Tsoyaha
유치어
고립어
유치어(Euchee라고도 함, ISO 639-3: yuc)는 역사적으로 미국 남동부 유치 공동체와 연결되고 현재 오클라호마를 중심으로 하는 계통 고립어다. 유치인은 19세기 강제 이주로 조상 대대로 살던 땅에서 서쪽으로 쫓겨났고, 영어 학교 교육과 동화 정책이 심각한 언어 전환을 일으켰다. 고령 제1언어 화자의 마지막 세대가 줄어들고 있지만 ‘5명 미만’ 같은 고정 수치는 금세 낡는다. 공동체가 이끄는 유치 언어 프로젝트는 남은 원로들과 활동하며 일부 젊은 부모가 다시 유치어를 제1언어로 아이들에게 가르친다고 보고한다. 유치어에는 사회적 정체성에 민감한 형태를 포함한 복잡한 인칭·명사 부류 구별이 있고, 일부 대명사와 다른 형태에서 남성 말과 여성 말이 다르다. 공동체 자료는 실용적인 라틴 문자 기반 표기를 쓰지만 교육은 구어 유창성·녹음·몰입·세대 간 사용을 강조하며, 유치어에는 공적 지위가 없다.
사용 지역
유치어의 핵심 단어 87개
출처
- Linn (2001) — A grammar of Euchee (Yuchi)
- Wagner (1934) — Yuchi
단어 비교
같은 분류의 언어와 비교: 고립어
| 뜻 | 유치어 | 몽골조어 | 키날룩어 | 다우르어 | 위치타어 | 안디어 | 마카사에어 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 물 | tse /tse/ | *usun /usun/ | хьу /xu/ | oso /oso/ | kicʔa /kitsʔa/ | лъен /ɬen/ | ira /ˈira/ |
| 불 | ʼyati /ʔjati/ | *gal /ɡal/ | чӏаь /tʃʼæ/ | gali /ɡali/ | heːcʔa /heːtsʔa/ | цӏай /tsʼaj/ | ata /ˈata/ |
| 해 | tso /tso/ | *naran /naran/ | ынкь /ɨnqʼ/ | nara /nara/ | saːkhirʔa /saːkʰiɾʔa/ | миллӏи /milːi/ | watu /ˈwatu/ |
| 달 | shafa /ʃafa/ | *sara /sara/ | вацӏ /vatsʼ/ | sarūla /saruːla/ | waːh /waːh/ | борцӏцӏо /bortsʼːo/ | uru /ˈuru/ |
| 별 | weʼyv /weʔjʌ̃/ | *hodun /hodun/ | пхунцӏ /pχuntsʼ/ | odə /odə/ | hiːkwirikʔa /hiːkʷiɾikʔa/ | цӏцӏа /tsʼːa/ | lekiluru /lekiluru/ |
| 밤 | pado /pado/ | *söni /søni/ | сан /san/ | suni /suni/ | ckhaːrʔa /tskʰaːɾʔa/ | релъо /reɬo/ | maagamu /maaɡamu/ |
| 눈 | sta /sta/ | *časun /tʃasun/ | ккыза /kːɨza/ | čas /tʃas/ | hiraːʔa /hiɾaːʔa/ | анзи /anzi/ | — |
| 어머니 | ditsehæ /ditsehæ/ | *eke /eke/ | даьдаь /dædæ/ | ewe: /eweː/ | eciyeːh /etsijeːh/ | ила /ila/ | ina /ˈina/ |
| 아버지 | dzetʼe /dzetʼe/ | *ečige /etʃiɡe/ | бый /bɨj/ | ečige /etʃiɡe/ | taːtah /taːtah/ | има /ima/ | baba /ˈbaba/ |
| 나 | di /di/ | *bi /bi/ | зы /zɨ/ | bi /bi/ | nacʔih /natsʔih/ | ден /dẽ/ | ani /ani/ |
| 너 | tse /tse/ | *či /tʃi/ | вы /vɨ/ | sí /si/ | nasʔih /nasʔih/ | мин /min/ | ai /ai/ |
| 우리 | ʼõdi / nõdi /ʔõdi / nõdi/ | *bida / *ba /bida / ba/ | кин / йир /kʰin / jir/ | bide / ba: /bide / baː/ | — /—/ | илӏил /itɬʼil/ | fi / ini /fi / ini/ |
| 이름 | tiʼe /tiʔe/ | *nere /nere/ | цӏу /tsʼu/ | nera /nera/ | hissaːrʔa /hissaːɾʔa/ | цӏер /tsʼeːr/ | nai /nai/ |
| 눈 | gochi /ɡotʃʰi/ | *nidün /nidyn/ | пил /pʰil/ | nid /nid/ | kirikʔa /kiɾikʔa/ | гьаркӏо /harkʼo/ | nana /ˈnana/ |
| 이 | kẽ /kẽ/ | *sidün /sidyn/ | цулоз /tsuloz/ | sídə /sidə/ | aːkʔa /aːkʔa/ | сол /sol/ | wasi /wasi/ |
| 혀 | kʼẽka /kʼẽka/ | *kelen /kelen/ | мицӏ /mitsʼ/ | keli /keli/ | hacʼa /hatsʔa/ | мицӏцӏи /mitsʼːi/ | ipi /ipi/ |
| 손 | weʼothæ /weʔotʰæ/ | *gar /ɡar/ | кул /kʰul/ | gari /ɡari/ | iskʔa /iskʔa/ | рекьа /rekʼa/ | tana /ˈtana/ |
| 발 | wedithæ /weditʰæ/ | *köl /køl/ | анк /ankʰ/ | kuli /kuli/ | asʔa /asʔa/ | чукӏа /tʃukʼa/ | iti /ˈiti/ |
| 마음 | wethæ /wetʰæ/ | *ǰirüken /dʒiryken/ | унг /uŋɡ/ | ǯurəgə /dʒurəɡə/ | sikicʔa /sikitsʔa/ | рокӏо /rokʼo/ | — /—/ |
| 뼈 | weshʼe /weʃʼe/ | *yasun /jasun/ | инкӏ /inkʼ/ | yas /jas/ | kiːsʔa /kiːsʔa/ | рокьи /rotɬʼi/ | sapa /ˈsapa/ |
| 피 | wi /wi/ | *čisun /tʃisun/ | пӏи /pʼi/ | čos /tʃos/ | waːckicʔa /waːtskitsʔa/ | гьин /hin/ | wai /wai/ |
| 사랑 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| 나무 | ʼya /ʔja/ | *modun /modun/ | вишаь /viʃæ/ | mo:də /moːdə/ | tiyaːhkw /tijaːhkʷ/ | рикьва /riqʷːa/ | ate /ˈate/ |
| 개 | dzene /dzene/ | *nokai /nokai/ | пхра /pχra/ | nogə /noɡə/ | kiciyeːh /kitsijeːh/ | хвай /χʷaj/ | defa /ˈdɛfa/ |
| 고양이 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| 물고기 | shu /ʃu/ | *ǰigasu /dʒiɡasu/ | балыгъ /balɨʁ/ | ǯagusa /dʒaɡusa/ | kaːcʔa /kaːtsʔa/ | хвами /χwami/ | seumeti /seumeti/ |
| 집 | yufa /jufa/ | *ger /ɡer/ | цӏва /tsʼwa/ | geri /ɡeri/ | akhaːrʔa /akʰaːɾʔa/ | хъоро /qʼoro/ | oma /ˈoma/ |
| 먹다 | gothlæ /ɡoɬæ/ | *ide- /ide/ | кьандаь /qʼandæ/ | idə- /idə/ | kaʔac /kaʔats/ | икъвин /iqʷːin/ | nawa /ˈnawa/ |
| 마시다 | pʼe /pʼe/ | *uu- /uu/ | цуври /tsuvri/ | o: /oː/ | kikʔa /kikʔa/ | игьин /ihin/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ |
| 하나 | hitʼe /hitʼe/ | *nigen /nigen/ | са /sa/ | nəka /nəka/ | chiʔass /tsʰiʔass/ | цеб /tseb/ | u /ʔu/ |
| 둘 | nõwe /nõwe/ | *koyar /kojar/ | кӏу /kʼu/ | hoira /hoira/ | wic /wits/ | чӏеди /tʃʼedi/ | lolae /loˈlae/ |
| 셋 | nǫkæ /nõkæ/ | *gurban /ɡurban/ | пшва /pʃʷa/ | guarwe /ɡuarwe/ | taw /taw/ | лъобгу /ɬobɡu/ | lolitu /lolitu/ |
| 다섯 | chʼwahe /tʃʼwahe/ | *tabun /tabun/ | пхьу /pxu/ | ta:w /taːw/ | — | иншдугу /inʃːduɡu/ | lima /lima/ |
| 안녕하세요 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| 감사합니다 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| 좋은 | sæle /sæle/ | *sajin /sajin/ | ксан /ksan/ | sain /sain/ | acs /atss/ | шув /ʃuv/ | rau /rau/ |
| 빨강 | tshyathla /tsʰjaɬa/ | *hulaɣan /hulaɣan/ | ццыма /tsɨma/ | ulān /ulaːn/ | kwhaːc /kʷʰaːts/ | гьири /hiri/ | imiri /imiri/ |
페이지 1/5
인터랙티브 지도 열기: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 언어 시각화 프로젝트의 일부입니다. 정적이고 크롤링 가능한 요약이며, 인터랙티브 지도에서는 발음 음성, 필터, 지구본 보기를 제공합니다.
제작 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 홈