Tz'unun K'iche'
우스판테코어
마야어족
우스판테코어(자칭 Tz'unun K'iche', '우스판탄의 언어')는 과테말라 쿠추마타네스 고지대에서 쓰이는 키체계 마야어로, 주로 엘키체주 우스판탄 시를 중심으로 약 5,000명이 사용한다. 우스판테코어는 성조를 지닌 몇 안 되는 마야어 가운데 하나로, 그 성조가 문법적 기능을 한다는 점에서 언어유형론적으로 주목받는다. 대부분의 마야어는 마야조어의 본래 성조 대립을 잃었으나, 우스판테코어는 새로운 성조 체계를 발전시켜 이를 문법적 목적, 구체적으로는 일부 동사에서 완료상을 표시하는 데 사용한다. 계통상 우스판테코어는 키체어(quc), 츠투힐어(tzj), 카크치켈어(cak), 사카풀테코어(skp)와 함께 키체어파에 속하지만, 독자적인 음운적·어휘적 특징을 지닌다. 우스판테코어 공동체는 1980년대 과테말라 내전의 집단학살에서 살아남았으며, 쿠추마타네스 산간 계곡의 공동체적 고립을 통해 언어를 지켜 왔다.
사용 지역
우스판테코어의 핵심 단어 87개
출처
단어 비교
같은 분류의 언어와 비교: 마야어족
| 뜻 | 우스판테코어 | 키체어 | 카크치켈어 | 포코므치어 | 마야조어 | 케크치어 | 아과카테코어 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 물 | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | yaʼ /jaʔ/ | haʼ /haʔ/ | *haʔ /haʔ/ | haʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ |
| 불 | qʼaaqʼ /qʼaːqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaaqʼ /qʼaːqʼ/ | *qʼaaqʼ /qʼaaqʼ/ | xam /ʃam/ | qʼaq /qʼaq/ |
| 해 | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼix/ | qʼij /qʼix/ | qʼiij /qʼiːx/ | *qʼiinh /qʼiinh/ | saqʼe /saqʼe/ | qʼijl /qʼihl/ |
| 달 | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | poh /poh/ | *uːh /uːh/ | po /po/ | xahaw /ʃahaw/ |
| 별 | chʼumil /tʃʼumil/ | chʼumil /tʃʼumil/ | chʼumil /tʃʼumil/ | chʼumiil /tʃʼumiːl/ | *eʼq /eʼq/ | chahim /tʃahim/ | chumeʼl /tʃumeʔl/ |
| 밤 | laqʼabʼ /laqʼaɓ/ | aqʼabʼ /aqʼaɓ/ | aqʼaʼ /aqʼaʔ/ | aqʼabʼ /aqʼaɓ/ | *aqʼabʼ /aqʼaɓ/ | qʼojyin /qʼoχjin/ | aqʼbʼal /aqʼɓal/ |
| 비 | jabʼ /haɓ/ | jabʼ /xaɓ/ | jobʼ /xoɓ/ | jabʼ /xaɓ/ | *nhabʼ /ŋaɓ/ | habʼ /haɓ/ | abʼal /aɓal/ |
| 눈 | chun tew /tʃun tew/ | saq tew /saq tew/ | nieve /ˈnjebe/ | miik /miːk/ | — | xchuʼi keh /ʃtʃuʔi keh/ | — |
| 바람 | tew /tew/ | iqʼ /iqʼ/ | kaqʼiqʼ /kaqʼiqʼ/ | teew /teːw/ | *ʔiʔqʼ /ʔiʔqʼ/ | iqʼ /iqʼ/ | kyeqʼeqʼ /kjeqʼeqʼ/ |
| 흙 | ulew /uleːw/ | ulew /ulew/ | ulew /uleːw/ | akʼal /akʼal/ | *chʼohchʼ /tʃʼohtʃʼ/ | chʼochʼ /tʃʼotʃʼ/ | txʼotxʼ /tʃʼotʃʼ/ |
| 돌 | ábʼaj /ˈáɓax/ | abʼaj /aɓax/ | abäj /aˈɓəx/ | abʼaj /aɓax/ | *ʔaʔbʼaj /ʔaʔbʼaj/ | pek /pek/ | kʼubʼ /kʼuɓ/ |
| 산 | witz /wits/ | juyubʼ /xujuɓ/ | juyuʼ /xuˈjuʔ/ | yuuqʼ /juːqʼ/ | *witz /wits/ | tzuul /tsuːl/ | witz /wits/ |
| 바다 | mar /mar/ | plo /plo/ | palow /palow/ | palaw /palaw/ | — | palaw /palaw/ | pitzʼpuj aʼ /pitsʼpuh aʔ/ |
| 어머니 | nan /nan/ | nan /nan/ | teʼ /teʔ/ | tuut /tuːt/ | *naʔ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naa /naː/ |
| 아버지 | tat /tat/ | tat /tat/ | tataʼ /tataʔ/ | ajaaw /axaːw/ | *taat /taat/ | yuwaʼ /juwaʔ/ | mam /mam/ |
| 딸 | rabʼin /raɓin/ | miʼal /miʔal/ | meʼal /meʔal/ | ixqʼuun /iʃqʼuːn/ | — | rabʼin /raɓin/ | meʼal /meʔal/ |
| 나 | in /in/ | in /in/ | rïn /rɪn/ | hin /hin/ | *in /in/ | laaʼin /laːʔin/ | in /in/ |
| 너 | at /at/ | at /at/ | rat /rat/ | hat /hat/ | *ʔat /ʔat/ | laaʼat /laːʔat/ | naʼ /naʔ/ |
| 우리 | oj /ox/ | uj /ux/ | röj /rʊx/ | hoj /hox/ | — /—/ | laaʼo /laːʔo/ | oʼ /oʔ/ |
| 이름 | bʼii /ɓiː/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | bʼihnaal /ɓihnaːl/ | *bʼih /bʼih/ | kʼabʼaʼej /kʼaɓaʔeχ/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ |
| 사람 | kristyan /kristjan/ | winaq /winaq/ | winäq /wiˈnəq/ | kʼachareel /kʼatʃareːl/ | *winaq /winaq/ | poyanam /pojanam/ | wunaq /wunaq/ |
| 머리 | bʼaa /ɓaː/ | jolom /xolom/ | jolom /xolom/ | nahis /nahis/ | — | jolom /χolom/ | wiʼaj /wiʔah/ |
| 눈 | wach /watʃ/ | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | runaqʼ ruwäch /runaqʼ ruwətʃ/ | naqʼwachis /naqʼwatʃis/ | *Haty /hatʲ/ | xnaqʼ u /ʃnaqʼ u/ | witzʼ /witsʼ/ |
| 귀 | xikiin /ʃikiːn/ | xikin /ʃikin/ | xikin /ʃikin/ | xikin /ʃikin/ | *xikin /ʃikin/ | xik /ʃik/ | xhchin /ʃtʃin/ |
| 코 | tzaʼm /tsaʔm/ | tzaʼm /tsaʔm/ | tzaʼn /tsaʔn/ | juʼ /xuʔ/ | *nhiiʔ /ŋiːʔ/ | uʼuj /uʔuχ/ | juʼ /χuʔ/ |
| 입 | chiʼ /tʃiʔ/ | chiʼ /tʃiʔ/ | chiʼ /tʃiʔ/ | chiʼhis /tʃiʔhis/ | *tyiiʔ /tʲiːʔ/ | e /e/ | tziʼaj /tsiʔah/ |
| 이 | e /e/ | ware /waɾe/ | ey /ej/ | ehis /ehis/ | *ʔeeh /ʔeːh/ | ruuch e /ruːtʃ e/ | eʼ /eʔ/ |
| 혀 | aqʼ /aqʼ/ | aqʼ /aqʼ/ | aqʼ /aqʼ/ | aqʼ /aqʼ/ | *aaqʼ /aːqʼ/ | aqʼ /aqʼ/ | aqʼ /aqʼ/ |
| 손 | qʼaabʼ /qʼaːɓ/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | *qʼabʼ /qʼabʼ/ | uqʼm /uqʼm/ | qʼab /qʼab/ |
| 발 | aqan /aqan/ | aqan /aqan/ | aqän /aqən/ | ooq /oːq/ | *ʔooq /ʔoːq/ | oq /oq/ | aqan /aqan/ |
| 마음 | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | animaʼ /animaʔ/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | kʼuxliis /kʼuʃliːs/ | — /—/ | chʼoolej /tʃʼoːlej/ | kʼuum /kʼuːm/ |
| 뼈 | bʼaaq /ɓaːq/ | bʼaq /ɓaq/ | bʼaq /ɓaq/ | bʼaq /ɓaq/ | *bʼaaq /ɓaːq/ | bʼaq /ɓaq/ | bʼaq /ɓaq/ |
| 피 | kikʼ /kikʼ/ | kikʼ /kikʼ/ | kïkʼ /kɪkʼ/ | kikʼ /kikʼ/ | *kikʼ /kikʼ/ | kikʼ /kikʼ/ | chichʼ /tʃitʃʼ/ |
| 사랑 | lóqʼ /lóqʼ/ | loqʼoj /loqʼox/ | ajowabʼäl /axowaɓəl/ | rahaal /rahaːl/ | — /—/ | rahok /rahok/ | xajan /ʃahan/ |
| 나무 | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheeʼ /tʃeːʔ/ | *teʔ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ |
| 개 | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | *tzʼiʔ /tzʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ |
| 고양이 | mis /mis/ | meʼs /meʔs/ | mes /mes/ | mees /meːs/ | — /—/ | mes /mes/ | mis /mis/ |
| 물고기 | kar /kar/ | kar /kaɾ/ | kar /kar/ | kar /kar/ | *kar /kar/ | kar /kar/ | kay /kaj/ |
| 새 | tzʼikin /tsʼikin/ | tzʼikin /tsʼikin/ | tzʼikin /tsʼikin/ | tzʼikin /tsʼikin/ | *tzʼikin /tzʼikin/ | tzʼik /tsʼik/ | chʼuʼl /tʃʼuʔl/ |
| 달걀 | saqmolobʼ /saqmoloɓ/ | saqmoʼl /saqmoʔl/ | saqmoloʼ /saqmoloʔ/ | miloj /milox/ | — | mol /mol/ | kʼolobʼ /kʼoloɓ/ |
| 말 | kwaʼy /kwaʔj/ | kej /kex/ | kej /kex/ | kawaay /kawaːj/ | — | kawaay /kawaːj/ | chej /tʃeh/ |
| 집 | jaa /haː/ | ja /xa/ | jay /xaj/ | paat /paːt/ | *nah /nah/ | ochoch /otʃotʃ/ | nya /ɲa/ |
| 우유 | lech /letʃ/ | leche /letʃe/ | leche /ˈletʃe/ | chʼuuchʼ /tʃʼuːtʃʼ/ | — | leech /leːtʃ/ | lech /letʃ/ |
| 꿀 | kabʼ /kaɓ/ | kabʼ /kaɓ/ | kabʼ /kaɓ/ | kaabʼ /kaːɓ/ | *kaabʼ /kaːɓ/ | xyaʼal kabʼ /ʃjaʔal kaɓ/ | kabʼ /kaɓ/ |
| 소금 | atzʼam /atsʼam/ | atzʼam /atsʼam/ | atzʼam /atsʼam/ | atzʼaam /atsʼaːm/ | *ʔaʔtzʼaam /ʔaʔtsʼaːm/ | atzʼam /atsʼam/ | aatzʼum /aːtsʼum/ |
| 포도주 | vin /bin/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | — | bʼiin /ɓiːn/ | win /win/ |
| 철 | chʼiichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | chʼihchʼ /tʃʼihtʃʼ/ | — | chʼiichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ |
| 책 | wuuj /wuːx/ | wuj /wux/ | wuj /wux/ | huuj /huːx/ | *huʔnh /huʔŋ/ | hu /hu/ | liwr /liwr/ |
| 먹다 | waʼ /waʔ/ | tijow /tixow/ | waʼin /waʔin/ | wiʼk /wiʔk/ | *waʔ /waʔ/ | waʼak /waʔak/ | wii /wiː/ |
| 마시다 | ukʼ /ukʼ/ | ukʼaaj /ukʼaːx/ | kumun /kumun/ | uukʼ /uːkʼ/ | *ʔukʼ /ʔukʼ/ | ukʼak /ukʼak/ | uuk /uːk/ |
| 자다 | war /war/ | war /waɾ/ | war /war/ | wirik /wirik/ | *war /war/ | wark /wark/ | watl /waːtl/ |
| 하나 | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /xun/ | jinaj /xinax/ | *jun /jun/ | jun /χun/ | jun /hun/ |
| 둘 | quiibʼ /kiːɓ/ | kebʼ /keɓ/ | kaʼiʼ /kaʔiʔ/ | kiʼibʼ /kiʔiɓ/ | *kaʼ /kaʼ/ | wiibʼ /wiːɓ/ | kaʼwutz /kaʔwuts/ |
| 셋 | oxibʼ /oʃiɓ/ | oxibʼ /oʃiɓ/ | oxiʼ /oʃiʔ/ | ixibʼ /iʃiɓ/ | *ʼoxibʼ /ʔoʃiɓ/ | oxibʼ /oʃiɓ/ | oxox /oʃoʃ/ |
| 넷 | kajibʼ /kaxiɓ/ | kajibʼ /kaxiɓ/ | kajiʼ /kaxiʔ/ | kijibʼ /kixiɓ/ | *kaŋibʼ /kaŋiɓ/ | kaahibʼ /kaːhiɓ/ | kyaj /kjah/ |
| 다섯 | joobʼ /hoːɓ/ | jobʼ /xoɓ/ | woʼoʼ /woʔoʔ/ | hoʼoobʼ /hoʔoːɓ/ | *hoʔ /hoʔ/ | oobʼ /oːɓ/ | oʼ /oʔ/ |
| 백 | jun cient /hun sjent/ | jokʼal /xokʼal/ | wokʼal /wokʼal/ | hoʼkʼahl /hoʔkʼahl/ | — | oʼkʼaal /oʔkʼaːl/ | jun cient /hun sjent/ |
| 안녕하세요 | saʼbʼal /saʔbal/ | saqarik /saqaɾik/ | utz iwäch /uts iwətʃ/ | ma chaa /ma tʃaː/ | — /—/ | ma saʼ laachʼool /ma saʔ laːtʃʼoːl/ | kʼamta /kʼamta/ |
| 감사합니다 | maltyox /maltjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | matyox /matjoʃ/ | tioxlaab /tjoʃlaːb/ | — /—/ | bantyox /bantjoʃ/ | tixwajʼ /tiʃwahʼ/ |
| 좋은 | tzi /tsi/ | utz /uts/ | ütz /ʊts/ | holohik /holohik/ | *utz /utz/ | us /us/ | balaj /balah/ |
| 새로운 | akʼ /akʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼakʼaʼ /kʼakʼaʔ/ | akʼ /akʼ/ | *ʔa(a)kʼ /ʔakʼ/ | akʼ /akʼ/ | akʼaj /aːkʼah/ |
| 빨강 | kyeq /kjeq/ | kaq /kaq/ | käq /kəq/ | kaq /kaq/ | *kaq /kaq/ | kaq /kaq/ | kyaq /kjaq/ |
| 하양 | saq /saq/ | saq /saq/ | säq /səq/ | saq /saq/ | *saq /saq/ | saq /saq/ | saq /saq/ |
| 검정 | qʼeq /qʼeq/ | qʼeq /qʼeq/ | qʼeq /qʼeq/ | qʼeq /qʼeq/ | *ʔejqʼ /ʔejqʼ/ | qʼeq /qʼeq/ | qʼeq /qʼeq/ |
| 초록 | rax /raʃ/ | rax /raʃ/ | räx /rəʃ/ | rax /raʃ/ | *raʔx /raʔʃ/ | rax /raʃ/ | txaʼx /tʃaʔʃ/ |
| 파랑 | xaar /ʃaːr/ | xar /ʃaɾ/ | räx /rəʃ/ | rax /raʃ/ | — | rax /raʃ/ | xew /ʃew/ |
| 99 | junmuchʼ bʼelejlajuj /hunmutʃʼ ɓelexlaxux/ | junmuchʼ bʼelej lajuj /xunmutʃʼ ɓelex laxux/ | — | belejlaj roʼkʼahl /belexlax roʔkʼahl/ | — | — | jun mutxʼ tu belujlaj /hun muʈʂʼ tu beluhlah/ |
페이지 1/9
인터랙티브 지도 열기: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 언어 시각화 프로젝트의 일부입니다. 정적이고 크롤링 가능한 요약이며, 인터랙티브 지도에서는 발음 음성, 필터, 지구본 보기를 제공합니다.
제작 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 홈