Bahasa Ciacia

Kicia-Cia

Kiaustronesia (Malayo-Polynesian, Kicelebik, Muna-Buton)

FamiliaKiaustronesia (Malayo-Polynesian, Kicelebik, Muna-Buton) Wasemaji~80–105K (Ethnologue 6b: iko hatarini) HatiHati ya Kilatini; Hangul hufundishwa katika shule chache za Baubau tangu 2009 (si rasmi); zamani hati ya Gundhul iliyotokana na Kiarabu. NchiIndonesia (Sulawesi ya Kusini-Mashariki — kusini mwa Kisiwa cha Buton, Binongko, Batu Atas) Lugha rasmihakuna; lahaja ya kienyeji ya eneo. Kiindonesia ndiyo lugha rasmi ya eneo hilo

Kicia-Cia (Bahasa Ciacia, pia hujulikana kama Buton Kusini) ni lugha ya Kiaustronesia ya kikundi kidogo cha Muna-Buton, inayozungumzwa na takriban watu 80,000 hadi 105,000 kuzunguka mji wa Baubau kusini mwa Kisiwa cha Buton, katika jimbo la Sulawesi ya Kusini-Mashariki, Indonesia. Kifonolojia ni ya kawaida kwa eneo hili: vokali tano, kizuizi cha koromeo chenye hadhi ya fonimu (huandikwa kwa alama ya kibainishi, kama katika ka'ana 'nyumba' na we'e 'maji'), mfululizo wa vizuizi vinavyotanguliwa na nazali, na vizuizi vya ndani /ɓ/ na /ɗ/ ambavyo maandishi ya kawaida ya Kilatini huviandika kama b na d tu. Lugha hii ilipata umaarufu wa kimataifa mwaka 2009, wakati Baubau ilipoanza kuifundisha kwa hati ya Hangul ya Kikorea, ikihuisha jamo zilizopitwa na wakati kama vile ᄫ kwa ajili ya kikwamizo cha midomo miwili ambacho Kikorea hakina. Mradi huo daima umekuwa mdogo zaidi kuliko umaarufu wake: Hangul hutumika tu katika shule na alama za barabarani za tarafa chache ndogo, haujawahi kupitishwa rasmi, na sehemu kubwa mno ya maandishi ya Cia-Cia bado iko katika hati ya Kilatini. Wazungumzaji wengi ni wa lugha mbili na Kiindonesia na wengi pia hutumia lugha ya Wolio inayohusiana kwa karibu.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kicia-Cia →

Maneno 87 ya msingi katika Kicia-Cia

Maji

eʼe

eʔe

Moto

api

api

Jua

holeo

holeo

Mwezi

vula

βula

Nyota

kalipopo

kalipopo

Usiku

morondo

morondo

Mvua

kia

kia

Upepo

ngoi

ŋoi

Udongo

vuta

βuta

Jiwe

loko

loko

Mlima

gunu

ɡunu

Bahari

tai

tai

Mama

ina

ina

Baba

ama

ama

Mimi

indaʼu

indaʔu

Wewe

isoʼo

isoʔo

Sisi

ingkita / isami

iŋkita / isami

Jina

ngea

ŋea

Mtu

mia

mia

Kichwa

pocu

potʃu

Jicho

mata

mata

Sikio

tolinga

toliŋa

Pua

ngoʼo

ŋoʔo

Jino

ngiʼi

ŋiʔi

Ulimi

ela

ela

Mkono

lima

lima

Mguu

kake

kake

Moyo

lalo

lalo

Mfupa

buku

buku

Damu

rea

rea

Kinyesi

taki

taki

Upendo

peʼelu

peʔelu

Mti

sau

sau

Mbwa

au

au

Paka

mbuta

mbuta

Samaki

isa

isa

Ndege

manumanu

manumanu

Kipepeo

kalelema

kalelema

Yai

cikolu

tʃikolu

Farasi

ajara

adʒara

Nyumba

kaʼana

kaʔana

Chumvi

gara

ɡara

Chuma

ase

ase

Kitabu

boku

boku

Kula

maʼa

maʔa

Kunywa

poroku

poroku

Kulala

monoko

monoko

Moja

ise

ise

Mbili

rua

rua

Tatu

tolu

tolu

Nne

paʼa

paʔa

Tano

lima

lima

Mia

hacu

hatʃu

Habari

assalamuʼalaikum

assaˈlamu ʔaˈlajkum

Asante

tarima kasi

tarima kasi

Nzuri

umela

umela

Mpya

vukou

βukou

Nyekundu

modhea

moɗea

Nyeupe

mopute

mopute

Nyeusi

mokito

mokito

Kijani

moijo

moidʒo

Buluu

kakanda

kakanda

Sukari

gola

ɡola

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiaustronesia (Malayo-Polynesian, Kicelebik, Muna-Buton)

Maana Kicia-CiaMandarKitoraja-SaʼdanKibugisKifijiKimalay cha Maluku KaskaziniKibanjar
Maji eʼe /eʔe/ uai /uai/ uai /uai/ wae /wae/ wai /wai/ aer /aer/ banyu /baɲu/
Moto api /api/ api /api/ api /api/ api /api/ buka /mbuka/ api /api/ api /api/
Jua holeo /holeo/ mata allo /mata alːo/ mata allo /mataʔalːo/ mata esso /mata esːo/ matanisiga /matanisiŋa/ matahari /matahari/ matahari /matahari/
Mwezi vula /βula/ bulang /bulaŋ/ bulan /bulan/ uleng /uleŋ/ vula /βula/ bulan /bulan/ bulan /bulan/
Nyota kalipopo /kalipopo/ bittoeng /bittoeŋ/ bintoen /bintoen/ wittoing /wittoiŋ/ kalokalo /kalokalo/ bintang /bintaŋ/ bintang /bintaŋ/
Usiku morondo /morondo/ bongi /boŋi/ bongi /boŋi/ wenni /wənːi/ bogi /mboŋi/ malam /malam/ malam /malam/
Mvua kia /kia/ urang /uˈraŋ/ uran /uˈran/ bosi /ˈbosi/ uca /uða/ ujang /uˈdʒaŋ/ hujan /ˈhudʒan/
Upepo ngoi /ŋoi/ angin /aŋin/ angin /aŋin/ anging /aŋiŋ/ cagi /ðaŋi/ angin /aŋin/ angin /aŋin/
Ukurasa 1/8

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap