ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ

Kimanchu

Kitungusi > kusini

FamiliaKitungusi > kusini Wasemaji約100人 (L1高齢者) / 数千人 (L2 (lugha ya pili)) EneoManchuria (Northeast China) Uandishi wa KilatiniMöllendorff transliteration (1892) UsomajiNeno asili la Kimanchu

Kimanchu ni lugha ya Tungusic iliyotumika kama lugha ya kifalme ya nasaba ya Qing (1644–1912). Ina msamiati mzuri wa asili kwa herufi za Han — emu, juwe, ilan kwa nambari; šun kwa jua; abka kwa mbingu. Kamusi za lugha mbili kama Yuzhi Qingwenjian (1708) pia zinarekodia matamshi ya Sino-Manchu kulingana na Mandarin ya kaskazini ya mwishoni mwa Ming. Hati ya Kimanchu, iliyotokana na alfabeti ya Kimongolia, ilitumika katika hati rasmi katika kipindi chote cha Qing.

Maeneo inakozungumzwa

Usomaji wa herufi za Han katika Kimanchu

Herufi Maana Usomaji Umbo IPA
一 one ᡝᠮᡠemu /emu/
二 two ᠵᡠᠸᡝjuwe /dʒuwə/
三 three ᡳᠯᠠᠨilan /ilan/
四 four ᡩᡠᡳᠨduin /duin/
五 five ᠰᡠᠨᠵᠠsunja /sundʒa/
六 six ᠨᡳᠩᡤᡠᠨninggun /niŋɡun/
七 seven ᠨᠠᡩᠠᠨnadan /nadan/
八 eight ᠵᠠᡴᡡᠨjakūn /dʒakʰuːn/
九 nine ᡠᠶᡠᠨuyun /ujun/
十 ten ᠵᡠᠸᠠᠨjuwan /dʒuwan/
天 sky ᠠᠪᡴᠠabka /abka/
地 ground ᠨᠠna /na/
日 sun ᡧᡠᠨšun /ʃun/
月 moon ᠪᡳᠶᠠbiya /bija/
山 mountain ᠠᠯᡳᠨalin /alin/
海 sea ᠮᡝᡩᡝᡵᡳmederi /medəri/
水 water ᠮᡠᡴᡝmuke /mukə/
火 fire ᡨᡠᠸᠠtuwa /tuwa/
木 tree ᠮᠣᠣmoo /moː/
土 soil ᠪᠣᡳᡥᠣᠨboihon /bojxon/
石 stone ᠸᡝᡥᡝwehe /wəxə/
鐵 iron ᠰᡝᠯᡝsele /sələ/
雨 rain ᠠᡤᠠaga /aɡa/
雪 snow ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳnimanggi /nimaŋɡi/
牛 ox ᡳᡥᠠᠨihan /ixan/
虎 tiger ᡨᠠᡧᠠtasha /taʃa/
龍 dragon ᠮᡠᡩᡠᡵᡳmuduri /muduri/
蛇 snake ᠮᡝᡳᡥᡝmeihe /məixə/
馬 horse ᠮᠣᡵᡳᠨmorin /morin/
羊 sheep ᡥᠣᠨᡳᠨhonin /xonin/
雞 chicken ᠴᠣᡴᠣcoko /tʃoko/
犬 dog ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨindahūn /indaxuːn/
豬 pig ᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨulgiyan /ulɡijan/
貓 cat ᡴᡝᠰᡳᡴᡝkesike /kəsikə/
鳥 bird ᡤᠠᡧᠠgasha /ɡaʃa/
魚 fish ᠨᡳᠮᠠᡥᠠnimaha /nimaxa/
頭 head ᡠᠵᡠuju /udʒu/
目 eye ᠶᠠᠰᠠyasa /jasa/
耳 ear ᡧᠠᠨšan /ʃan/
鼻 nose ᠣᡶ᠋ᠣᡵᠣoforo /oforo/
口 mouth ᠠᠩᡤᠠangga /aŋɡa/
牙 tooth ᠸᡝᡳ᠌ᡥᡝweihe /wəixə/
心 heart ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨniyaman /njaman/
手 hand ᡤᠠᠯᠠgala /ɡala/
足 foot ᠪᡝᡨᡥᡝbethe /bətxə/
血 blood ᠰᡝᠩᡤᡳsenggi /səŋɡi/
肉 meat ᠶᠠᠯᡳyali /jali/
人 person ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠniyalma /njalma/
女 woman ᡥᡝᡥᡝhehe /xəxə/
兒 child ᠵᡠᡳjui /dʒui/
家 home, family ᠪᠣᠣboo /boː/
門 door, gate ᡩᡠᡴᠠduka /duka/
飯 cooked rice, meal ᠪᡠᡩᠠbuda /buda/
茶 tea ᠴᠠᡳcai /tʃai/
錢 money ᠵᡳᡥᠠjiha /dʒixa/
年 year ᠠᠨᡳᠶᠠaniya /anja/
生 live, be born ᠪᠠᠨᠵᡳᠮᠪᡳbanjimbi /bandʒimbi/
死 die ᠪᡠᠴᡝᠮᠪᡳbucembi /butʃəmbi/
行 go ᠶᠠᠪᡠᠮᠪᡳyabumbi /jabumbi/
行 row ᡶᠠᡳᡩᠠᠨfaidan /faidan/
来 come ᠵᡳᠮᠪᡳjimbi /dʒimbi/
去 leave ᡤᡝᠨᡝᠮᠪᡳgenembi /ɡənəmbi/
走 run ᠰᡠᠵᡠᠮᠪᡳsujumbi /sudʒumbi/
飛 fly ᡩᡝᠶᡝᠮᠪᡳdeyembi /dəjəmbi/
坐 sit ᡨᡝᠮᠪᡳtembi /təmbi/
立 stand ᡳᠯᡳᠮᠪᡳilimbi /ilimbi/
見 see ᠰᠠᠪᡠᠮᠪᡳsabumbi /sabumbi/
聞 hear ᡩᠣᠨᠵᡳᠮᠪᡳdonjimbi /dondʒimbi/
知 know ᠰᠠᠮᠪᡳsambi /sambi/
食 eat ᠵᡝᠮᠪᡳjembi /dʒəmbi/
飲 drink ᠣᠮᡳᠮᠪᡳomimbi /omimbi/
白 white ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨšanggiyan /ʃaŋɡijan/
黑 black ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨsahaliyan /saxalijan/
紅 red ᡶ᠋ᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨfulgiyan /fulɡijan/
黃 yellow ᠰᡠᠸᠠᠶᠠᠨsuwayan /suwajan/
青 blue-green ᠨᡳᠣᡥᠣᠨniohon /nioxon/
綠 green ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨniowanggiyan /niowaŋɡijan/
灰 grey; ash ᡶ᠋ᡠᠯᡝᠩᡤᡳfulenggi /fuləŋɡi/
大 big ᠠᠮᠪᠠamba /amba/
小 small ᠠᠵᡳᡤᡝajige /adʒiɡə/
多 many, much ᠯᠠᠪᡩᡠlabdu /labdu/
長 long ᡤᠣᠯᠮᡳᠨgolmin /ɡolmin/
長 grow; elder ᡥᡡᠸᠠᡧᠠᠮᠪᡳhūwašambi /xuːwaʃambi/
老 old ᠰᠠᡴ᠋ᡩ᠋ᠠsakda /sakda/
遠 far ᡤᠣᡵᠣgoro /ɡoro/
熱 hot ᡥᠠᠯᡥᡡᠨhalhūn /xalxuːn/
冷 cold ᡧᠠᡥᡡᡵᡠᠨšahūrun /ʃaxuːrun/
香 fragrant ᠸᠠᠩᡤᠠwangga /waŋɡa/
上 up ᡩᡝᠯᡝdele /dələ/
下 down ᡶᡝᠵᡳᠯᡝfejile /fədʒilə/
左 left ᡥᠠᡧᡡhashū /xaʃuː/
右 right ᡳᠴᡳici /itʃi/
中 middle ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠdulimba /dulimba/
中 hit ᡤᠣᡳᠪᡠᠮᠪᡳgoibumbi /ɡoibumbi/
央 center ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳdulimbai /dulimbai/
東 east ᡩᡝᡵᡤᡳdergi /dərɡi/
西 west ᠸᠠᡵᡤᡳwargi /warɡi/
南 south ᠵᡠᠯᡝᡵᡤᡳjulergi /dʒulərɡi/
北 north ᠠᠮᠠᡵᡤᡳamargi /amarɡi/
我 I, me ᠪᡳbi /bi/
你 you ᠰᡳsi /si/
有 have; there is ᠪᡳᠮᠪᡳbimbi /bimbi/
無 not have, without ᠠᡴᡡakū /akuː/
不 not ᠠᡴᡡakū /akuː/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: familia ya Kitungus (tawi la Manchu-Tungus, Kusini)

Maana KimanchuKijurchenKisibeKinanaiKiudegeProto-TungusKievenki
Maji ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ muke /muke/ ᠮᡠᡣᡝ /mukʰu/ муэ /muə/ ули /uli/ *mū /mū/ мӯ /muː/
Moto ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ to /to/ ᡨᡠᠸᠠ /tʰuɑ/ тава /tava/ то̄ /toː/ *tawa /tawa/ того /toɡo/
Jua ᡧᡠᠨ /ʃun/ še'un /ʃeun/ ᡧᡠᠨ /sun/ сиун /siun/ сӯ /suː/ *sigūn /sigūn/ дылача /dilatʃaː/
Mwezi ᠪᡳᠶᠠ /bija/ bia /bia/ ᠪᡳᠶᠠ /biɑ/ биа /bia/ биа /bia/ *bēga /bēga/ бега /beɡa/
Nyota ᡠᠰᡳᡥᠠ /usiˈχa/ ušiha /uʃixa/ ᡠᠰᡳᡥᠠ /usxɑ/ хосикта /xosikta/ ваикта /ˈwaikta/ *xōsikta /xoːsikta/ осикта /osikta/
Usiku ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dobori/ dobori /dobori/ ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dœviri/ долбо /dolbo/ догбо /doɡbo/ *dolbo /dolbo/ долбони /dolboni/
Mvua ᠠᡤᠠ /aɡa/ agu /aɡu/ ᠠᡤᠠ /ɑɣɑ/ тугдэ /tuɡdə/ тигдэ /tiɡdə/ *tigde /tiɡde/ тыгдэ /tiɡdə/
Theluji ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimaŋɡi/ imanggi /imaŋɡi/ ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimɑŋ/ симата /simata/ има̄ /imaː/ *imana /imana/ иманна /imanna/
Ukurasa 1/10

Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno

Linganisha na lugha kuu za dunia

Kimanchu
ᠪᡳ ᠠᠨᡨᠠᡥᠠ ᡳ ᠵᡠᠯᡝᡵᡳ ᡥᡡᡩᠠ ᡩᡝ ᠰᠠᠪᡠᡥᠠᠩᡤᡝ ᡝᡨᡠᡴᡠ ᠪᡝ ᡝᡨᡠᡴᡳ ᡨᡠᠸᠠᡴᡳ ᠰᡝᠮᠪᡳ
أنا أريد أن أجرب بدلة رأيتها في محل مقابل الفندق
我 想 试穿 酒店 对面的 商店 里 看到的 那套西装
मैं होटल के सामने एक दुकान में देखा सूट को पहनकर देखना चाहता हूँ
I want to try on a suit I saw ‌in a shop across from the hotel
私は ホテルの 向かいの お店 で 見た スーツを 試着 したいです
Ich möchte einen Anzug anprobieren den ich in einem Geschäft gegenüber vom Hotel gesehen habe
Я хочу примерить костюм который я увидел в магазине напротив отеля

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kitungusi > kusini

Herufi KimanchuKijurchenKisibeProto-TungusKikhitanProto-MongolicKichina cha Phags-pa
一 emu /emu/ emu /emu/ emu /əmu/ *əmun /*əmun/ am /am/ *nigen /*niɡen/ yi /ʔi/
二 juwe /dʒuwə/ juwe /dʑuwe/ juwe /dʑuwə/ *dʒuər /*dʒuər/ jur /dʒur/ *qoyar /*qojar/ ži /ʐi/
三 ilan /ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ hur /hur/ *gurba(n) /*ɡurban/ sam /sam/
四 duin /duin/ duin /duin/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ dur /dur/ *dörbe(n) /*dœrben/ shi /sɨ/
五 sunja /sundʒa/ sunja /sundʑa/ sunja /sundʑa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ tau /tʰau/ *tabu(n) /*tabun/ u /wu/
六 ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɢun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ nil /nil/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ lėu /lɥu/
七 nadan /nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ dolo /dolo/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ tsʻi /tsʰi/
八 jakūn /dʒakʰuːn/ jakūn /dʑakɯn/ jakūn /dʑakɯn/ *dʒapkun /*dʒapkun/ — *nayima(n) /*najiman/ ba /pa/
九 uyun /ujun/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ is /is/ *yersü(n) /*jersyn/ giw /kiw/
十 juwan /dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ juwan /dʑuwan/ *dʒuwan /*dʒuwan/ par /par/ *harba(n) /*harban/ ši /ʐi/
Ukurasa 1/11

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap