اللهجة الليبية
Kiarabu cha Libya
Kiafro-Asia (Kisemiti)
Kiarabu cha Libya (ISO 639-3: ayl) ni mwendelezo wa lahaja za Kiarabu cha Maghreb unaozungumzwa kote Libya na katika jamii za ughaibuni. Ni lugha ya tawi la Kisemiti katika familia ya Kiafroasia na hutumiwa katika mazungumzo ya kila siku, huku Kiarabu Sanifu cha Kisasa kikitumika katika maandishi rasmi, elimu na shughuli za serikali. Makundi makuu ya kimaeneo kwa kawaida huelezwa kuwa ya magharibi au Tripolitania, mashariki au Cyrenaica, na kusini au Fezzan, pamoja na tofauti zaidi za mijini, vijijini na Kibedui. Msamiati na fonolojia yake huonyesha mawasiliano ya kihistoria na lugha za Kiamazigh, Kituruki cha Dola ya Osmani, Kiitaliano na aina jirani za Kiarabu; katika matumizi yasiyo rasmi kwa kawaida huandikwa kwa hati ya Kiarabu au huwakilishwa kwa herufi za Kilatini mtandaoni.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiarabu cha Libya
Vyanzo
- Dickinson, Eerik 2004, Spoken Libyan Arabic, Springfield VA: Dunwoody Press (archive.org; glossary); en.wiktionary Libyan Arabic lemmas ({{R:ayl:Dickinson}}: راس, كراع, قطوس, شاهي, باهي, مي, حوت, عين)
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiafro-Asia (Kisemiti)
| Maana | Kiarabu cha Libya | Kiarabu cha Hijazi | Kiarabu cha Palestina | Kiarabu cha Qatar | Kiarabu cha Urduni | Kiarabu cha Bahrain | Kiarabu cha Sudani |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | مية /majja/ | موية /ˈmoːja/ | ميّ /majj/ | مي /meː/ | ماي /maːj/ | مي /miː/ | موية /moːja/ |
| Moto | نار /naːr/ | نار /naːɾ/ | نار /naːr/ | نار /naːr/ | نار /naːɾ/ | نار /nɑːr/ | نار /naːɾ/ |
| Jua | شمس /ʃəmɛs/ | شمس /ʃams/ | شمس /ʃams/ | شمس /ʃɑms/ | شمس /ʃams/ | شمس /ʃæms/ | شمس /ʃams/ |
| Mwezi | قمر /ɡəmɛr/ | قمر /ɡamaɾ/ | قمر /ʔamar/ | قمر /ɡɑmɑr/ | قمر /ɡamar/ | قمر /ɡɑmɑr/ | قمر /ɡamaɾ/ |
| Nyota | نجمة /nəʒma/ | نجمة /nadʒma/ | نجمة /niʒme/ | نجمة /nɪjma/ | نجمة /naʒme/ | نجمة /nɪdʒma/ | نجمة /ˈnadʒma/ |
| Usiku | ليل /liːl/ | ليل /leːl/ | ليل /leːl/ | ليل /leːl/ | ليل /leːl/ | ليل /leːl/ | ليل /leːl/ |
| Mvua | مطر /matˤar/ | مطر /matˤar/ | مطر /matˤar/ | مطر /mɪtˤar/ | مطر /matˤaɾ/ | مطر /mətˤar/ | مطر /matˤar/ |
| Theluji | ثلج /talʒ/ | ثلج /taldʒ/ | تلج /talʒ/ | ثلج /θaldʒ/ | تلج /talʒ/ | ثلج /θalʒ/ | تلج /taldʒ/ |
| Upepo | ريح /riːħ/ | هوا /hawa/ | ريح /riːħ/ | ريح /riːħ/ | ريح /riːħ/ | ريح /riːħ/ | ريح /riːħ/ |
| Udongo | تراب /traːb/ | تراب /traːb/ | تراب /traːb/ | تراب /tʰraːb/ | تراب /traːb/ | تراب /tʰraːb/ | تراب /turaːb/ |
| Jiwe | رشادة /rʃaːda/ | حجر /ħadʒar/ | حجر /ˈħaʒar/ | حجر /ˈħadʒar/ | حجر /ˈħaʒar/ | حجر /ħadʒar/ | حجر /ˈħaɟar/ |
| Mlima | جبل /ʒbal/ | جبل /dʒabal/ | جبل /ˈʒabal/ | — | جبل /ˈʒabal/ | — | جبل /ˈdʒabal/ |
| Bahari | بحر /bħar/ | بحر /ˈbaħar/ | بحر /ˈbaħar/ | بحر /ˈbaħar/ | بحر /ˈbaħar/ | — | بحر /ˈbaħar/ |
| Mama | أم /ʔɛmm/ | أم /ʔumm/ | إمّ /ʔemm/ | أم /ʔumm/ | أم /ʔumː/ | أم /ʔəm/ | أم /ʔumm/ |
| Baba | بو /buː/ | أبو /ʔabu/ | أب /ʔab/ | أب /ʔɑb/ | أب /ʔabː/ | أب /ʔəb/ | أب /ʔab/ |
| Binti | بنت /bint/ | بنت /bint/ | بنت /bint/ | بنت /bint/ | بنت /bint/ | بنت /bint/ | بت /bitt/ |
| Mimi | أنا /aːna/ | أنا /ana/ | أنا /ʔana/ | أنا /aːna/ | أنا /ʔana/ | أنا /aːna/ | أنا /ˈana/ |
| Wewe | إنت /ənta/ | إنت /inta/ | إنت /ʔinta/ | إنت /inta/ | إنت /ʔinta/ | إنت /enta/ | انت /ˈinta/ |
| Sisi | حنا /ħna/ | إحنا /ˈiħna/ | إحنا /ˈʔiħna/ | إحنا /ˈiħna/ | إحنا /ˈʔiħna/ | إحنا /ˈiħna/ | نحنا /ˈniħna/ |
| Jina | اسم /isəm/ | اسم /isim/ | اسم /ʔism/ | اسم /isim/ | اسم /ʔism/ | اسم /isim/ | اسم /ˈusum/ |
| Kichwa | راس /raːs/ | راس /raːs/ | راس /raːs/ | راس /raːs/ | راس /raːs/ | راس /raːs/ | راس /raːs/ |
| Jicho | عين /ʕeːn/ | عين /ʕeːn/ | عين /ʕeːn/ | عين /ʕeːn/ | عين /ʕeːn/ | عين /ʕɑjn/ | عين /ʕeːn/ |
| Sikio | ودن /wudin/ | أذن /ʔidin/ | دان /daːn/ | أذن /əðun/ | دان /daːn/ | أذن /ʔiðin/ | ودن /widin/ |
| Mdomo | فم /fumm/ | فم /famm/ | تم /timː/ | حلج /ħaldʒ/ | تم /timː/ | — | خشم /xaʃum/ |
| Jino | سن /sinː/ | سن /sinː/ | سن /sinː/ | سن /sinː/ | سن /sinː/ | سن /sinː/ | سن /sinː/ |
| Ulimi | لسان /lsaːn/ | لسان /lisaːn/ | لسان /lsaːn/ | لسان /lsaːn/ | لسان /lsaːn/ | لسان /lisaːn/ | لسان /lisaːn/ |
| Mkono | إيد /ʔiːd/ | يد /jad/ | إيد /ʔiːd/ | يد /jɑd/ | إيد /ʔiːd/ | يد /jɑd/ | يد /jad/ |
| Mguu | كراع /kraːʕ/ | رجل /ridʒil/ | إجر /ʔiʒr/ | ريل /riːl/ | إجر /ʔiʒr/ | رجل /ridʒil/ | كراع /kuraːʕ/ |
| Moyo | قلب /ɡalb/ | قلب /ɡalb/ | قلب /ʔalb/ | قلب /ɡɑlb/ | قلب /ɡalb/ | قلب /ɡælb/ | قلب /ɡalb/ |
| Mfupa | عضمة /ˈʕadˤma/ | عضمة /ˈʕadˤma/ | عضمة /ˈʕadˤme/ | عظمة /ˈʕaðˤma/ | عضمة /ˈʕadˤme/ | عظمة /ˈʕaðˤma/ | عضمة /ˈʕadˤma/ |
| Damu | دم /damː/ | دم /dam/ | دم /damː/ | دم /dam/ | دم /damː/ | دم /dam/ | دم /dam/ |
| Kinyesi | كاكا /kaːka/ | كاكا /kaːka/ | كاكا /kaːka/ | كاكا /kaːka/ | كاكا /kaːka/ | كاكا /kaːka/ | كاكا /kaːka/ |
| Upendo | حب /ħɛb/ | حب /ħubb/ | حب /ħobb/ | حب /ħubb/ | حب /ħubb/ | حب /ħəb/ | حب /ħubb/ |
| Mti | شجرة /ˈʃəʒra/ | شجرة /ʃadʒaɾa/ | شجرة /ʃaʒara/ | شيرة /ʃjara/ | شجرة /ʃaʒaɾa/ | شجرة /ʃɑʒərə/ | شجرة /ʃadʒaɾa/ |
| Mbwa | كلب /kalb/ | كلب /kalb/ | كلب /kalb/ | چلب /tʃalb/ | كلب /kalb/ | چلب /tʃælb/ | كلب /kalib/ |
| Paka | قطوس /ɡatˤːuːs/ | بسة /bisːa/ | بسّة /bissa/ | قطو /ɡatˤu/ | قطّة /ɡitːa/ | قطة /qɪtːə/ | قطّ /ɡutˤtˤ/ |
| Samaki | حوتة /ˈħuːta/ | سمكة /ˈsamaka/ | سمكة /ˈsamake/ | سمچة /ˈsimtʃa/ | سمكة /ˈsamake/ | سمچة /ˈsimtʃa/ | سمكة /ˈsamaka/ |
| Ndege | طير /tˤiːr/ | طير /tˤeːr/ | عصفور /ʕasˤfuːr/ | طير /tˤeːr/ | عصفور /ʕasˤfuːr/ | طير /tˤeːr/ | طير /tˤiːr/ |
| Yai | دحية /daħja/ | بيضة /beːdˤa/ | بيضة /ˈbeːdˤa/ | بيضة /ˈbeːðˤa/ | بيضة /ˈbeːdˤa/ | بيضة /beːdˤa/ | بيضة /ˈbeːdˤa/ |
| Dubu | دب /dubb/ | دب /dubb/ | دب /dubb/ | دب /dubb/ | دب /dubb/ | دب /dubb/ | دب /dubb/ |
| Nyumba | حوش /ħoːʃ/ | بيت /beːt/ | بيت /beːt/ | بيت /beːt/ | بيت /beːt/ | بيت /bæjt/ | بيت /beːt/ |
| Maziwa | حليب /ħaliːb/ | حليب /ħaliːb/ | حليب /ħaliːb/ | حليب /ħaliːb/ | حليب /ħaliːb/ | حليب /ħaliːb/ | لبن /ˈlaban/ |
| Asali | عسل /ʕsal/ | عسل /ʕasal/ | عسل /ʕasal/ | عسل /ʕasal/ | عسل /ʕasal/ | عسل /ʕasal/ | عسل /ʕasal/ |
| Chumvi | ملح /məlħ/ | ملح /milħ/ | ملح /milħ/ | ملح /milħ/ | ملح /milħ/ | ملح /milħ/ | ملح /milħ/ |
| Mchele | رز /ruzz/ | رز /ruzz/ | رز /ruzz/ | عيش /ʕeːʃ/ | رز /ruzz/ | — | رز /ruzz/ |
| Chuma | حديد /ħadiːd/ | حديد /ħadiːd/ | حديد /ħadiːd/ | حديد /ħadiːd/ | حديد /ħadiːd/ | حديد /ħadiːd/ | حديد /ħadiːd/ |
| Gurudumu | عجلة /ʕadʒala/ | عجلة /ʕadʒala/ | عجلة /ʕadʒala/ | عجلة /ʕadʒala/ | دولاب /duˈlaːb/ | عجلة /ʕadʒala/ | عجلة /ʕadʒala/ |
| Kitabu | كتاب /ktaːb/ | كتاب /kiˈtaːb/ | كتاب /ktaːb/ | كتاب /kitaːb/ | كتاب /ktaːb/ | — | كتاب /kiˈtaːb/ |
| Kula | أكل /ʔakɛl/ | ياكل /jaːkil/ | ياكل /jaːkol/ | أكل /ʔɑkɑl/ | ياكل /jaːkol/ | أكل /ʔəkɑl/ | ياكل /jaːkul/ |
| Kunywa | شرب /ʃɛrɛb/ | يشرب /jiʃɾab/ | يشرب /jiʃrab/ | شرب /ʃɑrɑb/ | شرب /ˈʃirib/ | شرب /ʃɑrɑb/ | يشرب /jiʃɾab/ |
| Kulala | رقد /rɡəd/ | نام /naːm/ | نام /naːm/ | نام /naːm/ | نام /naːm/ | نام /naːm/ | نام /naːm/ |
| Moja | واحد /waːħɛd/ | واحد /waːħid/ | واحد /waːħad/ | واحد /waːħid/ | واحد /waːħid/ | واحد /wɑːħɪd/ | واحد /waːħid/ |
| Mbili | اثنين /itneːn/ | اتنين /itneːn/ | تنين /tneːn/ | اثنين /θneːn/ | تنين /tneːn/ | اثنين /θneːn/ | اتنين /itˈneːn/ |
| Tatu | تلاتة /tlaːta/ | تلاتة /talaːta/ | تلاتة /tlaːte/ | ثلاثة /θalaːθa/ | تلاتة /tlaːte/ | ثلاثة /θalaːθa/ | تلاتة /talaːta/ |
| Nne | أربعة /ˈʔarbaʕa/ | أربعة /ˈʔarbaʕa/ | أربعة /ˈʔarbaʕa/ | أربعة /ˈʔarbaʕa/ | أربعة /ˈʔarbaʕa/ | أربعة /ˈʔarbaʕa/ | أربعة /ˈarbaʕa/ |
| Tano | خمسة /xamsa/ | خمسة /xamsa/ | خمسة /ˈxamse/ | خمسة /xamsa/ | خمسة /ˈxamse/ | خمسة /xamsa/ | خمسة /xamsa/ |
| Mia | مية /ˈmija/ | مية /ˈmijja/ | مية /ˈmijje/ | مية /ˈmijja/ | مية /ˈmijje/ | مية /ˈmijja/ | مية /ˈmija/ |
| Habari | أهلا /ʔəhlæ/ | السلام عليكم /asːalaːm ʕalajkum/ | مرحبا /marħaba/ | السلام عليكم /assalaːm ʕaleːkum/ | مرحبا /marħaba/ | مرحبا /mɑrħɑbæ/ | سلام /salaːm/ |
| Asante | شكرا /ʃukra/ | شكراً /ʃukɾan/ | شكراً /ʃukran/ | شكراً /ʃukran/ | شكراً /ʃukran/ | شكراً /ʃʊkrɑn/ | شكراً /ʃukɾan/ |
| Nzuri | باهي /ˈbaːhi/ | كويس /kwajːis/ | منيح /mniːħ/ | زين /zeːn/ | كويّس /kuweːs/ | زين /zeːn/ | كويّس /kwajːis/ |
| Mpya | جديد /ʒdiːd/ | جديد /dʒadiːd/ | جديد /ʒdiːd/ | جديد /dʒidiːd/ | جديد /ʒdiːd/ | جديد /ʒidiːd/ | جديد /dʒadiːd/ |
| Nyekundu | أحمر /ˈʔaħmar/ | أحمر /ˈʔaħmar/ | أحمر /ˈʔaħmar/ | أحمر /ˈʔaħmar/ | أحمر /ˈʔaħmar/ | أحمر /ˈʔaħmar/ | أحمر /ˈaħmar/ |
| Nyeupe | أبيض /ʔabjadˤ/ | أبيض /ʔabjadˤ/ | أبيض /ʔabjadˤ/ | أبيض /ʔabjaðˤ/ | أبيض /ʔabjadˤ/ | أبيض /ʔabjadˤ/ | أبيض /ʔabjadˤ/ |
| Nyeusi | أسود /ˈʔaswid/ | أسود /ˈʔaswad/ | أسود /ˈʔaswad/ | أسود /ˈʔaswad/ | أسود /ˈʔaswad/ | أسود /ˈʔaswad/ | أسود /ˈaswad/ |
| Kijani | أخضر /ˈʔaxdˤar/ | أخضر /ˈʔaxdˤar/ | أخضر /ˈʔaxdˤar/ | أخضر /ˈʔaxðˤar/ | أخضر /ˈʔaxdˤar/ | أخضر /ˈʔaxdˤar/ | أخضر /ˈaxdˤar/ |
| Kekeo | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ |
| Woof | هَوْ هَوْ /haw haw/ | هَوْ هَوْ /haw haw/ | هَوْ هَوْ /haw haw/ | هَوْ هَوْ /haw haw/ | هَوْ هَوْ /haw haw/ | هَوْ هَوْ /haw haw/ | هَوْ هَوْ /haw haw/ |
| Kompyuta | كمبيوتر /kambjuːtar/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ |
| Sushi | سوشي /suːʃiː/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ |
| Chai | شاهي /ʃaːhi/ | شاهي /ʃaːhi/ | شاي /ʃaːj/ | چاي /tʃaːj/ | شاي /ʃaːj/ | شاي /ʃaːj/ | شاي /ʃaːj/ |
| Kahawa | قهوة /ˈɡahwa/ | قهوة /ˈɡahwa/ | قهوة /ˈʔahwe/ | قهوة /ˈɡahwa/ | قهوة /ˈɡahwe/ | قهوة /ˈɡahwa/ | قهوة /ˈɡahwa/ |
| Sukari | سكر /ˈsukkur/ | سكر /ˈsukkar/ | سكر /ˈsukkar/ | سكر /ˈsukkar/ | سكر /ˈsukkar/ | سكر /ˈsukkar/ | سكر /ˈsukkar/ |
| Chungwa | برتقال /burtuˈɡaːl/ | — | برتقان /burtuˈʔaːn/ | برتقال /burtaˈɡaːl/ | برتقال /burtuˈqaːl/ | — | برتقان /burtuˈɡaːn/ |
| 99 | تسعة وتسعين /tisʕa w tisʕiːn/ | تسعة وتسعين /tisʕa w tisʕiːn/ | تسعة وتسعين /tisʕa w tisʕiːn/ | تسعة وتسعين /tisʕa w tisʕiːn/ | تسعة وتسعين /tisʕa w tisʕiːn/ | تسعة وتسعين /tisʕa w tisʕiːn/ | تسعة وتسعون /tisʕa wa tisʕuːn/ |
| Dopamini | دوبامين /duːbaːˈmiːn/ | دوبامين /duːbaːˈmiːn/ | دوبامين /duːbaːˈmiːn/ | دوبامين /duːbaːˈmiːn/ | دوبامين /duːbaːˈmiːn/ | دوبامين /duːbaːˈmiːn/ | دوبامين /duːbaːˈmiːn/ |
| Alama ya @ | آت /ʔaːt/ | آت /ʔaːt/ | آت /ʔaːt/ | آت /ʔaːt/ | آت /ʔaːt/ | آت /ʔaːt/ | آت /ʔaːt/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap