan yang dituturkan di seluruh Alaska utara dan barat laut. Iñupiaq Alaska memiliki dua kelompok dialek utama: Iñupiaq Alaska Utara, yang mencakup North Slope dan Malimiut, serta Iñupiaq Semenanjung Seward, yang mencakup Qawiaraq dan Bering Strait; kedua kelompok sangat berbeda, sedangkan ragam yang berdekatan membentuk suatu kontinum. Perkiraan terkini di Alaska menunjukkan sekitar 500–1.500 penutur yang sangat mahir, di samping para pembelajar bahasa kedua, sementara pewarisan kepada anak-anak telah sangat melemah. Iñupiaq bersifat polisintetik, membentuk kata kompleks dari banyak morfem, dan ditulis dengan ejaan berbasis Latin yang memiliki huruf seperti ġ, ł, ñ, dan ŋ. Bahasa ini merupakan salah satu bahasa resmi Alaska, dan program masyarakat serta kursus Universitas Alaska mendukung dokumentasi dan revitalisasinya.
Tempat dituturkan
87 kata inti dalam bahasa Iñupiaq
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa lain dalam klasifikasi yang sama: Eskimo-Aleut (Inuit)
| Arti | Bahasa Iñupiaq | Inuktitut | Bahasa Greenland | Bahasa Yupik Alaska Tengah | Yupik Siberia Tengah | Bahasa Tokelau | Aleut |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | imiq /imiq/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | imeq /imeq/ | meq /məq/ | мыӄ /mɨq/ | vai /vai/ | таӈах̆ /taŋaχ/ |
| Api | igniq /iɡniq/ | ᐃᑯᒪ /ikuma/ | inneq /inːeq/ | keneq /kənəq/ | кыныӄ /kɨnɨq/ | afi /afi/ | кигнах̆ /kiɡnaχ/ |
| Matahari | siqiñiq /siqiɲiq/ | ᓯᕿᓂᖅ /siqiniq/ | seqineq /seqineq/ | akerta /akəʁta/ | сиӄиныӄ /siqinɨq/ | lā /laː/ | агадгих̆ /aɡaðɣiχ/ |
| Bulan | tatqiq /tatqiq/ | ᑕᖅᑭᖅ /taqːiq/ | qaammat /qaːmːat/ | iraluq /iraluq/ | танӄиӄ /tanqiq/ | māhina /maːhina/ | тугидах̆ /tuɣiðaχ/ |
| Bintang | uvluġiaq /uvluʁiaq/ | ᐅᓪᓗᕆᐊᖅ /ulːuʁiaq/ | ulloriaq /uɬːoʁiaq/ | agyaq /aɣjaq/ | иӷалыӄытаӄ /iɣalɨqɨtaq/ | fetū /fetuː/ | сдах /sðax/ |
| Malam | unnuaq /unːuaq/ | ᐅᓐᓄᐊᖅ /unːuaq/ | unnuaq /unːuaq/ | unuk /unuk/ | унук /unuk/ | pō /poː/ | амах̆ /amaχ/ |
| Hujan | siḷaluk /siʎaluk/ | ᓯᐊᓗᒃ /sialuk/ | sialuk /sialuk/ | ellalluk /əɬːaɬuk/ | ныпсюк /nɨpsjuk/ | ua /ua/ | кимдух̆ /kimduχ/ |
| Salju | apun /apun/ | ᐊᐳᑦ /aput/ | aput /aput/ | qanikcaq /qaniktʃaq/ | анигу /aniɡu/ | kiona /kiona/ | каниих̆ /qaniːχ/ |
| Angin | anuġi /anuʁi/ | ᐊᓄᕆ /anuʁi/ | anori /anoʁi/ | anuqa /anuqa/ | ануӄа /anuqa/ | matagi /mataŋi/ | — |
| Tanah | nuna /nuna/ | ᓄᓇ /nuna/ | nuna /nuna/ | nuna /nuna/ | нуна /nuna/ | kelekele /kelekele/ | танах̆ /tanaχ/ |
| Batu | uyaġak /ujaʁak/ | ᐅᔭᕋᒃ /uˈjaʁak/ | ujarak /uˈjaʁak/ | teggalquq /təxalquq/ | уйӷак /ujɣak/ | fatu /fatu/ | нух̆ /nuχ/ |
| Gunung | iġġi /iʁːi/ | ᖃᖅᑲᖅ /qaqqaq/ | qaqqaq /qaqːaq/ | ingriq /iŋʁiq/ | найӷаӄ /najɣaq/ | mauga /mauŋa/ | кииг̆уусих̆ /kiːɣuːsiχ/ |
| Laut | taġiuq /taʁiuq/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | imaq /imaq/ | imarpik /imaʁpik/ | имаӄ /imaq/ | moana /moana/ | алаг̆ух̆ /alaɣuχ/ |
| Ibu | aaka /aːka/ | ᐊᓈᓇ /anaːna/ | anaana /anaːna/ | aana /aːna/ | на /na/ | mātua /maːtua/ | анаах̆ /anaːχ/ |
| Ayah | aapa /aːpa/ | ᐊᑖᑕ /ataːta/ | ataata /ataːta/ | aata /aːta/ | ата /ata/ | tamana /tamana/ | адаах̆ /aðaːχ/ |
| Anak perempuan | panik /panik/ | ᐸᓂᒃ /panik/ | panik /panik/ | panik /panik/ | паник /panik/ | afafine /afafine/ | асхинух̆ /asxinuχ/ |
| Saya | uvaŋa /uvaŋa/ | ᐅᕙᖓ /uˈvaŋa/ | uanga /uaŋa/ | wiinga /wiːŋa/ | ху̌аӈа /xwaŋa/ | au /au/ | тиӈ /tiŋ/ |
| Kamu | ilviñ /ilviɲ/ | ᐃᕝᕕᑦ /ivːit/ | illit /iɬːit/ | elpet /əɬpət/ | ылъпык /ɨɬpɨk/ | koe /koe/ | тхин /txin/ |
| Kita | uvagut /uvaɡut/ | ᐅᕙᒍᑦ /uˈvaɡut/ | uagut /uaɣut/ | wangkuta /waŋkuta/ | ху̌аӈкута /xwaŋkuta/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | тимис /timis/ |
| Nama | atiq /atiq/ | ᐊᑎᖅ /aˈtiq/ | ateq /atəq/ | ateq /atəq/ | атыӄ /atɨq/ | igoa /iŋoa/ | асах /asax/ |
| Orang | iñuk /iɲuk/ | ᐃᓄᒃ /inuk/ | inuk /inuk/ | yuk /juk/ | юк /juk/ | tagata /taŋata/ | — |
| Mata | iri /iri/ | ᐃᔨ /iji/ | isi /isi/ | ii /iː/ | ия /ija/ | mata /mata/ | дах̆ /ðaχ/ |
| Telinga | siun /siun/ | ᓯᐅᑦ /siut/ | siut /siut/ | ciun /tʃiun/ | сигутык /siɡutɨk/ | taliga /taliŋa/ | tutusix /tutusiχ/ |
| Hidung | qiŋaq /qiŋaq/ | ᕿᖓᖅ /qiŋaq/ | qingaq /qiŋaq/ | qengaq /qəŋaq/ | ӄыӈаӄ /qɨŋaq/ | ihu /ihu/ | — |
| Mulut | qaniq /qaniq/ | ᖃᓂᖅ /qaniq/ | qaneq /qaneq/ | qaneq /qanəq/ | ӄагыӄ /qaɡɨq/ | gutu /ŋutu/ | агилг̆их̆ /aɡilɣiχ/ |
| Gigi | kigun /kiɡun/ | ᑭᒍᑎᒃ /kiɡutik/ | kigut /kiɣut/ | keggun /kəxun/ | хута /xuta/ | nifo /nifo/ | агалух̆ /aɡaloχ/ |
| Lidah | uqaq /uqaq/ | ᐅᖃᖅ /uqaq/ | oqaq /oqaq/ | uluq /uluq/ | улю /ulju/ | alelo /alelo/ | агнах̆ /aɡnaχ/ |
| Tangan | argak /arɡak/ | ᐊᒡᒑᖅ /aɡːaːq/ | assak /asːak/ | unan /unan/ | иха /ixa/ | lima /lima/ | чах̆ /tʃaχ/ |
| Kaki | isigak /isiɡak/ | ᐃᑎᒐᒃ /itiɡak/ | isigak /isiɣak/ | itʼgaq /itʼɣaq/ | итыӷаӄ /itɨɣaq/ | vae /vae/ | китах̆ /kitaχ/ |
| Hati | uumman /uːmːan/ | ᐆᒻᒪᑦ /uːmːat/ | uummat /uːmːat/ | ircaquq /irtʃaquq/ | иӽсяӄуӄ /iχsjaquq/ | fatu /fatu/ | канух̆ /kanuχ/ |
| Tulang | sauniq /sauniq/ | ᓴᐅᓂᖅ /sauniq/ | saaneq /saːneq/ | eneq /ənəq/ | наӽӄу̌аӄ /naχqwaq/ | ivi /ivi/ | кахна /qaxna/ |
| Darah | auk /auk/ | ᐊᐅᒃ /auk/ | aak /aːk/ | auk /auk/ | ау̌к /awk/ | toto /toto/ | аамах̆ /aːmaχ/ |
| Cinta | piqpakkun /piqpakːun/ | ᓇᒡᓕᒍᓱᒃ- /naɡliɡusuk/ | asavaa /asavaː/ | kenka /kənka/ | пиниӄаӄа /piniqaqa/ | alofa /alofa/ | кидук- /kiðuk-/ |
| Pohon | napaaqtuq /napaːqtuq/ | ᓇᐹᖅᑐᖅ /napaːqtuq/ | orpik /oʁpik/ | napa /napa/ | уӄфиӽаӄ /uqfiχaq/ | lākau /laːkau/ | ях̆ /jaχ/ |
| Anjing | qimmiq /qimːiq/ | ᕿᒻᒥᖅ /qimːiq/ | qimmeq /qimːeq/ | qimugta /qimuɣta/ | ӄикмиӄ /qikmiq/ | maile /maile/ | сабаакаах̆ /sabaːkaːχ/ |
| Kucing | pusiuraq /pusiuraq/ | ᐱᓯᒃᑎ /pisikti/ | qitsuk /qitsuk/ | kuskaq /kuskaq/ | пуси /pusi/ | puhi /puhi/ | кошкаах̆ /koʃkaːχ/ |
| Ikan | iqaluk /iqaluk/ | ᐃᖃᓗᒃ /iqaluk/ | aalisagaq /aːlisaɣaq/ | neqa /nəqa/ | иӄалъюк /iqaɬjuk/ | ika /ika/ | ках̆ /qaχ/ |
| Burung | tiŋmiaq /tiŋmiaq/ | ᑎᖕᒥᐊᖅ /tiŋmiaq/ | timmiaq /timːiaq/ | tengmiaq /təŋmiaq/ | ӄау̌ак /qawak/ | manu /manu/ | сах̆ /saχ/ |
| Telur | mannik /manːik/ | ᒪᓐᓂᒃ /manːik/ | mannik /manːik/ | kayangaq /kajaˈŋaq/ | маник /manik/ | fuāmoa /fuaːmoa/ | саамлах̆ /saːmlaχ/ |
| Beruang | akłaq /akɬaq/ | ᓇᓄᖅ /nanuq/ | nanoq /nanoq/ | taqukaq /taqukaq/ | кайӈа /kajŋa/ | pea /pea/ | — |
| Kuda | tuttuqpak /tutːuqpak/ | ᕿᒻᒥᕐᔪᐊᖅ /qimːiʁjuaq/ | hiisti /hiːsti/ | kuuniq /kuːniq/ | кони /kɔni/ | holofanua /holofanua/ | куунух̆ /kuːnuχ/ |
| Rumah | iglu /iɡlu/ | ᐃᒡᓗ /iɡlu/ | illu /iɬːu/ | ena /əna/ | мыӈтыӷаӄ /mɨŋtɨɣaq/ | fale /fale/ | улах̆ /ulaχ/ |
| Susu | immuk /imːuk/ | ᐃᒻᒧᒃ /imːuk/ | immuk /imːuk/ | mulukʼuuq /mulukʔuːq/ | мамаӄ /mamaq/ | huāhuhu /huaːhuhu/ | мулуках̆ /mulukaχ/ |
| Garam | taġiuq /taʁiuq/ | ᑕᕆᐅᖅ /taʁiuq/ | taratsut /taʁatsut/ | taryuq /taʁjuq/ | таӷьюӄ /taɣjuq/ | māhima /maːhima/ | — |
| Anggur | misuġuq /misuʁuq/ | ᐅᐂᓂ /uvaːni/ | viinni /viːnːi/ | — | вино /vinɔ/ | uaina /uaina/ | — |
| Besi | saviksraq /savikʂaq/ | ᓴᕕᕋᔭᒃ /saviʁajak/ | savimineq /savimineq/ | cavik /tʃavik/ | — | ukamea /ukamea/ | к̆умлих̆ух̆ /qumliχuχ/ |
| Roda | aksraligaun /akʐaliɡaun/ | ᐊᒃᓴᓗᐊᖅ /aksaluaq/ | assakaasoq /asːakaːsoq/ | akalria /akaɬʁia/ | — | uili /uili/ | — |
| Buku | makpiġaat /makpiʁaːt/ | ᕿᒥᕐᕈᐊᑦ /qimiʁːuat/ | atuagaq /atuaɣaq/ | naaqerkaq /naːqəʁkaq/ | игаӄ /iɡaq/ | tuhi /tuhi/ | каликах̆ /kalikaχ/ |
| Makan | niġiruq /niʁiruq/ | ᓂᕆ- /niʁi/ | nerivoq /neʁivoq/ | nerʼuq /nerʔuq/ | ныӷаӄуӄ /nɨɣaquq/ | kai /kai/ | ках̆тах /qaχtax/ |
| Minum | imiġuq /imiʁuq/ | ᐃᒥᖅ- /imiq/ | imerpoq /imeʁpoq/ | mertuq /məʁtuq/ | мыӷаӄуӄ /mɨɣaquq/ | inu /inu/ | таӈах̆- /taŋaχ-/ |
| Tidur | siñiktuq /siɲiktuq/ | ᓯᓂᒃ /siˈnik/ | sinippoq /siˈnippɔq/ | qavartuq /qavaʁtuq/ | ӄаваӷаӄуӄ /qavaɣaquq/ | moe /moe/ | саг̆алих /saɣalix/ |
| Satu | atausiq /atausiq/ | ᐊᑕᐅᓯᖅ /atausiq/ | ataaseq /ataːseq/ | atauciq /atautʃiq/ | атасиӄ /atasiq/ | tahi /tahi/ | атак̆ан /ataqan/ |
| Dua | malġuk /malʁuk/ | ᒪᕐᕈᒃ /maʁːuk/ | marluk /maɬːuk/ | malruk /maɬʁuk/ | малӷук /malɣuk/ | lua /lua/ | аалах /aːlax/ |
| Tiga | piŋasut /piŋasut/ | ᐱᖓᓱᑦ /piŋasut/ | pingasut /piŋasut/ | pingayun /piŋajun/ | пиӈают /piŋajut/ | tolu /tolu/ | к̆аанкун /qaːnkun/ |
| Empat | sisamat /sisamat/ | ᓯᑕᒪᑦ /sitamat/ | sisamat /sisamat/ | cetaman /tʃətaman/ | ыстамат /ɨstamat/ | fā /faː/ | сичин /sitʃin/ |
| Lima | tallimat /talːimat/ | ᑕᓪᓕᒪᑦ /tallimat/ | tallimat /taɬːimat/ | talliman /taɬiman/ | талъимат /taɬimat/ | lima /lima/ | chaang /tʃaːŋ/ |
| Seratus | tallimakipiat /talːimakipiat/ | — | untritit /untʁitit/ | yuinaat talliman /juinaːt taɬiman/ | ю̄к талъимат /juːk taɬimat/ | helau /helau/ | сисах̆ /sisaχ/ |
| Halo | aluu /aluː/ | ᐊᐃ /aj/ | aluu /aluː/ | waqaa /waqaː/ | аипак /aipak/ | mālō ni /maːloː ni/ | аӈ /aŋ/ |
| Terima kasih | quyanaq /qujanaq/ | ᓇᑯᕐᒦᒃ /nakuʁmiːk/ | qujanaq /qujanaq/ | quyana /qujana/ | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | fakafetai /fakafetai/ | к̆аг̆аасак /qaɣaːsak/ |
| Baik | nakuuruq /nakuːruq/ | ᐱᐅᔪᖅ /piujuq/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | assirtuq /asːirtuq/ | пинилӷи /pinilɣi/ | lelei /lelei/ | игах̆ /iɣaχ/ |
| Baru | nutaaq /nutaːq/ | ᓄᑖᖅ /nutaːq/ | nutaaq /nutaːq/ | nutaraq /nutaraq/ | нутаӷаӄ /nutaɣaq/ | fōu /foːu/ | тагадах̆ /taɡaðaχ/ |
| Merah | kaviqsaaq /kaviqsaːq/ | ᐊᐅᐸᖅᑐᖅ /aupaqtuq/ | aappaluttoq /aːpːalutːoq/ | kavirliq /kavirɬiq/ | кавилӈуӄ /kavilŋuq/ | kukula /kukula/ | улуудалих /uluːdalix/ |
| Putih | qatiqtuq /qatiqtuq/ | ᖃᑯᖅᑕᖅ /qakuqtaq/ | qaqortoq /qaqoχtoq/ | qatellria /qatəɬʁia/ | ӄатылӷи /qatɨlɣi/ | paepae /paepae/ | к̆умалих /qumalix/ |
| Hijau | suŋaaqtaaq /suŋaːqtaːq/ | ᐆᔭᐅᔭᖅ /uːjaujaq/ | qorsuk /qoχsuk/ | cungagliq /tʃuŋaɣɬiq/ | ӄигуӷмылӈуӄ /qiɡuɣmɨlŋuq/ | lanu meamata /lanu meamata/ | чидг̆ааюлих /tʃiðɣaːjulix/ |
| Biru | suŋauraaq /suŋauʁaːq/ | ᑐᖑᔪᖅᑐᖅ /tuŋujuqtuq/ | tungujorpoq /tuŋuˈjɔʁpɔq/ | qiugliq /qiuɣɬiq/ | сюӈаӷьюкыӽтаӄ /sjuŋaɣjukɨχtaq/ | lanumoana /lanumoana/ | chidǵilix /tʃiðɣilix/ |
| Komputer | qaqasauraq /qaqasauraq/ | ᖃᕋᓴᐅᔭᖅ /qaʁasaujaq/ | qarasaasiaq /qaʁasaːsiaq/ | naaqsuun /naːqsuːn/ | — | komepiuta /komepiuta/ | — |
| Teh | saiyu /saiju/ | ᑏ /tiː/ | tii /tiː/ | caayuq /tʃaːjuq/ | ӄаюӄ /qajuq/ | — | chaayux́ /tʃaːjuχ/ |
| Kopi | kuukpiaq /kuːkpiaq/ | ᑳᐱ /kaːpi/ | kaffi /kafːi/ | kuuvviaq /kuːvːiaq/ | — | — | — |
Buka peta interaktif: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.
Dibuat oleh Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Beranda LangMap