Bɔrɔ

Kibororo

Makro-Jê (tawi la Bororo)

FamiliaMakro-Jê (tawi la Bororo) Wasemaji~1–1.5K (haijathibitishwa) HatiKilatini NchiBrazili Lugha rasmiSi rasmi nchini Brazili; ina hadhi ya lugha ya wenyeji katika jamii za Mato Grosso.

Kibororo (Boe Wadáru) ndiyo lugha pekee iliyosalia ya familia ya Bororo, ambayo mara nyingi hupendekezwa kuwa sehemu ya kundi pana la Macro-Jê. Inazungumzwa na takriban Wabororo 1,000–1,500 katika maeneo na vijiji kadhaa vya wenyeji asilia katika Mato Grosso, Brazil. Kibororo kina uwekaji-alama mwingi wa nafsi, mabadiliko ya konsonanti mwanzoni mwa mzizi na hasa mpangilio wa kiima–yambwa–kitenzi; huandikwa kwa tahajia inayotegemea alfabeti ya Kilatini. Wanakabila wengi bado wanazungumza lugha hii na watoto wengi hujifunza, lakini matumizi ya Kireno yanaongezeka, hasa miongoni mwa vijana na katika baadhi ya makazi. Kwa hiyo Glottolog huainisha Kibororo kuwa lugha iliyo hatarini na inayopitia uhamaji wa lugha, wala si lugha iliyotoweka.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kibororo →

Maneno 87 ya msingi katika Kibororo

Maji

pobo

pobo

Moto

joru

dʒoɾu

Jua

meri

meɾi

Mwezi

ari

aɾi

Nyota

kuieje

kuiedʒe

Usiku

boečo

boetʃo

Mvua

bubutu

bubutu

Upepo

bakuru

bakuɾu

Udongo

moto

moto

Jiwe

tori

toɾi

Mlima

tori kurireu

toɾi kuɾiɾew

Bahari

pobo maereu

pobo maeɾew

Mama

muga

mɨɡa

Baba

iogwa

ioɡwa

Binti

onaregody aredy

onaɾeɡodɨ aɾedɨ

Mimi

imi

imi

Wewe

aki

aki

Sisi

pagi / cegi

paɡi / tʃeɡi

Jina

ie

ie

Kichwa

ao

ao

Jicho

joku

dʒoku

Sikio

bija

bidʒa

Pua

eno

eno

Jino

o

o

Ulimi

eru

eɾu

Mkono

kera

keɾa

Mguu

ewure

ewɨɾe

Moyo

bapo

bapo

Mfupa

ra

ɾa

Damu

ku

ku

Kinyesi

pe

pe

Upendo

—

—

Mti

i

i

Mbwa

arigao

aɾiɡao

Paka

gato

ɡato

Samaki

karo

kaɾo

Ndege

kiogo

kioɡo

Kipepeo

baragadu

baɾaɡadu

Yai

ba

ba

Farasi

kuwaru

kuwaɾu

Nyumba

bai

bai

Maziwa

mokuru kuru

mokuɾu kuɾu

Asali

meiawe eweguru

meiawe eweɡuɾu

Chumvi

sal

sal

Mvinyo

vinho

ˈviɲu

Chuma

meriri

meɾiɾi

Kitabu

bapera

bapeɾa

Kula

ko

ko

Kunywa

kudu

kudɨ

Kulala

nudu

nudu

Moja

mito

mito

Mbili

pobe

pobe

Tatu

pobe metia bokware

pobe metia bokwaɾe

Nne

pobe puibiji

pobe puibidʒi

Tano

ikera aboudure

ikeɾa abowduɾe

Mia

cem

sẽj̃

Habari

are

aɾe

Asante

iya

ija

Nzuri

pemegareu

pemeɡaɾew

Mpya

maiwu

maiwu

Nyekundu

kujagureu

kuʒaɡuɾew

Nyeupe

kigadureu

kiɡaduɾew

Kijani

kaworureu

kawoɾuɾew

Buluu

kaworu

kawoɾu

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Makro-Jê (tawi la Bororo)

Maana KibororoKipemónKikaribLugha ya AkawaioKikabuverdianuKiladino cha KiyahudiKiembu
Maji pobo /pobo/ tuna /tuna/ tuna /tuna/ tuna /tuna/ agu /aɡu/ agua /aɣwa/ manjĩ /maɲdʒe/
Moto joru /dʒoɾu/ apok /apok/ wàto /wahto/ apok /apok/ fogu /foɡu/ fuego /fweɣo/ mwaki /mwaki/
Jua meri /meɾi/ wei /wei/ weju /weju/ wïi /wɨi/ sol /sɔl/ sol /sol/ riũa /ɾioa/
Mwezi ari /aɾi/ kapüi /kapɨi/ nuno /nuno/ kapïi /kapɨi/ lua /lua/ luna /luna/ mweri /mwɛɾi/
Nyota kuieje /kuiedʒe/ chirikö /tʃiɾikə/ siriko /siɾiko/ sirikɨ /siɾikɨ/ strela /ˈstɾelɐ/ estreya /esˈtɾeja/ njata /ɲdʒata/
Usiku boečo /boetʃo/ ewaron /ewaɾon/ koko /koko/ ewarupɨ /ewaɾupɨ/ noti /ˈnoti/ noche /ˈnotʃe/ ũtukũ /otuko/
Mvua bubutu /bubutu/ konok /konok/ konopo /konopo/ — txuba /ˈtʃubɐ/ luvia /luvja/ mbura /mbura/
Upepo bakuru /bakuɾu/ aʼchitun /aʔtʃitun/ pepeito /pepeito/ aʼsetun /aʔsetun/ bentu /ˈbentu/ viento /ˈvjento/ rũkũngi /ɾokoŋɡi/
Ukurasa 1/8

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap