Manegacha
Bahasa Bonan
Mongolik (Shirongolic)
Bahasa Bonan adalah bahasa Mongolik dengan sekitar 6.000 penutur, dari suku berjumlah kira-kira 20.000 menurut sensus 2010, di Kabupaten Jishishan, Gansu, dan di seberang batas provinsi di Tongren, Qinghai. Yang menarik ialah ia hampir tak tampak Mongolik lagi. Bonan termasuk liga bahasa (Sprachbund) Gansu-Qinghai atau Amdo, sudut barat laut tempat bahasa-bahasa Mongolik, Turkik, Tibetik, dan Tionghoa hidup bertumpuk berabad-abad, dan tempat Bonan, Santa (Dongxiang), Monguor, serta Yugur Timur dibentuk ulang dengan cara yang sama: keselarasan vokal melemah atau hilang, kosakata Tibet dan Tionghoa merasuk ke mana-mana, dan sintaksis tertarik ke arah tetangga. Orang Bonan sendiri terbelah oleh agama dan oleh batas itu: komunitas Gansu Muslim, komunitas Qinghai Buddha, dan keduanya terpisah sejak abad kesembilan belas. Bahasa ini tak bertulisan; penuturnya memakai bahasa Tionghoa untuk menulis.
Tempat dituturkan
87 kata inti dalam bahasa Bonan
Sumber
- Liu Zhaoxiong 刘照雄 (1981) 保安语简志. 民族出版社
- ABVD — Bao’an 保安语
- Glottolog: Bonan
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa lain dalam klasifikasi yang sama: Mongolik (Shirongolic)
| Arti | Bahasa Bonan | Mongghul | Proto-Mongolik | Yugur Timur | Bahasa Dongxiang | Bahasa Mongol Pertengahan | Bahasa Daur |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | sə /sə/ | szu /ʂdzu/ | *usun /usun/ | qusun /qusun/ | usu /usu/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | oso /oso/ |
| Api | χal /χal/ | ghal /ɢal/ | *gal /ɡal/ | ʁal /ʁal/ | qan /qɑn/ | ᠭᠠᠯ /qal/ | gali /ɡali/ |
| Matahari | naraŋ /naraŋ/ | nara /nara/ | *naran /naran/ | naran /naran/ | naran /nɑrən/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | nara /nara/ |
| Bulan | sarə /sarə/ | sara /sara/ | *sara /sara/ | sara /sara/ | sara /sɑrə/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | sarūla /saruːla/ |
| Bintang | hotuŋ /hotuŋ/ | foodi /foodə/ | *hodun /hodun/ | hodən /hodən/ | hodun /hodun/ | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | odə /odə/ |
| Malam | sonə /sonə/ | soni /sonə/ | *söni /søni/ | søønə /søːnə/ | shieni /ɕiəni/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | suni /suni/ |
| Hujan | ɢura /ɢura/ | huraa /xuraa/ | *kura /kura/ | xura /χura/ | ghura /ɢura/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | huar /huar/ |
| Salju | ʥasɵŋ /dʑasɵŋ/ | qasi /ʨasə/ | *časun /tʃasun/ | tʃasən /tʃasən/ | chasun /tʂasun/ | ᠴᠠᠰᠤᠨ /tʃasun/ | čas /tʃas/ |
| Angin | ki /ki/ | kii /kii/ | *salkïn /salkin/ | salɢən /salɢən/ | kei /kəi/ | ᠬᠡᠢ /kei/ | kein /kein/ |
| Tanah | saʨiə /satɕiə/ | — | *gaǰar /ɡadʒar/ | ʃəruu /ʃəruː/ | ghazha /ɢadʐa/ | ᠬᠠᠵᠠᠷ /qadʒar/ | gaǯiri /ɡadʒiri/ |
| Gunung | uːla /uːla/ | ula /ula/ | *huɣula /huɣula/ | uula /uːla/ | ula /ula/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aula/ | aulə /aulə/ |
| Laut | χai /χai/ | dalii /dalii/ | *dalai /dalai/ | dalii /daliː/ | hai /xai/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | dalje /dalje/ |
| Ibu | amə /amə/ | aama /aama/ | *eke /eke/ | hge /hɡe/ | ana /ɑnə/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | ewe: /eweː/ |
| Ayah | abo /abo/ | aaba /aaba/ | *ečige /etʃiɡe/ | tʃiɣe /tʃiɣe/ | ada /ada/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ečige /etʃiɡe/ |
| Saya | bǔ /bǔ/ | bu /bu/ | *bi /bi/ | bə /bə/ | bi /pi/ | ᠪᠢ /bi/ | bi /bi/ |
| Kamu | ʨǐ /tɕǐ/ | qi /ʨə/ | *či /tʃi/ | tʃə /tʃə/ | chi /tɕi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | sí /si/ |
| Kita | bədə /bədə/ | budangula /budaŋɡula/ | *bida / *ba /bida / ba/ | budas / buda /budas / buda/ | matan / bijien /matan / pitɕiən/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | bide / ba: /bide / baː/ |
| Nama | narə /narə/ | nire /nəre/ | *nere /nere/ | nere /nere/ | niere /niərə/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | nera /nera/ |
| Orang | kuŋ /kuŋ/ | kun /kun/ | *kümün /kymyn/ | kuun /kuːn/ | kun /kun/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | kū /kuː/ |
| Kepala | tɵrɵŋ /tɵrɵŋ/ | — | *tolagaï /tolaɡai/ | toloʁui /toloʁui/ | qierun /tɕʰjəˈrun/ | — | oki /oki/ |
| Mata | nəduŋ /nəduŋ/ | nudu /nudu/ | *nidün /nidyn/ | nudun /nudun/ | udun /udun/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | nid /nid/ |
| Telinga | ʨiχaŋ /tɕiχaŋ/ | qigi /ʨiɡə/ | *čikin /tʃikin/ | tʃəʁən /tʃəʁən/ | chighin /tʃiʁin/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | čikə /tʃikə/ |
| Hidung | χor /χor/ | hawar /xavar/ | *kamar /kamar/ | xawar /χawar/ | khawa /kʰawa/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | hamara /hamara/ |
| Mulut | aman /aman/ | ama /ama/ | *aman /aman/ | aman /aman/ | aman /aman/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | ama /ama/ |
| Gigi | duŋ /duŋ/ | shdi /ʂdə/ | *sidün /sidyn/ | ʃdən /ʃdən/ | shidun /ʂidun/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | sídə /sidə/ |
| Lidah | kalaŋ /kalaŋ/ | kile /kəle/ | *kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kielien /kʰjəˈljən/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | keli /keli/ |
| Tangan | χar /χar/ | ghar /ɢar/ | *gar /ɡar/ | ʁar /ʁar/ | qa /qɑ/ | ᠭᠠᠷ /qar/ | gari /ɡari/ |
| Kaki | kual /kual/ | kol /kol/ | *köl /køl/ | køl /køl/ | kon /kon/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | kuli /kuli/ |
| Hati | ʥirgə /dʑirɡə/ | jirge /ʥirɡe/ | *ǰirüken /dʒiryken/ | dʒyrɣen /dʒyrɣen/ | — /—/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | ǯurəgə /dʒurəɡə/ |
| Tulang | iasuŋ /iasuŋ/ | yasi /jasə/ | *yasun /jasun/ | yasən /jasən/ | yasun /jasun/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | yas /jas/ |
| Darah | ʨisuŋ /tɕisuŋ/ | qisi /ʨisə/ | *čisun /tʃisun/ | tʃusun /tʃusun/ | chusun /tʂusun/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | čos /tʃos/ |
| Cinta | — /—/ | duraala /duraala/ | — /—/ | — /—/ | khotula- /xoːtulə/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | — /—/ |
| Pohon | mutoŋ /mutoŋ/ | xjoosi /ɕʥoosə/ | *modun /modun/ | mɔːdən /mɔːdən/ | mutun /mutun/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | mo:də /moːdə/ |
| Anjing | noɢoi /noɢoi/ | nuhui /nuxui/ | *nokai /nokai/ | noxqui /noχqui/ | noghoi /noɣəi/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | nogə /noɡə/ |
| Kucing | — /—/ | mauxi /mauɕi/ | — /—/ | — /—/ | bisalai /biːsəlai/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | — /—/ |
| Ikan | ʥilɣasuŋ /dʑilɣasuŋ/ | jaghasi /ʥaɢasə/ | *ǰigasu /dʒiɡasu/ | dʒaʁasən /dʒaʁasən/ | zhagvasun /tʂɑʁɑˈsun/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | ǯagusa /dʒaɡusa/ |
| Burung | bandʒir /bandʒir/ | — | *sibaɣun /sibaɣun/ | ʃuun /ʃuːn/ | bunzhu /bundʐu/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠨ /ʃibaun/ | degi /deɡi/ |
| Telur | əndəgi /əndəɡi/ | ndige /ndəɡe/ | *öndegen /øndeɡen/ | bala /bala/ | endegvei /əndəɣəi/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡᠨ /øndeɡen/ | əndugu /ənduɡu/ |
| Rumah | gər /ɡər/ | ger /ɡer/ | *ger /ɡer/ | ger /ɡer/ | gie /ɡiə/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | geri /ɡeri/ |
| Garam | dabsuŋ /dabsuŋ/ | dabsi /dabsə/ | *dabusun /dabusun/ | daabsən /daːbsən/ | dansun /dansun/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | hata: /hataː/ |
| Makan | nda- /nda/ | ide /ide/ | *ide- /ide/ | ede /ede/ | ijie- /idʑiə/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | idə- /idə/ |
| Minum | u- /u/ | uqu /uʨu/ | *uu- /uu/ | uu /uː/ | otsu- /otʂɯ/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | o: /oː/ |
| Tidur | təra- /təra/ | ntiraa /ntəraa/ | *unta- /unta/ | nda /nda/ | hhuntura- /huntura/ | ᠤᠨᠲᠠ /unta/ | wante- /wante/ |
| Satu | nəgə /nəɡə/ | nige /nəɡe/ | *nigen /nigen/ | niɣe /niɣe/ | nie /niə/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | nəka /nəka/ |
| Dua | ɢuar /ɢuar/ | ghoor /ɢoor/ | *koyar /kojar/ | ʁuur /ʁuːr/ | ghua /ʁua/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | hoira /hoira/ |
| Tiga | ɢuraŋ /ɢuraŋ/ | ghuraan /ɢuraan/ | *gurban /ɡurban/ | ʁurwan /ʁurwan/ | ghuran /ʁuran/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /qurban/ | guarwe /ɡuarwe/ |
| Empat | deraŋ /deraŋ/ | deeren /deeren/ | *dörben /dørben/ | dørwen /dørwen/ | jieran /dʑiəran/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | durwe /durwe/ |
| Lima | tawuŋ /tawuŋ/ | taawun /taavun/ | *tabun /tabun/ | taawən /taːwən/ | tawun /tawuŋ/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | ta:w /taːw/ |
| Seratus | ʥyŋ /dʑyŋ/ | jong /ʥoŋ/ | *ǰagun /dʒaɡun/ | dʒuun /dʒuːn/ | be /bə/ | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaun/ | — |
| Halo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | — /—/ |
| Terima kasih | — /—/ | hgerli /xɡerlə/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | — /—/ |
| Baik | saŋ /saŋ/ | sain /sain/ | *sajin /sajin/ | sain /sajn/ | sain /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | sain /sain/ |
| Baru | ɕinə /ɕinə/ | xini /ɕinə/ | *sine /sine/ | ʃənə /ʃənə/ | shini /ʂini/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃini/ | śinken /ʃinken/ |
| Merah | fulaŋ /fulaŋ/ | fulaan /fulaan/ | *hulaɣan /hulaɣan/ | ɬaan /ɬaːn/ | hulan /xulan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /hulaan/ | ulān /ulaːn/ |
| Putih | ʨiɢaŋ /tɕiɢaŋ/ | qighaan /ʨaɢaan/ | *čagaɣan /tʃaɡaɣan/ | tʃaʁaan /tʃaʁaːn/ | chighan /tʂiɢan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaqaan/ | čigān /tʃiɡaːn/ |
| Hitam | χəra /χəra/ | hara /xara/ | *kara /kara/ | xara /χara/ | khara /kʰara/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | xar /xar/ |
| Hijau | noɢoŋ /noɢoŋ/ | noghoon /noɢoon/ | *noguɣan /noɡuɣan/ | noʁoon /noʁoːn/ | noghon /noɣon/ | ᠨ᠋ᠣᠬᠤᠬᠠᠨ /noqoan/ | — |
Halaman 1/8
Buka peta interaktif: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.
Dibuat oleh Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Beranda LangMap